مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کانال ارتباطی از طریق پست الکترونیک :
support@alefbalib.com
نام :
*
*
نام خانوادگی :
*
*
پست الکترونیک :
*
*
*
تلفن :
دورنگار :
آدرس :
بخش :
مدیریت کتابخانه
روابط عمومی
پشتیبانی و فنی
نظرات و پیشنهادات /شکایات
پیغام :
*
*
حروف تصویر :
*
*
انصراف
از :
{0}
پست الکترونیک :
{1}
تلفن :
{2}
دورنگار :
{3}
Aaddress :
{4}
متن :
{5}
فارسی |
العربیه |
English
ورود
ثبت نام
در تلگرام به ما بپیوندید
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ...
همه موارد
عنوان
موضوع
پدید آور
جستجو در متن
: جستجو در الفبا
در گوگل
...جستجوی هوشمند
صفحه اصلی کتابخانه
پورتال جامع الفبا
مرور منابع
مرور الفبایی منابع
مرور کل منابع
مرور نوع منبع
آثار پر استناد
متون مرجع
مرور موضوعی
مرور نمودار درختی موضوعات
فهرست گزیده موضوعات
کلام اسلامی
امامت
توحید
نبوت
اسماء الهی
انسان شناسی
علم کلام
جبر و اختیار
خداشناسی
عدل الهی
فرق کلامی
معاد
علم نفس
وحی
براهین خدا شناسی
حیات اخروی
صفات الهی
معجزات
مسائل جدید کلامی
عقل و دین
زبان دین
عقل و ایمان
برهان تجربه دینی
علم و دین
تعلیم آموزه های دینی
معرفت شناسی
کثرت گرایی دینی
شرور(مسأله شر)
سایر موضوعات
اخلاق اسلامی
اخلاق دینی
تاریخ اسلام
تعلیم و تربیت
تفسیر قرآن
حدیث
دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات
سیره ائمه اطهار علیهم السلام
شیعه-شناسی
عرفان
فلسفه اسلامی
مرور اشخاص
مرور پدیدآورندگان
مرور اعلام
مرور آثار مرتبط با شخصیت ها
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی
مرور مجلات
مرور الفبایی مجلات
مرور کل مجلات
مرور وضعیت انتشار
مرور درجه علمی
مرور زبان اصلی
مرور محل نشر
مرور دوره انتشار
گالری
عکس
فیلم
صوت
متن
چندرسانه ای
جستجو
جستجوی هوشمند در الفبا
جستجو در سایر پایگاهها
جستجو در کتابخانه دیجیتالی تبیان
جستجو در کتابخانه دیجیتالی قائمیه
جستجو در کنسرسیوم محتوای ملی
کتابخانه مجازی ادبیات
کتابخانه مجازی حکمت عرفانی
کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران
کتابخانه تخصصی ادبیات
کتابخانه الکترونیکی شیعه
علم نت
کتابخانه شخصی
مدیریت علاقه مندیها
ارسال اثر
دانشنامه
راهنما
راهنما
مرور
>
نمودار درختی موضوعات
>
4. اصطلاحنامه سایر موضوعات
>
اصطلاحنامه فلسفه
حکمت عملی
حکمت نظری
درختواره جامع معرفت بشری
جستجو در
عنوان
پدیدآورنده
توصیفگر
موضوع
ناشر
زبان
نوع منبع
رشته تحصیلی
مقطع تحصیلی رساله تحصیلی
تاریخ
محل
جستجو در متن
همه موارد
برای عبارت
مرتب سازی بر اساس
عنوان
نویسنده
جنس منبع
محل
ناشر
تاریخ تغییر
و به صورت
صعودی
نزولی
وتعداد نمایش
5
10
15
20
30
40
50
فرارداده در صفحه باشد
جستجو
خروجی
چاپ نتایج
Mods
Dublin Core
Marc
MarcIran
Pdf
اکسل
انتخاب همه
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
تعداد رکورد ها : 1522
عنوان :
تحلیل و بررسی اجزای نظریه سهروردی درباره علم با ملاحظه نقدهای صدرایی
نویسنده:
زهره زارعی، امیر شیرزاد
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
اصطلاحنامه فلسفه
,
حکمت اشراق the School of Illumination
,
فلسفه اسلامی
,
حکمت متعالیه
,
فلسفه اشراقی
,
اسفار اربعه: ملاصدرا
,
حکمة الاشراق: سهروردی
,
حلیل و بررسی اجزای نظریه سهروردی درباره علم با ملاحظه نقدهای صدرایی (فلسفه)
کلیدواژههای فرعی :
فلسفه مشاء ,
ماهیت ,
ماهیت ,
ماهیت لا بشرط ,
تعریف(اصطلاح وابسته) ,
حقیقت علم ,
تخیل(راه های معرفت) ,
ابصار ,
حد(مقابل رسم) ,
رسم(مقابل حد) ,
باصره(معرفت شناسی) ,
خیال(معرفت شناسی) ,
العلم الاشراقی الحضوری ,
بیان سهروردی درباره نظریه تعریف(علم حصولی) (فلسفه) ,
نقد ملاصدرا بیان سهروردی درباره نظریه تعریف(علم حصولی) (فلسفه) ,
بیان سهروردی درباره علم به واسطه ادراک حسی (فلسفه) ,
نقـدهای ملاصـدرا بـر بیـان سـهروردی درباره علم به واسطه ادراک حسی (فلسفه) ,
بیان سـهروردی دربـاره علـم بـه واسـطه مفاهیم فطری (فلسفه) ,
نقدهای ملاصدرا بر بیان سهروردی درباره علم به واسطه مفاهیم فطری (عرفان) ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
ابن سینا: ابوعلی سینا
چکیده :
بحث علم و مباحث پیرامون آن در جای جای آثار سهروردی به طور پراکنده مطرح شده که تبیین نظر نهایی وی را دشوار ساخته است. به منظور استقصا و بازکاوی اجزای نظریه او، این اقوال و آرای پراکنده در دو جزء سنت زدایی و نظریه اشراقی بازسازی شده است. در جزء سنت زدایی به نقد مشائین پرداخته و بر نظریه-های مختلف علم، مخصوصاً علم به واسطه تعریف، ادراک حسی، مفاهیم اولی یا مقدم بر تجربه انتقاد کرده و در جزء دیگر که نظریه اشراقی اوست، ضمن ارجاع علم به بصر، نظریات مختلف درباره کیفیت ابصار همچون نظریه خروج شعاع و نظریه انطباع را نقل و نقد کرده و حقیقت ابصار را اضافه اشراقی و حقیقت علم را حضور و ظهور اشیاء دانسته است. در نوشتار حاضر ضمن استقرای آراء و بازکاوی اجزای نظریه سهروردی درباره علم، به طرح و تبیین نقدهای ملاصدرا بر آن، و تحلیل و بررسی موارد اختلاف آن ها پرداخته می شود.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 71 تا 87
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
تطبیق نظریه "اختلاف حقایق وجودی" در حکمت مشاء با نظریه "اتحاد حقیقت وجود و اختلاف مراتب آن" در حکمت متعالیه
نویسنده:
علیرضا فارسی نژاد، امید ارجمند
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
اصطلاحنامه فلسفه
,
فلسفه اسلامی
,
حکمت متعالیه
,
فلسفه مشاء
,
خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص)
,
تطبیق نظریه "اختلاف حقایق وجودی" در حکمت مشاء با نظریه "اتحاد حقیقت وجود و اختلاف مراتب آن" در حکمت متعالیه (فلسفه)
کلیدواژههای فرعی :
تشکیک خاصی ,
تشکیک ماهیت ,
تمیز بتمام ذات ,
تمیز به بعض ذات ,
علیت ,
تمایز وجودی ,
تمایز وجودات ,
وحدت تشکیکی وجود ,
اصل علّیت ,
تمایز به عوارض ذات (فلسفه) ,
اختلاف و تمایز حقایق وجودی در حکمـت مشاء (فلسفه) ,
اختلاف و تمایز به تمام ذات موجودات (فلسفه) ,
اختلاف و تشکیک در حقیقت وجود (فلسفه) ,
شدت و ضعف وجود (فلسفه) ,
اتحاد حقیقت وجود و اخـتلاف مراتب آن (تشکیک خاصی وجود) در حکمت متعالیه (فلسفه) ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
خواجه نصیرالدین طوسی
,
ابن سینا: ابوعلی سینا
چکیده :
ملاصدرا در برخی آثار خود مدعی شده است که میان قول به اتحاد حقیقت وجود و اختلاف مراتب آن در حکمت متعالیه با قول به اختلاف حقایق وجودی در حکمت مشاء، تخالفی نیست. نوشتار حاضر با هدف بررسی و تبیین این ادعا، به روش تحلیلی-انتقادی به تحقیق پرداخته است. مشائین سه قسم تمایز را بر شمردهاند؛ تمایز به تمام ذات، تمایز به جزء ذات و تمایز به عوارض ذات، که اختلاف حقایق وجوی را نمیتوان در هیچ کدام از این سه دسته قرار داد. از این رو برای تبیین اختلاف حقایق وجودی به سراغ نوع چهارم تمایز، یعنی؛ تمایز تشکیکی رفتهایم. ابنسینا تشکیک در ماهیت را ابطال کرده است و به صورت صریح به تشکیک در وجود نپرداخته است. اما تصریحات وی به مباحثی همچون شدتوضعف وجود، و رابطه علیومعلولی وجودات، موید این مطلب است که برای تبیین اختلاف حقایق وجودی، میتوان تشکیک خاصی وجود را به ابن سینا نسبت داد. پس میتوان گفت ادعای ملاصدرا مبنی بر عدم تخالف میان نظریه اختلاف حقایق وجودی مشائین و نظریه خودش، یعنی؛ اتحاد حقیقت وجود و اختلاف مراتب آن (تشکیک خاصی وجود)، ادعای درستی است و بلکه میتوان ادعا کرد که میان این دو نظریه عینیت برقرار است.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 107 تا 119
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
روح الحداثة: المدخل إلى تأسيس الحداثة الإسلامية
نویسنده:
طه عبدالرحمن
نوع منبع :
کتاب , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
فهرست
وضعیت نشر :
لبنان/ بیروت: المركز الثقافی العربی,
زبان :
عربی
کلیدواژههای اصلی :
اصطلاحنامه فلسفه
,
فاقد چکیده
کلیدواژههای فرعی :
دین و مدرنیته (مدرنیته و دین) ,
تفکر دینی ,
روشنفکری دینی ,
سنت و مدرنیته ,
دین و تجدد گرایی ,
نسبت جهانی شدن با دین ,
تجدد و تراث ,
تجدید حیات فکری ,
اسلام و جهانی شدن ,
شابک (isbn):
9953-68-118-x
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
كشف عن مناهج الأدلة في عقائد الملة
نویسنده:
محمد بن احمد ابن رشد
نوع منبع :
کتاب , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
بیروت : مرکز دراسات الوحدة العربية,
زبان :
عربی
کلیدواژههای اصلی :
10. شریعت/ Šarīʿa
,
افعال الهی
,
ذات الهی
,
صفات الهی
,
کلام اشعری
,
اصطلاحنامه فلسفه
,
علم کلام
کلیدواژههای فرعی :
اشاعره (اهل سنت) ,
حدوث زمانی، al-ḥudūt̲h̲ al-zamānī، coming into existence in time ,
حدوث عالم Ḥudūt̲h̲ al-ʿĀlam ,
عقاید اشاعره ,
معتزله (اهل سنت) ,
حشویه (مرجئه شکاک) ,
حدوث زمانی عالم ,
حدوث ذاتی عالم ,
جبر اشعری ,
تنزه الهی از الم ,
تنزه الهی از جسمانیات ,
تنزه الهی از اعراض حسی ,
کد کنگره:
BP 203 /الف2ک5
چکیده :
این اثر در موضوع کلام براى بيان عقائد مؤلّف در مسائل توحيد نگاشته شده است. قصد مولف تطبيق حكمت بر شريعت است. این کتاب در سه باب: ذات الهى، صفات الهى و افعال الهى، تأليف شده است.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
بررسي و نقد براهين فيلسوفان اسلامي بر ابطال مذهب ذرهگرايي
نویسنده:
محمدمهدي کمالي، محمدمحسن کمالي
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
ذره گرایی
,
اصطلاحنامه فلسفه
,
فلسفه اسلامی
,
جسم
,
شفاء: ابن سینا
,
اشارات و تنبیهات: ابن سینا
,
اتم (فلسفه)
,
بررسی و نقد براهین فیلسوفان اسلامی بر ابطال مذهب ذرهگرایی (فلسفه)
کلیدواژههای فرعی :
عرض ,
جوهر ,
هیولی ,
عرض ,
جوهر ,
عرض ,
حکم الامثال فیما یجوز و فیما لا یجوز واحد (اصطلاح وابسته) ,
حکم الامثال فی ما یجوز و فی ما لایجوز واحد ,
تقسیم فکی (فلسفه) ,
تقسیم پذیری اجسام (فلسفه) ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
ابن سینا: ابوعلی سینا
چکیده :
بحث حقيقت جسم يکي از مباحث مهم فلسفي است که ديدگاههاي بسياري دربارهاش مطرح شده است. يکي از مهمترين اين ديدگاهها که سابقهاي ديرين دارد، مذهب ذرهگرايي است که منسوب به ذيمقراطيس است. در اين ديدگاه جسم حقيقتي متشکل از هزاران جزء ريز منفصل و جدا از هم است که قرار گرفتن آنها کنار يکديگر موجب به وجود آمدن اجسام بزرگ شده است. اين اجزاي ريز اگرچه قابليت تقسيم در وهم يا توسط عقل را دارند، ولي امکان تقسيم خارجي در آنها نيست. اين ديدگاه در تقابل با نظريه بيشتر فيلسوفان مسلمان است که جسم را نه متشکل از اجزاي منفصل، بلکه جوهري مرکب از ماده اولي و صورت جسميه دانسته، آن را امري ممتد و ذاتاً متصل ميدانند که قابل هرگونه انقسام حتي انقسام فکي تا بينهايت است. ازآنجاکه بسياري از براهين اثبات هيولا اولي متوقف بر ابطال نظريه ذيمقراطيس و اثبات قابليت انقسام فکي در اجسام است، فيلسوفان مسلمان براهين مختلفي در رد اين نظريه اقامه کردهاند. در اين مقاله به بررسي و نقد پنج برهان از براهين مذکور پرداخته و در نهايت همه آنها را مخدوش دانستهايم.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
معرفت شناسي مفاهيم فلسفي در انديشه علامه طباطبائي و آيتالله مصباح
نویسنده:
زينب درويشي، محمدحسين ايراندوست، حسن معلمي
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
مفاهیم فلسفی
,
اصطلاحنامه فلسفه
,
فلسفه اسلامی
,
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
,
رویکردهای معرفت شناسی
,
معرفت شناسی اسلامی(قسیم معرفت شاسی مسیحی، یهودی، بودایی و هندویی)
,
نهایة الحکمة: علامه طباطبایی
,
بدایة الحکمة: علامه طباطبایی
,
اصول فلسفه و روش رئالیسم (علامه طباطبایی/ مرتضی مطهری)
,
درباره علامه طباطبایی
,
Epistemology شناخت شناسی - بحث معرفت (مجتبوی)
کلیدواژههای فرعی :
وجود و عدم ,
امکان فقری ,
نظام علی و معلولی ,
علم حصولی(مقابل علم حضوری) ,
علم حضوری(مقابل علم حصولی) ,
علم حضوری(راه های معرفت) ,
تصور(مقابل تصدیق) ,
تصدیق(مقابل تصور) ,
معقولات اولی((مفاهیم ماهوی)، مقابل معقولات ثانیه) ,
معقولات ثانیه((ما لیس باول)، مقابل معقولات اولی) ,
معقولات ثانیه منطقی(مقابل معقولات ثانیه فلسفی) ,
معقولات ثانیه فلسفی(مقابل معقولات ثانیه منطقی) ,
معقولات ثانیه((خاص)، مقابل معقولات ثالثه) ,
اصل علّیت ,
وجود ذهنی ,
وجود ذهنی(اصطلاح وابسته) ,
وحدت ,
کثرت ,
فلسفه تطبیقی ,
معرفت شناسی مفاهیم فلسفی (فلسفه) ,
معناشناسی مفاهیم فلسفی (فلسفه) ,
هستی شناسی مفاهیم فلسفی (فلسفه) ,
فعل نفسانی (فلسفه) ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
محمدتقی مصباح یزدی
چکیده :
تحليل و بررسي معقولات ثاني از گذشتۀ دور در ميان فيلسوفان مطرح بوده است. معرفتشناسي مفاهيم فلسفي به بررسي نحوه انتزاع اين مفاهيم ميپردازد و در نوشتار حاضر، با روش توصيفي ـ تحليلي، معرفتشناسي مفاهيم فلسفي در انديشه علامه طباطبائي و آيتالله مصباح واکاوي شده است. از رهگذر اين جستار مشخص ميشود که علامه طباطبائي نخستين فيلسوفي است که نحوه انتزاع مفاهيم فلسفي از جمله مفهوم وجود و عدم را مطرح ساخته است. به باور وي، مفاهيم فلسفي با بهرهگيري از علم حضوري انتزاع ميشوند. آيتالله مصباح برخلاف علامه طباطبائي، علم حضوري و تجربه دروني را براي انتزاع هريک از نخستين مفاهيم فلسفي کافي نميداند، بلکه معتقد است که علاوه بر آن بايد با هم مقايسه شوند و رابطه خاصي ميان آنها در نظر گرفته شود. به باور آيتالله مصباح، روش علامه طباطبائي در انتزاع مفاهيم فلسفي از عموميت برخوردار نيست.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
پدیدارشناسی؛ تنها روش هرمنوتیک فلسفی و نقد آن
نویسنده:
مسعود فیاضی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
پدیدار شناسی(کلام جدید)
,
هرمنوتیک دینی
,
اصطلاحنامه فلسفه
,
فلسفه جدید
,
فلسفه غربی
,
فلسفه اروپا
,
فلسفه قارهای
,
هستی و زمان: هایدگر
,
هستی و زمان : هایدگر
,
هرمنوتیک (فلسفه)
,
پدیدارشناسی
,
هرمنوتیک گادامر
,
حقیقت و روش (گادامر)
,
دانش هرمنوتیک و مطالعه تاریخ (دیلتای)
کلیدواژههای فرعی :
دازاین ,
ایدئالیسم (مسائل جدید کلامی) ,
روش شناسی ,
مسایل جدید هستی شناسی ,
هستی شناسی دازاین (مسائل جدید کلامی) ,
پدیدار شناسی ( نهضت فلسفی هوسرل ) ,
هستی شناسی غربی (مسائل جدید کلامی) ,
هستی شناسی گادامر (مسائل جدید کلامی) ,
هستی شناسی هایدگر (مسائل جدید کلامی) ,
هستی شناسی هرمنوتیکی (مسائل جدید کلامی) ,
نسبیت معرفت ,
روش پدیدار شناسی ,
هرمنوتیک دیلتای ,
هرمنوتیک شلایرماخر ,
هرمنوتیک فلسفی ,
هرمنوتیک نسبی گرایانه ,
هرمنوتیک هایدگر ,
شناخت ,
معرفت شناسی هرمنوتیک فلسفی ,
ایده آلیسم ,
ایده آلیسم هستی شناختی ,
نسبیت معرفت ,
پدیدارشناسی هوسرل (فلسفه) ,
ایده آلیسم آلمانی ,
فلسفه دیلتای ,
هرمنوتیک شلایرماخر ,
چکیده :
هستی شناسی بنیادین هایدگر مبنای فلسفی هرمنوتیک فلسفی گادامر است. روش هایدگر در فلسفه بنیادین و در نتیجه روش گادامر در هرمنوتیک فلسفی- به تصریح خودشان- تنها پدیدارشناسی وجودی است. از این جهت در هرمنوتیک فلسفی مفاهیمی همچون حقیقت، وجود، فهم، معنا، جهان و... با رویکردی پدیدارشناختی بازتعریف شدهاند و از این جهت استعمال این واژگان در این هرمنوتیک و فلسفه با استعمالشان در دیگر هرمنوتیکها و فلسفههایی که روششان پدیدارشناسی نیست، کاملاً متفاوت است. اما نکته اینجاست که پدیدارشناسی وجودی دچار نقدهای بنیادینی است که آن نقدها سبب میشود هم هستیشناسی بنیادین هایدگر و هم هرمنوتیک فلسفی گادامر دچار بحران جدی شود؛ زیرا پدیدارشناسی از اساس ایجاد شد تا تطابق عین و ذهن را حل کند؛ ولی عملاً ناکام ماند و با بازتعریفهایی که از مفاهیم بنیادی کرد، تنها صورت مسئله را پاک نمود و در نتیجه نمیتواند نقطه تکیهگاهی مناسب برای هرمنوتیک فلسفی فراهم کند. دیگر اینکه پدیدارشناسی به دلیل اینکه نهایتاً مبتنی بر فرد است و دایره تأثیر آن تنها در خصوص ظهوراتی است که برای مفسر ایجاد میشود، به نسبیگرایی و حتی ایدئالیسم منجر میشود.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 37 تا 65
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
جبر فلسفي در انديشه محقق اصفهاني
نویسنده:
عليرضا کاوند، محمدعلي اسماعيلي، حسن رضائي هفتادر
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
تسلسل اراده ها
,
جبر فلسفی
,
اصطلاحنامه فلسفه
,
فلسفه اسلامی
,
جبر فلسفی در اندیشه محقق اصفهانی (فلسفه)
کلیدواژههای فرعی :
علت تامه ,
جبر و اختیار(کلام) ,
جبر determinism ,
اراده الهی ,
جبر الهی ,
واجب الوجود من جمیع الجهات ,
فاعل مرید ,
امر اعتباری ,
مفهوم واجب الوجود ,
مفهوم ممکن الوجود ,
طلب ,
قاعده الشئ ما لم یجب لم یوجد ,
آزادی اراده (فلسفه دین) ,
چکیده :
«جبر فلسفي» بيانگر جبرگرايي در سايه مسائل فلسفي همچون «تسلسل ارادهها»، «قاعده ضرورت سابق» و «تعلق اراده الهي به افعال ارادي انسان» است. محقق اصفهاني با ژرفنگري به تحليل و ارزيابي اين مسائل پرداخته و سازگاري اين مسائل فلسفي با اختيار فاعل را اثبات کرده است. از رهگذر اين جستار مشخص ميشود که در انديشه وي، معيار اختياري بودن فعل، مسبوقيت آن به اراده است نه مسبوقيت اراده به اراده ديگر، تا تسلسل ارادهها لازم آيد. قاعده ضرورت سابق نيز نهتنها با اختيار فاعل ناسازگار نيست، بلکه مؤيد و مؤکد اختيار اوست. اراده الهي نيز به افعال ارادي انسان، مقيد به اراده وي تعلق ميگيرد. در نوشتار حاضر با روش توصيفي ـ تحليلي به دستهبندي، تنظيم، تبيين و ارزيابي ديدگاه محقق اصفهاني در مسئله جبر فلسفي پرداخته شده است.
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
وجوه فردی و جمعى روایت حى بن یقظان
نویسنده:
مرتضی بحرانی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
چکیده
وضعیت نشر :
قم: دانشگاه قم,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
فرد
,
حی بن یقظان
,
ابن طفیل
,
سلامان و ابسال
,
امور اجتماعی
,
اصطلاحنامه فلسفه
کلیدواژههای فرعی :
نفس آدمی ,
مشاء ,
واجب الوجود ,
مرگ ,
اجتماعی بودن انسان ,
مدینه فاضله ,
اشراقیون ,
روح بخاری ,
انزوا ,
نفس در حکمت مشاء ,
وضع لغت ,
ابزارسازی ,
کشف آتش ,
معرفتشناسی (اپیستمولوژی) ,
تهذیب نفس ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ابن سینا: ابوعلی سینا
چکیده :
داستان رمزی حی بن یقظان («حی»، رمزی از عقل و «یقظان»، رمزی از خداوند) به گونه ای روایت شده است که می توان آن را به وجوه مختلف و حتی متفاوت تفسیر نمود. می توان برخی از این تفاسیر را چنین خلاصه کرد: الف) اثبات جاودانگی نفس ناطقه انسان؛ ب) نظریه پردازی دوگانه در باب ابتدای خلقت انسان؛ ج) بررسی رابطه میان فرد و اجتماع و ارائه این نظریه که منشأ جامعه فرد است؛ د) شرح غربت و تنهایی انسان. این دو تفسیر اخیر، بر اساس مقایسه رساله حیّ بن یقظان ابن طفیل با کتاب تدبیرالمتوحّد ابن باجّه صورت گرفته است. طی تفسیر اخیر، انسان موجودی گمشده در این جهان است که به دنبال پیدا کردن خویش است. اگر انسان بتواند خودش را پیدا کند می تواند به مراحل کامل انسانیت برسد. نکته مهم روایت حی ابن یقظان این است که انسان در جستجوی خویش، به اموری دست پیدا می کند که همگی وجوه اجتماعی دارند: تقلید اصوات و وضع لغت، اختراع لباس، تهیه مسکن، آماده ساختن وسایل و ابزار دفاعی مانند چوب دستی و نیزه، بهره گیری از حیوانات اهلی؛ کشف آتش و به کار بردن آن در پختن غذا و رفع نیازمندیهای دیگر، آگاهی انسان به اهمیت اعضا و جوارح خود و همچنین تشریح آنها و سرانجام کشف نقش اساسی قلب در ساختمان بدن که می تواند استعاره ای از وجود رهبر و ضرورت یا حاکم در جامعه باشد. در این مقاله، تلاش می شود تا به روش تحلیل فلسفی، و با تمرکز بر تفسیر داستان حی بن یقظان و مقایسه آن با سلامان و ابسال، به شرح غربت انسان پرداخته شود و وجوه اجتماعی آن نیز به بحث گذاشته شود.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 93 تا 114
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
وجود نفس و سیر و غایت استکمال آن با تأکید بر آثار رمزی سهروردی
نویسنده:
قاسم پورحسن , ملیحه آقائی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
تهران: دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
حکمت اشراق
,
نفس آدمی
,
پیر طریقت
,
نظام نور و ظلمت
,
سرّ
,
اصطلاحنامه فلسفه
,
حکمت اشراق the School of Illumination
,
علم نفس
کلیدواژههای فرعی :
تأویل ,
تصوف (صوفیگری) ,
مکاشفه ,
امام محمد غزالی ,
اخوان الصفا ,
کمال نهایی نفس ,
رابطه تدبیری نفس و بدن ,
جمع میان کشف و شهود ,
رسائل رمزی و تمثیلی سهروردی ,
عالم خیال سهرودی ,
نور اسفهبدیه ,
علم النفس اشراقی ,
عینیت نفس و آگاهی ,
نور مدبر ,
سیر استکمالی نفس ,
چله نشینی ,
رهایی از بند نفس ,
نفس در آثار رمزی سهروردی ,
تاویل آثار رمزی سهروردی ,
فردوسی ,
ابن سینا ,
معرفت نفس(خودآگاهی) ,
شاپا (issn):
2345-3761
چکیده :
نفس در نگاه سهروردی نوری از انوار اسفهبدیه است که در شرق هستی ریشه داشته، لیکن به بدن مادی تعلق گرفته و به تدبیر و تصرف در او مشغول شده است، از عالم قدسی به ظلمتکدۀ ناسوت هبوط کرده و در آن اسیر گشته است. پس از معرفت خویشتن، جایگاه حقیقی خویش را مییابد و در پی رسیدن به آن به جستجو میپردازد. راه بازگشت به سرای حقیقی، موانع پیش رو و مراحلی را که نفس میبایست طی نماید با راهنمایی پیرِ راه، موضوع غالب رسالههای رمزی شیخ اشراق است که به زبان رمزی نگاشته شده است. وی کسب معرفت نسبت به خویشتن خویش، قوای نفسانی و جهان ظلمت را به عنوان مقدمه حرکت لازم و ضروری شمرده و راه رهایی از بند قوا و بندهای جسمانی را کسب معرفت کسبی و بحثی همراه با ترک تعلقات دنیوی میداند. در سیر استکمالی، نفس قابلیت آن را داراست که نه تنها از خود و مقام حقیقی خویش فراتر رفته، بلکه خود عقلی از عقول مفارق شود که صفیر او خفتگان را بیدار کرده و نفوس و ماده از او منفعل گردند. نظریه نفس در سهروردی با رویکرد هستی شناسانۀ نوری او در پیوند است. بدون فهم دقیق آرای نظام نوری او نمیتوان به درستی مسأله نفس و سیر کمالی آن و نیز چگونگی کسب معرفت را دریافت.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 23 تا 47
مشخصات اثر
ثبت نظر
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
تعداد رکورد ها : 1522
×
درخواست مدرک
کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید
چنانچه قبلا عضو سایت شدهاید
ورود به سایت
در غیر اینصورت
عضویت در سایت
را انتخاب نمایید
ورود به سایت
عضویت در سایت
×
ارسال نظر
نوع
توضیحات
آدرس پست الکترونیکی
کد امنیتی
*
*
با موفقیت به ثبت رسید