مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

مساله تنافی قاعده ضرورت سابق با اختیار و نیز مساله غیر ارادی بودن اراده جزو بحث های مهم در مساله جبر و اختیار می باشند. فلاسفه در تبیین این دو مساله راه حل هائی ارائه نموده اند. برخی از اصولیین متاخر همچون محقق نائینی، محقق خوئی و شهید صدر (قدس) با ناکافی دانستن راه حل فلاسفه، نفی اختیار را لازمه دیدگاه فلاسفه دانسته و در مسیر حل مساله جبر و اختیار دیدگاه جدیدی ارائه نموده اند که با نام نظریه طلب یا نظریه سلطنت نفس مشهور است. این نظریه نارسائی های فراوانی دارد که در نوشتار حاضر مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 77 تا 93

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

بررسی تطبیقی آرای لیندا زاگزبسکی و استاد مرتضی مطهری در باب علم پیشین الاهی و اختیار انسان : فصلنامه اندیشه دینی

نویسنده:

عبدالرسول کشفی، زینب امیری

نوع منبع :

مقاله , مطالعه تطبیقی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

شیراز: دانشگاه شیراز,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

مرتضی مطهری , جبر و اختیار , اختیار انسان , لیندا زاگزبسکی , جبر و اختیار(کلام) , علم ازلی الهی , اختیار انسان , ناسازگاری علم خداوند با اختیار انسان (مسائل جدید کلامی) , خدا و اختیار انسان , آکام گرایی تومیستی , شبهات کلامی

کلیدواژه‌های فرعی :

ضرورت نظام جهان هستی , قضا و قدر , سازگارگرایی , جبرگرایی , دیسپنساسیونالیسم , امکان استقبالی , امکان احتمالی , ناسازگارگرایی , شبهه جبر , ماهیت زمان , علم میانی , بوئتیوس گرایی , مولینا گرایی , آکام گرایی , ممکن استقبالی ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , مرتضی مطهری

شاپا (issn):

2251-6123

چکیده :

مسأله‌ی علم پیشین الاهی و اختیار انسان یکی از مسائل اساسی فلسفه‌ی دین است که از دیرباز، ذهن متکلمان و فیلسوفان را به خود معطوف نموده است. بر اساس این مسأله، ازآن‌جاکه علم مطلق الاهی مستلزم خطاناپذیری آن است، ازاین‌رو اگر خداوند در زمان t1 بداند که فاعل S فعل a را در زمان t3 انجام می‌دهد، آنگاه S در زمان t3 فعلی جز a را نمی‌تواند انجام دهد. ازاین‌رو، علم پیشین الاهی در تعارضی ظاهری با اختیار انسان است. این مقاله می‌کوشد آرای لیندا زاگزبسکی (فیلسوف دین معاصر) را با دیدگاه‌های استاد مرتضی مطهری در این باب مقایسه کند. در این راستا، ابتدا به بررسی پاسخ‌های سه‌گانه‌ی کلاسیک به این مسأله (بوثیوس‌گرایی، آکام‌گرایی و مولیناگرایی) از منظر زاگزبسکی می‌پردازد و نشان می‌دهد که زاگزبسکی ضمن پذیرش برخی از عناصر این دیدگاه‌ها و تلفیق آن‌ها با یکدیگر، سه راه‌حل بدیع ارائه می‌کند. مقاله سپس به بررسی دیدگاه استاد مطهری در دو بخش جبر و اختیار و قضا و قدر می‌پردازد و در پایان، وجوه شباهت و افتراق آرای دو متفکر را نشان می‌دهد. یافته‌ی پژوهش آن است که هر دو متفکر سازگاری علم پیشین الاهی را با اختیار انسان می‌پذیرند، اما «آکام‌گرایی تومیستی» و دو راه‌حل دیگر زاگزبسکی به‌رغم نکات مثبت و درخور پذیرشی که دارند، در نشان دادن این سازگاری ناتوان است، در حالی‌که راه‌حل استاد مطهری راه‌حل دقیقی برای اثبات این سازگاری است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 1 تا 30

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

رسائل الأربعة عشرة

نویسنده:

جمع من العلماء الأعلام

نوع منبع :

کتاب , مجموعه مقالات

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF فهرست

وضعیت نشر :

قم: موسسه النشر الاسلامی ,

زبان :

عربی

کلیدواژه‌های اصلی :

عقاید اسلامی , علم کلام , کتب کلام شیعه

کلیدواژه‌های فرعی :

ادله توحید (کلام) , پیامبر شناسی , جبر و اختیار(کلام) , امر بین امرین , معاد جسمانی , علم الهی , وجوب علم نبی صلی الله علیه و آله , براهین اثبات واجب(حکمت نظری) , آیات جبر و اختیار , آداب استخاره , استخاره , آیات معاد جسمانی ,

کد کنگره:

‏‫‬‭‬‭BP211/5‏‫‬‭‬‭‭/ر5 1373

چکیده :

«الرسائل الاربعة عشرة»، مجموعه مقالاتى است كه توسط جمعى از علما، با موضوع نبوت و معاد و به زبان عربى نگارش شده است. اين مقالات با تحقيق و تصحيح رضا استادى منتشر شده است.همان‌گونه كه از نام كتاب پيداست، چهارده مقاله بدون حواشى ذكر شده است. خلاصه مقالات كتاب به ترتيب عبارت است از: 1- اولين مقاله كتاب با نام«ارشاد المستبصر»، تأليف سيد عبد الله شبر، است 2- «فصل القضاء فى الكتاب المشتهر بفقه الرضا»، تأليف علامه سيد حسن صدر كه در دو مقام به بررسى كتاب مشهور به فقه الرضا پرداخته است. 3- «رسالة فى حرمة حلق اللحيه»، تأليف علامه شيخ محمد جواد بلاغى، در ضمن چهار فصل، ابتدا رواياتى كه از نبى مكرم اسلام(ص) و ائمه(ع) در حرمت تراشيدن ريش ذكر شده آمده است. 4- «رسالة حول التفسير المنسوب الى الامام العسكرى(ع)»، تأليف علامه شيخ محمد جواد بلاغى(م 1352ق) است 5- «رسالة اخرى حول التفسير المنسوب الى الامام العسكرى(ع)»، در اين مقاله آرا و نظرات 30 تن از محدثين، فقها و مفسرينى كه در اعتبار انتساب اين تفسير به آن امام همام اختلاف كرده‌اند، ذكر شده است. 6- رساله«روضة الغناء فى تحقيق معنى الغناء»، تأليف شيخ محمد رضا نجفى اصفهانى است 7- «مختصر الشمائل المحمدية»، تأليف شيخ عباس القمى(م 1359ق). 8- «رسالة فى المعاد الجسمانى»، تأليف شيخ محمّد حسين غروى اصفهانى كه در آن به اثبات فلسفى معاد جسمانى پرداخته است. 9- «رسالة فى إثبات الواجب لا يتوقف على إبطال الدور و التسلسل»، تأليف علامه سمنانى است. 10- رساله«قصد السبيل فى رد الجبر و التفويض»، تأليف ميرزا احمد آشتيانى كه در آن به تبيين فلسفى ردّ جبر و تفويض و اثبات ديدگاه ائمه اطهار(ع) در اين خصوص پرداخته است. 11- «تبيان المسالك فى باب الوجود و الموجود»، به قلم ميرزا احمد آشتيانى در پاسخ به درخواست گروهى از علما در بيان ديدگاه عرفا و اهل شهود در اين موضوع نوشته شده است. 12- «رسالة الولاية»، تأليف ميرزا احمد آشتيانى است كه در آن ولايت را به دو قسم مطلقه و مقيده كه به لحاظ اينكه از صفات الهى است 13- «هدية احمدية فى علم البارى تعالى»، رساله‌اى عرفانى به قلم ميرزا احمد آشتيانى همراه با آيات و اشعار فراوان فارسى است. 14- «رسالة فى علم النبى(ص) و الامام(ع) بالغيب»، تأليف علامه طباطبايى(ره) است. در انتهاى كتاب نيز رساله مختصرى با عنوان«وجيزة فى علم النبى (ص)»، تأليف سيد كريم اميرى فيروزكوهى آمده است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

آیا مولانا اشعری است؟

نویسنده:

حمیده اخباراتی؛ شهرام پازوکی

نوع منبع :

مقاله , مدخل اعلام(دانشنامه اعلام)

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

جبر و اختیار(کلام) , اشاعره (اهل سنت) , اصول اهل سنت , عقاید اشاعره , کلام اهل سنت , عرفان اسلامی , حسن و قبح اخلاقی , علیت , عقل(منطق) , 3- اهل سنت Sunnism (فرق اسلامی) , اصطلاحنامه عرفان , عرفان نظری , اصل علّیت , انکار عرفانی علیت , حسن و قبح از دیدگاه اشاعره

کلیدواژه‌های فرعی :

مولانا , اندیشه مولوی , جبر و اختیار در مثنوی ,

چکیده :

اشاعره یکی از مذاهب کلامی اهل سنت است. تشابه ظاهری بین بعضی اعتقادات اصولی اشاعره و تعالیم عرفانی، باعث شده که عارفان بزرگ مسلمان از جمله مولانا جلال الدین محمد بلخی را در جرگه مذهب اشعری تصور کنند. در حالیکه اصولاً مبانی و مبادی علم عرفان و علم کلام کاملاً مستقل و متفاوت هستند. در این مقاله سعی شده برخی از تشابهات ظاهری آرای عرفانی مولانا در قیاس با اصول اعتقادی اشاعره که ظاهراً مشترک می نمایند، بیان گردد و تفاوت عمیق بین آن دو به طور مختصر شرح داده شود. بدین منظور اقوال آنان خصوصاً در باب «حسن وقبح»، «جبر و اختیار»، «توحید افعالی و انکار علیّت»، «عینیت ذات با صفات» و «رؤیت حق تعالی» مورد بررسی قرار می گیرد و در نهایت به این مسئله پاسخ داده می شود: «آیا مولانا از نظر اعتقادات اشعری است؟» یا اینکه عرفان و علم کلام آنچنان فاصله ای دارند که قیاس آنها حاکی از ناآگاهی از هر دو جریان فکری است."

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 107 تا 130

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

کلمة الغراء فى اثبات نبوة ابى الزهراء ص

نویسنده:

خالد الشریف

نوع منبع :

کتاب

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF فهرست

زبان :

عربی

کلیدواژه‌های اصلی :

16. کلام عقلی , کتب کلام شیعه

کلیدواژه‌های فرعی :

پیامبر شناسی , جبر و اختیار(کلام) , استحاله بداء , اصل نبوت , امر بین امرین , نبوت خاصه , اعتقاد به بدا , بداء ,

چکیده :

کتاب حاضر به بررسی نبوت نبی مکرم اسلام ص می پردازد و برخی از معجزات ایشان را ذکر می کند . در بخش اول کتاب مباحثی هم راجع به توحید و بحث جبر و اختیار و بداء هم مطرح می شود.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

رسالة الإیقاظات فی خلق الأعمال

نویسنده:

المعلم الثالث المیر محمد باقر الداماد؛ تصحیح وتعلیق: حامد ناجی اصفهانی

نوع منبع :

کتاب

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF فهرست

زبان :

عربی

کلیدواژه‌های اصلی :

مسایل کلامی , عقاید اسلامی , علم کلام , کتب کلام شیعه

کلیدواژه‌های فرعی :

جبر و اختیار(کلام) , جبر determinism , امر بین امرین , قدرت الهی , شر , قضا و قدر تکوینی ,

شابک (isbn):

978-964-8036-86-2

چکیده :

«رساله الایقاظات»، مشتمل بر یک مقدمه و شش «الایقاظ» است: بنابر مقدمه، این رساله در پاسخ یکی از دوستان یا شاگردان «میرداماد»، به رشته تحریر در آمده است. بر اساس نسخه «کتابخانه مجلس شورای اسلامی»، شروع این اثر در اواخر 1025 هجری قمری بوده است. این نگاشته در دو بخش (شش ایقاظ) است: بخش روایی، که در ایقاظ چهارم آمده و تقریباً نیمی از رساله را به خود اختصاص داده است. در این بخش مولف، با نقل احادیث مربوط به جبر و اختیار به تحکیم مبانی عقلی خود قوت بخشیده است. بخش کلامی – فلسفی، که پنج ایقاظ دیگر را به خود اختصاص داده است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

تاج العقائد و معدن الفوائد

نویسنده:

علی بن محمد ولید؛ محقق: عارف تامر

نوع منبع :

کتاب

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF معرفی کتاب فهرست

وضعیت نشر :

بیروت: مؤسسة عز الدین للطباعة و النشر,

زبان :

عربی

کلیدواژه‌های اصلی :

عقاید اسماعیلیه , علم کلام , کتب کلام شیعه , کتب اسماعیلیه

کلیدواژه‌های فرعی :

17. فرق کلامی , توحید (به لحاظ صفت) Divine unity (کلام) , جبر و اختیار(کلام) , امامت , حدوث عالم Ḥudūt̲h̲ al-ʿĀlam , صانع عالم , معاد(کلام) , نبوت , امامت بعد از نبی اکرم ( ص ) , امر بین امرین , عصمت ائمه اثنی عشر(ع) , وحی , اسماعیلیه ( جعفری ) , طیبیه , وحی به ائمه علیهم السلام , قضا و قدر , امامت امام علی(ع) , تحریف قرآن , شیعه شناسی ,

چکیده :

کتاب «تاج العقائد و معدن الفوائد» نوشته على بن محمد وليد، از عالمان و داعيان طيبى اسماعيلى از مهم ترين كتب اعتقادى طيبيان اسماعيلى، بلكه اسماعيليان است. ابن وليد در اين كتاب به بيان و توضيح يكصد عقيده از عقائد اسماعيليان پرداخته كه از آن جمله‌ اند: الاعتقاد في حدث العالم، في أن للعالم صانعا، في التوحيد، في الوحى، في أن النبوة أعلى درجات عالم البشر، في الوحية من بعد الرسول (ص)، في أن صاحب الوصية أفضل العالم بعد النبى، في استمرار الامامة في العالم دون النبوة و الوصاية و... اعتقاد به وقوع تحريف در قرآن، اعتقاد به عصمت امامان از خطا و لغزش، اعتقاد به اينكه تأويل قرآن را هيچ كس جز على بن ابى طالب (ع) نمى‌ داند و اعتقاد به اينكه على (ع) هادى اصلى امت اسلامى، پس از پيامبر اكرم (ص) است از نقاط برجسته‌ اى است كه در اين كتاب قابل مشاهده است. ديدگاه ابن وليد درباره جبر و اختيار همچون ديدگاه اماميه به پيروى از امام صادق (ع) مفاد حديث لا جبر و لا تفويض بل أمر بين الأمرين است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

فلسفة التوحید والنبوّة

نویسنده:

محمد جواد مغنیة

نوع منبع :

کتاب

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF فهرست

وضعیت نشر :

بیروت: دار الجواد,

زبان :

عربی

کلیدواژه‌های اصلی :

16. کلام عقلی , عقاید اسلامی , علم کلام , کتب کلام شیعه

کلیدواژه‌های فرعی :

اثبات خدا , جبر و اختیار(کلام) , صفات الهی , خیر ( خیر و شرّ ) , اصل توحید , اصل نبوت , اختیار انسان , براهین اثبات واجب(حکمت نظری) ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

محمدجواد مغنیه

چکیده :

کتاب حاضر با نام فلسفه التوحید و النبوه از جناب محمد جواد مغنیه به بررسی فلسفه توحید و نبوت و مسائل پیرامون آنها می پردازد. مسائلی از قبیل اثبات وجود خالق ، صفات خالق ، فلسفه اختیار ادمی ، بحث خیر و شر از جمله مطالبی است که در کنار توحید و نبوت در این کتاب ارزشمند مطرح شده است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

ترجمه اعتقادات شیخ صدوق

نویسنده:

محمد بن علی ابن بابویه؛ حاشیه نویس: محمد بن محمد مفید؛ مترجم: محمدعلی حسنی

نوع منبع :

کتاب , حاشیه،پاورقی وتعلیق , ترجمه اثر

منابع دیجیتالی :

فهرست معرفی کتاب

وضعیت نشر :

تهران: علمیه‌اسلامیه‏‫,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

عقاید شیعه امامیه , علم کلام , کتب کلام شیعه

کلیدواژه‌های فرعی :

خداشناسی (کلام) , آیات عقاید , احادیث اعتقادی , جبر و اختیار(کلام) , رجعت , صفات الهی , عصمت , معاد شناسی(کلام اسلامی ذیل فرجام شناسی) , شفاعت , وعد و وعید , تقیه , جهنم , عرش , عقبات صراط , موقف میزان , حساب , عدل الهی , اعتقاد به بدا , قضا و قدر , موحد , اباحه , بهشت , قرآن ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق , شیخ مفید: محمد بن محمد بن نعمان‏

کد کنگره:

1371 604227لف2الف/BP209/6

چکیده :

«ترجمه اعتقادات شیخ صدوق» تالیف محمد بن علی بن بابویه، توسط محمدعلى بن سید محمد حسنى به انجام رسیده است. او این ترجمه را به نام محمد ولى میرزا نوشته است. اعتقادات کتابی است مختصر در علم کلام که در آن اصول اعتقادات شیعه با استشهاد به آیات قرآن و اخبار اهل بیت (ع)، به شیوه روایتى حوزه علوم نقلى، در عباراتى کوتاه گزارش شده است. پس از تألیف این کتاب شرح‌ ها و نقدهایى بر آن نوشته شد که یکى از آنها متعلق به شیخ مفید است. وى کتاب تصحیح الاعتقاد خود را در نقد همین اثر صدوق (ره) نگاشته است. این اثر شیخ مفید هم توسط مترجم فوق ترجمه شده است. و کتاب حاضر متن ترجمه شده، اعتقادات صدوق (ره) و تصحیح الاعتقاد را با هم دربردارد. کتاب شامل چهل و پنج باب است که با مقایسه در کتاب به این نتیجه مى‌ رسیم که مباحث مطرح شده، در اعتقادات به سه دسته تقسیم مى‌ شود. شیخ مفید دسته‌ اى از مباحث را اصلا در کتاب خود نیاورده است. این امر نشان دهنده آن است که آنها را قبول داشته یا اشکالى در آن ها نمى‌ دیده است. در خصوص پاره‌ اى از مباحث، تنها به شرح و توضیح و تفسیر بیشتر آنها پرداخته است و دسته سوم مطالبى است که آنها را نقد کرده یا به کلى ردّ کرده و یا به تصحیح آن ها پرداخته است؛ مانند: صفات خداوند، جبر و اختیار، قضا و قدر، معناى عرش، رجعت، بهشت و جهنّم، عصمت، تقیّه، موحد بودن اجداد پیامبر (ص) و اباحه.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

12 13 14 15 16 17 18 19 20 21

تعداد رکورد ها : 562

درخواست مدرک

کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید

چنانچه قبلا عضو سایت شده‌اید ورود به سایت در غیر اینصورت عضویت در سایت را انتخاب نمایید

ورود به سایت

عضویت در سایت

ارسال نظر

نوع

توضیحات

آدرس پست الکترونیکی

کد امنیتی **

با موفقیت به ثبت رسید

كليه حقوق محفوظ است ، استفاده از مطالب با ذكر منبع بلامانع است.