مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

واژه Tolerance به معنای بی قیدی و رهاسازی است که متاسفانه معادل تساهل و تسامح تعبیر شده است. هستی شناسی، معرفت شناختی، اومانیسم، مدرنیسم و قرائت های مختلف از دین از مبانی مشروعیت بخشیدن به تساهل و تسامحی است که مورد ادعای پاره ای از متفکران غربی است. با این بیان، اهمیت بحث درباره این موضوع روشن می شود؛ زیرا اولا این واژه هیچ شباهتی به تسامح و تساهل دینی ندارد و ثانیا مبانی آن، یارای مشروعیت بخشیدن به آن را ندارد. با توجه به آنکه پاره یی از متفکران اسلامی در صددند تا نوعی پیوند میان این واژگان برقرار سازند و به آن، صبغه شرعی بدهند بحث، در مورد مبانی این واژه و بیگانه بودن آن از مبانی شرعی و دینی ضروری است. اهمیت بررسی در این مورد، بدان علت است که مکاتب دوران مدرنیسم با مدد سکولاریسم، بر این باورند که اصلی ترین مبانی اومانیسم، تسامح و تساهل است و نتیجه می گیرند که با مبانی تعالیم ادیان آسمانی پیوند خورده است. از دست آوردهای این تحقیق، می توان به اثبات تضاد میان این مبانی و اصول شریعت اشاره نمود و دیگر اینکه اصول اسلامی به هیچ وجه تساهل به معنای پذیرش عقاید، رفتار و فرهنگ غلط و تسامح به معنای مدارا کردن با زورگویان و حق ستیزان را تجویز نمی کند. آموزه های دینی تسامح و تساهل را به صورت مشروط و محدود، مشروع دانسته است. تسامح اسلامی به معنای همزیستی مسالمت آمیز با پیروان سایر ادیان الهی و رأفت اسلامی نسبت به خطا کاران با هدف ایجاد تنبه و ارشاد است. تسامح دینی به معنای چشم پوشی از حقوق شخصی و مسائل فردی است و به هیچ وجه در حقوق اجتماعی و حاکمیت الهی جایگاهی ندارد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 7 تا 28

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

انسان در قرآن

نویسنده:

مرتضی مطهری

نوع منبع :

کتاب

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF فهرست معرفی کتاب

وضعیت نشر :

ق‍م‌: ‌صدرا‏‫‬,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

انسان شناسی Human nature , جبر و اختیار(کلام) , جهان بینی اسلامی , قضا و قدر , انسان و تکلیف , اصطلاحنامه علوم قرآنی , توانایی ها , علم کلام , خودآگاهی (معرفت نفس)

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

مرتضی مطهری

کد کنگره:

‭BP226/2‬‭/‮م‌‬6‮ال‍ف‌‬8 1368‬

چکیده :

کتاب «انسان در قرآن» تالیف مرتضی مطهری، جلد چهارم از مجموعه کتب مقدمه ای بر جهان بینی اسلامی که شامل شش جلد است، می باشد. استاد مطهری در کتاب مختصر انسان در قرآن، تلاش کرده است تا تصویری روشن از انسان در جهان بینی اسلامی ارائه نماید. انسان در قرآن هم مورد مدح و ستایش واقع شده است و هم مذمت و نکوهش شده است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

انسان و ایمان

نویسنده:

مرتضی مطهری

نوع منبع :

کتاب

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF فهرست معرفی کتاب

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

جامعیت دین اسلام , جهان بینی اسلامی , ایمان (فرجام شناسی) , ایمان مذهبی , انسانیت , دین و ایدئولوژی , علم و ایمان , علم کلام , برتری انسان بر حیوان

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

مرتضی مطهری

کد کنگره:

‏‫‬‮‭BP225/2‏‫‭/م6‮الف‬8 1369

چکیده :

کتاب «انسان و ایمان» تالیف متفکر شهید مرتضی مطهری می باشد. بخش اول کتاب مجموعه ای از «مقدمه‌ ای بر جهان‌ بینی اسلامی» را تشکیل می‌ دهد. استاد مطهری از وجوه تمایز انسان و حیوان آغاز می‌ کند تا جایگاه ایمان را در انسانیت روشن نماید. استاد توضیح می‌ دهد انسان در دو بعد بینش‌ ها و گرایش‌ ها از حیوان متمایز است. این دو بعد همان علم و ایمان است که ملاک انسانیت نیز محسوب می‌ گردد. استاد هم در مورد فرد و هم در مورد جامعه، هر چند نقطه آغاز سیر تکاملی انسان را حیوانیت می داند اما مسیر تکامل را به سوی انسانیت می داند. استاد مطهری بعد از بررسی رابطه انسانیت انسان و حیوانیت او، به بررسی رابطه علم و ایمان می پردازد. از نظر استاد، علم و ایمان مکمل یکدیگرند و هیچ یک نمی تواند جانشین دیگری گردد. استاد مطهری در ادامه به موضوع ضرورت پیوستن به یک مکتب و ایده می پردازد. استاد در ادامه برخی مسأله ها در خصوص تمایز ایدئولوژی ها را مطرح می کند: انسانی یا گروهی بودن ایدئولوژی، وحدت یا تعدد فرهنگ، لازمه اتکای ایدئولوژی بر ارزش های انسانی، مطلق یا نسبی بودن ایدئولوژی از نظر زمانی و مکانی، و در نهایت حاکمیت اصل ثبات یا تغییر بر ایدئولوژی. بحث بعدی که استاد ارائه می کند لغزش گاه های اندیشه از نظر قرآن است. این لغزش گاه ها عبارت است از: تکیه بر ظن و گمان به جای علم و یقین، پیروی از میل ها و هواهای نفسانی، شتاب زدگی، سنت گرایی و گذشته گرایی و بالاخره شخصیت گرایی. موضوعی که در پایان این اثر آمده، معرفی منابع تفکر در اسلام است. طبیعت، تاریخ و ضمیر انسان سه موضوعی است که قرآن برای تفکر مفید و سودمند ارائه می دهد.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

جامعه و تاریخ

نویسنده:

مرتضی مطهری

نوع منبع :

کتاب

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF فهرست معرفی کتاب

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

جامعه , اقتصاد و تاریخ , جهان بینی اسلامی , عوامل محرک تاریخ , و دیگر موضوعات مرتبط با کلام , ماتریالیسم , تحلیل تاریخ , علم کلام , حرکت تاریخ , علوم انسانی (سایر)

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

مرتضی مطهری

چکیده :

«جامعه و تاریخ» جلد پنجم از مجموعه «مقدمه ای بر جهان بینی اسلامی» به قلم متفکر شهید استاد مرتضی مطهری می باشد و می توان آن را آخرین اثر نگارشی استاد دانست. کتاب حاضر در موضوع خود خصوصا از نظر اثبات بی پایگی ماتریالیسم تاریخی و نشان دادن لغزش های روشنفکران مسلمان در تحلیل حرکت تاریخ و عوامل محرک تاریخ، کم نظیر و شاید بی نظیر است. متأسفانه هنوز هم از سوی برخی افراد و گروه های مسلمان، تحلیل مادی تاریخ و یگانه عامل محرک تاریخ را اقتصاد و جنگ محرومین و برخورداران، دانستن و نادیده گرفتن ایمان ها و عقیده‏ ها مشاهده می‏ شود.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

جهان بینی توحیدی

نویسنده:

مرتضی مطهری

نوع منبع :

کتاب

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF فهرست معرفی کتاب

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

توحید (به لحاظ صفت) Divine unity (کلام) , جهان‌بینی علمی , جهان بینی فلسفی , جهان بینی اسلامی , شرک , جهانبینی توحیدی , علم کلام , علوم اسلامی (سایر)

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

مرتضی مطهری

چکیده :

کتاب «جهان‌ بینی توحیدی» تالیف استاد مرتضی مطهری است. این کتاب بر محور تبیین توحید و بایسته‌ های اعتقادی و عملی مبتنی بر آن سامان یافته است. استاد بعد از ارائه توضیح پیرامون مفهوم جهان بینی، نقاط قوت و ضعف سه گونه جهان بینی علمی، فلسفی و مذهبی را بر می شمارد و بعد از ارائه معیار های خوبی جهان بینی به جهان بینی توحیدی می پردازد و ارکان جهان بینی اسلامی را نیز با محوریت توحید توضیح می دهد. بر اساس آنچه در ابتدای این کتاب آمده است: «نوع برداشت و طرز تفکری که یک مکتب درباره جهان و هستی عرضه می دارد، زیرساز و تکیه گاه فکری آن مکتب به شمار می رود. این زیرساز و تکیه گاه اصطلاحاً جهان بینی نامیده می شود.» استاد مطهری در معرفی معیارهای خوبی جهان بینی به شاخص های زیر اشاره می کند: - قابل اثبات و استدلال بودن - معنابخشی به حیات - آرمان سازی و شوق انگیزی - تقدس بخشی به هدف های انسانی و اجتماعی - تعهدآوری و مسؤولیت سازی استاد مطهری در بخش دیگری از این اثر، مهم ترین مؤلفه ها از واقعیت جهانی که از طریق حس مورد شناسایی قرار می گیرد را معرفی می کند. این مؤلفه ها عبارت است از: - محدودیت - تغییر - وابستگی - نیازمندی - نسبیت استاد در بحث «مراتب و درجات شرک»، انواع شرک را توضیح می دهد که متناظر با انواع توحید عبارت است از: - شرک ذاتی - شرک در خالقیت - شرک صفاتی - شرک در پرستش

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

هستی‌شناسی اجتماعی در تفکر علامه شهید مطهری

نویسنده:

عباس کشاورز شکری، زاهد غفاری هشجین، مهدی جمشیدی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

قم: موسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراء,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

مرتضی مطهری , جامعه , هستی شناسی(فلسفه) , فلسفه علم اجتماعی , هستی شناسی اجتماعی , مسایل جدید هستی شناسی , هستی شناسی اسلامی , اجتماع شناسی , درباره مرتضی مطهری

کلیدواژه‌های فرعی :

ایمان , انسان شناسی , روانشناسی , هویت شخصی , اصل علیت , جامعه شناسی , انسان شناسی Human nature , روح انسانی , جهان بینی اسلامی , قرآن , ساختارهای اجتماعی , آزادی انسان , علل انسانی اجتماعی , جهان های اجتماعی , روح انسانی , انسان شناسی دینی , جهان بینی اسلامی , انسان و آزادی , قرآن , سازوکار علی , کنش گران اجتماعی , فطرت الهى , انسان در جهان بینی اسلامی , معرفت شناسی اجتماعی , اصل علّیت , ایمان , وجود حقیقی جامعه , هویت پژوهی جامعه , علیت در جامعه , استقلال نسبی فرد , هویت تکوینی , منطق فطرت , منطق منفعت ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

مرتضی مطهری

شاپا (issn):

2383-2916

چکیده :

هدف اصلی این مقاله، ارائه یک تحلیل ساختاریافته و منظومهوار از نظریات پراکنده استاد مطهری درباره «هستیشناسی اجتماعی» است. هستیشناسی اجتماعی (بحث فلسفی در قلمرو مبادی و مبانی هستیشناختی علم اجتماعی)، یکی از موضوعات عمده فلسفه علم اجتماعی است. به این ترتیب، پرسش اصلی مقالهٔ پیش رو این است که آیتالله مطهری چه پاسخهایی به مسائل هستیشناختی «فلسفه علم اجتماعی» داده است؟ از میان مباحث مربوط به بحث هستیشناسی اجتماعی، چهار مقوله بنیادی مطالعه شده است: «انسانشناسی اجتماعی»؛ «هویتپژوهی فلسفی جامعه»؛ و «علیت در جهان اجتماعی» و «مضمون دگرگونی‌های اجتماعی». در بخش انسانشناسی اجتماعی مشخص شده باورمندی به گونهای خاص از معانی ذهنی در کنشگران اجتماعی و هویتمندی پیشااجتماعی، تأثیر عمیقی بر تبیین اجتماعی مینهد. در بخش دوم مقاله، ثابت شده که علامه مطهری برای جامعه، «وجود حقیقی» قائل است؛ اما در عین حال، فرد را مستحیل در جامعه نمیانگارد و برای فرد، «استقلال نسبی» از ساختارهای اجتماعی را میپذیرد. در بخش «علیت در جهان اجتماعی» گفته می‌شود که از نظر آیتالله، در جهان اجتماعی، رابطه علیت وجود دارد، اما علل، محدود به علل مادی نیست؛ بلکه «علل معنوی و غیرمادی» نیز در تحولات اجتماعی، مدخلیت دارند. در بخش پایانی نیز آمده است که آیتالله شهید، برای پارهای از «دگرگونی‌های اجتماعی»، هویتی از نوع نزاع حق و باطل قائل شده است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 131 تا 164

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

واقعگرایی تربیت قرآنی از نگاه سید قطب

نویسنده:

سید حیدر علوی نژاد

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

خراسان رضوی: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم شعبه خراسان رضوی مرکز پژوهشهای علوم اسلامی و انسانی,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

تربیت دینی , رابطه شریعت و تربیت , سید قطب , کتاب تربیت , جهان بینی اسلامی , ربوبیت , قرآن , تربیت , اسلام و جهاد , اصطلاحنامه علوم قرآنی , واقع گرایی در تربیت , تفسیر فی ظلال القرآن , روش تربیتی قرآن , تعلیم و تربیت اسلامی , تربیت توحیدی , دین و تربیت

کلیدواژه‌های فرعی :

جهان بینی قرآنی , اراده الهی , آیه 215 بقره , آیه 216 بقره , انفاق , صدقه , هوای نفس , مقاصد قرآن , حکمت نزول تدریجی قرآن ,

چکیده :

هر فلسفه تربیتی بر یک جهان‌بینی استوار است؛ جهان بینی قرآنی، آن‌گونه که سید قطب ترسیم می‌کند، جهان‌بینی حرکت یا نهضتی است که فقط با حرکت با قرآن در صحنه درک می‌شود. دلیل این قاعده این است که جهان‌بینی اسلامی بر اساس واقعیت هستی و انسان است. این واقعیت‌نگری در تربیت انسان نیز مورد نظر است؛ نگاه واقعی به انسان و روح و غرایز و فطرت و نیازها و توانایی‌های او. به همین سبب است که تربیت قرآنی تربیت واقع‌گراست؛ جامعه و فرد و روان انسان در نظر گرفته می‌شود. در تشریع نیز تربیت انسان مورد نظر است که تشریع باید همخوان با اهداف تربیتی و توانایی و طاقت انسان باشد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 138 تا 160

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

«هیچ چیز معنایی ندارد جز معنایی که تو به آن بدهی!» آیا این عبارت با جهان‌بینی اسلامی همخوان است؟

نوع منبع :

پرسش و پاسخ

پاسخ تفصیلی:

[1] . کاپلستون، فرد ریک، تاریخ فلسفه، ترجمه، مجتبوی، سید جلال الدین، ج 1، ص 106، تهران، سروش، چاپ چهارم، 1380ش. [2]. همان، ص 105. [3]. اومانیسم در معنای رایج آن، نگرش یا فلسفه‌ای است که با نهادن انسان در مرکز تأملات خود، اصالت را به رشد و شکوفایی انس بیشتر ...

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

انسان شناسی Human nature , اومانیسم (مسائل جدید کلامی) , فلسفه الهی

کلیدواژه‌های فرعی :

شکاکیت (شک‌گرایی) , جهان بینی اسلامی , سوفسطایی , اصول اومانیسم , پوزیتویسم , انسانگرایی‌ = اومانیسم (مکتب فلسفی) , هستی‌گرایی = اگزیستانسیالیسم (مکتب فلسفی) ,

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

نقش دین در رنج زدایی و کاهش آلام بشری (با رویکردی به آرای استاد شهید مطهری)

نویسنده:

محمدجواد رودگر

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی‌,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

اولیاء الله , جهان بینی اسلامی , ایمان مذهبی , کارکرد دین , استاد مطهری , بلاء , رنج , درباره مرتضی مطهری

کلیدواژه‌های فرعی :

معنویت , هدف , عقلانیت (مسائل جدید کلامی) , ریشه های رنج , بینش توحیدی , بینش عرفانی ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی , مرتضی مطهری

چکیده :

دين اسلام، مكتبی حـق و واقـع گراسـت كـه دردهـا، رنـج هـا، مـشكلات و مـشقّات تكـوينی و تـشريعی را بر اسـاس عقلانيـت و فطـرت مـورد بررسـی و توصـيف قـرار می دهد و آنگاه توصيه های لازم را در دفع و رفع رنج ها و دردها عرضه مـی كنـد. در جهان بينی اسلامی ريشه های رنج وآلام در ساخت های تكوينی و تـشريعی تحليـل و تعليل شده و «ايمان مذهبی» كه از حمايت عقـل، اراده، عـشق و معنويـت برخـوردار اسـت، نقـش كليـدی در رنـج زدايـی و كـاهش آلام بـشری دارد. از ديـدگاه شـهيد مطهری در معرفت اسلامی مصائب درِ تكامل، و رنج راهِ رسـيدن بـه گـنجِ كمـال، و دردها و مشقّات شلّاقِ استكمال نفس ناطقـه انـسانی اسـت و بـر ايـن بـاور اسـت كـه نعمت و نقمت نسبی اند. مقاله حاضر بر اساس جهان بينی اسلامی- توحيـدی و ايمـان مذهبی عوامل و ريشه های معرفتـی- معنـويتی رهـايی از رنـج و نقـش بـلا در تعـالی اوليای الهی را مورد بررسی قرار داده است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 113 تا 140

مشخصات اثر

ثبت نظر