مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
جستجو در برای عبارت
شامل عبارت باشد
شامل عبارت باشد
 
شامل عبارت باشد
شامل عبارت باشد
تنها فراداده‌های دارای منابع دیجیتالی را بازیابی کن
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 453
حکمت عملی از نظر هگل و خواجه نصیر (بررسی نظریه های حقوقی)
نویسنده:
محسن افشار
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
پایگاه اطلاع رسانی حوزه: ,
چکیده :
چکیده (فارسی): تأملات هگل و خواجه نصیر در باره ی حکمت عملی در تاریخ فلسفه از جایگاه ویژه ایی برخوردار است. در این پژوهش با تمرکز بر نظریه های حقوقی هگل و خواجه نصیر به بررسی تطبیقی آراء این دو فیلسوف در این باره پرداخته شده است . خانواده، جامعه و دولت مهمترین موضوعاتی می باشند که در این پژوهش به آنها پرداخته شده است. هگل و خواجه نصیر به موضوع خانواده از بدو پیدایش این نهاد تا زمان انحلال آن توجه ایی ویژه دارند. خانواده از نظر این دو فیلسوف دقیقه ایی به شمار می آید که در آن فرد آموزش های لازم را برای ورود به زندگی اجتماعی کسب می کند . جامعه مدنی از دیدگاه هگل بر اساس معیار های اقتصادی و حقوقی شکل گرفته و اداره می شود . شهروندان این جامعه دارای حقوقی می باشند که بر آمده از قوانین حاکم بر این جامعه است. توصیف مدینه فاضله از نظر خواجه نصیر با توضیحاتی درباره ی علل پیدایش تمدن ها و چگونگی روابط حاکم بر مدینه ی فاضله همراه است . نظریه ی هگل وخواجه نصیر درباره ی دولت مهمترین موضوعی می باشد که در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته است. دولت هگلی نتیجه تلاش وی برای ترسیم دولت با توجه به معیارهای عقلانی است . دولت مورد نظر خواجه نصیر به منظور ایجاد عدالت و اجرای حدود الهی تأسیس شده است، و توسط حاکمی اداره می شود که از دیگران به علت داشتن ویژگی هایی شایسته تر برای حکومت داری و سیاست ورزی است. نظریه ی هگل و خواجه نصیر در باره ی جنگ اهمیت بسزایی دارد ، زیرا این دو فیلسوف به صورت تفصیلی به توضیح و تبیین حقوق حاکم بر روابط دولت ها در زمان جنگ می پردازند .
بررسی اصل سنخیت علت و معلول از دیدگاه مشاء، اشراق و حکمت متعالیه
نویسنده:
جواد کوشککی
نوع منبع :
رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
ایرانداک,
چکیده :
اصل علیت که بر ‌این اساس شاهد وابستگی و ارتباط علت و معلول می‌باشیم بیانگر رابطه خاصی بین علت و معلول است که بر اساس آن هر علتی معلولی، و هر معلولی علتی ‌دارد ‌ولی یکی از فروعات اصل علیت سنخیت ‌علت ‌و معلول است که بر اساس آن از علت معین فقط معلول معین صادرمی‌شود و معلول معین فقط از علت معین صحت صدور دارد. سنخیت به این معنا در هر سه مکتب پذیرفته شده ولی سنخیت به معنای خاص، که بر پایه نسبت بین علت هستی بخش با معلول و هم چنین بر مبنای اصالت وجود و تشکیک وجود مطرح شده، در حکمت متعالیه از توجیه بهتری برخوردار است به طوری که مناسبت وجودی بین علت و معلول (سنخیت علت و معلول)، بدین صورت توجیه می شود که علت مرتبه کامله وجود معلول و معلول مرتبه نازله وجود علت محسوب می‌شود. در این نوشتار سعی بر بررسی اصل سنخیت علت و معلول از دیدگاه حکمت متعالیه، اشراقو مشاء می‌باشد.
نمودى از برخى عناصر حکمت متعالیه در فلسفه برگسن
نویسنده:
على شیروانى
نوع منبع :
مقاله , کتابخانه عمومی , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
صدرالمتألّهين، حكيم فرزانه جهان اسلام، ميراث دار گنجينه اى گران بها از انديشه هاى هستى شناسانه، معرفت شناسانه، انسان شناسانه، تفسير و حديث است كه با اشراف به مشرب هاى گوناگونِ فلسفى مشاء و اشراق و همچنين كلام معتزله، اشاعره و شيعه و نيز عرفان نظرى منظومه اى سازوار از معارف را سامان داد كه در آثار كم تر انديشمندى همانند آن را مى توان يافت. اما با كمال تأسف، گرايش به غرب و غرب زدگى، به ويژه در زمينه فلسفى، موجب گشته كه برخى از انديشمندان خودى عجولانه قضاوت كنند و چنين بپندارند كه فلسفه اسلامى عموماً و حكمت متعاليه خصوصا سخنى براى گفتن در جهان امروز ندارد و بايد به عنوان تاريخ فلسفه بدان نگريست. يكى از راه هاى روشن شدن بطلان اين قضاوت، بحث و بررسى هاى تطبيقى ميان فلسفه اسلامى و مكاتب فلسفى غرب است تا در پرتو آن، نقاط قوت و ضعف نظام هاى فلسفى غربى در مقايسه با مجموعه عظيم فلسفه اسلامى شناخته شده، با بازخوانى متون فلسفى اسلامى، روزنه هاى تازه اى براى حل مسائل نوين گشوده شود. از جمله فيلسوفانى كه در بسيارى از آراء با انديشه هاى فلسفى ملاصدرا به گونه اى هماهنگى دارد و زمينه مطالعه تطبيقى ميان آن دو را فراهم مى سازد، هنرى برگسن (Henri Bergson) است. با گذرى بر افكار او معلوم مى شود كه در مباحثى همچون حقيقت حركت و زمان، حدود معرفت شناسى عقل نظرى، امكان شناخت حقيقت خارجى از طريق شهود و عدم امكان دست يابى به واقعيت آن چنان كه هست، از طريق عقل نظرى و علم حصولى و بسيارى مسائل ديگر، شباهتى فراوان ميان آراء او و نظرات صدرالمتألهين وجود دارد كه از فضل تقدم و تقدم فضل نسبت به برگسن برخوردار مى باشد.
نقد و بررسی نظریه الهیات پویشی چارلز هارتشورن با نگرش حکمت متعالیه
نویسنده:
ادهم مستقیم
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
ایرانداک,
چکیده :
نقو وبررسی الهیات پویشی به روایت چارلز هارتشورن با نگرش حکمت متعالیه.در ابتدا این پایان نامه بحث تحت عنوان اثباتوجود خدا از دیدگاه هارتشورن بادلائل عقلی و در فصا بعدی بحث در مورد اوصاف خدا در دیدگاه فلسفه پویشی, در این فصل بحث تغییر پذیری خدا , نفی اطلاقیت خدا و ممحدود بودن قدرت خدا عنوان کردیم. و در فصل بعد بحث رابطه خدا با جهان مطرح کردیم که در این قسمت بحث وابستگی خدا بهجهان و رابطه انسان وخدا را بیان نمودیم. در فصل اخر این پایان نامه مباحث تخت عنوان شر و شرور ار دیدگاه هارتشورنو عشق خدا در جهان هستی مطرح نمودیم
بررسی تطبیقی دیدگاه سهروردی و آیت الله جوادی آملی در مسأله کارکردهای دین
نویسنده:
فائزه شاه زئی؛ استاد راهنما: ابراهیم نوری
نوع منبع :
رساله تحصیلی
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
هدف: این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی دیدگاه های سهروردی و آیت اهلل جوادی آملی در مسئله ی کارکردهای دین انجام شده است. تمرکز پژوهش بر این است که چگونه نوع نگاه به کارکرد دین، جایگاه آن را در زندگی انسان، چه در بُعد فردی و چه در بُعد اجتماعی، تعیین میکند. روششناسی پژوهش: روش این پژوهش توصیفی تحلیلی است و با مطالعه و تحلیل منابع اصلی دو متفکر، دیدگاه های ایشان درباره ی کارکردهای فردی و اجتماعی دین استخراج و مقایسه شده است. یافتهها: آیتاهلل جوادی آملی دین را برنامه ای کامل برای هدایت فرد و جامعه میداند و به نقش حداکثری دین در همه ی ابعاد زندگی انسان باور دارد. در مقابل، سهروردی بیشتر بر کارکرد فردی دین، همچون تهذیب نفس، اخالق و شناخت عالم غیب تأکید دارد؛ هرچند به کارکرد اجتماعی دین نیز اشاره هایی هرچند محدود داشته است. اشتراک هر دو اندیشمند، پذیرش کارکرد معرفتی و فردی دین است و تفاوت اصلی در حدود و عمق توجه به کارکرد اجتماعی آن دیده میشود. نتیجه گیری: هر دو متفکر بر اهمیت دین در ساماندهی زندگی فردی تأکید دارند، اما آیت اهلل جوادی آملی نگاه گسترده تری به نقش اجتماعی دین ارائه میدهد، در حالی که سهروردی بیشتر بر جنبه های فردی تمرکز دارد. این مقایسه، روند تحول نگرش به کارکرد دین از تفکر فلسفی کالسیک تا معاصر را آشکار میسازد،. فردی، اجتماعی
بررسی تطبیقی نقش و جایگاه عقل در تبیین باورهای دین از منظر فارابی و آیت الله جوادی آملی
نویسنده:
سیدمحمدباقر موسوی کراماتی ، محمدمهدی گرجیان عربی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
مسئله رابطه عقل و دین از جمله موضوعات چالش‌برانگیزی است که در فلسفه، کلام و اندیشه دینی پیشینه‌ای کهن دارد. این دیرپایی بحث‌برانگیزانه از آن رو است که نسبت عقل و دین، نقش اثرگذاری در پهنه معرفت دینی بجا می‌نهد و همین امر موجب آن شده که حکیمان مسلمان نیز درتأملاتشان اهتمام خاصی به تبیین نوع تعامل عقل و دین روا دارند. در این میان فارابی فیلسوف پرآوازه قرن چهارم و آیت الله جوادی آملی حکیم برجسته معاصر در آثار خویش کوشیده‌اند با خوانشی همگرایانه، سازواری عقل و نقل را به اثبات رسانند. از نظرگاه این دو حکیم بلند مرتبه تاریخ فلسفه، معرفت عقلانی نه تنها از معرفت دینی گسسته نیست بلکه در قلمرو معرفت دینی قرار می‌گیرد و هیچ یک از دیگری در رسیدن به حقایق بی‌نیاز نیست. هر چند که این دو فیلسوف در نگاه کلی راجع به عدم تعارض عقل و دین هم‌نظرند، اما در چگونگی تبیین رابطه آن دو و نیز در روش بهره‌مندی از عقل در تبیین آموزه‌های دینی و محدودیت فهم عقل اختلاف نظر دارند.
حکمت اشراقی در هند: برخی ملاحظات تاریخی
نویسنده:
متن‌شناختی/ محمد کریمی‌زنجانی‌اصل.
نوع منبع :
کتابشناسی(نمایه کتاب) , کتابخانه عمومی
وضعیت نشر :
‏‫تهران‬‏‫: انتشارات اطلاعات,
عقل و دین ازدیدگاه فارابی و پروکلوس
نویسنده:
معصومه کرمی؛ استاد راهنما: قاسم پورحسن؛ استاد مشاور: رضا سلیمان حشمت
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
چکیده :
فارابی فیلسوفی مسلمان و عقل گراست. وی شش معنای عقل را مطرح کرده است. عقل عرفی، عقل متکلمان، نظری، عملی و پنجمین عقل، عقلی است که درآن چهار عقل بالقوه، بالملکه، بالفعل و مستفاد را مطرح کرده است. تلاش فارابی درعقل و نسبتی که میان عقل و سیاست، انسان، سعادت برقرار می سازد معطوف به معنای پنجم ازعقل است. و عقل ششم عقل فعال است. انسان با عبوراز عقل بالقوه می تواند به مراحل بالاتر عقل برسد. فارابی انسانی که واجد عقل بالفعل شود را انسان الهی می نامد. ومعرفت کامل موجب دست یافتن به سعادت است. فارابی میان دین وفلسفه تعارضی نمی بیند ومعتقد است میان آنها سازگاری است چراکه هردو امر واحدی را می گویند فلسفه حقیقت آن امررا می گوید ودین آن حقیقت را نشان می دهد. پروکلوس فیلسوفی نوافلاطونی است که معتقد به سه گانه بازگشت، صدور، بقاء است. هرچیزی ازعلت صادر می شود واقانیم پایین تر معلول اقانیم بالاتر خود هستند. اقانیم مراتب متکثر جهان هستند که ازاحد به عنوان واحد محض و بالاترین اقنوم صادر می شوند و به تدریج بسط می یابند.
تحلیل تاثیر مفهوم عالم مثل افلاطونی بر دیدگاه های عرفانی و فلسفی مولانا جلال الدین محمد بلخی
نویسنده:
فاطمه کیخواه آریا؛ استاد راهنما: ابراهیم نوری
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
چکیده :
مفهوم «عالم مُثُل» در فلسفه افلاطونی، یکی از بنیادی‌ترین نظریه‌های هستی‌شناختی است که به وجود جهانی برتر، ثابت و جاودانه اشاره دارد؛ جهانی که عالم محسوس تنها انعکاسی ناقص و سایه‌ای از آن است. این اندیشه، تأثیری ژرف بر سنت‌های فکری و عرفانی اسلامی نهاده است. در میان متفکران مسلمان، مولانا جلال‌الدین محمد بلخی جایگاهی برجسته دارد، به‌گونه‌ای که آثار وی، به‌ویژه مثنوی معنوی، سرشار از اشاراتی است که می‌توان آن‌ها را با آموزه‌های افلاطونی مرتبط دانست. مولانا، همچون افلاطون، به وجود حقیقتی ماورای این جهان باور دارد؛ با این تفاوت که دستیابی به آن حقیقت را نه از طریق استدلال فلسفی، بلکه از مسیر شهود، عشق و سلوک عرفانی ممکن می‌داند. در این پژوهش، با تحلیل ابیاتی از مثنوی ـ نظیر تشبیه عالم محسوس به سیبی برآمده از درخت قدرت حق ـ نشان داده می‌شود که جهان‌بینی مولانا واجد پیوندی مفهومی با نظریه مُثُل افلاطونی است. بدین‌سان، هستی‌شناسی عرفانی مولانا را می‌توان در گفت‌وگویی تطبیقی با فلسفه افلاطون قرار داد. نوآوری این مطالعه در آن است که به جای بررسی کلی تأثیر فلسفه یونان بر عرفان اسلامی، به‌طور خاص به تطبیق نظریه عالم مُثُل با اندیشه‌های مولانا می‌پردازد و از این رهگذر، افق تازه‌ای برای فهم نظام فکری او فراهم می‌سازد.
بررسی تطبیقی بنیان اخلاق از نگاه آرتور شوپنهاور و محیی‌ الدّین ابن عربی
نویسنده:
سعید شیخمرادی؛ استاد راهنما: مجید ضیایی؛ استاد مشاور: سمیه منفرد
نوع منبع :
رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
چکیده :
در بسیاری از مکاتب فکری، از فلسفه انتقادی اروپا تا عرفان نظری اسلامی، پرسش از «بنیان اخلاق» همواره در پی کشف معیاری بوده است که بتواند هدایت رفتار انسانی را فراتر از قراردادها، مناسبات ابزاری و ملاحظات مصلحت‌اندیشانه بر عهده گیرد. در این میان، فاصله زمانی، فرهنگی و زبانی فراوان میان آرتور شوپنهاور، فیلسوف آلمانی قرن نوزدهم، و محیی‌الدین ابن‌عربی، عارف صوفی قرن هفتم هجری، در نگاه نخست امکان گفت‌وگو میان نظام‌های اخلاقی آنان را دور از ذهن جلوه می‌دهد. با این حال، در لایه‌های ژرف‌تر اندیشه هر دو، می‌توان اشاراتی به تجربه‌ای بنیادی یافت که غایت آن، برهم‌زدن مرز میان «خود» و «دیگری» و تعریف دوباره نسبت انسان با کل هستی است. این پژوهش با روش تحلیلی‌ـ‌تطبیقی، نخست به واکاوی مفاهیم کلیدی «شفقت» و «وحدت اراده» در چارچوب اخلاق شوپنهاور، و «مهرورزی»، «صلح کل» و «وحدت وجود» در نظام عرفانی ابن‌عربی پرداخته است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که اگرچه رویکرد شوپنهاوری متأثر از متافیزیک اراده به سوی کاستن از رنج و نهایتاً نفی اراده انسان سوق می‌یابد، و رویکرد ابن‌عربی با اتکا به متافیزیک وحدت‌وجودی، بر گسترش رحمت الهی و تجلی اسماء و صفات حق در زندگی اخلاقی تأکید دارد، هر دو نگاه در پذیرش بنیاد هستی‌شناختی یگانگی موجودات اشتراک دارند. این اشتراک، اخلاق را نه محصول تصمیم‌سازی عقلانی صرف، بلکه نتیجه شهود و درک حضوری از پیوند کلیه مراتب وجود می‌داند. یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که چنین بنیانی، با وجود تفاوت در زبان بیان، غایت‌شناسی و بستر تاریخی، می‌تواند ظرفیت ارائه الگویی اخلاقی جهان‌شمول را فراهم آورد؛ الگویی که بتواند در عرصه‌های اخلاق فردی، عدالت اجتماعی، تعامل میان‌فرهنگی و حتی اخلاق زیست‌محیطی به کار بسته شود. از این رو، بازخوانی این همگرایی در ساحت متافیزیکی و شهودی اخلاق، می‌تواند گامی مؤثر در جهت توسعه نظریه‌های اخلاقی چندساحتی معاصر و پاسخ به بحران‌های ناشی از گسست‌های فرهنگی و معنوی جهان امروز باشد.
  • تعداد رکورد ها : 453