جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کانال ارتباطی از طریق پست الکترونیک :
support@alefbalib.com
نام :
*
*
نام خانوادگی :
*
*
پست الکترونیک :
*
*
*
تلفن :
دورنگار :
آدرس :
بخش :
مدیریت کتابخانه
روابط عمومی
پشتیبانی و فنی
نظرات و پیشنهادات /شکایات
پیغام :
*
*
حروف تصویر :
*
*
انصراف
از :
{0}
پست الکترونیک :
{1}
تلفن :
{2}
دورنگار :
{3}
Aaddress :
{4}
متن :
{5}
فارسی |
العربیه |
English
ورود
ثبت نام
در تلگرام به ما بپیوندید
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ...
همه موارد
عنوان
موضوع
پدید آور
جستجو در متن
: جستجو در الفبا
در گوگل
...جستجوی هوشمند
صفحه اصلی کتابخانه
پورتال جامع الفبا
مرور منابع
مرور الفبایی منابع
مرور کل منابع
مرور نوع منبع
آثار پر استناد
متون مرجع
مرور موضوعی
مرور نمودار درختی موضوعات
فهرست گزیده موضوعات
کلام اسلامی
امامت
توحید
نبوت
اسماء الهی
انسان شناسی
علم کلام
جبر و اختیار
خداشناسی
عدل الهی
فرق کلامی
معاد
علم نفس
وحی
براهین خدا شناسی
حیات اخروی
صفات الهی
معجزات
مسائل جدید کلامی
عقل و دین
زبان دین
عقل و ایمان
برهان تجربه دینی
علم و دین
تعلیم آموزه های دینی
معرفت شناسی
کثرت گرایی دینی
شرور(مسأله شر)
سایر موضوعات
اخلاق اسلامی
اخلاق دینی
تاریخ اسلام
تعلیم و تربیت
تفسیر قرآن
حدیث
دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات
سیره ائمه اطهار علیهم السلام
شیعه-شناسی
عرفان
فلسفه اسلامی
مرور اشخاص
مرور پدیدآورندگان
مرور اعلام
مرور آثار مرتبط با شخصیت ها
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی
مرور مجلات
مرور الفبایی مجلات
مرور کل مجلات
مرور وضعیت انتشار
مرور درجه علمی
مرور زبان اصلی
مرور محل نشر
مرور دوره انتشار
گالری
عکس
فیلم
صوت
متن
چندرسانه ای
جستجو
جستجوی هوشمند در الفبا
جستجو در سایر پایگاهها
جستجو در کتابخانه دیجیتالی تبیان
جستجو در کتابخانه دیجیتالی قائمیه
جستجو در کنسرسیوم محتوای ملی
کتابخانه مجازی ادبیات
کتابخانه مجازی حکمت عرفانی
کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران
کتابخانه تخصصی ادبیات
کتابخانه الکترونیکی شیعه
علم نت
کتابخانه شخصی
مدیریت علاقه مندیها
ارسال اثر
دانشنامه
راهنما
راهنما
مرور
>
مرور کلید واژه ها
>
4. اصطلاحنامه سایر موضوعات
>
اصطلاحنامه علوم قرآنی
>
تفسیر و مفسران
>
تفسیر قرآن
مرتب سازی بر اساس
عنوان
نویسنده
جنس منبع
محل
ناشر
تاریخ تغییر
و به صورت
صعودی
نزولی
وتعداد نمایش
5
10
15
20
30
40
50
فرارداده در صفحه باشد
جستجو
خروجی
چاپ نتایج
Mods
Dublin Core
Marc
MarcIran
Pdf
اکسل
انتخاب همه
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
تعداد رکورد ها : 2289
عنوان :
پژوهشى در معناى شيطان در قرآن كريم براساس فرهنگ عرب عصر نزول
نویسنده:
محمود طيب حسينى
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی قدسسره,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
ابلیس
,
فرهنگ جاهلیت
,
اصطلاحنامه علوم قرآنی
,
تاریخ قرآن
,
ابلیس در قرآن
کلیدواژههای فرعی :
جن ,
جنیان گنهکار ,
تفسیر قرآن ,
تعریف فرهنگ ,
شایعه پراکنان ,
میکروب ,
تاریخ عرب پیش از اسلام ,
تفسیر المیزان (کتاب) ,
معانی شیطان ,
ابلیس و سپاهیانش ,
جنیان سرکش آزاررسان ,
انسان های وسوسه گر ,
سران منافقان ,
مارهای زشت منظر ,
کاربرد معنای شیطان ,
جنیان سرکش و نافرمان ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
چکیده :
مراجعه به فرهنگ عربى براى تفسير قرآن امرى لازم است و عدم مراجعه به آن سبب مى شود مفسر از درك و دريافت معناى دقيق و صحيح واژه ها و آيات قرآن بازماند. مقاله حاضر سعى دارد با رويكرد تحليلى ـ تاريخى، معناى واژه «شيطان» را در سياق آيات متعدد قرآن با مراجعه به فرهنگ عرب عصر نزول بررسى نمايد. حسى ترين معنا براى ماده شيطان در فرهنگ عربى طناب بلندى بوده است كه با آن از چاه هاى عميق آب مى كشيدند، سپس به معناى هر موجود سركش ويرانگر و ضرررسانى، از انسان، جن يا ساير حيوانات تعميم يافته است. معانى اى كه از رهگذر اين بررسى براى واژه شيطان در قرآن شناسايى شد عبارتند از: ابليس و سپاهيانش، جنيان سركش آزاررسان، انسان هاى وسوسه گر، شايعه پراكنان، سران منافقان، مارهاى زشت منظر و وحشتناك، و ميكروب.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 57 تا 70
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
قرآن شناخت اخباريان
نویسنده:
محمد شريفى، قاسم فائز
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی قدسسره,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
قرآن شناسی
,
اصطلاحنامه علوم قرآنی
,
قرآن
,
شیعه امامیه Twelver Shiism (فرق تشیع)
,
مکتب اخباری (اهل حدیث شیعه)
کلیدواژههای فرعی :
جامعیت قرآن ,
احادیث تفسیری ,
امام شناسی ,
اهل بیت(ع) ,
بحارالأنوار ,
تفسیر صافی ,
قرآن شناسی اهل بیت ,
اعجاز قرآن ,
تفسیر قرآن ,
اعجاز بیانی قرآن ,
امام معصوم (ع) ,
حجیت ظواهر آیات قرآن ,
مخاطب قرآن ,
فهم قرآن کریم ,
غیر معصوم ,
تشیع افراطی ,
اخذ علوم از قرآن ,
خبر از غیب قرآن ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
محمد بن یعقوب کلینی
,
سید مرتضی: علی بن حسین بن موسی
,
شیخ طوسی: ابوجعفر محمد بن حسن
,
فیض کاشانی: ملا محسن فیض کاشانی
,
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
محمدتقی مصباح یزدی
,
علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی
چکیده :
«اخباريان» نحله اى از محدثان شيعى در دوران متأخرند كه اخبار اهل بيت عليهم السلام را مهم ترين مأخذ در عقايد، اخلاقيات و احكام شرعى مى دانند و به ساير مدارك، فقط در صورتى كه با احاديث ائمه اطهار عليهم السلام تأييد شده باشد، استناد مى كنند و به روش هاى اجتهادى و رجالى متأخران، به ويژه آنچه مبنايى جز عقل نداشته باشد، به ديده انتقاد مى نگرند. با بررسى ديدگاه اخباريان در تأليفاتشان، مى توان گفت: گرچه اخباريان همانند ديگر عالمان اسلامى، قرآن كريم را يك كتاب آسمانى و معجزه جاودان پيامبر اسلام مى دانند، ولى طيف افراطى آنها معتقدند: آيات قرآن، تنها براى مخاطبانش، يعنى معصومان عليهم السلام، قابل فهم و تفسير است. ازاين رو، مى گويند: علم قرآن منحصر در آنان است و عقل انسان هاى غيرمعصوم راهى به درك و فهم معارف قرآن ندارد و تنها راه فهم قرآن را توسط غيرمعصوم، مراجعه به روايات اهل بيت عليهم السلام مى دانند و جامعيت قرآن را به معناى وجود همه علوم، اعم از مادى و معنوى در قرآن مى دانند. اين مقاله با رويكرد توصيفى و تحليلى به شناخت قرآن از منظر اخباريان مى پردازد.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 85 تا 98
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
پيامدهاى انكار معاد در قرآن
نویسنده:
على محمد قاسمى
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی قدسسره,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
معاد(کلام)
,
سعادت اخروی
,
اصطلاحنامه علوم قرآنی
,
قرآن
,
ایمان به معاد
,
آیات معاد
کلیدواژههای فرعی :
عذاب الهی ,
تزیین اعمال ناپسند ,
قوانین الهی ,
احباط و تکفیر ,
حیات دنیوی ,
رحمت الهی ,
زندگی اخروی بشر ,
عنایت الهی ,
سرنوشت انسان ,
انکار معاد ,
اخلاق اسلامی و دینی ,
تامین سعادت دنیوی ,
قرب الهی ,
تفسیر قرآن ,
صراط مستقیم ( قرآن ) ,
رذایل اخلاقی ,
حبط اعمال ,
محرومیت از معارف الهی ,
ابتلا به تحیر ,
ابتلا به شک ,
ابتلا به اضطراب ,
همنشینی با شیطان ,
تنفر یاد خدا ,
خسران الهی ,
فراموش شدن در آخرت ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
محمدتقی مصباح یزدی
چکیده :
پس از توحيد، بيشترين آيات قرآنى مربوط به موضوع «معاد» است، تا جايى كه گفته شده بيش از يك سوم آيات درباره جهان پس از مرگ بوده و بسيارى از آنها بيانگر آثار ايمان يا پيامدهاى انكار معاد هستند؛ زيرا ايمان به معاد ضامن اجراى قوانين الهى و زمينه ساز نيل آدمى به كمال نهايى و سعادت ابدى است و اين خود به نحوى گوياى اهميت ايمان به معاد و لزوم توجه به آن است. مقاله حاضر با روش تحليلى ـ توصيفى در يك بررسى قرآنى، در باب پيامدهاى انكار معاد به تبيين اين موضوع مى پردازد كه ايمان نداشتن به معاد چگونه تأثيرى بر سرنوشت آدمى دارد. آيا پيامدهاى انكار معاد تنها در زندگى اخروى انسان نمودار مى شود يا زندگى دنيوى او را هم تحت تأثير قرار خواهد داد؟ در اين نوشتار، سعى بر آن است تا حقايق مزبور از طريق آيات قرآنى فحص و بررسى گشته و طرحى نو در اين زمينه ارائه گردد.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 99 تا 112
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
طرق معرفت دینى و نسبت بین آنها از منظر علامه طباطبایى
نویسنده:
مهدى جلالوند
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني قدسسره,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
معرفتشناسی دینی (مسایل جدید کلامی)
,
علامه طباطبائى
,
فلسفه دین
,
فهم دین
کلیدواژههای فرعی :
سنت دینی ,
مراتب فهم قرآن ,
سنت نبوی صلی الله علیه و آله ,
معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) ,
عقلانیت اعتقادات دینی ,
قرآن ,
تفسیر قرآن ,
تهذیب ,
عقل(منطق) ,
اصطلاحنامه عرفان ,
علم حصولی(مقابل علم حضوری) ,
ظواهر دینی ,
نسبت طرق معرفت دینی ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
عبدالله جوادی آملی
چکیده :
معرفت دینى شامل یافته هایى است که با فهم روشمند و پژوهش در منابع دینى، از طرق متفاوتى حاصل مى گردد. اندیشمندان دینى راه ها و روش هاى مختلفى براى این مقصود مطرح نموده اند. علامه طباطبائى به عنوان یک اندیشمند دینى، بر اساس مبانى خاصى تلاش خویش را در این زمینه متمرکز نموده، براى فهم صحیح و ضابطه مند دین، سه طریق متفاوت عرضه داشته است. نوشتار حاضر با روشى توصیفى تحلیلى و از میان مکتوبات برجاى مانده از علامه، به بررسى طرق موردنظر ایشان در معرفت دینى پرداخته و در پى کشف نسبت بین آنها برآمده است. در نظر وى، ظواهر دین، عقل و تهذیب نفس به عنوان سه طریق متفاوت در نیل به معرفت دینى هستند که هرکدام پیش فرض ها و لوازم خاص خود را داشته، به صورت مستقل مورد استفاده قرار مى گیرند و امکان امتزاج آنها وجود ندارد؛ لکن نتیجه معرفت اندیشمند دینى در هر سه طریق، واحد خواهد بود و تفاوت طرق به اختلاف نتیجه نمى انجامد.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 81 تا 96
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
بررسی عوامل تأثیرگذار بر معرفت دینی در «المیزان فی تفسیر القرآن»
نویسنده:
جواد گلی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني قدسسره,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
معرفتشناسی دینی (مسایل جدید کلامی)
,
اصطلاحنامه علوم قرآنی
,
تفسیر قرآن
,
فلسفه دین
,
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
,
تفسیر المیزان (علامه طباطبایی، قرآن به قرآن و اجتهادى)
کلیدواژههای فرعی :
آیات فطرت ,
اهل بیت(ع) ,
اخلاق اسلامی و دینی ,
معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) ,
صفای قلب ,
قرآن ,
تفسیر قرآن ,
تقوا ,
فطرت(سرشت) (معرفت شناسی) ,
فهم عامه ,
عوامل ذهنی معرفت دینی ,
عوامل قلبی معرفت دینی ,
عوامل جسمانی معرفت دینی ,
عوامل عملی معرفت دینی ,
عوامل اجتماعی معرفت دینی ,
عوامل دینی معرفت دینی ,
پیش دانسته های ذهنی ,
پیش دانسته های زبانی ,
پیش دانسته های عملی ,
پیش دانسته های محیطی ,
ظرفیت های ادراکی انسان ,
حفظ علم از زوال ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
چکیده :
یکی از مباحث مهم که در قلمرو معرفت دینی قابل بررسی است، عوامل تأثیرگذار بر معرفت دینی می باشد. این عوامل در تولید معرفت دینی، حفظ و ثبات آن، تغییر و تحول آن و تعمیق و رسوخ آن در نفس مؤثر هستند. هدف این مقاله، طرح نظریات علامه طباطبائی در زمینه عوامل تأثیرگذار بر معرفت دینی است. بر این اساس، در این نوشتار با تمرکز بر تفسیر المیزان درصددیم نظریات ایشان را در این زمینه شناسایی کنیم. این عوامل را می توان در قالب دو گروه عوامل درونی و عوامل برونی طبقه بندی کرد. عوامل درونی شامل پیش دانسته های ذهنی، عوامل قلبی، عوامل جسمانی و عملی می باشد و عوامل برونی، به دو دسته عوامل اجتماعی و عوامل دینی قابل تقسیم است.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 27 تا 42
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
جایگاه و نقش عقل در منظومه معرفت دینی با تأکید بر آراء علامه طباطبائی در تفسیر المیزان
نویسنده:
محمد پورعباس، صالح حسن زاده
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني قدسسره,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
معرفتشناسی دینی (مسایل جدید کلامی)
,
تفسیر قرآن
,
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
,
تفسیر المیزان (کتاب)
,
عقلانیت اسلام
,
تفسیر المیزان (علامه طباطبایی، قرآن به قرآن و اجتهادى)
کلیدواژههای فرعی :
نهج البلاغه (نهجالبلاغه) ,
نص گرایی ,
عقل در قرآن ,
معنای لغوی عقل ,
محدوده عقل ,
معتزله (اهل سنت) ,
آیات صفات الهی ,
ادراک عقلی ,
اهل بیت(ع) ,
عقل و دین ,
افعال واجب(حکمت نظری) ,
قرآن ,
تفسیر قرآن ,
فلسفه دین ,
عقل فطری ,
عقل نظری((مدرک مربوط به نظر)، مقابل عقل عملی) ,
عقل عملی((مدرک کلیات مربوط به عمل)، مقابل عقل نظری)Alʿaql al-ʿamalī(practical intellect) ,
معنای مصدری عقل ,
شناخت احکام شرعی ,
ادراک حقایق پس از مرگ ,
ادراک جزئیات احکام ,
روایات فراعقلی ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
,
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
عبدالله جوادی آملی
چکیده :
هرچند منابع دینی ما اعم از قرآن و سنت معصومان علیهم السلام مخاطبان خود را به تعقل و تفکر دعوت نموده، و اندیشه ورزان مسلمان نیز عقل را به عنوان ابزاری مطمئن برای دستیابی انسان به معرفت لحاظ نموده اند، اما درباره حدود و گستره توانایی های عقل و نیز نقش و جایگاهی که عقل در منظومه معرفت دینی می تواند ایفا نماید، اختلاف نظر جدی میان متفکران اسلامی مشاهده می شود. علامه طباطبائی با پرهیز از هرگونه افراط و تفریط در این مسئله، ضمن اینکه برای عقل در منظومه معرفت دینی نقش و جایگاهی رفیع قایل شده، و حتی حقانیت احکام قطعی عقل را مبنای حقانیت دین معرفی نموده اند، در عین حال، نسبت به محدودیت های ادراکی عقل در برخی از حوزه های معرفتی دین نیز بی توجه نبوده، و در آثار و نوشته های خود به ویژه تفسیر المیزان آن محدودیت ها را مورد تذکر قرار داده اند.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 43 تا 58
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
غرر الآیات در تفسیر «المیزان» با محوریت آیه 56 سوره «ذاریات»
نویسنده:
کاووس روحی برندق، سعید جلیلیان
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني قدسسره,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
علامه طباطبایی
,
آیه 56 ذاریات
,
تفسیر قرآن
,
غرر الآیات
,
تفسیر المیزان (کتاب)
,
تفسیر المیزان (علامه طباطبایی، قرآن به قرآن و اجتهادى)
کلیدواژههای فرعی :
عالم خلقت ,
هدایت تکوینی ,
اهل بیت(ع) ,
عبادت ,
شرک ,
قتل نفس ,
نعمت ,
قرآن ,
سوره ذاریات ,
خلقت احسن ,
ملزوم و لازم ,
هدف ازدواج ,
تناسل در قرآن ,
حق خدا بر بنده ,
حق بنده بر خدا ,
مقام ربوبیت ,
عمل مباح ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
شیخ طوسی: ابوجعفر محمد بن حسن
,
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
عبدالله جوادی آملی
چکیده :
از میان آیات قرآن کریم، که همگی نورند، برخی آیات از درخشش چشم گیری از نظر محتوا برخوردارند که به آنها «غرر الآیات» گفته می شود. این مقاله با روش اسنادی در گردآوری داده ها و به شیوه توصیفی تحلیلی در تجزیه مطالب، آیه 56 سوره «ذاریات» را به عنوان یکی از آیات غرر، که از سوی علامه طباطبائی مطرح شده است، از لحاظ نقش کلیدی آن در حل پیچیدگی های دیگر آیات، با هدف اثبات و جامعیت محتوایی اش بررسی کرده، و به این نتایج دست یافته است که این آیه در تفسیر آیات دیگر قرآن، با موضوع هدف از ازدواج و تناسل، حق خدا بر بنده، و حق بنده بر خدا به طور مستقیم، و در تفسیر آیاتی با موضوع منظور از خلقت احسن، علت اینکه قتل نفس معارضه با مقام ربوبیت خداست و دیگر موضوعات به طور ضمنی، نقش محوری و کلیدی دارد و میان موضوعات یادشده پیوندی ناگسستنی مشاهده می شود.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 33 تا 48
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
خردورزى در المیزان راه کارها، آفت ها
نویسنده:
سید على اکبر ربیع نتاج, رمضان مهدوى آزادبنى
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني قدسسره,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی)
,
معرفتشناسی دینی (مسایل جدید کلامی)
,
علامه طباطبائى
,
تعقل
,
تفسیر المیزان (کتاب)
,
تفسیر المیزان (علامه طباطبایی، قرآن به قرآن و اجتهادى)
کلیدواژههای فرعی :
استنطاق قرآن ,
مناظره ,
اهل بیت(ع) ,
شهوات ,
قرآن ,
تفسیر قرآن ,
رسول باطنی ,
روحیه پرسشگری ,
تعقل در اسلام ,
تعقل و عبادت ,
بی تقوایی ,
عمل ناصالح ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی
چکیده :
یکى از شبهات مخالفان دین، طرح نظریه ناسازگارى اسلام با تعقل و خردورزى است. این مقاله با محوریت تفسیر المیزان مى کوشد به برخى از این پرسش ها در این زمینه پاسخ دهد؛ ازجمله: آیا دین با تفکر و تعقل سازگارى دارد؟ آیا تعبد محض در برابر بارى تعالى با عقلانیت منافات دارد؟ رابطه دین با عقل چگونه است؟ راه کارهاى شکوفایى عقل و آفت هاى رشد آن از دیدگاه مفسر المیزان چیست؟ علامه طباطبائى، در تفسیر المیزان معتقد است که هیچ دینى به اندازه اسلام به این موضوع توجه نداشته است. او جایگاه ویژه اى براى عقل قایل است، راه کارهایى براى رشد و بالندگى خرد انسانى پیشنهاد مى کند. آسیب ها و آفت هاى شکوفایى آن را به تصویر مى کشد، شبهه ناسازگارى عقل و وحى، تعارض تعبد با خردورزى را برنمى تابد، نهى از تفسیر به رأى که ظاهرا با خردورزى منافات دارد را پاسخ مى گوید. بررسى ها نشان مى دهد مفسر المیزان، عقل را رسول باطنى و حجیت آن را ذاتى مى داند و دعوت به خردورزى را دعوت به دین دارى، و دعوت به دین دارى را عین عقلانیت مى داند.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 53 تا 66
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
بررسی حجیت حکم عقل از دیدگاه علامه طباطبائی با تکیه بر تفسیر المیزان
نویسنده:
سهیلا پیروزفر، بشری عبدخدایی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی قدسسره,
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
حسن و قبح عقلی
,
فلسفه اسلامی
,
تفسیر قرآن
,
اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)
,
تفسیر المیزان (علامه طباطبایی، قرآن به قرآن و اجتهادى)
کلیدواژههای فرعی :
10. شریعت/ Šarīʿa ,
اشاعره (اهل سنت) ,
حسن و قبح ,
معتزله (اهل سنت) ,
اراده الهی ,
حسن و قبح ذاتی ,
محدودیت عقل ,
افعال واجب(حکمت نظری) ,
قرآن ,
فضایل اخلاقی ,
عقل نظری((مدرکات عقل نظری)، اصطلاح وابسته) ,
عقل عملی((مدرکات عقل عملی)، اصطلاح وابسته) / Alʿaql al-ʿamalī(practical intellect) ,
مفهوم حجیت ,
صغرای حکم عقلی ,
کبرای حکم عقل ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
,
محمدرضا مظفر
چکیده :
حجیت حکم عقل از مسائل نسبتا پرچالش علم اصول بوده که دانشمندان اصولی را مقابل یکدیگر قرار داده است. این گروه ها به علت عدم پذیرش قاعده ملازمه احکام شرع با عقل و یا انکار حسن و قبح ذاتی، حکم عقل را زیرسؤال برده اند. به نظر می رسد علت چنین اختلافاتی عدم شناخت صحیح از حقیقت عقل انسان و اراده الهی در نظام تشریع باشد. در مقاله حاضر، دیدگاه های علامه طباطبائی فیلسوف، مفسر و اصولی برجسته، در دو حوزه چیستی حجیت عقل و فلسفه حجیت حکم عقل، و جایگاه آن در ارزیابی سایر ادله جست وجو شده است. اشاعره، معتزله و مادیون دیدگاه های مختلفی را در این باره بیان کرده اند؛ اما علامه با دقت تمام، نظام تشریع را طبق اراده الهی تابع عقلا می داند. به نظر او، قاعده ملازمه احکام شرع با عقل و حسن و قبح ذاتی امری است که با دقت در افعال خداوند و آیات قرآن ثابت می شود.
انتخاب :
صفحات :
از صفحه 11 تا 26
مشخصات اثر
ثبت نظر
عنوان :
منظور خداوند از کسانی که به پیری می رساند تا هر چه را آموخته است از یاد ببرد چیست؟
نوع منبع :
پرسش و پاسخ , کتابخانه عمومی
پاسخ تفصیلی:
آیه شریفه: "وَ اللَّهُ خَلَقَکُمْ ثُمَّ یَتَوَفَّاکُمْ وَ مِنْکُمْ مَنْ یُرَدُّ إِلى أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِکَیْ لا یَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَیْئاً إِنَّ اللَّهَ عَلیمٌ قَدیرٌ:« خدا شما را بیافریده و باز جانتان را بگیرد و از شما کسى باشد که به پستترین
بیشتر ...
زبان :
فارسی
کلیدواژههای اصلی :
تفسیر قرآن
,
خود فراموشی
,
آیه 70 نحل
انتخاب :
مشخصات اثر
ثبت نظر
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
تعداد رکورد ها : 2289
×
درخواست مدرک
کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید
چنانچه قبلا عضو سایت شدهاید
ورود به سایت
در غیر اینصورت
عضویت در سایت
را انتخاب نمایید
ورود به سایت
عضویت در سایت
×
ارسال نظر
نوع
توضیحات
آدرس پست الکترونیکی
کد امنیتی
*
*
با موفقیت به ثبت رسید