جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
مبانی نظریه دولت در قرآن کریم
نویسنده:
هادوی نیا علی اصغر
نوع منبع :
کتابخانه عمومی , نمایه مقاله
چکیده :
از مهمترین و موثرترین بحث های اقتصادی در قرن گذشته و حاضر، میزان دخالت دولت در اقتصاد و چگونگی تعامل آن با نظام بازار است. «دولت یا بازار؟» پرسشی  است که بحث های پیش گفته جهت پاسخ به آن مطرح می شود. به نظر می رسد باید این پرسش را  تعدیل  کرده و سرچشمه این گونه مطلب ها را در پرسش «دولت چرا و چگونه؟»  جستجو کرد. نظریه های مربوط به دولت نیز عهده دار پاسخ به این پرسش  هستند.هر یک از نظریه های اقتصادی با رویکرد خاصی که در مبانی فلسفی خود داشته اند، پرسش پیش گفته را پاسخ، و نظریه خود را سامان داده اند. مقاله درصدد است با مروری بر مبانی نظری قرآن کریم به ویژه مبانی انسان شناسی آن، نظریه دولت در اقتصاد اسلامی را تدوین  کند. مطالعه نشان می دهد که محوری ترین عنصر در گفتمان بازار و دولت، عدالت اجتماعی است.
صفحات :
از صفحه 7 تا 31
خاستگاه، منشأ پیدایش و مرحلة آغازین دین بشر؛ بررسی و نقد دیدگاه دکتر شریعتی
نویسنده:
محمد فولادی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
این مقاله با رویکرد تحلیلی و اسنادی، با هدف بازکاوی اندیشة متفکران اجتماعی و عالمان ادیان، به بررسی خاستگاه و منشأ پیدایش ادیان و مرحله آغازین دین بشری می پردازد و با واکاوی و بررسی دیدگاه دکتر شریعتی در این عرصه، به استخراج نظریه دینی وی و میزان همسویی آن با دیدگاه رایج دینی برگرفته از معارف ناب قرآن و اهل بیت‰ می پردازد. دربارة نظریات پیدایش ادیان، نظریات ترس، جهل، اقتصاد، انمیسم، روح گرایی، طبیعت پرستی و فطرت مطرح، و نکاتی درخور تأمل در هر نظریه وارد شده است. شریعتی در این زمینه، همة نظریات را طرح می کند و جامعة بشری را همزاد «پرستش» می داند و نظریة خاصی را ترجیح نمی دهد؛ اما وی مرحلة آغازین دین بشری را «شرک» تلقی می کند که پیامبران برای بیدار کردن فطرت خداداد بشر و دعوت به توحید فرستاده می شوند. این تلقی، با نظریة رایج دینی برگرفته از معارف قرآنی ناهمسوست.
رابطه عاطفه با ایمان
نویسنده:
ابوالحسن حقانی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره),
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
هسته بنیادین دین‌داری ایمان است که شکل‌گیری آن مرهون شرایط و مؤلفه‌های مختلفی است. از‌جمله مؤلفه‌های تشکیل‌ دهنده ایمان بعد گرایشی عاطفی آن است که این مؤلفه‌ را می توان در متون دینی و نیز از نگاه روان‌ شناختی بررسی کرد. هدف از پژوهش حاضر، تبیین نقش عاطفه در ایمان از دیدگاه متون دینی و روان‌ شناختی است. در این تحقیق که از روش تحلیل اسنادی استفاده شده است، پاسخ به چند پرسش مد‌نظر است: چه رابطه‌ای میان عاطفه و ایمان وجود دارد؟ آیا عاطفه می‌تواند در پدید آمدن ایمان و تقویت آن نقش داشته باشد؟ آیا ایمان نیز می تواند در تقویت عاطفه اثرگذار باشد؟ یافته‌ها از تحلیل متون دینی (آیات و روایات) نشان داد که عاطفه با ایمان رابطه‌ای دو‌ سویه دارد. از سویی عاطفه با مصادیقی مانند محبت و خشیت در پدید آمدن و تقویت ایمان نقش دارد، و از سوی دیگر ایمان به عاطفه جهت می دهد و به آن ثبات می بخشد. نتیجه آنکه محبت انسان به خداوند در پرتو شناخت ابتدایی و بر‌اساس حب ذات به کمال مطلق شکل می گیرد و با افزایش شناخت، ایمان نیز تقویت می گردد. به‌طور متقابل ایمان نیز به محبت انسان جهت می دهد و در ارتباطی دو‌سویه عاطفه و ایمان تأثیر و تأثر متقابل خود را تداوم می بخشند.
صفحات :
از صفحه 77 تا 92
عرفان و دین
عنوان :
نویسنده:
قوام الدین حسینی سیاهکل رودی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
این نوشتار در راستای معرفی عرفان اسلامی در صدد بررسی سه مسئله منشأعرفان، نسبت عرفان و دین و خاستگاه عرفان اسلامی است. این گونه مباحث عموماًدر فلسفه عرفان طرح میگردند. در مسئله محبت فطری به خدا را مهم ترین ریشه گرایش به عرفان بیان میدارد. در مسئله دوّم، دو نگاه متفاوتی که در نسبت بین عرفان و دین وجود دارد، بررسی و نقد میگردند و در نهایت با تکیه به فطری بودن گرایشات عرفانی، دین را در آشکار ساختن و هدایت این تمایلات به سوی کمال مؤثرمیداند و در مسئله پایانی با طرح و نقد دو نظریه، خاستگاه نخستین عرفان اسلامی راآموزه های اسلامی معرفی میکند.
خداشناسی از راه فطرت
نویسنده:
سید احمد میرحسینی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
در بحث معرفت دینی و خداشناسی یکی از بحث‏های قابل توجه، شناخت فطری و راه یابی از طریق درون می‏باشد. در این‏که شناخت خداوند از طریق براهین قطعی عقلی و همچنین بیانات شرایع قابل اثبات می‏باشد جای شبهه نیست؛ در عین حال برای کسانی هم که به مبانی استدلال عقلی و اسباب درک مفاهیم مجهز نباشند، راهی روشن برای معرفت و ارتباط با ذات مقدس الهی وجود دارد که همان راه فطرت است. در مقاله حاضر برای نشان دادن معرفت فطری تنها به دو آیه از قرآن کریم استناد شده و در ذیل آیه اوّل به نکاتی اشاره شده که عمدتاً واقعگرایی انسان را در توجه به خداوند می‏داند که این مهم مقتضای فطرت انسان است واصل وجود این فطرت مرتبط با خداوند است. لذا اگر در مقام معرفت و ادراک و التفات به این حقیقت نرسد خطا کرده و هستی خود را نشاخته است. در بحث مربوط به آیه دوم چون بروز و فعلیّت فطرت خداشناسی در بعضی بحران‏ها مورد توجه قرار گرفته، این پرسش مطرح است که علت توجه خالصانه به خداوند در چنین مواردی چیست و آیا ترس و اضطراب بشر در خداشناسی نقشی دارد که انسان در مواقع ضروری به این راهکار دست می‏زند؟
فطرت و خداشناسی در قرآن
نویسنده:
حمید نگارش
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
پایگاه اطلاع رسانی حوزه: ,
کلیدواژه‌های اصلی :
چکیده :
بررسی آیات مربوط به فطرت و خداشناسی است با استفاده از نظرات مفسران. نویسنده در خصوص هماهنگی بین شریعت و فطرت با استفاده از آیات و روایات به چهارده مورد اشاره کرده که از جمله آن، متحد بودن پدید آورندة نظام تکوین و تشریع، همگانی بودن فطرت و شریعت، مخالف نبودن فطرت و شریعت با آزادی و ضروری بودن شریعت و فطرت در زندگی بشر است. وی در رابطة ویژگی های امور فطری به مقایسة غریزه، عادت و طبیعت با فطرت پرداخته و نیز اشاره ای به آثار درون دینی و برون دینی فطرت کرده است. نویسنده در ادامه گرایشات فطری را مورد توجه قرار داده و مباحثی چون حقیقت جویی، زیبایی خواهی، کمال طلبی، تمایل به ابداع و ابتکار و میل به پرستش را تبیین کرده است. و نیز در مورد شواهد زنده فطری بودن خداشناسی از واقعیت های تاریخی، شواهد باستان شناسی، جهانی بودن حس خداجویی و گواهی اندیشمندان غربی بر فطرت مذهبی، استناد کرده است. در پایان نیز به رابطه خود فراموشی و خدا فراموشی یا خودشناسی و خداشناسی و عوامل فراموشی خدا اشاره می کند
فطری بودن دین و مشترکات ادیان الهی در قرآن و حدیث
نویسنده:
سودابه آشوری
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
پایگاه اطلاع رسانی حوزه: ,
چکیده :
پایان نامه«فطری بودن دین و مشترکات ادیان الهی در قرآن و حدیث»، به تحقیق درباره«نسبت اصول و فروغ دین با ساختار وجودی بشر»، پرداخته است. هدف این پایان نامه آن است که بررسی کند: اولاً) شناخت اصول دین و گرایش به آن، فطری نوع بشر است: به عبارت دیگر، در وجود همه انسان ها در هر زمان و هر مکانی خصوصیاتی مشترک و اصیل وجود دارد که می توان بر مبنای آن، یک دین جعل و وضع نمود، ثانیاً) شرایع الهی دارای مشترکاتی در حوزه عقاید و رفتار هستند که فطری نیست و از افقی بالاتر از عقل انسان(یعنی افق وحی) جعل و وضع شده است. منابع اصلی نوشتار حاضر، تفاسیر و کتاب های روایی معتبر شیعه و سنی است. روش تحقیق، روش کتاب خانه ای همراه با تحلیل و نقد داده هاست. نتایج عمده این پایان نامه آن است که: دین منشأ و خاستگاه فطری دارد و گرایش بشر به دین، حاکی از تناسب دین الهی با ساختار وجودی بشر است. نیز، قالب های رفتاری مشترکی که در شرایع انبیای الهی وجود دارد، حاکی از آن است که جعل احکام شریعت از افقی بالاتر از عقل بشر صورت گرفته، قابل ادراک و گرایش فطری نیست.
جستاری در چیستی و چگونگی مسخ انسان
نویسنده:
محمدتقی شاکر اشتیجه، محمود قیوم زاده
نوع منبع :
مقاله , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
قم: مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
مسئله مسخ انسان ازجمله موضوعاتی است که در قرآن کریم به آن اشاره رفته است. البته مسخ مطرح­ شده در قرآن، تفاوتی ماهوی با تناسخ در سایر ادیان و مکاتب دارد. درخصوص تبیین چیستی مسخ و بیان چگونگی دگرگونی و تبدل - که آیا ظاهری و در صورت یا باطنی و در سیرت است - دیدگاه ­های متفاوتی ابراز گردیده است. مقاله حاضر با تبیین و تحلیل داده ­ها و یافته­ های مطالعاتی در این موضوع، با رویکردی توصیفی - تحلیلی پس از تبیین مسئله مسخ و انواع و چگونگی آن از نگاه قرآن و روایات، به تبیین دیدگاه­ها در این­خصوص می ­پردازد و امکان جمع میان این نظرات یا تقابل آنها را بررسی می­نماید؛ همچنین زوایای مهمی از این مسئله را آشکار کرده و مجهولاتی چند در این حوزه را پاسخ گفته و به این نتیجه رسیده که مسخی که قرآن بیانگر آن است، گونه­ ای خاص از دگرگونی است و تعارضی میان آن و مبانی عقلی و نقلی نیست و تحقق تجلی تام و کامل آن در عالم آخرت خواهد بود.
صفحات :
از صفحه 83 تا 107
تطور تاریخی نظریه فطرت در فلسفه و عرفان اسلامی
نویسنده:
محمد غفوری نژاد
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
مبحث فطرت، به عنوان یک مساله مستقل فلسفی و کلامی در آثار کندی، فارابی، ابن سینا و شیخ اشراق مطرح نبوده است. در اخوان الصفا برای نخستین بار در تاریخ فلسفه اسلامی، مساله فطری بودن شناخت خداوند در یک منبع فلسفی مطرح می شود. این پدیده در پرتو رویکرد کثرت گرایانه آنان در انتخاب منابع شان قابل تبیین است. ابن عربی چون برای نخستین بار چیستی فطرت را موضوع مطالعه مستقل قرار داده است، نقطه عطفی در سیر تطورات نظریه به شمار می آید. نظریه در حکیم شاه آبادی گامی بلند به پیش برمی دارد. اثبات واجب، نبوت و امامت عامه، معاد و برخی مسائل فلسفی و معرفتی دیگر با تمسک به مقتضیات فطرت، از نوآوری های وی محسوب می شود. در آثار علامه طباطبایی کارکردهای معرفتی نظریه، به نحو چشمگیری افزایش یافته و با استاد مطهری به اوج می رسد. نظریه پردازی های استاد را باید جهشی در سیر تطورات نظریه فطرت به شمار آورد. نوآوری های وی، شامل عمده مباحث اساسی فطرت می شود. ظهور نظریات رقیب، سوابق آموزشی و کثرت و تنوع حوزه مطالعاتی استاد، در زمره عوامل ظهور این نوآوری ها قرار دارد.
منابع فرهنگ متعالی از منظر قرآن کریم
نویسنده:
محسن میری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
تهران: دانشگاه علامه طباطبایی,
چکیده :
اصلاح فرهنگ موجود و تلاش برای ایجاد فرهنگ مطلوب لازمه هر گونه برنامه تحوّل‌آفرین برای رشد بشر است و یکی از مهم‌ترین گام‌ها در این زمینه بکارگیری منابع مناسب برای تأثیر در فرهنگ می‌باشد. این پژوهش با روش تحلیلی ـ استنباطی جهت استنباط از قرآن کریم و با مطالعه کتابخانه‌ای جهت بهره‌گیری از دیدگاه‌های برخی از صاحب‌نظران در زمینه فرهنگ و مفسّران قرآن کریم به گونه‌شناسی منابع فرهنگ مطلوب از دیدگاه این کتاب مقدّس می‌پردازد. این پژوهش ضمن آنکه طبیعت، غریزه، قلب، فطرت، دین، عقل، سیره عقلا و تاریخ را به عنوان منابع فرهنگ مطلوب معرّفی می‌کند، گونه‌های مختلف بهره‌گیری فرهنگ از آن منابع در ساحت‌های معرفتی و وجودی را نیز مورد بررسی قرار می‌دهد و نشان می‌دهد که این منابع چگونه می‌توانند به نوبه خود راه دستیابی به فرهنگ مطلوب را هموار سازند
صفحات :
از صفحه 35 تا 68