جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

این مجموعه مشتمل بر سخنرانی‌ها و تدریس "سید کمال حیدری" است که به زبان عربی تدوین شده است. مباحث اصلی کتاب بدین قرار است: مقدمه‌ای درباره‌ی علم اخلاق (تعریف علم اخلاق، امکان تغییر اخلاق، شیوه‌های اصلاح اخلاق)، راه‌های بحث امامت (راه و روش کلامی، راه و روش قرآنی) توبه و تحقیق شروط و آثار آن و مفهوم شفاعت و قرآن و روایت.

کتاب حاضر به تفسیر فلسفیِ انسان و هویت او می‌پردازد. نویسنده معمولاً در پژوهش خود سه مقوله را همراه هم مورد توجّه قرار می‌دهد که عبارتند از دین، فلسفه و عرفان. در این مورد هم سویه‌ای سه گانه دارد، ولی غرض اصلی انسان‌شناسی و آنتروپولوژی است.

این کتاب، به بررسی مبانی نظری و بنیادهای فکری علوم انسانی می‌پردازد و هدف آن، ارائه رویکردی اسلامی در این حوزه با نقد مبانی سکولار است.

نویسنده در این کتاب ضمن بیان کیفت تشرفش به مذهب تشیع سعی نموده واقعیات تاریخی صدر اسلام را عرضه کند، برخی از استدلال‌های مخالفان را رد کند و به شبهات آنان پاسخ دهد و حقایقی که از نظر مسلمانان مخفی بوده را آشکارا بیان نماید.

فطرت و تربیت، تنظیم‌شده پنج سخنرانی شهید مرتضی مطهری در جلساتی موسوم به «جلسه یزدی‌ها» در سال‌های 1356 و 1357ش، در تهران است.در این سخنرانی‌ها استاد شهید مسئله فطرت و ارتباط آن با موضوع «تربیت» را با بیانی روان و روشن توضیح داده‌اند، به‌طوری‌که برای عموم مردم قابل استفاده است. برخی مسائل اخلاقی و اجتماعی نیز در ارتباط با فطرت انسان مطرح و بحث شده است.شهید مطهری موضوع فطرت را مادر معارف اسلامی می‌دانستند و در چهار مقام مطرح کرده‌اند؛ یکی، در جمع معلمان و مربیان مدرسه نیکان تهران که آن مباحث در قالب کتاب فطرت منتشر شده است. دیگر، در جمع برخی طلاب فاضل قم که تقریرات آن درس‌ها به‌صورت کتاب فطرت در قرآن درآمده است. سوم، در جلسات بحث و انتقاد انجمن اسلامی پزشکان که آن مباحث به‌صورت کتاب فطری بودن دین در دسترس عموم قرار گرفته است و چهارم، در جلسات موسوم به جلسه یزدی‌ها که این مباحث، کتاب حاضر را تشکیل داده است. همه این مباحث چهارگانه در سال‌های 1355 تا 1357 القا شده است. البته استاد یادداشت‌هایی نیز درباره فطرت دارند که در جلد یازدهم یادداشت‌های استاد مطهری به چاپ رسیده است. تنظیم و ویرایش علمی این کتاب توسط آقای دکتر علی مطهری (عضو هیئت علمی گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران) انجام شده است.کلیات و سرفصل‌های مباحث این کتاب، ازاین‌قرار است: فطرت به‌عنوان مبنای انسان‌شناسی اسلام و توضیح درباره این امر، بحث فطرت و مسئله عادت و توضیح درباره آن، توضیح درباره دشمنان انسان (مانند: جهل و ضعف و بیماری و ظلم و نقش دین در مقابل آنها)، توضیحی درباره بحران‌های روحی و معنوی در جهان امروز و بحثی درباره شخصیت. در مبحث شخصیت درباره چیستی شخصیت و بیان پایه‌های آن و ذکر مروت و بی‌نیازی به‌عنوان پایه‌های مهمی از شخصیت انسان صحبت شده است و این موارد با ذکر داستان‌هایی از پیامبران و ائمه(ع) تأیید شده است.

فلسفه علم کلام، نوشته هری اوسترین ولفسن با ترجمه احمد آرام، کتابی مفصل با هدف تبیین مفهوم «کلام» در عالم اسلام و نزد دانشمندان مسلمان و موضوعات مربوط به آن است. نویسنده با اشراف کاملی که به این موضوع دارد می‌کوشد با نگاهی مقایسه‌ای تأثیر و تأثیراتی را که کلام اسلامی و الاهیات مسیحی و نیز کلام یهود در یکدیگر نهاده‌اند، بررسی و تحلیل کند و نظر عالمان مسلمان، یهودی و مسیحی را درباره موضوعات مرتبط با مباحث کلامی جویا شود. از میان فصل‌های نه‌گانه کتاب، فصل‌های دوم و چهارم آن با مقایسه موضوعات کلامی اسلامی و الاهیات در مسحی اختصاص یافته است. در یکی از این فصل‌ها، مؤلف صفات الاهی در کلام اسلامی را با تثلیث مسیحی مقایسه کرده و دیدگاهی که مؤلف صفات الاهی در کلام اسلامی را با اقالیم ثلاثه تثلیث مسیحی یکسان می‌انگارد، تبیین و بررسی کرده است. فصل چهارم کتاب هم به مقایسه تثلیث و تجسد در قرآن و عهد جدید و نیز تثلیث در میان متکلمان مسلمان و دیدگاه‌های افرادی چون کندی فیلسوف و یحیی بن عدی درباره تثلیث و همچنین چگونگی نفوذ موضوع صفات آلاهی کلام اسلامی در مسیحیت قرون وسطایی از رهگذر ترجمه دلالة الحائرین ابن میمون اختصاص یافته است. مباحثی مانند علیت در فلسفه و کلام اسلامی و بازتاب آن در الاهیات مسیحی به‌ویژه در میان متألهانی چون توماس آکویناس و نیکولائوس اوترکوری از موارد دیگری است که در این کتاب به تفصیل و با رویکردی تحلیلی تاریخی بررسی شده است.

کتاب حاضر برآيند طرحى است از پژوهشكده تحقيقات اسلامى كه بيش از هفتصد عنوان يا مدخل كلامى را در خويش دارد. اين كتاب قسمت اعظم مسائل دينى و اعتقادى كه ذهن جوانان عزيز را به خود مشغول ساخته است، با نظم الفبائى مطرح كرده و به تحليل و تجزيه آنها پرداخته است و بدين وسيله راه رسيدن به مقصود آسان‌تر گشته است. اين اثر كلامى و علمى كه در حقيقت به صورت دانشنامه كلامى در آمده است، از منطق شيعى در تمام قلمروها دفاع منطقى نموده است.

فرهنگ و تمدن زمینه‌ساز؛ راهبردها و راهکارها، مجموعه مقالات یازدهمین همایش بین‌المللی دکترین مهدویت می‌باشد که در سه جلد، ارائه شده است. در ابتدای جلد نخست کتاب، ضمن ذکر فراخوان یازدهمین همایش بین‌المللی دکترین مهدویت و متن سخنرانی‌های مسئولین این همایش، از جمله آقایان پورسیدآقای، ابوتراب حائری شیرازی رحیمیان، احمدی مقدم، و اراکی، گزارشاتی از این همایش ارائه گردیده و در پایان، بیانیه اختتامیه، درج شده است. تمام مقالات این مجموعه، پیرامون موضوع مهدویت و مباحث مربوط به آن می‌باشد که به‌منظور آشنایی با کتاب، به خلاصه برخی از آنها، اشاره می‌شود. در مقاله سید رضی موسوی گیلانی، با عنوان «جایگاه نوبت و امامت در شکل‌گیری تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی»، مهم‌ترین عناصر و مؤلفه‌های شکل‌گیری فرهنگ و تمدن اسلامی، تعالیم نبوی دانسته شده که به اعتقاد نویسنده، معرفت‌شناسی، هستی‌شناسی، انسان‌شناسی و ارزش‌شناسی خاصی را برای مسلمانان، پایه‌ریزی کرد و پس از ایشان، پیشوایان دینی، آن را تثبیت و نهادینه کردند.در مقاله «بررسی تطبیقی انتظار و هویت فرهنگی و تمدنی در شعر معاصر عربی و فارسی»، نوشته حدیث بابایی و کبری خسروی، به روش توصیفی - تحلیلی و با استناد به شواهدی از اشعار شاعران معاصر، به بررسی تطبیقی انتظار و هویت فرهنگی و تمدنی در شعر معاصر عربی و فارسی، پرداخته شده است. نویسندگان این مقاله، معتقدند که شاعران معاصر شیعه در زبان فارسی و عربی، با استشهاد به تفاسیر قرآن و روایات متواتر، در اشعار مهدوی خویش، در پی وصف سیمای امام مهدی(عج)، به بیان انتظار موعود پرداخته و مفهوم «انتظار» در اندیشه این شاعران، تنها در معنای انتظار، خلاصه نمی‌شود و شاعران به موضوعات دیگری هم در این زمینه، توجه نشان داده‌اند که بیانگر هویت و تمدن اسلامی است. در مقاله «مهدویت، انقلاب اسلامی و فرهنگ متعالی تمدن‌ساز»، نوشته رضا رمضان نرگسی، مشخص شده است که هر فرهنگی نمی‌تواند تمدن‌ساز باشد، بلکه فرهنگی تمدن‌ساز است که اولا اهداف اصلی زندگی را فراتر از نیازهای ضروری تعریف کند و ثانیا، در تعامل با فرهنگ‌های دیگر، توان پایداری و بالندگی داشته باشد و ثالثا با بردباری، توان اداره دیگر فرهنگ‌های محلی را دارا باشد.