مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

کتاب حاضر از دانشمند محترم جناب عزالدین طباطبایی درباره مباحث مهم اصول دین می باشد که در آن به بررسی توحید، نبوت، امامت و معاد می پردازد. بخش اول کتاب هم درباره مسائلی است که سوفیست ها و شک گرایان مطرح می کنند که به آنان پاسخ داده می شود.

مروی اجمالی بر اصول اعتقادات شیعه امامیه و ادله عقلی و نقلی مربوط به آن‌ها است. در نوشتار حاضر ضمن تبیین ضرورت تحقیق در اصول دین برای فهم مسایل اعتقادی و رابطه بین فطرت و ایمان، به بحث در مورد مسایل مربوط به توحید و خداشناسی و اثبات وجود صانع از منظر شیعه پرداخته شده و مباحثی مانند اسماء و صفات الهی، بداء، نفی جبر و اختیار، اثبات امر بین الامرین و عدل الهی پرداخته شده و دلایل عقلی و نقلی مربوط به آن‌ها بیان شده است. در ادامه نویسنده به تبیین مسایل مربوط به اعتقاد شیعیان نسبت به نبوت عامه و خاصه، قرآن کریم و عدم تحریف آن، امامت و ولایت اهل‌بیت(ع)، توسل، زیارت، معاد و حیات پس از مرگ، عالم برزخ، شفاعت، تکلیف ارواح مؤمنان بعد از مرگ و رجعت پرداخته و دلایل عقلی و نقلی مربوط به آن‌ها را نیز ذکر نموده است.

(از مجموعۀ 7 جلدی)جلد نخست از مجموعه "مجمع الشتات فی الاصول و الاعتقادات "شامل نوشته‌ها و درس‌های شهید "اشرفی اصفهانی "است که پس از گردآوری در قالب هفت جلد به طبع رسیده است .به جز مطالب کوتاهی که به فارسی نگارش شده، مابقی این مجموعه به زبان عربی است و موضوع آن اصول اعتقادی اسلام است .مطالب هر یک از فصل‌ها با استناد به آیات قرآن کریم و روایات تدوین گردیده است . جلد حاضر حاوی مطالبی درباره اثبات صانع، معنی صمد، صفات خداوند، معرفت و علم خداوند، نبوت و معجزات، ایمان ابوطالب، فواید تقوا، معجزات ائمه، علم ائمه، دلایل ختم نبوت، و شفاعت است .

پندار داوکینز؟ بنیادگرایی آتئیستی و انکار الهی (به انگلیسی: The Dawkins Delusion? Atheist Fundamentalism and the denial of the divine) یک کتاب نوشتهٔ استاد الهیات مسیحی و بیوفیزیکدان، آلیستر مک‌گراث و روان‌شناس، جوآنا کولیکوت مک‌گراث است. این کتاب از یک دیدگاه مسیحی، به عنوان یک پاسخ به استدلال‌های ارائه شده در پندار خدا نوشتهٔ ریچارد داوکینز نوشته شده است. این کار در فوریه ی ۲۰۰۷ به وسیلهٔ انجمن توسعهٔ اطلاعات مسیحی (SPCK) در بریتانیا و در ژوئیه ۲۰۰۷ در ایالات متّحده منتشر شد.

«إشراق اللاهوت في نقد شرح الياقوت»، نوشته سيد عميدالدين ابو عبداللّه عبدالمطلب بن مجدالدين الحسينى العبيدلي كتابى است كلامى كه به بيان عقايد شيعه اماميه مى‏ پردازد. اين اثر نقدى است بر شرح علامه حلى با عنوان «أنوار الملكوت» كه بر كتاب «الياقوت» ابواسحاق ابراهيم بن نوبخت نگاشته شده است. «إشراق اللاهوت»؛ مشتمل بر پانزده مقصد است. در مقصد اول به موضوع نظر و تفكر پرداخته شده و در سه فصل بعدى مباحث الهيات بالمعنى الاعم مطرح گرديده و در فصول بعدى به مباحث الهيات بالمعنى الاخص (كلام) پرداخته شده است‏. مؤلف در اين اثر ابتدا ديدگاه مؤلف ياقوت را ذكر مى‏ كند، سپس قول شارح ياقوت؛ يعنى علامه حلى را يادآور مى‏ شود و سرانجام ديدگاه خود را مطرح مى ‏سازد. نكته قابل توجه در اين اثر آنست كه نويسنده تحت تأثير شهرت علامه حلى كه از قضا دايى وى نيز بوده، قرار نگرفته و به نقد ديدگاه وى پرداخته است.

كتاب «الاقتصاد فيما يجب على العباد» از تأليفات مهم شيخ طوسى «قده» است اين كتاب با وجود حجم كم، شامل مباحث مهمى از علم كلام و فقه مى‌باشد و به دليل اهميت آن از مصادر كتاب‌هاى بحار الأنوار و السرائر مى‌باشد. مباحث كتاب به طور كلى در دو بخش كلام و فقه تقسيم شده است. در قسمت اوّل، دو اصل توحيد و عدالت بررسى شده است كه در ضمن مسألۀ عدل، اصول نبوت، امامت و معاد نيز مطرح شده است. در قسمت دوم، كتاب‌هاى پنج‌گانۀ صلاة، صوم، زكاة، حج، جهاد مطرح شده است. قسمت فقه كتاب بصورت فقه موجز و رساله‌هاى متداول نوشته شده و آنچنان كه مؤلف در مقدمه و انتهاى كتاب مى‌نويسد سعى نموده كه در نهایت اختصار، مسائل اساسى و مورد نياز شامل واجبات، محرمات، مستحبات، مكروهات، مقدمات، اجزاء و شرايط و مبطلات هر يك از اين عبادات را در قالبى بسيار منظم بيان نمايد.

کتاب " الخلاصه فی علم الکلام" منسوب به قطب الدین سبزواری از علمای قرن ششم هجری می باشد که درباره اصول دین بحث می کند که در چند فصل جمع آوری شده است: 1. توحید 2. عدل 3. نبوت 4. امامت 5. وعد و وعید 6.آلام و اعواض 7. آجال، ارزاق

الأربعين في أصول‌الدين، یکى از با ارزش‌ترين كتب در علم كلام به حساب مى‌آيد، چنانكه افراد متعددى به این كتاب مراجعه كرده و از مطالب این كتاب استفاده نموده و يا گاه بر بعضى از مطالب آن ايراداتى نوشته‌اند. مباحث این كتاب در 40 مسأله بيان شده است كه مؤلف هر موضوع كلامى را در مسأله‌اى بيان كرده و گاه یک مسأله از چندين فصل تشكيل مى‌شود. المسألة الاولى: حدوث عالم. مؤلف در این مسأله طى 3 مقدمه از حقيقت عالم و محدث بحث نموده و حدوث عالم را اثبات مى‌كند. المسألة الثانية: در عدم شيئيت معدوم مى‌باشد. المسألة الثالثة: در این مسأله مؤلف علم به صانع را اثبات مى‌كند. المسألة الرابعة: در این مسأله بحث مى‌شود، از قدم، بقاء، ازلى و سرمدى بودن حضرت حق. المسألة الخامسة: مسأله پنجم در مورد حقيقت حضرت حق مى‌باشد. المسألة السادسة: در این مسأله بحث شده است، از این كه آيا وجود خداوند و حقيقت او یکى است يا نه؟ المسألة السابعة: مؤلف در این مسأله از متخير نبودن حضرت حق بحث نموده است. المسألة الثامنه: این مسأله اختصاص دارد، به نفى مكان از وجود خداوند. المسألة التاسعة: در این مسأله از نفى حلول خداوند در موجودى بحث شده است. المسألة العاشرة: مؤلف در این مسأله نفى نموده است، محل بودن حضرت حق را بر موجودات. المسألة الحادية عشرة: در این مسأله كه از دو فصل تشكيل يافته، مؤلف ابتداء حقيقت قدرت را بيان كرده، سپس صفت قدرت را برای خداوند اثبات مى‌نمايد. المسألة الثانية عشرة: در این مسأله نيز طى دو فصل مؤلف اولا اثبات مى‌كند، علم را برای خداوند و سپس اثبات مى‌كند، علم حضرت حق را به تمام موجودات. المسألة الثالثة عشرة: در این مسأله مؤلف طى 3 فصل بحث مى‌كند از حقيقت اراده و مريد بودن خداوند و آراء و مذاهب مختلف را در مورد اراده بيان مى‌كند. المسألة الرابعة عشرة: در این مسأله از حيات خداوند بحث شده است. المسألة الخامسة عشرة: این مسأله در مورد زيادت صفات بر ذات مى‌باشد. المسألة السادسة عشرة: در این مسأله طى دو فصل از حقيقت ابصار و اسماع بحث شده و صفت بصر و سمع را در حضرت حق اثبات مى‌كند. المسألة السابعة عشرة: در این مسأله از حقيقت تكلم بحث شده و صفت تكلم برای حضرت حق تبارك و تعالى اثبات شده است. المسألة الثامنة عشرة: در این مسأله طى دو فصل بحث شده است، از حقيقت بقاء و اثبات شده است بقاء حضرت حق تعالى. المسألة التاسعة عشرة: در این مسأله طى 6 فصل مؤلف بحث مى‌كند، از این كه خداوند مرئى است و به شبهات معتزله در عدم امكان رؤيت حضرت حق جواب مى‌دهد. المسألة العشرون: در این مسأله كه از دو فصل تشكيل يافته، بحث شده از استحالۀ اكتناه حضرت حق تبارك و تعالى. المسألة الحادية و العشرون: در این مسأله از وحدت صانع بحث شده است. المسألة الثانية و العشرون: این مسأله اختصاص يافته است، به خلق افعال بندگان. المسألة الثالثة و العشرون: این مسأله در مورد عمومیت قدرت حضرت حق مى‌باشد. المسألة الرابعة و العشرون: این مسأله در مورد عمومیت ارادۀ حضرت حق مى‌باشد. المسألة الخامسة و العشرون: در این مسأله بحث شده است كه حسن و قبح تنها به شرع ثابت مى‌شود. المسألة السادسة و العشرون: این مسأله اثبات مى‌كند كه افعال الهى معلل به علتى نمى‌باشند. المسألة السابعة و العشرون: در اثبات جوهر فرد و بحث از جزء لا يتجزئ مى‌باشد. المسألة الثامنة و العشرون: در بيان حقيقت نفس مى‌باشد. المسألة التاسعة و العشرون: در این مسأله بحث شده است از اثبات خلاء. المسألة الثلاثون: در این مسأله كه از 7 فصل تشكيل يافته، بحث شده از اثبات معاد جسمانى و روحانى و دفع شبهات آن. المسألة الحادية و الثلاثون: در این مسأله نبوت حضرت خاتم(ص) اثبات شده است. المسألة الثانية و الثلاثون: در اثبات عصمت انبياء(ع) مى‌باشد. المسألة الثالثة و الثلاثون: در بيان افضليت ملائكه بر پيامبران و يا برعكس آن مى‌باشد. المسألة الرابعة و الثلاثون: در این مسأله از كرامات اولیاء بحث شده است. المسألة الخامسة و الثلاثون: در این مسأله طى 4 فصل بحث شده است، از ثواب و عقاب، انقطاع عذاب و خلود و به شبهات معتزله و مرجئه پاسخ داده شده است. المسألة السادسة و الثلاثون: این مسأله اختصاص يافته به انقطاع عذاب فساق. المسألة السابعة و الثلاثون: در این مسأله بحث شده است از شفاعت. المسألة الثامنة و الثلاثون: در این مسأله در مورد يقينى بودن ادلۀ لفظى بحث شده است. المسألة التاسعة و الثلاثون: در این مسأله طى 5 فصل بحث شده است از امامت، ادلۀ آن و امام بعد از پيامبر(ص). المسأله الاربعون: در این مسأله بحث شده است از مقدماتى كه مى‌شود در مطالب عقلى به آنها رجوع نمود.