جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
بررسی تطبیقی دیدگاه علامه طباطبایی و ویلیام پییر آلستون پیرامون معنا شناسی صفات الهی و ارتباط آن با زبان دین
نویسنده:
جواد حسینی تاجیک؛ استاد راهنما: قاسم پورحسن؛ استاد مشاور: یحیی یثربی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
در این رساله ابتدا دیدگاههای مختلف در موضوع زبان دین ومعناداری صفات الهی بیا نشده است تا بدین وسیله تصویری از سابقه مسال همحوری این رساله و نوع پاسخ فلاسفه مقدم ارایه شده باشد .در ادامه دیدگاههای دو فیلسوف مورد بررسی قرار گرفته شده است.در نهایت این نتیجه حاصل شده است که علی رغم تفاوت های فلسفی دیدگاههای دوفیلسوف پاسخ ایشان به گونه‌ای شباهتهای بسیار دارد . از تفاوتهای دیدگاههای دو فیلسوف که بگذریم هردو اعتقاد دارند زبان انسان در عین ضعف و محدودیت ذاتی قادر است با حذف ویژگیهای بشری صفات ، هسته‌ای ازمعنارابرذات الهی اطلاق نماید.
ارزیابی نظریه «فاعلیت بالتجلی» خداوند از منظر آموزه‌های دینی
نویسنده:
محمدمهدی گرجیان عربی ،یارعلی کردفیروزجائی ، محسن رضایی استخروئیه
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
نظریة «فاعلیت بالتجلی» ابتکار صدرالمتألهین در تبیین فاعلیت الهی است که با سیر فلسفی و شهودی وی و ارائة تفسیری جدید از علیت آغاز شد و با الهام از اندیشه‌های عرفانی در مباحث تجلی، صورت کامل‌تری یافت. این نظریه حقیقت فاعلیت واجب‌الوجود را در قالب تجلی می‌داند؛ بدین معنا که ذات الهی با علم اجمالی (بسیط) به خود، کشف تفصیلی از اشیا دارد و تمام اشیا تجلی همان علم واجب‌تعالی هستند. با توجه به اهمیت ارزیابی دیدگاه شریعت دربارة مسئلة فاعلیت الهی، پژوهش حاضر با عرضة نظریة «فاعلیت بالتجلی» بر متون دینی، به دنبال بررسی میزان هماهنگی آن با آموزه‌های دینی است. این مطالعة بین‌رشته‌ای، با روش تحلیلی ـ توصیفی و با تبیین فلسفی نظریة صدرا، استظهار از آیات و روایات، و تجمیع قرائن، به بررسی عقلی مفاهیم پرداخته و تطابق این نظریه با متون دینی را ارزیابی کرده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که این نظریه در مقایسه با سایر دیدگاه‌ها درخصوص فاعلیت الهی، بیشترین قرابت را با آموزه‌های دینی دارد و می‌تواند تبیین جامعی از نحوة فاعلیت خداوند ارائه دهد.
صفحات :
از صفحه 77 تا 96
علم خداوند به جزئیات در حکمت متعالیه
نویسنده:
نغمه قربانی
نوع منبع :
رساله تحصیلی , کتابخانه عمومی
وضعیت نشر :
موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران: ,
صفات خبری در اندیشه اسلامی (با رویکرد نقد وهابیت)
نویسنده:
غلامرضا رضایی
نوع منبع :
کتاب , نقد دیدگاه و آثار(دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات)
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
تهران: مشعر,
چکیده :
صفات خبری در اندیشه اسلامی، با رویکرد نقد وهابیت، نوشته غلامرضا رضایی (معاصر)، پژوهشی کلامی درباره نسبت دادن اوصافی مانند دست داشتن (با استناد به آیه 10 سوره فتح:یَدُ اللهِ فوقَ ایدیهم) به خدای تعالی است که ظاهرش به جسم‌انگاری یا شبیه‌سازی آفریدگار با آفریده می‌انجامد. در این اثر، نظریه‌های تفویض، تعطیل‌، تشبیه‌ و تجسیم، اثبات بلاکیف، تأویل، جمع نفی و اثبات: دیدگاه اهل‌بیت(ع)، اشتراک معنوى، اشتراک لفظى، جسم‌گرایى پنهان، تجسّد، تجلّى، تفصیل و ظاهرگرایى معاصر (تفویض کیفیت وهابیت) بررسی شده است. نویسنده هدف از نگارش این کتاب را بررسى و نقد دیدگاه‌هاى مختلف به‌ویژه دیدگاه وهابیت در مورد صفات خبرى دانسته و افزوده است: در این اثر به این پرسش‌ها پاسخ داده می‌شود: دلالت این صفات و اسماء بر خداى متعال چگونه است‌؟ آیا ظاهر این الفاظ مراد است، یا معنایى دیگر اراده شده است‌؟ اگر معانى دیگرى اراده شده است، آن معانى کدام‌اند؟ آیا ممکن است اصلاً معنایى اراده نشده باشد، یا معنایى اراده شده باشد، ولى بشر مکلف به فهم آن نباشد؟ طرفداران هر دیدگاه، چه کسانى هستند؟ دلایل آنان چیست‌؟ پیامدها و لوازم هریک کدام است‌؟‏ نویسنده تأکید کرده است: اهل‌بیت(ع) هریک از آیات قرآن را که در آن صفتى از صفات خبرى آمده است، آیه متشابه دانسته و آن را بر اساس دستور قرآن، به آیات محکم ارجاع داده و بر محوریت آن معنا کرده‌اند. حال این اقدام اهل‌بیت(ع) را به هر تعبیرى بیان کنیم، در حقیقت امر، تأثیرى ندارد. خواه از این سیره اهل‌بیت(ع) به تأویل صفات خبرى تعبیر شود، یا به بها دادن به ظهور تصدیقى و جُملى در مقابل ظهور تصورى و افرادى، یا به جمع نمودن بین نفى نواقص امکانى و اثبات کمال ذاتى و یا به جمع نمودن بین تشبیه (اطلاق صفات ثبوتى) و تنزیه (نفى صفات سلبى) و عینیت این دو در ذات الهى؛ به دلیل اینکه هدف از بیان هر یک از این تعابیر، یک چیز است و آن اینکه معانى ظاهرى این صفات، مراد نیست؛ چون مستلزم نقص است؛ بلکه مقصود، حقیقتِ این صفات است که بیان کننده کمالى از کمالات بى‌نهایت الهى است.‏ غلامرضا رضایی برای نگارش این اثرافزون بر قرآن کریم و نهج‌البلاغه، از 245 منبع فارسی وعربی (227 کتاب، 16 مقاله و 2 منبع الکترونیک) استفاده کرده است.
حکمت الهی عام و خاص
نویسنده:
مهدی الهی‌ قمشه‌ای؛ مصحح: هرمز بوشهری‌ پور
نوع منبع :
کتابشناسی(نمایه کتاب) , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
تهران: انتشارات روزنه,
چکیده :
کتاب حاضر شامل مباحثی در باب کلام و فلسفه اسلامی قرون اول تا عصر حاضر است که با استناد به آرا و اندیشه‌های فلاسفه بزرگ اسلامی (همچون ابن سینا، سهروردی، ملاصدرا، فارابی) طی پانزده فصل فراهم آمده است .نگارنده ذیل هر یک از فصل‌ها، ضمن بازگویی‌آرای یاد شده، استدلالات عقلی، منطقی و آیاتی از قرآن را ذکر می‌کند . عناوین برخی از فصل‌ها بدین قرار است" :وجود"، "قوه و فعل"، "علیت و معلولیت"، "وحدت و کثرت"، "وجوب، امکان، امتناع"، "کیفیات نفسانیه"، "توحید و یگانگی آفریننده "و "صفات واجب متعال ."
علم خداوند در حکمت متعالیه با تاکید بر شرح منظومه‌ی حاج ملاهادی سبزواری
نویسنده:
الهام مالک ایمچه
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
ایرانداک,
چکیده :
علم بی نهایت خداوند بر ذات خداوند و بر مخلوقات خود و اثبات آن بصورت صحیح و عاری از نقص، انگیزه ی اصلی نگارنده در نگارش این رساله می باشد.حکمت متعالیه بهترین و کاملترین دیدگاه ها را در خصوص علم خداوند برمخلوقات ارائه کرده است. برای بحث در موضوع علم خداوند لازم است. که به عنوان پیش درآمد مباحثی مانند «اشتراک معنوی مفهوم وجود» و «اصالت وجود» اثبات گردد.سپس به معنای لغوی و تعاریف اصطلاحی «صفت» و «علم» پرداخته شود و اثبات عینیت صفات خداوند با یکدیگر و همچنین اثبات عینیت صفات خداوند با ذات خداوند یکی دیگر از مباحثی است که باید اثبات شود.از نظر ملاصدرا علم قابل تعریف نیست چون علم امری بسیط است و مرکب از جنس و فصل نیست.اقسام علم از قبیل علم حصولی و علم حضوری، علم فعلی و علم انفعالی، علم اجمالی و علم تفصیلی نیز در این رساله تشریح گشته است.علم خداوند به ذات خداوند، و علم خداوند به غیر خداوند یعنی مخلوقات، که هدف اصلی از نگارش این رساله می باشد بطور مبسوط در این رساله مطرح گشته است.روش بحث ما همان روش ملاصدرا است که مبتنی بر قرآن و احادیث و استدلال و شهود قلبی است.همچنین در این رساله دیدگاه های حکما و دانشمندان مختلف درباره ی علم خداوند آمده و نقد شده است.از نظر حکمای حکمت متعالیه خداوند به ذات خود و به مخلوقات خود علم حضوری دارد و علم خداوند قبل از ایجاد مخلوقات به نحو اجمالی در عین تفصیلی می باشد. در صورتی که فلاسفه ی مشاء و اشراق به علم تفصیلی خداوند قبل از ایجاد مخلوقات قایل نیستند.در عالم هستی، نظام احسن هستی حاکم است چون نشأت گرفته از علم نامتناهی خداوند می باشد.مراتب علم خداوند تبارک و تعالی در حکمت متعالیه آخرین مبحثی است که رد این رساله به آن پرداخته شده است.
خداشناسی از دیدگاه قرآن و عترت
نویسنده:
مهدی امین
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
بیان جوان,
چکیده :
کتاب حاضر به بررسی مسئله ی خداشناسی از دیدگاه قرآن و عترت اهل بیت ع پرداخته است. مؤلف در ابتدای کتاب به بحث از شناخت خدا پرداخته و در فصل اول مطالبی را تحت موضوع کلی اسماء الهی به نگارش درآورده است. در فصول دیگر کتاب مطالبی مانند: مفهوم وجه الهی، نور الهی، علم الهی، وحدانیت، معبودیّت، ربوبیّت، خالقیّت و دیگر مباحث مرتبط با خداشناسی مورد تحقیق قرار گرفته است. باید گفت که مباحث قرانی این کتاب با توجه به تفسیر المیزان به تحریر درآمده است.
بازخوانی نظریۀ ابداعی ابن‌سینا در اتحاد مفهومی و مصداقی صفات خداوند و تأملی در نقدهای آن
نویسنده:
علیرضا مصدقی حقیقی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
ابن­سینا در راه اثبات بساطت ذات خداوند از هرگونه حیثیت، نظریۀ اتحاد مفهومی و مصداقی صفات را برمی­گزیند. این نظریه با چالش‌هایی روبه­روست: از یک ­سو، وی در خصوص رابطۀ وجودی صفات با ذات رویکردهایی به‌ظاهر متفاوت ارائه کرده و در برخی از مواضع، با ارجاع همۀ اوصاف کمالی به علم عنایی، آنها را لازمۀ ذات خداوند دانسته است و در موضعی دیگر، با توجه به برخی از قواعد کلی فلسفی نظریۀ عینیت را می­پذیرد و گاه نیز با بازگرداندن همۀ صفات به سلب و اضافه به الهیات سلبی تقریب می­یابد. از دیگر­ سو، با وجود گفتار صریح در نفی تغایر مفهومی صفات خداوند آن را مستدل بیان نکرده است. برخی از متأخرین و به ویژه ملاصدرا دیدگاه او را از منظر وجودشناختی و معناشناسی مورد انتقادات جدی قرار داده­اند. در این پژوهش، نقدهای وارد بر نظریۀ خاص ابن­سینا را بررسی می‌کنیم و نشان می­دهیم وی در پاسخ به اشکالات، کدامین اصول و مبانی را اتخاذ می‌کند. در تحلیلی واقع‌بینانه، ابن­سینا از منظر وجودی صفات کمال را لازم تبعی ماهیت موجودۀ خداوند و نه لازم وجود خارجی آن برمی­شمرد. همچنین، در پرتو «نظریۀ کاربردی معنا»، «نحوۀ مفهوم­­سازی ذهن» و نیز توجه ویژه ابن­سینا به مبانی اصلی فلسفۀ خویش، می­توان تبیینی سازگار از نظریۀ عینیت مفهومی را ارائه کرد تا از اشکال مهم ترادف الفاظ متباین مصون ماند. در این طریق که مبتنی بر معرفت شهودی انسان است، از به‌هم‌پیوستگی صفات خداوند در هنگام کاربرد الفاظ سخن به­ میان می­آید، به­ گونه­ای که اطلاق یک صفت بر خداوند تداعی دیگر صفات را به همراه دارد و نه آنکه اطلاق یک صفت بر خداوند واجد معانی همۀ صفات باشد.
صفحات :
از صفحه 145 تا 164
بررسی تطبیقی رضا و سخط الهی از منظر قرآن و صحیفه سجادیه و عهدین
نویسنده:
فاطمه علیجانی گماری؛ استاد راهنما: مصطفی جلالی
نوع منبع :
رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی
چکیده :
مفهوم رضا، خشنودی کامل بنده است نسبت به آنچه خداوند مقدر کرده و مفهوم سخط نیز در مقابل رضا است و به معنای «سخط» به معنای خشم شدید خداوند می باشد. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی تطبیقی رضا و سخط الهی از منظر قرآن و صحیفه سجادیه و عهدین با روش توصیفی-تحلیلی می باشد. یافته های این پژوهش نشان می دهد؛ در قرآن تحصیل رضای الهی، میدان‌ وسیعی‌ است‌ که همه انـسان هـا، در آن، امکان پیشروی‌ دارند‌. بنابراین رسیدن به مقام رضا از دیدگاه قرآن نتیجه ایمان و معرفت یقینی به خداوند، صداقت در گفتار، اطاعت و پیروی‌ از‌ حق‌ و رضایت از قضا و قدر الهی است که سالکان کوی حـق‌ بـرای رسـیدن به مقام رضوان الهی تـلاش کـرده و اراده مـحبوب را بر اراده خویش مقدم می دارند. از لابه‌ لای‌ آیات‌ قرآن کریم برای انسانی که به مقام رضا دست یافته آثار‌ و نتایج‌ مثبتی در زندگی دنـیوی و اخـروی مـی توان کشف نمود که برخی از آنها عبارتند از: رسیدن بـه‌ سـعادت‌ و رستگاری‌، رسیدن به بهشت عدن و برترین نعمت - ها، همنشینی با اولیای الهی، آرامش‌ روحی‌ و روانی‌، دور شدن از عجب و خود پسندی، هـدایت در دنـیا. بـررسی مفهوم رضا در صحیفه سجادیه نشان داد زمانی خدا از‌ بنده‌ راضی می‌شود که بـنده بـرای‌ رسیدن‌ به‌ رضای خدا کوشش‌ کند‌ و از خـدا راضـی بـاشد‌؛ به‌عبارت‌دیگر‌، انسان برای رسیدن به رضای خـدا بـاید از نظر اعتقادی، اخلاقی و عملی به ویژگی‌هایی‌ که‌ در این تحقیق به آن‌ها اشاره‌ شـد‌، مـتصف شود‌. مفهوم رضا در عهد قدیم نیز اینگونه تعبیر می شود؛ در عهد قدیم، هدفمندی سرنوشت انسان و مفهوم نجات بخش‌ بودن‌ وحی؛ ابتدا در پیروی از دستورهای شریعت است که مـوجب داشتن زندگی آباد‌، امنیت‌، عمر طولانی و محصولات فراوان است، وحی راه شناخت خدا و راه پرسـتش او‌ و راه‌ گشای زندگی عـملی انـسانهاست. از دیدگاه عهد‌ جدید‌ نیز رضای الهی از انسان در گرو انگاره‌ سقوط‌ بشر و مفهوم‌ فدا و رستاخیز مسیح‌ است‌ و مفهوم نجات بخشی وحی‌ این‌ اسـت کـه خداوند از روی محبت و لطف خویش، پسر یگانه خود را به جهان‌ فرستاده‌ تا برای نجات مردم بر صلیب‌ آویخته‌ شود و به‌ جای‌ مردم‌ جان خود را فدا‌ کند و کفاره ی گناهانشان باشد.