جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فيلسوف مسلمان در زمينة شناخت خدا با چالشي روبه‌روست: از طرفي، خداي متعال و پيشوايان دين او را به خداشناسي دعوت کرده‌اند؛ و ازطرف‌ديگر، آموزه‌هايي وجود دارند که تفکر دربارة خدا را منع کرده‌اند. اين امر سبب شده است که در اذهان اين سؤال مطرح شود که آيا اساساً روش فلاسفه در مواجهة عقلاني با اين مسئله درست است؟ اگر روش فلاسفه درست است، پس با اين آموزه‌ها چه بايد کرد؟ همين چالش ما را بر آن داشت که به واکاوي اين ابهام بپردازيم تا معلوم شود که آيا اصلاً امکان شناخت خدا هست؟ و اگر هست، تا چه حد؟ آيا فقط صفات خدا را مي‌توان شناخت يا رسيدن به کنه ذات هم امکان دارد؟ پس براي مشخص شدن دقيق ابعاد اين چالش، در چند مرحله به کاوش خواهيم پرداخت. در مرحلة اول با بيان مختصري سه ديدگاه قابل طرح در اين زمينه را تبيين مي‌کنيم؛ در مرحلة دوم، به بررسی ادلة اين ديدگاه‌ها مي‌پردازیم و در مرحلة نهايي با نقد ديدگاه‌هاي رقيب، ديدگاه برگزيدة خويش را اثبات مي‌کنيم، مبني بر اينکه امکان شناخت اوصاف و افعال الهي وجود دارد؛ هرچند شناخت اکتناهي خدا امکان‌پذير نيست.

چکیده ماشینی: این تحقیق برگرفته از کتابی از شهید مرتضی مطهری تحت عنوان تقریرات دین و جامعه است. در مورد موضوعات زیر بحث می کند: 1- توضیح عبارت: «اشیاء به اضدادشان معلوم می شود» و مراد از آن چیست. 2- به این سؤال پاسخ می دهد: آیا درست است که ذهن انسان از درک برخی چیزها ناتوان است؟! 3- شناخت خود چگونه می تواند مقدمه ای برای شناخت خدا باشد؟ 4- شناخت نفس الهی تا چه حد امکان پذیر است؟ 5- چرا قرآن از زندگی و آثار و شئون آن اینقدر یاد کرده است؟

«المظاهر الالهیة فی اسرار العلوم الکمالیة» نام رساله مختصر صدر المتالهین است که در مباحث فلسفی و همراه شواهدی از آیات و روایات نگاشته شده است. «المظاهر الالهیة فی اسرار العلوم الکمالیة»، رساله‌ اى است موجز و استدلالى از صدر المتالهین، در مباحث حکمت متعالیه که با روش فلسفى و شواهد از آیات و اخبار، به زبان عربى نوشته شده است. این کتاب در واقع خلاصه همه مباحثى است که آخوند در کتاب اسفار و دیگر کتب خود؛ همچون مبدا و معاد و شواهد الربوبیة مطرح کرده است. فصول و مطالب این کتاب از آن رو که مباحث مبدا و معاد را به رشته تحریر کشیده است، گویى آیینه‌ اى از ظهور فیض ربانی و تجلی رحمانی را به نمایش مى‌ گذارد و حکمت جویان را به سیر و سفر در ظهورات اسماء و صفات مى‌ برد. به اعتقاد پروفسور هانری کوربن المظاهر الالهیة گزارشى است از مجموع مطالب فلسفى و کلامى از زاویه حیات معنوى. این کتاب را مى‌ توان یکى از بهترین کارهاى ملاصدرا برشمرد، نه به سبب انبوه مسائل فلسفى، بلکه به سبب ظرافت‌ ها و ریزه کارى‌ هایى که در آن به کار رفته است. در عین حال یک دوره حکمت متعالیه و حکمت عرشیه و قدسیه است.

این نوشتار ترجمه کتاب «رسائل توحیدی» تالیف محمد حسین علامه طباطبایی است. این مجموعه مشتمل است بر هفت رساله او در این رسائل توحید را در ذات، اسماء، افعال اثبات نموده و ظهور توحید در وسایط بین حق و موجودات و ظهور توحید در مرآت اتم که انسان است، تبیین می‌ نماید. عناوین این رسالات عبارتست از: رسالة فی التوحید؛ رسالة فی الاسماء؛ رسالة فی افعال الله؛ رسالة الوسائط؛ رسالة الانسان قبل الدنیا، الانسان فی الدنیا، الانسان بعد الدنیا.

کتاب تاریخ خداباوری (به انگلیسی: A History of God) اثر کارن آرمسترانگ نویسنده و پژوهشگر انگلیسی است. در این کتاب تاریخ سه سنت دینی توحیدی، یهودیت، مسیحیت، و اسلام در کنار آیین بودایی و آیین هندو شرح داده شده است. در این کتاب کارن آرمسترانگ به شرح ماهیت خدا در سه دین توحیدی که ریشه همه آنها به حضرت ابراهیم می‌رسد پرداخته است. همچنین به چالش‌هایی اشاره می‌کند که در سه دین توحیدی و متون کتاب مقدس و عهد عتیق وجود دارد. کارن آرمسترانگ معتقد است علی‌رغم بحث‌های متعدد، هنوز نظریه‌ای رضایت بخشی عرضه نشده است که بتواند شرح دهد چرا بشر همواره با این چالش مواجه است که در کتاب مقدس تناقض‌هایی به چشم می‌خورد. در حال حاضر، بررسی تاریخ ادیان حاکی از این است که موجودات بشر از ابعاد روحانی نیز برخوردارند؛ و دلایلی هم مبنی بر این استدلال که انسان هوشمند، انسان دینی است نیز وجود دارد و افراد بشر به محض اینکه به خصوصیات انسانی می‌رسند، به ستایش خداوند می‌پردازند. کارن آرمسترانگ در این کتاب، سعی می‌کند نشان دهد که تاریخ نمی‌تواند واقعیت خدا را که توصیف ناپذیر است بیان کند، بلکه فقط شیوه اندیشه‌ای است که انسانها از زمان ابراهیم تا به امروز توانسته‌اند از طریق آن خدا را به تصویر دربیاورند. (منبع: ویکی پدیا فارسی)

پژوهشی در زمینه تأثیرپذیری ملاصدرا در حکمت متعالیه از قرآن کریم و روایات معصومین(ع) در زمینه تبیین مراتب توحید خداوند متعال است. در این اثر ادعا شده است که ملاصدرا برای تشریح مطالب مربوط به بحث الهیات در حکمت متعالیه از آیات قرآن الهام گرفته و در بخش الهیات بالمعنی الاخص خویش در بیان مبانی بحث از واجب الوجود مانند مبحث اصالت وجود نیز از قرآن کریم و روایات اقتباس نموده است. نویسنده در همین زمینه به استناد ملاصدرا به آیه نور و سخنانی از امام علی(ع) و سایر امامان معصوم در مورد اثبات و تشریح اسماء و صفات الهی اشاره نموده و میزان بهره گیری وی از آیات و روایات را در تبیین براهین مختلف مربوط به اثبات وجود خدا و وحدانیت الهی، مورد بحث و بررسی فلسفی و قرآنی قرار داده است. وی به نحوه تبیین ادله توحید ذاتی، توحید صفاتی، توحید افعالی و نیز صفات ایجابیه و سلبیه خداوند متعال توسط ملاصدرا با استناد به آیةالکرسی و سایر آیات و روایات مربوط به ذات و صفات الهی پرداخته است.