جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کانال ارتباطی از طریق پست الکترونیک :
support@alefbalib.com
نام :
*
*
نام خانوادگی :
*
*
پست الکترونیک :
*
*
*
تلفن :
دورنگار :
آدرس :
بخش :
مدیریت کتابخانه
روابط عمومی
پشتیبانی و فنی
نظرات و پیشنهادات /شکایات
پیغام :
*
*
حروف تصویر :
*
*
انصراف
از :
{0}
پست الکترونیک :
{1}
تلفن :
{2}
دورنگار :
{3}
Aaddress :
{4}
متن :
{5}
فارسی |
العربیه |
English
ورود
ثبت نام
در تلگرام به ما بپیوندید
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ...
همه موارد
عنوان
موضوع
پدید آور
جستجو در متن
: جستجو در الفبا
در گوگل
...جستجوی هوشمند
صفحه اصلی کتابخانه
پورتال جامع الفبا
مرور منابع
مرور الفبایی منابع
مرور کل منابع
مرور نوع منبع
آثار پر استناد
متون مرجع
مرور موضوعی
مرور نمودار درختی موضوعات
فهرست گزیده موضوعات
کلام اسلامی
امامت
توحید
نبوت
اسماء الهی
انسان شناسی
علم کلام
جبر و اختیار
خداشناسی
عدل الهی
فرق کلامی
معاد
علم نفس
وحی
براهین خدا شناسی
حیات اخروی
صفات الهی
معجزات
مسائل جدید کلامی
عقل و دین
زبان دین
عقل و ایمان
برهان تجربه دینی
علم و دین
تعلیم آموزه های دینی
معرفت شناسی
کثرت گرایی دینی
شرور(مسأله شر)
سایر موضوعات
اخلاق اسلامی
اخلاق دینی
تاریخ اسلام
تعلیم و تربیت
تفسیر قرآن
حدیث
دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات
سیره ائمه اطهار علیهم السلام
شیعه-شناسی
عرفان
فلسفه اسلامی
مرور اشخاص
مرور پدیدآورندگان
مرور اعلام
مرور آثار مرتبط با شخصیت ها
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی
مرور مجلات
مرور الفبایی مجلات
مرور کل مجلات
مرور وضعیت انتشار
مرور درجه علمی
مرور زبان اصلی
مرور محل نشر
مرور دوره انتشار
گالری
عکس
فیلم
صوت
متن
چندرسانه ای
جستجو
جستجوی هوشمند در الفبا
جستجو در سایر پایگاهها
جستجو در کتابخانه دیجیتالی تبیان
جستجو در کتابخانه دیجیتالی قائمیه
جستجو در کنسرسیوم محتوای ملی
کتابخانه مجازی ادبیات
کتابخانه مجازی حکمت عرفانی
کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران
کتابخانه تخصصی ادبیات
کتابخانه الکترونیکی شیعه
علم نت
کتابخانه شخصی
مدیریت علاقه مندیها
ارسال اثر
دانشنامه
راهنما
راهنما
مرور
>
مرور کلید واژه ها
>
2. اصطلاحنامه مسایل جدید کلامی current debates in Kalam
>
مسایل جدید دین شناسی
>
مناسبات دین مسائل جدید کلامی)
>
عقل و دین
>
عقل و ایمان
مرتب سازی بر اساس
عنوان
نویسنده
جنس منبع
محل
ناشر
تاریخ تغییر
و به صورت
صعودی
نزولی
وتعداد نمایش
5
10
15
20
30
40
50
فرارداده در صفحه باشد
جستجو
خروجی
چاپ نتایج
Mods
Dublin Core
Marc
MarcIran
Pdf
اکسل
انتخاب همه
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
تعداد رکورد ها : 232
عنوان :
مسند الإمام الصادق أبي عبدالله جعفر بن محمد عليهما السلام المجلد 5
نویسنده:
عزيزالله عطاردی
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
فهرست
معرفی کتاب
وضعیت نشر :
تهران: *,
زبان :
عربی
کلیدواژههای اصلی :
حدیث
,
حدیث مُسنَد
,
کتب حدیث شیعه
,
مسند الإمام الصادق (ع): عطاردی
کلیدواژههای فرعی :
صفات شیعه ,
حقانیت مذهب شیعه ,
شیعه جعفری ,
عقاید شیعه امامیه ,
کفر ,
کفر و شرک ,
ایمان کامل ,
ایمان مؤمن ,
احادیث و روایات ,
شیعه شناسی ,
جوامع حدیثی شیعه و اهل سنت ,
دین و ایمان ,
عقل و ایمان ,
علم و ایمان ,
منزلت شیعه ,
فضایل اخلاقی ,
شابک (isbn):
964-7237-19-7
چکیده :
«مسند الإمام الصادق أبيعبدالله جعفر بن محمد عليهما السلام» تأليف شيخ عزيزالله عطاردى، هفتمين كتاب از مجموعه بزرگ «مسانيد الأئمة(ع)» است كه به زبان عربى در 22 جلد منتشر شده است. در اين كتاب اخبار و احاديث حضرت امام صادق (ع) در موضوعات مختلف گردآورى و دستهبندى شده است. احاديثى كه در اين مسند گرد آمده بر سه بخش است: 1- احاديثى كه مربوط به زندگى و شخصيت و روابط آن معصوم است كه در 12 باب آمده است. 2- احاديثى كه آن معصوم در موضوعات مختلف بيان كرده اند كه هم چون ساير مجموعه هاى حديثى در ضمن كتاب هايى مشتمل بر ابواب متعدد ذكر شده است. 3- راويانى كه از آن معصوم نقل حديث كرده اند، به همراه ياد كرد آنها در كتب رجال. عطاردی، مباحث كتاب را از منابع معتبر شيعه و سنى گردآورى نموده است. نويسنده در مقدمه كتاب توضيحات مختصرى درباره كتاب و مباحث مطرح شده در آن نوشته است. جلد پنجم این کتاب در مورد فضائل شیعه و ایمان و کفر است.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
چیستی ایمان و رابطه آن با اسلام از دیدگاه خواجه طوسی : 2 : پژوهش نامه فلسفه دین ( نامه حکمت )
نویسنده:
عین الله خادمی، عبدالله علی زاده
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
چکیده
وضعیت نشر :
تهران: دانشگاه امام صادق (ع)، انتشارات,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
ایمان
,
اسلام
,
خواجه نصیرالدین طوسی
,
عقل و ایمان
کلیدواژههای فرعی :
ظن ,
ایمان ,
اسلام ,
تقلید ,
شناخت ,
تصدیق قلبی ,
مؤمن ,
عمل صالح ,
اقرار زبانی ,
کفر ,
مسلمان ,
قرب الهی ,
تصدیق ,
عمل با ارکان ,
ایمان ظنی و تقلیدی ,
مراتب ایمان ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
خواجه نصیرالدین طوسی
شاپا (issn):
2228-6578
چکیده :
از دیدگاه خواجه نصیر، معنای لغوی " ایمان" تصدیق و باور داشتن است و در اصطلاح،" تصدیق قلبی و زبانی " است به طوری که اولی بدون دومی و دومی بدون اولی کافی نیست. به نظر خواجه نصیر، ایمان ظنی و تقلیدی در سلسله مراتب ایمان قرار دارند و هردو، جزء مراتب پایین ایمان می باشند، اما ایمان یقینی، بالاترین مرتبه ایمان است. ایشان معتقد است اسلام و ایمان، از جهتی مغایر و از جهتی مشابه و عین یکدیگر هستند. لذا به لحاظ حکم، اسلام اعم از ایمان است ولی با توجه به مفاد و مضمون برخی از آیات قرآن، اسلام و ایمان برابرند. همچنین" عمل" از مفهوم" ایمان" خارج است. زیرا در آیات قرآن مجید، " عمل" به " ایمان" عطف گردیده و این، دلیلی است بر بیرونی بودن " عمل" نسبت به ایمان.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
بررسی تطبیقی برخی از مسایل مرتبط با ایمان از دیدگاه مولانا و کییرکگور
نویسنده:
سعید رحیمیان، محبوبه جباره ناصرو
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
تهران: دانشگاه تهران,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
ایمان از نگاه مولانا
,
ایمان از نگاه کی یرکگور
,
اخلاق دینی
,
عقل و ایمان
کلیدواژههای فرعی :
ایمان ,
حضرت ابراهیم (ع) ,
شیطان (ابلیس) ,
مثنوی معنوی ,
تقدیر ,
کتاب ترس و لرز ,
تفرد ,
جهش ,
سپهرهای زندگی ,
جهش در ایمان ,
قلمرو ایمان ,
عالم غیب ,
رابطه ایمان و اخلاق ,
شمس تبریزی ,
کارکرد ایمان به غیب ,
ایمان فردی و تقدیر الهی ,
ایمان و شیطان ,
اخلاق ,
سپهر اخلاقی ,
شاپا (issn):
2008-7063
چکیده :
بررسی آثار مولانا و کی یرکگور نشان میدهد که هر دو اندیشمند تقریبا در اصولی مانند ایمان و اخلاق، ایمان و جهش، هم چنین رابطه ی ایمان با شیطان و ایمان با تقدیر به یک نقطه می رسند. هر دو تکلیف را بیان خواست خداوند و شیطان را مانع ایمان می دانند و به بحث جهش در ایمان ارزش زیادی میدهند. اما در بحث ایمان و عقل هر کدام به راه خود میروند. مولانا قلمرو ایمان را شامل متعلقات خردپذیر و خردگریز می داند، اما کی یرکگور این مباحث را افزون بر خردگریز بودن خردستیز هم می داند؛ هر دو متعلق ایمان را عالم غیب و کارکرد ایمان به غیب را در همین دنیا می دانند و هر دو تفرد را مورد بررسی قرار میدهند. در این جستار کوشش شده است که با رویکردی تطبیقی و با استناد به آثار این دو متفکر، تشابهات و مشترکات فکری و اعتقادی آنها دربارهی ایمان واکاوی شود.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 59 تا 83
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
نسبت عقل و ایمان در آموزه های اسلامی 1
نویسنده:
محمد فنائی اشکوری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه متنی
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امامخمینی,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
ایمان (فرجام شناسی)
,
عقل و ایمان
,
خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص)
,
فلسفه دین
کلیدواژههای فرعی :
عرفان و عقل ,
محدوده عقل ,
وحی الهی ,
معرفتشناسی دینی (مسایل جدید کلامی) ,
ارزش شناخت ,
قرآن ,
تفکر ,
دین اسلام (دامنه ادیان پیشرفته) ,
دین مسیحیت (ادیان زنده) ,
اصطلاحنامه عرفان ,
محدودیت معرفت انسانی ,
معرفت انسانی ,
شهود(اسماء اول عرفان نظری) ,
حقایق باطنی ,
نیاز عقل به وحی ,
ابتنای ایمان بر عقل ,
درک حقایق ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
ابن سینا: ابوعلی سینا
چکیده :
«ایمان» عبارت است از: اعتقاد، دلسپردگی و تعهد به یک حقیقت قدسی. ایمان به خداوند به عنوان اصل بنیادین در همه ادیان الهی، مستلزم ایمان به عالم غیب، وحی و حیات پس از مرگ است. از دیدگاه متألّهان اسلامی، ایمان مبتنی بر معرفت است و «عقل»، که قوه فهم و تفکر بشری است، راه عادی و عام معرفت است. در این دیدگاه، اصول ایمانی از راه عقل، هم قابل اثباتند و هم قابل تبیین، و در نتیجه، با عقل سازگار و هماهنگند. از اینرو، فلاسفه و متکلمان اسلامی با اتکا بر توانایی عقل بشری در فهم دین، به تبیین مفاهیم دینی و اثبات باورهای بنیادین دینی پرداخته و نوعی الهیات عقلانی پدید آورده اند. از سوی دیگر، شکی نیست که عقل آدمی مانند وجود او محدود و متناهی است و درک همه وجوه حقایق نامتناهی، فراتر از توان عقلانی بشر است. از این رو، عرفای اسلامی با تأکید بر محدودیت عقل آدمی، بدون اینکه اعتبار و ارزش آن را انکار کنند، راه دل و تجربه باطنی را برای شناخت حقایق قدسی در پیش گرفته اند. در دیدگاه عرفانی نیز هرچند شناخت نامتناهی فراتر از درک عقل است، اما رازی که ناسازگار با عقل و در تعارض با آن باشد، وجود ندارد. بدینسان، هم می توان تفاوت دیدگاه اسلامی و مسیحی را دریافت و هم به وجوه تشابه آنها توجه نمود.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
دین و رسالت روشنفکر دینى
نویسنده:
داود مهدوى زادگان
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه متنی
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امامخمینی,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
روشنفکری دینی
,
روشنفکری اسلامی
کلیدواژههای فرعی :
الهیات جدید ,
دین وحیانی ,
احیای دین ,
نقادی ,
دین و ایمان ,
الهیات طبیعی ,
عقل و ایمان ,
قرآن ,
عقل ابزاری ,
گسست از سنت ,
موقعیت های ایمانی ,
موقعیت ایمانی شکاکانه ,
احیای دین ,
خرد خودبنیاد ,
پرسش روشنفکر دینى ,
بازخوانی دین ,
ایمان ابراهیمی ,
محدوده ایمان ,
دین فوق طبیعی ,
جامعه متمدن ایرانی ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
مرتضی مطهری
چکیده :
سه مقاله خواندنى و معنى دار با عنوان هاى «درباره روشنفكرى دينى»، «موقعيت هاى ايمانى»، «دين در محدوده ايمان»، به ترتيب در شماره هاى 9، 16 و 19 نشريه «راه نو»، به قلم آقاى دكتر احمد نراقى منتشر شده است. همان گونه كه از عناوين مقالات پيداست؛ مقاله اول به تبيين ماهيت روشنفكر دينى مربوط مى شود و دو مقاله بعدى، طرح مباحثى پيرامون «ايمان دينى» است. در ابتداى امر خواننده، لااقل، ربطى بين اين دو مقاله با مقاله اول نمى بيند. اما وقتى بپذيريم كه در پس هر نوشته اى، انگيزه ها و مقاصد خاصى نهفته است؛ آنگاه احتمال وجود رابطه منطقى بين اين سه مقاله داده مى شود. لذا در اين گفتار درصدد تقويت و تشريح اين احتمال و نيز نقد محتوائى مقالات، برآمده ايم.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
رابطه عقل و ايمان
نوع منبع :
پرسش و پاسخ , کتابخانه عمومی
پاسخ تفصیلی:
تبيين رابطه عقل و ايمان در گرو تبيين چيستي عقل و ايمان است و بيان اين مطلب فراتر از گنجايش اين نامه است و كتابي مستقل را طلب مي كند كما اينكه در اين رابطه كتب مستقلي نيز نگاشته شده است لذا ما به برخي از نظرات بسنده مي كنيم. عقل بر دو قسم است: عقل نظر
بیشتر ...
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
عقل و ایمان
,
هماهنگی عقل و ایمان
,
دین و عقل
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
رابطۀ عقل و ایمان از دیدگاه ملاصدرا با تأکید بر شرح اصول کافی و مفاتیح الغیب
نویسنده:
شهاب الدین وحیدی مهرجردی
نوع منبع :
مقاله , شرح اثر
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: پرديس فارابی دانشگاه تهران,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
ملاصدرا
,
عقل و ایمان
,
عقل ( جوهر )
,
ایمان
,
عقل نظری((مدرک مربوط به نظر)، مقابل عقل عملی)
,
عقل عملی((مدرک کلیات مربوط به عمل)، مقابل عقل نظری)Alʿaql al-ʿamalī(practical intellect)
کلیدواژههای فرعی :
کتاب مفاتیح الغیب (ملاصدرا) ,
شرح اصول کافی ,
متعلق ایمان ,
آیات قرآن ,
نفس انسانی ,
وحی الهی ,
حکمت متعالیه ,
قرآن مجید ,
هوای نفس ,
عقل فطری ,
عقل هیولانی ,
عقل بالملکه ,
عقل بالفعل ,
عقل مستفاد ,
انواع ایمان ,
جایگاه عقل در ایمان ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
چکیده :
رابطه عقل و ایمان از مهم ترین مسائل در حوزه فلسفه دین است که با حل آن بسیاری از مسائل دیگر فلسفه حل می شوند. ازاین رو مسئلۀ رابطۀ عقل و ایمان و اینکه آیا این دو متعارضند یا خیر، از جملۀ اموری است که به تأمل و دقت نیاز دارد.در این تحقیق رابطۀ عقل و ایمان از دیدگاه ملاصدرا را بررسی می کنیم تا هماهنگی یا ناهماهنگی آن دو مشخص شود. اما قبل از بیان این رابطه دیدگاه ملاصدرا لازم است دو نکته را ذکر کنیم که ما را در این بحث یاری می رساند:نخست اینکه تعارض میان عقل و ایمان زمانی پیش می آید که عقل از حدی که برای آن مشخص شده است، پا فراتر نهد و در محدودۀ غیب (که متعلق ایمان است) گام نهد، زیرا غیب تنها به واسطۀ ایمان قابل دستیابی است و زمانی متحقق می شود که عقل به قصور خود پی برده باشد و به دنبال آن نیاز به ایمان را احساس کرده و بندهای مدرکات و معلومات را نیز پاره کرده باشد. از همین رو حضرت امیرالمؤمنین (ع) می فرماید: «غایۀ العقل الاعتراف بالجهل». دیگر اینکه آنچه محل تعارض است، اعتقادات نظری است نه احکام عملی. زیرا احکام عملی دین مبین اسلام، محدودۀ غیب است که ادراک عقل در آن حجیت ندارد و عقل تنها به طور غیرمستقیم لوازم بیانات شرع را استنباط می کند.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 375 تا 412
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
تحلیل و بررسی کتاب حیات پس از ایمان اثر فیلیپ کیچر (گزارشِ آلوین پلنتینگا؛ نقد و بررسی از دیدگاه علاّمه طباطبائی(ره))
نویسنده:
علی کربلایی پازوکی، مهدی اخوان
نوع منبع :
مقاله , نقد دیدگاه و آثار(دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات) , نقد و بررسی کتاب
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
تهران: دانشگاه علامه طباطبائی,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
علامه طباطبایی
,
پلانتینگا
,
حیات پس از ایمان
,
فیلیپ کیچر
,
آینده بشر
,
عقل و ایمان
,
اصطلاحنامه اخلاق اسلامی
,
درباره علامه طباطبایی
کلیدواژههای فرعی :
جان هیک ,
جاودانگی نفس ,
زندگی هدفدار ,
نیاز به دین در دنیای معاصر ,
اسطوره های دینی ,
دفاع طبیعی گرایانه از اخلاق ,
دین خالص ,
حیات سکولار ,
شکوفایی بدون دین ,
حس الهی ,
جاودانگی دین ,
وحدت دین ,
صدق و کذب آموزه های دین ,
عینی انگاری اخلاق ,
تعارضات کارکردی اجتماع ,
نقش انبیاء در فرهنگ بشری ,
نسبت اخلاق و دین ,
پلورالیسم دینی ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
چکیده :
درباره نقش دین در فرهنگ و تمدّن بشری در گذشته و آینده دو دیدگاه متفاوت وجود دارد. بعضی از اندیشمندان برای دین نقش سازنده، مثبت و متعالی تعریف کردهاند، امّا برخی از فیلسوفان دین معاصر، مانند کیچر در کتاب حیات پس از ایمان با نگاه شکّاکانه و سکولاریستی به دین، بر این باورند که ادیان به دلیل گزارشها و تصویرهای متفاوت و گاه متعارض که از «امر متعالی» بیان میکنند و تنوّع گستردۀ آموزهها و آرای دینی و نیز ناهمخوانی آنها با یکدیگر، غیرواقعی هستند و قابلاعتماد نیستند. بنابراین، از منظر کیچر ارزشهای حاکم بر آینده فرهنگ و تمدّن بشری ارزشهای سکولاریستی جهان شمول است. این کتاب بعد از گزارش متن آن به قلمِ آلوین پلنتینگا، فیلسوف مشهور و نکتهسنج مسیحی، مورد ملاحظات انتقادی و دفاعِ بهزعم ما ناموفق او قرار گرفته است. علاّمه طباطبائی به عنوان یک فیلسوف مسلمان معاصر بعد از بیان تعریف و ماهیّت دین و تقسیم آن به دین حقّ و باطل اوّلاً تنوّع دینی را محدود به ادیان ابراهیمی و ثانیاً حقیقت و روح حاکم بر ادیان را تسلیم حقّ و بیان الهی میداند. ایشان اختلاف در شرایع را به لحاظ نقص و کمال، کمیّت و کیفیّت نه اختلاف ذاتی و از نوع تعارض و تنافی بیان میکند و معتقد است، همانگونه که فرهنگ گذشتۀ بشر متأثّر از تعالیم انبیاء بوده، فرهنگ حاکم بر آیندۀ بشر نیز متأثّر از فرهنگ، ارزشها و مؤلّفههای دین است. از جمله دلیلهای علاّمه در این باب، فطری بودن دین و ثبات ارزشهای فطری است. این پژوهش بعد از ترجمه و تحقیق دقیق کتابِ حیات پس از ایمانِ کیچر بر اساس گزارش پلنتینگا، به روش توصیفی و تحلیل متن و به شیوۀ کتابخانهای، به بررسی و نقد نظرهای کیچر از منظر علاّمه طباطبائی میپردازد.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 99 تا 116
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
نقد عقلانيت حداکثري از ديدگاه علامه طباطبايي
نویسنده:
محمدباقر امينی
نوع منبع :
رساله تحصیلی , کتابخانه عمومی
وضعیت نشر :
قم : مرکز اطلاعات و مدارک اسلامي، معاونت پژوهشي، دفتر تبليغات اسلامي,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
عقل و دین
,
عقل و ایمان
,
معرفت شناسی اسلامی
,
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
,
عقل و دین در اسلام
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
چکیده :
رابطه ميان عقل و دين، يا عقل و وحي، و همچنين جايگاه عقل در توجيه باورهاي ديني، از مسايل مهم کلام جديد است. در اين راستا، پژوهش حاضر با روش کتابخانهاي، ديدگاه علامه طباطبايي را درباره رويکرد عقلانيت حداکثري بررسي کرده است. نظريه عقلانيت حداکثري بر اين پايه استوار است که هر باور و اعتقادي ديني، اگر با عقل اثبات يا توجيه نگردد، و جميع عقلا را قانع ننمايد، هيچگونه اعتبار ديني و ارزش معرفتشناختي ندارد. علامه طباطبايي که ديدگاه تعارض عقل و دين را از استحکام کافي برخوردار نميداند، عقل و دين را مطابق يکديگر دانسته است. از نظر او، ايمان در اصل تعقل دخالتي ندارد، و آنچه متعلق تفکر قرار ميگيرد، خود ايمان نيست، بلکه متعلق ايمان است. علامه طباطبايي معتقد است گزارههايي که متعلق ايمان قرار ميگيرد بايد علمي و يقيني باشد. همچنين تمام گزارههاي عقلي توجيهگر گزارههاي ايماني است؛ اما تمام باورهاي ديني توسط عقل اثبات و توجيه نميشود. در جهان مسيحيت، پيرامون اثبات باورهاي ديني توسط عقل، سه رويکرد ايمانگرايي، عقلگرايي انتقادي، و عقلانيت حداکثري وجود دارد. ديدگاه اول، ايمان را مقدم بر عمل ميداند؛ از نظر ديدگاه دوم، نظام باورهاي ديني ميتواند، و بلکه بايد، توسط عقل نقادي شود، هرچند اثبات قطعي يک نظام باور خاص غيرممکن است. و ديدگاه عقلانيت حداکثري معتقد است که پذيرش عقلي و منطقي يک مجموعه از باورهاي ديني، منوط به امکان صدق عقلاني آن است. براي توجيه عقلانيت حداکثري، دو معنا متصور است: اول اينکه عقل ميتواند همه باورهاي ديني را اثبات و توجيه نمايد؛ و دوم آنکه عقل فيالجمله قدرت اثبات و توجيه باورهاي ديني را دارد. از نظر علامه طباطبايي بهدليل عدم احاطه عقل بر همه مقاصد دين، عدم انحصار اثبات باورهاي ديني در طريق عقل، اثرپذيري عقل از معلومات ذهني و عواطف، و عدم مصونيت عقل از خطا، معناي اول درست نبوده، اما معناي دوم پذيرفتني است.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
رویکرد فلسفی شهید مطهری به پرسش از رابطۀ عقل و دین
نویسنده:
مهدی بهنیافر ، حمیده مختاری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
عقل و دین
,
عقل و ایمان
,
فلسفه اسلامی
,
عقل و دین در اسلام
چکیده :
رویکرد فلسفی شهید مطهری به پرسش از رابطۀ عقل و دین نسبت عقل و دین از اساسیترین مسائل حوزه معرفت دینی و فلسفی است که از دیرباز ذهن اندیشمندان را به خود مشغول داشته، دیدگاههای متفاوتی را هم دامن زده است. در این مقاله نگارندگان درصددند ضمن تحلیل رویکرد شهیدمطهری به مسئلۀ اصول بنیادین دین اسلام، امکان نشاندن آنها در جایگاه اصول موضوعۀ منظومۀ معرفتی دین و لذا خوانشی اصلموضوعی از دین را بررسی کنند. سپس این فرضیه بررسی خواهد شد که نگاه مرحوم مطهری به اصولدین به مثابه مدخلی عقلی بر دیگر اجزاء منظومۀ دین، جایگاه عقلی ویژهای برای اصولدین ترسیم میکندکه بهنوبۀ خود واجد ارزش فلسفی است. دستاورد این امر هم تعیین تکلیف صریح پرسش از رابطۀ عقل و دین از دیدگاه وی بهعنوان پرسش غایی این پژوهش است. لذا ضمن این بررسی نشان دادهایم که وجه فلسفی این پرسش در افق فلسفۀ دین، افزون بر وجوه دروندینی آن، در اندیشۀ شهیدمطهری، بروزی مستقل و فلسفی دارد و اتفاقاً این وجه فلسفی هم گاهی مغفول واقع میشود. در انتها هم با اتکا بر مقدمات فوق، تنها پاسخ قابل استخراج و سازگار با دیدگاه ایشان بهعنوان پاسخی صریح در برابر پرسش از رابطۀ عقل و دین طرح و تبیین خواهد شد؛ پاسخی که هم واجد ارزش شناختی در مسئلۀ عقل و دین است و هم تقریری خاص از رابطۀ عقل و ایمان را در منظومۀ اعتقادی دینداران رقم میزند.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 79 تا 94
مشخصات اثر
ثبت نظر
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
تعداد رکورد ها : 232
×
درخواست مدرک
کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید
چنانچه قبلا عضو سایت شدهاید
ورود به سایت
در غیر اینصورت
عضویت در سایت
را انتخاب نمایید
ورود به سایت
عضویت در سایت
×
ارسال نظر
نوع
توضیحات
آدرس پست الکترونیکی
کد امنیتی
*
*
با موفقیت به ثبت رسید