جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 8
دين والفكر والسياسة
نویسنده:
صلاح قنصوه
نوع منبع :
کتاب , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
القاهره: مكتبة دار الكلمة,
کلیدواژه‌های اصلی :
چکیده :
الدكتور صلاح قنصوة أستاذ فلسفة الجمال في جامعة “القاهرة”، من مواليد القاهرة عام 1936، بدأ حياته العلمية باحثاً في المركز “القومي للبحوث الاجتماعية”، ثم حصل على الدكتوراه في الفلسفة من جامعة “القاهرة”، ودكتوراه في مناهج البحث من دولة “النرويج”، وعمل كأستاذ لفلسفة الجمال في أكاديمية الفنون، وتولى منصب عميد المعهد العالي للنقد الفني، ومنصب مقرر لجنة الفلسفة في المجلس الأعلى للثقافة المصري مرتين، فضلاً عن حصوله على جوائز عدة، أبرزها جائزة الدولة التشجيعية، وسام العلوم والفنون من الطبقة الأولى، جائزة التفوق، وجائزة الدولة التقديرية. ولقنصوة مؤلفات عدة؛ من بينها: “فلسفة العلم”، “الدين والفكر والسياسة”، “تمارين في النقد الثقافي”، “الموضوعية في العلوم الإنسانية”، “في فلسفة العلوم الاجتماعية”، فضلاً عن إشرافه على رسائل دكتوراه وماجستير في الجامعات العربية. عن الكتاب لـ"محمد حبيب" - دار الإعلام العربية: يُعتبر كتاب «الدين والفكر والسياسة» واحداً من أهم مؤلفات الكاتب د. صلاح قنصوة على الإطلاق الذي تناول خلاله محاور جدلية متعددة السياقات ومتباينة المعالجات، استطاع فيه الغوص في مضمار يتسم بالجدلية المفرطة التطرق إلى موضوعات يصعب تفنيدها، بعيداً عن الانتماءات والمرجعيات والدوافع الذاتية في تناولها، من بينها قضايا العلمانية والمدنية والمفاهيم المتعددة للحريات.. وعلاقة كل منها بالأصوليات والمرجعيات، وما يستتبع هذه المواءمات من قضايا شديدة التعقيد لدى مجتمعاتنا العربية وقضايا الحداثة وتأثيرات التغريب الثقافي، وما هو مستحب منها وما هو مستنكر، وما يتلاءم وكل مرجعية على حدة. فكان قادراً بتعملق شديد على فك الشفرات الخلافية بين تلك المدارس وبعضها بحرفية الأديب ورؤية السياسي ومرجعية الداعية، خاصة في تلك القضايا المتعلقة برأي ما يسمى بالإسلام السياسي الذي طرأ على مجتمعاتنا في عصرها الحديث، وفي ما يتعلق بالأمور التي تطعن بالرفض أو تدعم في اتجاه القبول، أن يصل إلى تفنيدات واقعية وحلول أقرب لأن تكون شافية لمعالجة ما هو شائك منها. كما يتناول قنصوة في هذا الكتاب التحليق العميق المستفيض لما يتصل بهذه القضايا من منطلقات إنسانية، تتجلى في تبيان العلاقة الكائنة والمفترضة والناشئة بين الإنسان وبيئته، وما تحويها من تطور واستحداث، إما لمفهوم تطور الآلة أو تمحور الأداة في مسلك التطوير، كأن تناول أهمية الفن والإبداع في تهيئة الكائن البشري لعمارة الكون، كإحدى أدوات الربط بينها وبين إحدى الوظائف الأساسية للإنسان التي اعترف الشرع خلالها بوجوبيتها، بل فرضيتها لدى الإنسان، ومن ثم التوصل من ذلك نحو إثبات الكاتب أن الدين لا يمكن أن يحارب أو يرفض مثل هذه الأداة في دفع الإنسان في تأدية وظيفة من وظائفه التي اعترف بها الدين تجاهه. وهو ما يطعن في ظنية المتشددين بأن العكس هو ذلك الصحيح الذي تمرسوه طيلة فترات دعوتهم، بل الوصول إلى أبعد من ذلك بأن الدين ربما يكون هو الملهم بالنسبة إلى الفنون والإبداع، باعتباره يتشارك معهما في الاهتمام بالنفس البشرية أو ظاهرة الوجود البشري بما يخدم عمارة الكون. كما يجسد الكتاب الكثير من الزوايا المتعددة والمترامية لأوجه الصراع الأزلي بين المعسكر الغربي بمنهجيته ومدارسه المختلفة، وبين نظيره العربي في قضايا التطور، ومقارنة شبه مستفيضة لأسباب النجاح والرجعية لكلٍ منهما، وسمات المجتمعات هنا وهناك، بما يستهدف التعريف بالمفهوم الأصيل من وجهة نظر الكاتب لماهية الصراع بين هاتين الحضارتين بمفهوم كل منهما. فضلاً عن مفهوم الكاتب ووجهة نظره إزاء هاتين القضيتين، وإمكانية التقريب أو الفصل بينهما بعيداً عن عمليات التنظير المعرفي في المفاهيم والمصطلحات والإسهاب غير المتكافئ لعناصر كل محتوى. كما يحدد مفاهيم واضحة ورؤى غير مخلة بالعمق الحقيقي لمتطلبات الرجوع للعلم كمرجعية أساسية للتطور والحداثة، دون الإخلال بدور الدين كداعم لها، وليس كمحارب لها، وإعلاء القيم الدينية في محاولة عبقرية ممنهجة من الكاتب، للربط بين الدين والحياة في كونهما غير متضادين.
رابطه علم و دین از منظر علامه طباطبائى
نویسنده:
مصطفى اسلامى
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني قدس‌سره,
چکیده :
انسان با پیشرفت روزافزون علوم، با سؤالاتى درباره رابطه این علوم با دین مواجه مى شود. ترابط میان «علم و دین» از جمله مسائلى است که مورد توجه اندیشمندان قرار گرفته است. این تحقیق بر آن است که رابطه علم و دین را از نگاه علامه طباطبائى بررسى نماید و با تتبع در آثار ایشان، مباحثى را که درباره این موضوع مطرح کرده اند، استخراج، تنظیم و سپس توصیف و تحلیل کند. ایشان معتقد است علم و دین روابط متقابلى با هم دارند؛ شکوفایى علم و دانش در تمدن هاى جهان، مرهون تدابیر و تشویق هاى دین است و علم نیز در تحکیم باورهاى دینى سهم بسزایى بر عهده دارد. علامه با انکار تعارض واقعى میان علم و دین، براى رفع تعارضات ظاهرى پیش آمده، راه حل هایى را ارائه مى کند. ایشان عمده این تعارضات را با تقدم گزاره هاى قطعى بر ظنى و یا از طریق تمایز قلمرو علم و دین، رفع مى نماید و در بسیارى از موارد با تبیین و تفسیر صحیح از آموزه هاى دینى، عدم تعارض واقعى میان علم و دین را نشان مى دهد.
صفحات :
از صفحه 67 تا 80
رابطه عقل و وحى از منظر ابن رشد و صدرالمتألهين
نویسنده:
اكبر فايدئى، مريم حسن پور
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی قدس‌سره,
چکیده :
رابطه ميان فلسفه و شريعت، مسئله عقل و وحى، و سازگارى و ناسازگارى اين دو با هم، يكى از مشهورترين و عميق ترين مباحث در حوزه الهيات است. اين مسئله، همواره ذهن انديشمندان دينى را به خود معطوف داشته و سبب پيدايش ديدگاه هاى متفاوت شده است. اكثر قريب به اتفاق فلاسفه اسلامى از جمله صدرالمتألهين و ابن رشد، ضمن اعتقاد به ارزش و اعتبار عقل و وحى، اثبات هماهنگى حكمت و شريعت را وجهه همت خود قرار داده اند. آن دو، تأويل را راهكار اساسى رفع تعارض ظاهرى ميان عقل و شرع دانسته و در معنا و متعلق و گستره تأويل و روش هاى معرفتى با هم اختلاف نظر پيدا كرده اند. اين مقاله، با روش توصيفى ـ تحليلى، بر آن است كه با استفاده از آيات و روايات و آراى انديشمندان اسلامى رابطه عقل و وحى را تبيين نموده و ميزان توانايى عقل در كاشفيت از معارف دينى و موارد تطبيق حكمت و شريعت را از نظر ابن رشد و صدرالمتألهين را مقايسه نمايد.
صفحات :
از صفحه 53 تا 63
انواع ترابط علم با دین را تبیین کنید و دیدگاه مورد قبول اندیشمندان مسلمان درباره رابطه علم ودین چیست؟
نوع منبع :
پرسش و پاسخ
پاسخ تفصیلی:
قبل از هرچيز لازم است دربارة واژه‌هاي علم ودين توضيحي داده شود. دين اصطلاحاً به معناي اعتقاد به آفريننده اي براي جهان و انسان ودستورات عملي متناسب با اين عقايد مي باشد. از اين روي، كساني كه مطلقاً معتقد به آفريننده‌اي نيستند و پيدايش پديده‌هاي جهان ر بیشتر ...
بررسی نحوه اسناد گزاره‌های دینی و نقش آن در تعارض علم و دین (با رویکرد به دیدگاه امام محمد غزالی)
نویسنده:
جعفر شانظری، حمید عطایی نظری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
تهران: دانشگاه تهران,
چکیده :
تعارض علم و دین از چالش‌های اساسی فرا روی عالمان دینی از گذشته تاکنون بوده و هست. آنان همواره در پی تبیین سازش میان این دو مقوله بوده‌اند. از جمله امام محمد غزالی تلاش‌های فراوانی در این زمینه انجام داده و از تأویل، در جهت حل تعارض علم و دین بهره برده است. در مقاله حاضر، نخست به راهکارهای عمده در مسأله تعارض علم و دین اشاره شده و پس از آن دیدگاه غزالی در این خصوص، تبیین گردیده و در ادامه به نگرش نوینی که برگرفته از رأی غزالی است، اشاره می‌شود. این رویکرد، راه رهایی از مشکل تعارض علم و دین را در تصحیح نگرش ما به گزاره‌های علمی و دینی می‌داند. طبق این نظر گزاره‌های علمی، گزاره‌هایی ظنی هستند، نه قطعی. و معرفت حاصله از گزاره‌های دینی نیز غالبا معرفتی ظنی بوده، نه یقینی، از این رو، دلیلی بر ترجیح یکی از این دو گزاره بر دیگری وجود ندارد و باید تعارض را به حال خود واگذاشت و از این طریق، هیچ چالشی برای دین به‌وجود نمی‌آید، زیرا فهم ما از گزاره‌های دینی، فهمی ظنی است و اسناد معنای درک شده، به شارع، اسنادی ظنی می‌باشد. بنابراین گزاره های علمی ولو قطعی باشند توانایی ابطال و تکذیب گزاره های دینی را نخواهند داشت زیرا نهایتا تعارض علوم بشری با نوعی فهم از دین است که انتساب قطعی به دین و شارع ندارد.
صفحات :
از صفحه 87 تا 112
تبیین موضع تعارض ظاهری نظریه تکامل و آیات آفرینش و آرای قرآن پژوهان در حل آن
نویسنده:
ابراهیم کلانتری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی,
چکیده :
طرح اجمالی فرضيه تكامل زيستی موجودات زنده گرچه به لحاظ تاريخی در آثار برخی از فيلسوفان يونان باستان به چشم می خورد، اما طرح و ترويج مستند و فراگير آن به عنوان يك نظريه علمی توسط طبيعيدان شهير انگليسی، چارلز رابرت داروين در حدود دو قرن پيش زمينه ساز چالشی بزرگ ميان زيست شناسی جديد و الهيات مسيحی شده است. اين چالش به سرعت به حوزه الهيات اسلامی نيز سرايت كرد و واكنش علمی انديشمندان اسلامی را در پی داشت. از آنجاكه طرح نظريه تكامل به صورت طبيعی به تداعی نوعی تعارض ميان نظريه مذكور و آيات آفرينش در قرآن كريم انجاميده، به همين جهت تلاش قرآن پژوهان برای حل اين تعارض ظاهری چشمگيرتر به نظر می رسد. نگارنده در اين نوشتار با روش اسنادی- تحليلی ابتدا به اختصار به تبيين نظريه مذكور پرداخته و پس از آن با دسته بندی آيات آفرينش، موضع اصلی تعارض را نشان داده و در گام سوم به تبيين آرای قرآن پژوهان در حل اين تعارض اقدام نموده است. در ميان نظریه های چهارگانه ای كه اصلی ترين ديدگاه ها در اين عرصه به شمار می آيند، نظریه های اول، دوم و سوم روشمند و مبتنی بر اصول و مبانی تفسير می باشند و می توان گفت در حلّ تعارض مذكور موفق بوده اند؛ اما نظريه چهارم از اين جهت با مشكل جدی روبروست و به همين سبب نه فقط از اقبال چندانی برخوردار نگرديده كه واكنش منفی بسياری از قرآن پژوهان را نيز در پی داشته است.
صفحات :
از صفحه 5 تا 30
  • تعداد رکورد ها : 8