مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کانال ارتباطی از طریق پست الکترونیک :
support@alefbalib.com
نام :
*
*
نام خانوادگی :
*
*
پست الکترونیک :
*
*
*
تلفن :
دورنگار :
آدرس :
بخش :
مدیریت کتابخانه
روابط عمومی
پشتیبانی و فنی
نظرات و پیشنهادات /شکایات
پیغام :
*
*
حروف تصویر :
*
*
انصراف
از :
{0}
پست الکترونیک :
{1}
تلفن :
{2}
دورنگار :
{3}
Aaddress :
{4}
متن :
{5}
فارسی |
العربیه |
English
ورود
ثبت نام
در تلگرام به ما بپیوندید
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ...
همه موارد
عنوان
موضوع
پدید آور
جستجو در متن
: جستجو در الفبا
در گوگل
...جستجوی هوشمند
صفحه اصلی کتابخانه
پورتال جامع الفبا
مرور منابع
مرور الفبایی منابع
مرور کل منابع
مرور نوع منبع
آثار پر استناد
متون مرجع
مرور موضوعی
مرور نمودار درختی موضوعات
فهرست گزیده موضوعات
کلام اسلامی
امامت
توحید
نبوت
اسماء الهی
انسان شناسی
علم کلام
جبر و اختیار
خداشناسی
عدل الهی
فرق کلامی
معاد
علم نفس
وحی
براهین خدا شناسی
حیات اخروی
صفات الهی
معجزات
مسائل جدید کلامی
عقل و دین
زبان دین
عقل و ایمان
برهان تجربه دینی
علم و دین
تعلیم آموزه های دینی
معرفت شناسی
کثرت گرایی دینی
شرور(مسأله شر)
سایر موضوعات
اخلاق اسلامی
اخلاق دینی
تاریخ اسلام
تعلیم و تربیت
تفسیر قرآن
حدیث
دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات
سیره ائمه اطهار علیهم السلام
شیعه-شناسی
عرفان
فلسفه اسلامی
مرور اشخاص
مرور پدیدآورندگان
مرور اعلام
مرور آثار مرتبط با شخصیت ها
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی
مرور مجلات
مرور الفبایی مجلات
مرور کل مجلات
مرور وضعیت انتشار
مرور درجه علمی
مرور زبان اصلی
مرور محل نشر
مرور دوره انتشار
گالری
عکس
فیلم
صوت
متن
چندرسانه ای
جستجو
جستجوی هوشمند در الفبا
جستجو در سایر پایگاهها
جستجو در کتابخانه دیجیتالی تبیان
جستجو در کتابخانه دیجیتالی قائمیه
جستجو در کنسرسیوم محتوای ملی
کتابخانه مجازی ادبیات
کتابخانه مجازی حکمت عرفانی
کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران
کتابخانه تخصصی ادبیات
کتابخانه الکترونیکی شیعه
علم نت
کتابخانه شخصی
مدیریت علاقه مندیها
ارسال اثر
دانشنامه
راهنما
راهنما
مرور
>
نمودار درختی موضوعات
>
1. اصطلاحنامه کلام اسلامی (Kalam (Islamic scholastic theology
>
انسان شناسی Human nature
>
جبر و اختیار(کلام)
اختیار
جبر determinism
کسب
جستجو در
عنوان
پدیدآورنده
توصیفگر
موضوع
ناشر
زبان
نوع منبع
رشته تحصیلی
مقطع تحصیلی رساله تحصیلی
تاریخ
محل
جستجو در متن
همه موارد
برای عبارت
مرتب سازی بر اساس
عنوان
نویسنده
جنس منبع
محل
ناشر
تاریخ تغییر
و به صورت
صعودی
نزولی
وتعداد نمایش
5
10
15
20
30
40
50
فرارداده در صفحه باشد
جستجو
خروجی
چاپ نتایج
Mods
Dublin Core
Marc
MarcIran
Pdf
اکسل
انتخاب همه
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
تعداد رکورد ها : 564
عنوان :
انسان بین الجبر و التفویض
نویسنده:
جعفر سبحانی تبریزی
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
نسخه قائمیه
فهرست
معرفی کتاب
نسخه متنی قائمیه
وضعیت نشر :
قم: مؤسسه امام صادق(ع),
زبان :
عربی
کلیدواژههای اصلی :
کلام شیعه
,
انسان شناسی Human nature
,
خداشناسی (کلام)
,
جبر و اختیار(کلام)
,
ضلالت
,
هدایت تشریعی
,
هدایت تکوینی
,
هدایت خاصه
,
امر بین امرین
,
تفویض
,
جبر فلسفی
,
اعتقاد به قدر
,
قضا و قدر
,
اصطلاحنامه فلسفه
,
فلسفه اسلامی
,
علم کلام
,
کتب کلام شیعه
,
01- لا جبر و لا تفویض بل أمر بین أمرین
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
جعفر سبحانی
شابک (isbn):
118-357-964
چکیده :
اين كتاب پژوهشی گسترده درباره نسبت جبر و اختیار و لوازم و مباحث پیرامونی آن است. بحثها كاملاً فلسفی و با نگاه حكمت متعالیه و مستند به سیستم ملاصدرایی و عرفانی طرح شده و با این رویكرد نویسنده به طرح و استدلال در اثبات نظریه امر بین الامرین پرداخته است. اشاعره و معتزله در فهم رابطه اراده الهی و عمل انسان یا به جبر رسیده اند یا تفویض. نویسنده نظریه امر بین الامرین را كه مستند به روایات زیادی است و مبنای نگرش شیعه است با فلسفه ملاصدرا و حكمت تأله آشتی میدهد و به مدد مفاهیم مختلفی مانند تشكیك وجودی، مراتب اراده، قدرت، تكلیف، خلق، عقل، وحدت وجود و علم الهی ابعاد این مسئله را میشكافد و تبیین می نماید. آنچه این اثر را از دیگر آثار مشابه متمایز می كند غیر از گستردگی مباحث پیچیدگی و ظرافت استدلالهاست.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
665 پرسش و پاسخ در محضر علامه طباطبایی
نویسنده:
محمدحسین رخشاد
نوع منبع :
کتاب , پرسش و پاسخ
منابع دیجیتالی :
نسخه قائمیه
فهرست
معرفی کتاب
نسخه متنی قائمیه
وضعیت نشر :
قم: نهاوندی,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
توحید
,
پرسش و پاسخ دینی
,
خداشناسی (کلام)
,
امام شناسی
,
پیامبر شناسی
,
جبر و اختیار(کلام)
,
صفات الهی
,
امامت
,
معاد(کلام)
,
نبوت
,
وحی
,
عدل الهی
,
اخلاق اسلامی و دینی
,
عرفان اسلامی
,
صفات خدا
,
دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات
,
خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص)
,
موت
,
جهنم
,
بهشت
,
اصطلاحنامه اخلاق اسلامی
,
توحید(اخلاق اسلامی)
,
علم کلام
,
درباره علامه طباطبایی
,
665 پرسش و پاسخ در محضر علامه طباطبایی: علامه طباطبایی
کلیدواژههای فرعی :
امامت ,
اهل بیت ,
جبر و اختیار ,
توحید ,
ولایت ,
نبوت ,
وحدت ,
فطرت ,
ایمان ,
علی ,
حرکت جوهری ,
وجود ,
خداشناسی ,
ماتریالیست ,
طبیعت ,
اثبات وجود خدا ,
علوم طبیعی ,
نظم ,
جهان هستی ,
عدم ,
علت ,
معلول (درمقابل علت) ,
انرژی ,
امام حسین (ع) ,
حدوث عالم ,
شیطان (ابلیس) ,
شرک ,
تحریف ,
اعجاز قرآن ,
البداء ,
نسخ ,
غیبت ,
قیامت ,
مرگ ,
ظهور ,
رجعت ,
جهنم ,
ملائکه ,
تقوی ,
علم امام ,
آفرینش انسان ,
فیض الهی ,
اجل مسمی ,
دعا ,
توبه ,
حکومت اسلامی ,
عالم برزخ ,
حشر حیوانات ,
حجاب ,
خودسازی ,
بندگی ,
تجسم (زبان شناسی) ,
متشابه ,
سحر ,
تقسیر ,
حضرت آدم ,
الفاظ قرآن ,
معرفت امام زمان ,
شرایع ,
ابراهیم (ع) ,
نوح ,
دین اجداد پیامبر اسلام ,
پیش از بعثت ,
تصحیف ,
وجود علمی اشیاء ,
علم الحدیث ,
چشم زدن ,
قرآن ,
وحی ,
صفات خدا ,
اثبات وجود خدا ,
امام حسن (علیه السلام) ,
عالم ذَر ,
فعل الهی در طبیعت ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
شابک (isbn):
964-6388-34-5
چکیده :
کتاب حاضر مجموعه سوالاتی است که توسط مولف و جمعی از فضلای حوزه از محضر علامه طباطبایی پرسیده شده است. سوالات این کتاب در رابطه با موضوعات گوناگون کلامی و فلسفی همانند مباحث خداشناسی، نبوت و امامت، عدل، معاد و زوایای پنهان مرگ و بهشت و جهنم مطرح شده است و به شبهاتی که پیرامون این موضوعات عنوان شده پاسخ داده شده است. از دیگر مباحث این کتاب می توان به مباحث علوم قرآنی و اخلاق عرفانی و حدیث اشاره کرد.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
تصحیح الاعتقاد
نویسنده:
محمد بن محمد شيخ مفيد؛ مقدمه نویس: محمدرضا جعفری
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
فهرست
معرفی کتاب
وضعیت نشر :
تهران: روشنای مهر,
زبان :
عربی
کلیدواژههای اصلی :
غلو
,
خداشناسی (کلام)
,
جبر و اختیار(کلام)
,
صفات الهی
,
عصمت
,
افعال انسان
,
اراده الهی
,
تفویض
,
تقیه
,
عقاید شیعه امامیه
,
وحی
,
قضا و قدر
,
بداء
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق
,
شیخ مفید: محمد بن محمد بن نعمان
شابک (isbn):
978-600-90341-5-4
چکیده :
کتاب «تصحیح الاعتقاد» در رابطه با مسائل اعتقادی و توسط شیخ مفید نگارش یافته است. کتاب حاضر شرحی بر «الاعتقادات» شیخ صدوق می باشد. مولف در ابتدای کتاب خود مباحثی را در باب صفات خداوند و افعال بندگان مطرح کرده و در ادامه موضوعات گوناگون اعتقادی مانند: جبر و تفویض، اراده و مشیت، قضا و قدر، بدا، وحی، عصمت، غلو، تقیه و دیگر موضوعات عقیدتی را مورد بررسی قرار می دهد.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
هفت رهیافت از نظریه کسب و تحلیل آن
نویسنده:
محمد حسن قدردان قراملکی، علی قدردان قراملکی
نوع منبع :
مقاله , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
چکیده
وضعیت نشر :
ساوه: دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
کسب
,
جبر و اختیار(کلام)
,
اشاعره (اهل سنت)
,
امر بین امرین
,
فاعلیت
,
اختیار انسان
,
علیت
,
تقریرهای نظریه کسب
کلیدواژههای فرعی :
اطاعت و بندگی خدا ,
اراده معصیت ,
تفویض ,
گناه ,
امر اعتباری ,
امر انتزاعی ,
صفات فعلیه ,
قدرت واجب ,
شیعه امامیه Twelver Shiism (فرق تشیع) ,
قدرت شأنی ,
قدرت مشروط ,
جهات فعل ,
عناوین فعل ,
قصد و جزم ,
فعلیت اراده خدا ,
فعلیت اراده انسان ,
فاعلیت طولی ,
فاعلیت عرضی ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
جعفر سبحانی
چکیده :
درباره تفسیر فعل انسان از حیث اختیار و جبر، از سوی دین پژوهان رهیافت های مختلفی ارائه شده است. اشاعره و در رأس آنها، ابوالحسن اشعری نظریه «کسب» را مطرح و مدعی شد که نقش انسان در فعل خویش کسب فعل و نه ایجاد آن است. لکن عالمان اشاعره در طول تاریخ در تبیین حقیقت آن دچار اختلاف شده و به تبع آن قرائت های مختلفی ارائه کرده اند. نویسنده با فحص در آثار اشاعره به هفت رهیافت مهم از نظریه کسب دست یازیده است که در این مقاله با تحلیل و ارزیابی تقدیم می شود. در مقاله روشن خواهد شد که نظریات ارائه شده از تبیین حقیقت کسب ناتوانند و در آن آراء به نوعی به جبر یا به تفویض منتهی می شوند، لذا برخی از عالمان اشاعره به انکار نظریه کسب پرداخته و به نظریه «امر بین الامرین» امامیه روی آورده اند.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 85 تا 102
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
نظریه جبر و اختیار در مقارنه آراء آگوستین و اشعری
نویسنده:
محمد رضا ابوئی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
ساوه: دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
جبر
,
آگوستین
,
نظریه فیض
,
جبر و اختیار(کلام)
,
اشعری
کلیدواژههای فرعی :
کلیسای کاتولیک ,
لطف ,
عهد عتیق ,
کسب ,
ظاهرگرایی ,
فضیلت الهی ,
فعل اختیاری ,
اشاعره (اهل سنت) ,
معتزله (اهل سنت) ,
اختیار انسان ,
خلق افعال ,
قضا و قدر ,
انجیل ,
تفتیش عقاید ,
علم واجب ,
گناه ذاتی ,
مذهب کاتولیک (مذاهب مسیحی) ,
هبوط انسان (آموزههای دین مسیحیت) ,
تثلیث مسیحی ,
عقل گرایی(مقابل تجربه گرایی) ,
شورای ترنت ,
اختیار مطلق ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
جعفر سبحانی
چکیده :
در این نوشتار ضمن اینکه مفاهیمی مانند جبر و اختیار، قضا و قدر، گناه نخستین و لطف (فیض) در اصطلاح و کاربرد مسیحی آن و... مورد مطالعه قرار گرفته است، دیدگاه آگوستین قدیس در موضوع جبر و اختیار که مورد اختلاف با دیگر کشیش معاصرش، پلاگیوس بوده، مورد بررسی قرار گرفته است. ما این دیدگاه ها را با ترجمه نامه های آگوستین علیه پلاگیوس و پیروان او به دست آوردیم. در ادامه مباحث، تفکرات ابوالحسن اشعری در جبر و اختیار و تفسیر نظریه کسب توسط وی نگاشته شده است. همچنین دیدگاه مخالفین او یعنی فرقه معتزله و تطبیق دیدگاه های این دو فرقه در کلام اسلامی با دیدگاه آگوستین و پلاگیوس در جبر و اختیار نیز مطرح گردیده است. آگوستین با استفاده از نظریه فیض راه برون رفت از باتلاق جبرگرایی را در کلام مسیحیت کاتولیک گشوده است، همان شیوه ای که ابوالحسن اشعری با تکمیل و تدوین نظریه کسب پیموده تا از اتهام جبرگرایی مصون بماند، هر چند منتقدین ایشان بر این باورند که این نظریه ها نتوانسته این دو متکلم نامور را از اتهام جبرگرایی برهاند. در این مقاله علاوه بر طرح مباحث فوق الذکر به سایر وجوه اشترک یا افتراق این دو اندیشمند موثر در کلام مسیحی و اسلامی به شیوه توصیفی تحلیلی و ابزار کتابخانه ای پرداخته شده است.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 7 تا 30
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
بازتاب مبانی سیر و سلوک و عرفان در شعر شهریار
نویسنده:
حسین آریان
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
زنجان: دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان ,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
تجلی
,
عرفان عملی
,
منازل سلوک
,
اصطلاحنامه تصوف
,
اصطلاحنامه عرفان
کلیدواژههای فرعی :
جبر و اختیار(کلام) ,
توبه ,
محبت ,
فنا و بقا ,
خرابات ,
ساقی ,
سالک ,
استغنا ,
وحدت حقیقت وجود(احکام هویت غیبی عرفان نظری) ,
حیرت(احکام ظهورات ذات عرفان نظری) ,
تسلیم و رضا ,
چکیده :
امروزه ديگر آن عرفان و سير و سلوكی كه از صدر اسلام به بعد سراغ داشتيم كمتـر نمـود ظاهری دارد اما به عنوان حركتی درونی از بنده به خالق، كه در واقع نفس همان سير و سـلوك و تصوف است، در انديشه های برخی از معاصرين نيز به روشنی می توان يافت. استاد شهريار نيز با توجه به رشـد و پـرورش در خـانوادهای باورمنـد و ديـنمـدار، دارای پايه های اعتقادی محكمی بودند كه بعدها در پي تحولات شديد روحی، كه بخشـی از آن پـس از شكست عاطفی ايشان روی داد، آگاهانه تر و ژرفتر به گرايش هـای عرفـانی روی آوردنـد. اين گرايش آشكار و انديشمندانه را در لابلای اشعار استاد شهريار می توان به روشنی دريافـت؛ حتی شهريار معتقد است شعر برای اينكه به كمال برسد ابتدا بايد به عرفان برسـد تـا جاودانـه شود.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 197 تا 222
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
انسان در قرآن
نویسنده:
مرتضی مطهری
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
فهرست
معرفی کتاب
وضعیت نشر :
قم: صدرا,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
انسان شناسی Human nature
,
جبر و اختیار(کلام)
,
جهان بینی اسلامی
,
قضا و قدر
,
انسان و تکلیف
,
اصطلاحنامه علوم قرآنی
,
توانایی ها
,
علم کلام
,
خودآگاهی (معرفت نفس)
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
مرتضی مطهری
کد کنگره:
BP226/2/م6الف8 1368
چکیده :
کتاب «انسان در قرآن» تالیف مرتضی مطهری، جلد چهارم از مجموعه کتب مقدمه ای بر جهان بینی اسلامی که شامل شش جلد است، می باشد. استاد مطهری در کتاب مختصر انسان در قرآن، تلاش کرده است تا تصویری روشن از انسان در جهان بینی اسلامی ارائه نماید. انسان در قرآن هم مورد مدح و ستایش واقع شده است و هم مذمت و نکوهش شده است.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
انسان و سرنوشت
نویسنده:
مرتضی مطهری
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
فهرست
معرفی کتاب
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
علل انحطاط مسلمین
,
جبر و اختیار(کلام)
,
آیات قضا و قدر
,
قضا و قدر
,
سرنوشت انسان
,
علم کلام
,
تمدن اسلامی
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
مرتضی مطهری
چکیده :
کتاب «انسان و سرنوشت» تالیف مرتضی مطهری است. موضوع کتاب «انسان و سرنوشت» تبیین دیدگاه اسلامی در مورد «قضا و قدر» است. این کتاب که نخستین بار در سال 1345 شمسی (1385 قمری)، منتشر شده، ابتدا در «هیات های مؤتلفه اسلامی» توسط استاد مطهری تدریس می شده است. استاد مطهری معتقد بوده که فعالان عرصه مبارزه با رژیم طاغوت باید از پشتوانه لازم نظری و آشنایی کافی با مفاهیم اسلامی برخوردار باشند. کتاب انسان و سرنوشت را باید جزئی از طرح کلان پژوهشی در نظر گرفت که استاد آن را با عنوان «بحث هایی از علل انحطاط مسلمین» در مقدمه کتاب معرفی نموده است. بخش اصلی کتاب، به تحلیل موضوع «قضا و قدر» می پردازد. از نگاه استاد مطهری هر چند موضوع قضا و قدر یک مسئله متافیزیکی است و به فلسفه کلی و ماوراء الطبیعه مربوط است، ولی از دو نظر شایستگی دارد که در ردیف مسائل عملی و اجتماعی قرار گیرد. در پایان کتاب، معروف ترین اشکال جبریّون مطرح و مورد بررسی قرار گرفته است. جبریّون، مبتنی بر آگاهی خداوند نسبت به همه چیز و نیز تغییر ناپذیری و خلاف ناپذیری آن نتیجه می گیرند. کتاب «انسان و سرنوشت» به دلیل طبیعت موضوع آن، از یکسو به ابهام زدایی از تصویر ما درباره نظام عالم کمک می کند و در ردیف کتاب های جهان شناسی قرار می گیرد و از سوی دیگر با توجه به ارتباط آن با مسئله اختیار و اراده در ردیف مباحث انسان شناسی نیز قرار می گیرد.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
جبر و اختیار در لزومیات ابوالعلاء معری
نویسنده:
سید مهدی مسبوق، حدیثه فرزبود
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
ساوه: دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
جبر و اختیار(کلام)
,
جبر ( صفت )
,
اختیار انسان
,
ابوالعلاء معری
,
لزومیات
کلیدواژههای فرعی :
جبریه (مذاهب کلامی) ,
معتزله (اهل سنت) ,
اراده الهی ,
امر بین امرین ,
تنزیه الهی ,
عدل الهی ,
قدرت الهی ,
سرنوشت انسان ,
اختیارگرایی ,
شر ,
قضاء ,
نصیحت ,
مسئولیت پذیری ,
شیعه امامیه Twelver Shiism (فرق تشیع) ,
مذهب فاطمی ,
تولد و مرگ ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
محمد بن یعقوب کلینی
,
علامه جعفری: محمدتقی جعفری
چکیده :
جبر و اختیار از مناقشه آمیزترین مسایلی است که همواره مورد بحث و جدال فرقه های کلامی بوده و متفکران را به تفکر و اندیشه پیرامون مسایل هستی و زندگی و دین وا داشته است؛ از جمله این متفکران، شاعر و فیلسوف مشهور سده چهارم و پنجم هجری ابو العلاء معری است که افکار و اندیشه های خود را پیرامون مسایل هستی، قضا، قدر و سرنوشت آدمی در دیوان لزومیات که حاصل نزدیک به نیم قرن عزلت شاعر است گرد آورد؛ از آن جا که ویژگی غالب دیوان لزومیات پراکنده گویی و ارائه آراء و نظریات متناقض نما است، گروهی از پژوهشگران او را جبرگرای مطلق معرفی کرده و گروهی او را متحیر و سرگردان دانسته اند. جستار حاضر به بررسی و نقد این داوری ها می پردازد و ابتدا به اختصار مواضع فرق کلامی را با استناد به قدیمی ترین آراء پیشروان آنها بیان کرده، و پس از ارائه آراء پژوهشگران پیرامون جبر و اختیار معری، دیدگاه او را با بررسی لزومیات، مشهورترین اثر منظوم شاعر مورد بررسی و واکاوی قرار می دهد.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 153 تا 171
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
جبر و اختیار از دیدگاه متکلمان برجسته امامیه؛ با تکیه به آراء علامه طباطبایی (ره) و امام خمینی (ره)
نویسنده:
محمدحسین جعفری
نوع منبع :
رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
ایرانداک,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
امامیه
,
علوم انسانی
,
روح الله
,
جبر و اختیار(کلام)
,
کلام
,
قضا و قدر
,
نگرش دینی
,
علامه محمدحسین طباطبایی
,
کلام
,
محمد حسین
,
رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران
,
درباره علامه طباطبایی
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
امام خمینی
چکیده :
موضوع مجبور بودن انسان در اعمال خود، یا برخورداری او از اختیار و اراده، در میان متکلمان مسلمان سه رویکرد اساسی را پدید آورده است؛ برخی با استناد به علم و قدرت الهی، انسان را موجودی مجبور و فاقد اختیار دانستهاند؛ جمع دیگری رویکرد تفویض را برگزیده و از آزادی کامل انسان دفاع نمودهاند؛ اما شیعیان به تبعیت از امامان معصوم( هر دو باور را موهوم دانسته و "امر بین الامرین" را مطرح نمودهاند. پژوهش حاضر با بررسی دیدگاه متکلمان برجسته امامیه در عصر غیبت، بهویژه علامه طباطبایی و امام خمینی( به این نتیجه رسیده که آنچه معتزله و اشاعره، با اتخاذ رویکرد تفویض با جبر، به آن معتقد هستند نیمی از حقیقت را تشکیل میدهد؛ و درک تمام حقیقت در گرو فهم امر بین الامرین میباشد، که براساس آن، انسان موجودی مختار بوده و هیچ جبری در کار نیست. قرائت و تفسیر پذیرفته شده از این مسأله در پژوهش حاضر آن است که عمل خارجی، امیال و آرزوهای انسان به اراده انسان تعلق دارد، و با تحقق اراده، تحقق عمل خارجی حتمی خواهد بود. البته این مسأله بعد از فراغ از قضا و قدر الهی میباشد؛ زیرا هر پدیدهای در آسمان و زمین، پس از مجموعهای از مراحل هفتگانه رخ میدهد، و إعمال تقدیر الهی نیز گونههای مختلفی دارد. بنابر این، اصل قدرت و آزادی اراده را خدا به انسان میدهد، و این سرمایه انسانی در طول مالکیت خدا قرار میگیرد. همچنین محدوده اراده انسان و تأثیر آن بهصورتهای مختلف، محدود و مقید بوده، و این محدودیت از ناحیه گرایشها، معرفتها، تواناییهای جسمی و شرایط خارجی ایجاد میشود، و پس از این تقدیرات و تحقق مرجحات و بستر عمل، انسان با آزادی کامل، فعل اختیاری خود را اراده میکند. بدین ترتیب، مسئولیت عمل نیز تنها بهعهده انسان بوده و ستایش و سرزنش، و کیفر و پاداش آن را دریافت میکند و جبر و تفویض مصطلح با تمام شبهات خود، باطل می شود.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
تعداد رکورد ها : 564
×
درخواست مدرک
کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید
چنانچه قبلا عضو سایت شدهاید
ورود به سایت
در غیر اینصورت
عضویت در سایت
را انتخاب نمایید
ورود به سایت
عضویت در سایت
×
ارسال نظر
نوع
توضیحات
آدرس پست الکترونیکی
کد امنیتی
*
*
با موفقیت به ثبت رسید