مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

بینامتنیت حضور صریح و اعلام شده یا ضمنی متنی در متن دیگر است که ممکن است هر دو متن از نظر زمانی نزدیک به هم یا یکی مقدم بر دیگری باشد؛ همچنین در متونِ با زمینه های موضوعی مشترک اثرپذیری متون از همدیگر می تواند بیشتر باشد. با این دیدگاه اسرارنامه عطار نیشابوری در جایگاه پیشمتن و گلشن راز شیخ محمود شبستری به عنوان پس متن بررسی شد و با تطبیق این موارد با مباحث نظری بینامتنیت، چگونگی و میزان تأثیرپذیری شبستری از عطار نشان داده شد. حضور اسرارنامه در گلشن راز از عنوان و وزن منظومه آغاز می شود و به شکل های مختلف لفظی و معنوی و آشکار و ضمنی در متن ادامه می یابد؛ شبستری گاه با گسترش مضامین عطار، صبغه تعلیمی اثر خود را بیشتر می کند و گاه با بهره برداری های ضمنی و اقتباس از مفاهیم و تلمیحات و تصویرهای شعری شیخ نیشابور در عرضه متن عرفانی به زبانی دیگر می کوشد. هرچند نگارنده این مقاله درصدد نشان دادن نمودهای بینامتنیت اسرارنامه و گلشن راز است؛ اما همچنین به این نتیجه رسید که تنفس عطار و شبستری در فضای فکری و فرهنگی مشترک، همسانی آثار آنها را در لفظ و محتوا موجب شده است؛ به گونه ای که هر دو از آبشخورهای معرفتی عظیم عرفان اسلامی همچون قرآن و حدیث و برخی اندیشه های کلام اسلامی مشروب شده اند و حضور زیرمتن اسرارنامه در رومتن گلشن راز از این منظر معنی پیدا میکند؛ با توجه به اینکه شبستری به مطالعه آثار ابن عربی نیز می پرداخته، برخی مفاهیم اصلی اندیشه ابن عربی نیز درگلشن راز مشهود است که اشارهای گذرا به آنها هم شده است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 5 تا 34

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

مقایسه و نقد براهین اثبات وجود خدا از منظر ملاصدرا و آکوئیناس

نویسنده:

قاسم کاکایی، منصوره رحمانی

نوع منبع :

مقاله , نقد دیدگاه و آثار(دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات) , مطالعه تطبیقی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

اصفهان: دان‍ش‍گ‍اه‌ اص‍ف‍ه‍ان‌,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

آکوئیناس , اثبات وجود خدا , حکمت متعالیه , خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) , براهین اثبات واجب(حکمت نظری) , فلسفه دین

کلیدواژه‌های فرعی :

ارتباط وجود و ماهیت , علم نفس , تناسخ , الهیات مسیحی , بداهت وجود خدا , غایت حرکت , امکان فقری , مُثُل , علیت , برهان امکان , برهان حرکت , برهان صدیقین , واجب تعالی (اسماء ذات) , قرآن , فطری بودن اثبات وجود خدا , برهان امکان نفس , برهان امکان جسم ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین

چکیده :

تامل و اندیشه در باب خدا، یکی از مهمترین و اساسی ‌ترین محورهای معرفت انسان است و در طول تاریخ فلسفه و کلام، متفکران بسیاری به بحث و بررسی در این باب همت گمارده اند. از میان مباحث خداشناسی، براهین اثبات وجود خدا از اهمیت ویژه ‌ای برخوردار است و اساس سخن گفتن از خدا را تشکیل می ‌دهد. هر یک از الهیدانان بر اساس مبانی و نظام فکری خود به شیوه ‌ای می ‌کوشند براهینی متقن، بر اثبات وجود خدا اقامه کنند. از جمله این متفکران می ‌توان به ملاصدرا، بنیانگذار حکمت متعالیه و توماس آکوئیناس، فیلسوف برجسته قرون وسطی اشاره نمود. هر چند ملاصدرا و توماس وجود خدا را فطری می ‌دانند، باز هم به اقامه برهان بر وجود خدا می‌ پردازند. ملاصدرا با طرح امکان فقری و تکیه بر مبانی صدرایی، برهان امکان و وجوب توماس را غنا می‌ بخشد و با اقامه برهان صدیقین از وجود بر وجوب شاهد می ‌آورد. وی همچنین با اثبات حرکت جوهری، برهان حرکت او را تکمیل می ‌نماید. در این مقاله بر آنیم که ابتدا دیدگاه ملاصدرا و توماس را در باب بداهت وجود خدا تبیین کنیم و سپس به بررسی و مقایسه برخی از براهینی که آنها برای اثبات وجود خداوند اقامه می‌ کنند، بپردازیم.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 1 تا 18

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

چگونگی استفادۀ عارفان از حدیث «الفقر فخری» و رویاروییِ محدثان با این روایت

نویسنده:

احمد خالدی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

کاشان : دانشگاه کاشان ,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

عرفان عملی , مقام فقر , الفقر فخری , احادیث عرفانی جعلی

کلیدواژه‌های فرعی :

دین و دنیا , امکان فقری , زهد , قناعت , حب دنیا , منازل سلوک , فنا , عالَم دنیا(مقابل عالم آخرت) , مقام عبودیت(اثباتی) , فقر اختیاری در قرآن ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

مرتضی مطهری

چکیده :

در بسیاری از متون عرفانی عبارت «الفقر فخری و به افتخر»؛ به عنوان سخنی از حضرت رسول، صلی‌ الله علیه وآله و سلم، گزارش شده و کهنترین نقل این روایت نیز در منابع عرفانی است. بسیاری از نویسندگان عارف، هنگام بحث درباره موضوع «فقر» از این سخن سود جسته اند؛ اما در منابع روایی به‌ویژه کتبی که دربارۀ روایات جعلی نوشته شده است، این سخن را به عنوان حدیثی جعلی و منسوب به حضرت رسول«ص»، معرفی کرده اند؛ زیرا برای آن سلسله سندی متقن گزارش نشده و گویا پیدایی آن در منابع اسلامی، سدۀ پنجم هجری باشد. نوشتار حاضر نگاهی است به چگونگی کاربرد و تغییر این سخن در منابع عرفانی و همچنین دیدگاه حدیث پژوهان درباره آن.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 39 تا 64

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

بررسی ریشه های نظریه فقر وجودی ممکنات در حکمت سینوی

نویسنده:

مرضیه افراسیابی، حمید طالب زاده

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

تهران: دانشگاه امام صادق (ع)، انتشارات,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

وجود رابط , جعل , ابن ‌سینا , امکان فقری , امکان ذاتی , علیت , مناط نیاز معلول به علت

کلیدواژه‌های فرعی :

علل چهارگانه , حکمت سینوی , فلسفه یونان , فلسفه اسلامی , حکمت متعالیه , واجب تعالی (اسماء ذات) , نفس الامر(اصطلاح وابسته) ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , ابن سینا: ابوعلی سینا

چکیده :

در مسأله مناط نیاز معلول به علت مشهور این است که حکمای پیش صدرایی قائل به نظریه امکان ماهوی معلول هستند، یعنی برآن اند که لااقتضائیت ماهیت معلول نسبت به وجود و عدم عامل نیازمندی معلول به علت برشمرده می شود. در مقابل، صدرالمتالهین بنابر اصل اساسی اصالت وجود و اعتباریت ماهیت مناط نیاز معلول به علت را در وجود ممکنات می داند نه در ماهیتشان و از این رو قائل به نظریه فقر وجودی است. این مقاله با بررسی بیانات شیخ الرئیس به ریشه یابی نظریه فقر وجودی در آثار این حکیم پیش صدرایی پرداخته است و نشان داده که می توان بیانات وی را راهگشای این نظریه دانست، چرا که وی با فاصله گرفتن آشکار از سنت ارسطویی در باب مسئله علیت، علت را وجود دهنده ی به معلول می داند و در عبارات متعدد و با بیانات مختلفی بیان می کند که فقر و حاجت معلول به علت در وجود آن است. بنابراین هرچند با توجه به بیانات پراکنده و مختلف در باب مناط نیاز معلول به علت نمی توان وی را قائل به نظریه فقر وجودی معلول نسبت به علت دانست، اما نشانه هایی از این نظریه در آثار وی قابل پی گیری است که بنابر آنها می توان ابن سینا را راهگشای این نظریه بدیع صدرایی دانست.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 111 تا 127

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

کاربست توحید ربوبی در تربیت انسان از منظر قرآن

نویسنده:

حسین محمدی ، اسحاق حسینی کوهساری ، محمد موسوی مقدم

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

چکیده نسخه PDF

وضعیت نشر :

قم: انجمن کلام اسلامی حوزه علمیه قم,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

آیات عقاید , 3- توحید ربوبی , تربیت , اصطلاحنامه علوم قرآنی

کلیدواژه‌های فرعی :

تربیت انسان , فطرت(کلام) , ربوبیت , الوهیت خدا , هدف غائی , مالکیت حقیقی , ارباب , امکان فقری , خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) , خالق (اسماء فعل) , رب العالمین (اسماء فعل) , رب (اسماء فعل) , عبودیت , استقلال ذاتی ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی

شاپا (issn):

2345-3788

چکیده :

اصلیﺗﺮﻳﻦ ﻫﺪف ﺧﺪاوﻧﺪ از ﻧﺰول ﻗﺮآن، ﺗﺮﺑﻴﺖ اﻧﺴﺎن اﺳﺖ و اﺳﺎسیﺗﺮﻳﻦ آﻣﻮزه در اﻳﻦ ﻣﺴﻴﺮ «ﺗﻮﺣﻴﺪ رﺑﻮبی» اﺳﺖ. ﻫﺪف اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ، ﺗﺮﺳﻴﻢ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺮﺑﻴﺖ اﻧﺴﺎن ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺗﻮﺣﻴﺪ رﺑﻮبی در ﺳﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺳﺖ. ﻣﺮﺣﻠه ﻧﺨﺴﺖ، ﺟﻬﺖدهی ﺑﻪ ﻣﻘﻮﻟه «اﺗﺨﺎذ رب» اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺑﺘﻨﺎی ﺑﺮ اﻧﮕﺎره «ﺷﻌﻮر ﻓﻄﺮی اﻧﺴﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺧﺎﻟﻘﻴﺖ» و «ﺑﺮﻗﺮاری ﭘﻴﻮﻧﺪ آن ﺑﺎ رﺑﻮﺑﻴﺖ» ﺻﻮرت میﮔﻴﺮد. ﻣﺮﺣﻠه دوم، ﺷﻜﻞﮔﻴﺮی ﺷﺎﻛﻠه شخصیتی اﻧﺴﺎن ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻋﺒﻮدﻳﺖ اﺳﺖ، ﻛﻪ از رﻫﮕﺬر «اﻧﺪﻳﺸﻪورزی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ راﺑﻄه ﺗﻼزمی رﺑﻮﺑﻴﺖ ﺑﺎ اﻟﻮﻫﻴﺖ» و «اﻋﺘﻼی ﻣﺒﺪأ ﮔﺮایشی اﺗﺨﺎذ رب، ﻳﻌﻨﻲ ﺟﻠﺐ ﻣﻨﺎﻓﻊ و دﻓﻊ ﻣﻀﺎر ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺣﺐ ﻋﺒﻮدی» ﺗﺤﻘﻖ میﻳﺎﺑﺪ. ﻣﺮﺣﻠه ﺳﻮم، ﻧﺎﻇﺮ ﺑﻪ ﻫﺪف ﻏﺎیی ﺗﺮﺑﻴﺖ، یعنی ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻋﺪم اﺳﺘﻘﻼل ﻋﺎﻟﻢ هستی و ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺗﻤﺎمی ﺗﺪاﺑﻴﺮ ﺑﻪ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ از رﻫﮕﺬر ﻗﻮت بخشی ﺑﻪ ﻣﻌﺮﻓﺖ رﺑﻮبی ﺣﺎﺻﻞ می ﺷﻮد. در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ سعی ﺑﺮ آن اﺳﺖ ﺗﺎ ﻛﺎرﺑﺴﺖ ﺗﻮﺣﻴﺪ رﺑﻮبی در ﻫﺮ ﻛﺪام از اﻳﻦ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﻮرد ﻛﻨﻜﺎش ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و اﻟﮕﻮیی از آن اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﻮد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 63 تا 80

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

اشتراک معنوی امکان

نویسنده:

علی رضا کهنسال

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

تهران: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

امکان , احکام وجود(عرفان نظری) , وجود (اسماء اول عرفان نظری) , اشتراک معنوی امکان

کلیدواژه‌های فرعی :

اشتراک معنوی وجود , امکان استقبالی , سلب ضرورت , هستی شناسی اسلامی , معرفت شناسی اسلامی , امکان فقری , امکان استعدادی , کلی ممکن الافراد ( امکان عام ) , امکان خاص , معقولات ثانیه فلسفی(مقابل معقولات ثانیه منطقی) , ضرورت , اشتراک لفظی و معنوی , اشتراک‌ لفظی , اشتراک‌ معنوی , صحت تقسیم امکان , وحدت معنای نقیض امکان , استقرای امکانات , امکان و وجود , براهین اشتراک معنوی , اشتراک لفظی امکان ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , علامه حلی , ملا عبدالرزاق لاهیجی , علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی , مرتضی مطهری , عبدالله جوادی آملی

شاپا (issn):

2383-0689

چکیده :

امکان از مفاهیم کلیدی فلسفه اسلامی است و پژوهش در باب آن، به هر میزانی که باشد، به گسترش معرفت فلسفی یاری می رساند. با التفات به این نکته، نوشتار کنونی برآن است که درباره یکی از مباحث مهم امکان که در واقع اصلا به آن پرداخته نشده است، تحقیق کند. مساله ما «اشتراک لفظی یا معنوی» امکان است. مراد از این که متفکران ما اساسا به آن نپرداخته اند، این است که در لوازم و توابع مساله، غور نکرده اند و به این بسنده کرده اند که امکان را مشترک لفظی بدانند. در این مقاله اشتراک معنوی امکان اثبات شده است. دلایل متعددی بر این مطلب عرضه شده است؛ صحت تقسیم امکان، وحدت معنای نقیص آن و استقرای امکانات از جمله دلایلی است که بر اشتراک معنوی امکان آورده شده است. سرانجام با دو تحلیل دقیق اثبات شده است که امکان هر گونه که باشد متعلق به وجود است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 101 تا 118

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

ملامحمد مهدی نراقی و نقد و ارزیابی نظریات وحدت وجود

نویسنده:

کورش آسمند، هاشم گلستانی، فتحعلی اکبری

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF چکیده

وضعیت نشر :

اصفهان: دان‍ش‍گ‍اه‌ اص‍ف‍ه‍ان‌,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

علامه محمد مهدی نراقی , هستی شناسی عرفانی (مسائل جدید کلامی) , وحدت وجود , وحدت تشکیکی وجود , خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) , واجب تعالی (اسماء ذات) , عرفان نظری , کثرت حقیقی(احکام اعیان عرفان نظری) , وجود (اسماء اول عرفان نظری) , تشکیک عامّی و خاصّی

کلیدواژه‌های فرعی :

نظام هستی , وحدت شهود , امکان فقری , صورت کلی , علیت , وحدت تشکیکی وجود , قیومیت خداوند , برهان بسیط الحقیقه , فیض الهی , وجود حق مطلق (اسماء ذات) , احکام وجود(عرفان نظری) , مراتب وجود(خاص) , تعین واجب تعالی , جامع الافکار و ناقد الانظار , تعین ممکنات , بوداگرایی , حقیقت معلول ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , عبدالله جوادی آملی , غلامحسین ابراهیمی دینانی

شاپا (issn):

2008-9651

چکیده :

مسئله وحدت وجود از جمله مهمترین و پیچیده ترین مطالب فلسفی و عرفانی مورد توجّه است که همواره محل بحث و تأمل اندیشمندان بسیاری بوده است. برخی چون ابن عربی، قونوی، عبدالرازق کاشانی با رویکرد شهودی به این مسئله نگاه کردند و کسانی چون ملاصدرا با رویکرد عقلی و صبغه فلسفی آن را اثبات نموده و امثال کسانی چون علاء الدوله سمنانی، این مسئله را به چالش گرفته و نقد کرده است. این نوشتار درپی آن است تا دیدگاه ملا محمد مهدی نراقی را در مسئله وحدت وجود و موضع نقادانه‌اش بر آراء اندیشمندان این مسئله بویژه نظریه ملاصدرا و عرفا را تبیین نماید. برای نیل به این مهم در ابتدا دیدگاه اجمالی ایشان در مورد وحدت وجود مطرح می شود و در نهایت انتقادات این حکیم بزرگوار نسبت به نظریات مربوط به آن، بیان می گردد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 37 تا 48

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

قاعده الواحد و فاعلیت الهی

نویسنده:

جعفر شانظری

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

قم : دانشگاه قم ,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

سنخیت , توحید (به لحاظ صفت) Divine unity (کلام) , قاعده «الواحد» , علیت , بساطت واجب(امور عامه) , بساطت واجب(الهیات بالمعنی الاخص) , فیض الهی , وجود (اسماء اول عرفان نظری)

کلیدواژه‌های فرعی :

سنخیت , امتناع صدور کثرت از وحدت , نظام هستی , عمومیت قدرت الهی , فاعلیت خداوند , الهیات بالمعنی الاخص , احکام کثرت , امکان فقری , اصالت وجود , وحدت وجود , وحدت(احکام ظهورات ذات عرفان نظری) , بداهت قاعده الواحد , علت صدور کثیر از واحد , تاریخ قاعده الواحد , فاعل هستی بخش ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی , محمدتقی مصباح یزدی , ابن سینا: ابوعلی سینا

چکیده :

از جمله قواعد فلسفی در باب علیت، قاعده معروف «الواحد» است که با اصل سنخیت علت و معلول ارتباط تنگاتنگ دارد. در منظر بسیاری از حکیمان، این قاعده بدیهی تلقی شده، در عین این که از منظر برخی با اشکالها و پرسشهای جدی در خصوص قلمرو آن رو به رو شده است، از جمله اینکه: قاعده الواحد با فاعلیت و قدرت مطلقه الهی تعارض دارد، به گونه ای که برخی علیت الهی را از شمول قاعده خارج کرده اند. این مقاله ضمن تبیین اصل قاعده و قلمرو آن، به اشکال محدودیت قدرت الهی پرداخته و پاسخ حکیمان را در این خصوص نقد و تحلیل می کند و سرانجام به این نتیجه می رسد که نه تخصیص در قاعده عقلی «الواحد» صحیح است و نه محدودیت در قدرت مطلقه الهی رواست، بنابراین، هیچ تناقضی میان مفاد قاعده الواحد و براهین دال بر اطلاق فاعلیت الهی وجود ندارد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 29 تا 40

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

اراده خدا (جل جلاله) با تکیه بر آرای امام خمینی (ره)

نویسنده:

علی الله بداشتی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

انسان , تسلسل اراده ها , اراده ذاتی , مشیت الهی , اراده تکوینی , اراده تشریعی , اراده خدا , اراده فعلی , اراده کامله , آزادی اراده انسان , اختیار الهی , تفویض , اراده تشریعی , اراده تکوینی , آزادی اراده , مشیت , امکان فقری , شدت مرتبه وجود , شناخت صفات خدا , ظهور حق(احکام ظهورات) , قدرت

کلیدواژه‌های فرعی :

امامیه , اشاعره , امر و نهی , افاضه وجود , مخلوق , تکوین , مقام فعل , معناشناسی صفات , هستی شناختی , فقها و متکلمین , معتزلی , صفات کمالیه حق تعالی , ائمه اطهار علیهم السلام ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , شیخ مفید: محمد بن محمد بن نعمان‏ , شیخ طوسی‏: ابوجعفر محمد بن حسن , خواجه نصیرالدین طوسی , علامه حلی , ملا عبدالرزاق لاهیجی , علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی , علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی , ابن سینا: ابوعلی سینا , امام خمینی

چکیده :

در طول تاریخ تفکر اسلامی، اراده از مباحثی است که در کلام و فلسفه اسلامی و بعدها در علم اصول، بسیار مورد بحث و مناقشه قرار گرفت.امام خمینی (ره) نظر به اهمیتی که برای این مساله قایل بودند تلاش کردند در حد مجال، برخی ابعاد مساله را تحلیل نمایند؛ از جمله: اولا آیا اراده از صفات کمالی موجود از جهت موجودیتش است؟ و آیا مراتب تشکیکی وجود خدای تعالی که در راس هرم هستی است اراده او نیز در عین بساطت و عینیت با ذات کامل ترین اراده هاست و آیا این اراده هم در مقام ذات و هم در مقام فعل برای او ثابت است؟ثانیا چه رابطه ای بین اراده حق تعالی و سایر صفات کمالی او مانند علم، قدرت و مشیت است؟ و آیا اراده تشریعی حق در حقیقت همان اراده تکوینی اوست و تقسیم آن به تکوینی و تشریعی به اعتبار ماست؟

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 9 تا 32

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

بررسی انتقادات ابن رشد بر ابن سینا در مباحث الهیات بالمعنی الاخص

نویسنده:

علی علم الهدی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

تهران: دانشگاه امام صادق (ع)، انتشارات,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

ابن رشد , واجب الوجود , علم الهی , خرق افلاک ( معجزه ) , ابن ‌سینا , وجوب بالذات , الهیات بالمعنی الاخص , فلسفه بوعلی , احکام وجوب غیری , الهیات به معنای خاص

کلیدواژه‌های فرعی :

امکان فقری , براهین اثبات واجب(حکمت نظری) , برهان امکان , تهافت التهافت , عدم جسمانیت خداوند ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , خواجه نصیرالدین طوسی , ابن سینا: ابوعلی سینا

چکیده :

ابن رشد انتقاداتی را بر ابن سینا در مساله اثبات واجب الوجود و تقسیم وجوب به وجوب بالذات و بالغیر و علم باری تعالی و عدم جسمانیت وی و معجزه انبیا مطرح می کند. عمده نقد وی در دو مساله خلاصه می شود: یکی آنکه سخنان شیخ از ابداعات وی است و ریشه در آثار ارسطو ندارد و دوم اینکه شیخ دچار تهافت گویی و تناقض بوده است. البته از آنجا که مباحث الهیات بالمعنی الاخص سابقه ای تحت همین مفهوم در آثار ارسطو نداشته و اصولا این مباحث بیشتر مبتنی بر خلاقیت و ابتکار فیلسوفان مسلمان است، لذا مجالی است که در آن تمایزها و تفاوت های دیدگاه های فلسفی حکیمان مسلمان با اندیشه ارسطویی مشخص می شود و بررسی انتقادات ابن رشد بر ابن سینا در این حوزه برای مشخص کردن تمایزات مذکور جایگاه ویژه ای دارد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 137 تا 149

مشخصات اثر

ثبت نظر

1 2 3 4 5 6 7

تعداد رکورد ها : 64

درخواست مدرک

کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید

چنانچه قبلا عضو سایت شده‌اید ورود به سایت در غیر اینصورت عضویت در سایت را انتخاب نمایید

ورود به سایت

عضویت در سایت

ارسال نظر

نوع

توضیحات

آدرس پست الکترونیکی

کد امنیتی **

با موفقیت به ثبت رسید

كليه حقوق محفوظ است ، استفاده از مطالب با ذكر منبع بلامانع است.