جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

أسرار الآيات اثر ملا صدراى شيرازى (متوفاى1050ق) است كه توسط بانو علویّه همايونى به فارسی روان ترجمه شده است. همچنين قسمتى از نفحات و شجره‌نامه بانوى مجتهده امین، توسط مترجم به این کتاب منضم شده است. دو مقدمه كوتاه از مترجم كه یکى مربوط به چاپ اول و ديگرى در مورد چاپ دوم يعنى چاپ كنونى است در کتاب وجود دارد. پيش از آنها يادنامه‌اى از بانوى مجتهده امین با گزيده‌هایى از کتاب نفحات الرحمانية زينت‌بخش کتاب است. مترجم دليل انضمام نفحات را به کتاب چنين ذكر كرده است: «چون اسرار آيات قرآن كريم از نفحات رحمانيه است بر آن شدم كه یکى، دو نفحه از کتاب شريف نفحات الرحمانية استاد معظم بانوى مجتهده امین (قدس اللّه روحها) را كه حكايت از نفحات رحمانى و واردات قلبيه معظم لها است برای خوانندگان محترم يادآور شوم باشد كه روح بزرگ ايشان بياد شاگرد حقير كوچك خود شاد گردد. مترجم در چگونگى نگارش کتاب چنين مى‌نویسد: «تقريبا سال 1357ش بود كه کتاب خطّى به نام أسرار الآيات صدرالدين شيرازى كه به خط عربى نوشته شده بود از کتابخانه یکى از دوستان به دستم رسيد. مطالعه‌ى آن لذّت‌بخش بود. از خداى تعالى خواستم كه توفيق ترجمه‌ى مقاله نعوت القرآن آن را به این فقير احسان فرمايد. اگرچه خود را لايق نمى‌دانستم ولى چون قبلاً به ترجمه أربعين الهاشمیة استاد معظّم بانوى ایرانى نوّر اللّه مرقدها الشّريف توفيق يافته بودم در این راه بى‌تجربه نبودم؛ چون در تأليف اربعين مذكور از عبارات ملّا صدرا و فيض كاشانى و مجلسى(ره) و ساير عرفا و دانشمندان بسيار استفاده شده بود. لذا به حول و قوّه الهى مشغول شدم و چون از این رزق كريم روحاً استفاده نمودم، از فيّاض عالم درخواست ترجمه بحث توحيدش را نمودم و تا آخر طَرف اوّل كه به نام بخش ترجمه شده است نوشتم». سعى و كوشش مترجم بر این بوده است كه عين عبارت بدون كم و زياد به فارسی ترجمه شود و امانت ترجمه حفظ گردد حتى ترجمه‌ى آياتش را كه در پاورقى است از قرآن الهى قمشه‌اى رحمة‌اللّه‌عليه استفاده نموده است.؛ لذا نص آيات در متن کتاب و آدرس و ترجمه آيات در پاورقى ذكر شده است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

اسرار الایا‌ت‌

نویسنده:

محمد بن‌ ابراهیم صدرالدین‌ شیرازی؛ مقدمه، تحقیق: محمد خواجوی

نوع منبع :

کتابشناسی(نمایه کتاب) , کتابخانه عمومی

منابع دیجیتالی :

معرفی کتاب

وضعیت نشر :

قم: حبیب,

زبان :

فارسی

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین

شماره ديويي:

297.42

چکیده :

این کتاب در موضوع الهيات، به معناى اخص؛ شامل بخش‌هاى واجب، صفات و افعال او و نبوّت و معاد مى‌باشد.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

سخنرانی بررسی معیار مطابقت در صدق

سخنران:

مجتبی مصباح

نوع منبع :

صوت

منابع دیجیتالی :

صوت

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

بازنگاهی به جنسیت نفس با نظر به اندیشه‌های صدرالمتالهین

نویسنده:

محمدجواد پاشایی ، مسعود نورعلیزاده میانجی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

زبان :

فارسی

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین

چکیده :

مطالعات جنسیتی همواره مورد توجه اندیشه‌وران و به‌ویژه فیلسوفان بوده است. این موضوع در تلاقی فلسفه، روان‌شناسی، جامعه‌شناسی و مطالعات جنسیت قرار دارد و از همین‌رو، ظرفیت آن را دارد که به بازخوانی انتقادی بنیادهای معرفتی در علوم انسانی بینجامد. تحقیق پیش رو که با هدف بررسی جنسیت نفس انسان از نگاه صدرالمتألهین بنا نهاده شده، در رویکردی کیفی، از روش تحلیلی توصیفی و نیز از تکنیک‌ها و ابزارهای روش تحلیل اسنادی بهره گرفته است. پرسش اصلی نوشتار حاضر آن است که جنسیت نفس براساس اندیشه‌های ملاصدرا چگونه تبیین می‌شود؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که: جنس یا همان جنسیت زیستی به تفاوت‌های زیستی زن و مرد اشاره دارد و شامل صفات زیستی و فیزیولوژیکی او می‌گردد. صدرالمتألهین که در هستی‌شناسی جنسیت، آن را خارج از ماهیت انسان و حیوان می‌داند، در رد فصل‌بودن ذکورت و انوثت، براهینی چند اقامه می‌کند. همچنین از اصول مهم صدرایی در مباحث نفس شناسی، تشأن یا شأنیتی است که قوای سافل و آلاتشان نسبت به قوای عالی نفس داشته و به‌مثابه ظل و سایه آن به‌شمار می‌روند. برساخته بر آن، هرچند نرینگی و مادینگی به‌معنای متعارف خود (جنسیت زیستی)، پس از شکل‌گیری بدن، معنا می‌یابد اما حقیقت این صفت، در مرتبه بالاتر ریشه داشته و چون روح انسان در عوالم پیشین با همین جهات و صفات، تقید یافته، جنسیت (جنسیت غیرزیستی) را نیز باید در عوالم پیشین برای نفس، مورد تأکید قرار داد.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

نقش دین در شکل گیری حکمت متعالیه

نویسنده:

میثم بهشتی نژاد

نوع منبع :

مقاله , کتابخانه عمومی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF چکیده

وضعیت نشر :

تهران: دانشگاه امام صادق (ع)، انتشارات,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

دین اسلام , فلسفه اسلامی , حکمت متعالیه , اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی) , شهود((ادراک بی واسطه)، اصطلاح وابسته) , فطرت ثانی(مقابل فطرت اُولی) , عقل سلیم (اصطلاح وابسته)

کلیدواژه‌های فرعی :

امامت , نبوت , معاد جسمانی , صفات خدا , وحی الهی , تعارض عقل و دین , قرآن , خود سازی , آموزه‌های دین اسلام (آموزه‌ها‌ی ادیان) , سالک , فطرت ثانی(مقابل فطرت اُولی) , تعاطی دین ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , حسن حسن زاده آملی

چکیده :

صدرا، بسیاری از یافته ها و نوآوری های موجود در حکمت متعالیه را مدیون بهره مندی از دین و شهود دانسته است. او، تأثیر دین بر حکمت و حکما را در دو مرحله بررسی کرده است. در مرحله اول، دین، حکمت و حکما را از نگاه ماهیت بین و کثرت بین می رهاند و به نگاه وجودی ارتقا می دهد. بر این اساس، نگاه وجودی این مطلب را برای حکیم میسّر می کند که به فهم صحیحی از بعضی آموزه های دین که بدواً با احکام عقلی معارض دیده، دست یابد. این فهم صحیح موجب می شود که حکیم، به تثبیت عقلیِ بسیاری از آموزه های دینی موفّق گردد. در مرحله دوم، تأثیر دین بر حکمت موجب ارتقاء مجدّد نظرگاه حکیم و مبانی حکمت می شود، و صدرا نتیجه این ارتقا را در دو بُعد برشمرده است: از یک سو، حاصلِ این ارتقاء، فهم تأویلات قرآنی است؛ و از سوی دیگر، حاصلِ این ارتقاء، دستیابی به اوج حکمت است؛ یعنی فهم واقع آن چنانکه هست. عبارات صریح ملاصدرا نشان از آن دارد که او، در حیات فلسفی خود همین سیر را پیموده و حکمت متعالیه نیز متناسب با همین سیر شکل گرفته است. نهایتاً این مطلب مورد تأکید قرار می گیرد که صدرا، در استفاده از دین و شهود، از الگوی پژوهشی فلسفی صحیح بهره برده و بدین ترتیب، هر چند حکمت متعالیه کاملاً مرهون دین است، اما قواعد حکمت و روش عقلی ـ برهانی را رعایت کرده است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 5 تا 24

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

نگاهی به ادوار و مکاتب کلامی امامیه در قرون میانی

نویسنده:

حمید عطایی نظری

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF چکیده

زبان :

فارسی

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , شیخ مفید: محمد بن محمد بن نعمان‏ , سدیدالدین حمصی رازی , خواجه نصیرالدین طوسی , ملا عبدالرزاق لاهیجی , فیض کاشانی: ملا محسن فیض کاشانی

چکیده :

کلام امامیّه در طول تاریخ جریان یکسان و یکدستی نبوده است و دستخوش تحوّلات بسیار در ابعاد مختلف شده است. متکلّمان امامی در ادوار گونا گون تح تتأثیر عوامل مختلف به ویژه اثرپذیری از مکاتب فکری مطرح در تمدّن اسامی خاصّه کلام معتزلی و اشعری و فلسفۀ سینوی و حکمت صدرائی نظا مهای کلامی متفاوتی از باورهای دینی تشیّع امامی را ارائه نمود هاند. آشنایی با مکاتب کلامی و گرای شهای مختلفی که در کلام امامیّه پدیدآمده است پی شنیاز هرگونه پژوهش دقیق در این دانش است. با این وصف، تا کنون هیچ دست هبندی مشخّصِ معیاری از مکاتب کلامی امامیّه ارائه نشده است که هم نمایانگر سب کها و گرای شهای اصلیِ مختلف موجود در تاریخ کلام امامیّه باشد و هم مقبول و مورد اّتفا قنظر پژوهشگران این عرصه قرار گرفته باشد. در نوشتار حاضر، تاش م یشود پیشنهادی در خصوص دست هبندی ادوار و مکاتب کلامی امامیّه ارائه گردد. بر بنیاد این دست هبندی تازه، ادوار و مکاتب گونا گون تکوی نیافته در کلام امامیّه در قرون میانی )از قرن چهارم تا قرن یازدهم هجری قمری( بر اساس سبک اندیشگی و مبانی کلامی متمایز متکلّمان امامی به چهار دورۀ: ) 1( کلام معتزلی شامل مکاتب بغداد متقدم و متأخر و مکتب حلۀ متقدم، ) 2( کلام معتزلی _ فلسفی در مکتب حلۀ متأخر، ) 3( کلام فلسفی در مکتب قم و ) 4( کلام فلسفی _ عرفانی در مکتب اصفهان طبق هبندی م یشود.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 3 تا 56

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

نمودى از برخى عناصر حکمت متعالیه در فلسفه برگسن

نویسنده:

على شیروانى

نوع منبع :

مقاله , کتابخانه عمومی , مطالعه تطبیقی

منابع دیجیتالی :

نسخه متنی

وضعیت نشر :

قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

فلسفه اسلامی , حکمت متعالیه , فلسفه تطبیقی , فلسفه معاصر

کلیدواژه‌های فرعی :

انسان شناسی ملاصدرا , غرب زدگی , معرفت شناسی ملاصدرا , انسان شناسی Human nature , اشاعره (اهل سنت) , معتزله (اهل سنت) , اختیار انسان , عدد , استمرار , مقدار , معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) , هستی شناسی اسلامی , ماتریالیسم , فلسفه غربی , عقل ( جوهر ) , ماده , حرکت , زمان , علم حصولی(مقابل علم حضوری) , شهود((ادراک بی واسطه)، اصطلاح وابسته) , حافظه , عقل نظری((مدرک مربوط به نظر)، مقابل عقل عملی) , فلسفه های آلمانی , مقدار وسعتی , مقدار شدتی , کثرت حالات وجدان ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین

چکیده :

صدرالمتألّهين، حكيم فرزانه جهان اسلام، ميراث دار گنجينه اى گران بها از انديشه هاى هستى شناسانه، معرفت شناسانه، انسان شناسانه، تفسير و حديث است كه با اشراف به مشرب هاى گوناگونِ فلسفى مشاء و اشراق و همچنين كلام معتزله، اشاعره و شيعه و نيز عرفان نظرى منظومه اى سازوار از معارف را سامان داد كه در آثار كم تر انديشمندى همانند آن را مى توان يافت. اما با كمال تأسف، گرايش به غرب و غرب زدگى، به ويژه در زمينه فلسفى، موجب گشته كه برخى از انديشمندان خودى عجولانه قضاوت كنند و چنين بپندارند كه فلسفه اسلامى عموماً و حكمت متعاليه خصوصا سخنى براى گفتن در جهان امروز ندارد و بايد به عنوان تاريخ فلسفه بدان نگريست. يكى از راه هاى روشن شدن بطلان اين قضاوت، بحث و بررسى هاى تطبيقى ميان فلسفه اسلامى و مكاتب فلسفى غرب است تا در پرتو آن، نقاط قوت و ضعف نظام هاى فلسفى غربى در مقايسه با مجموعه عظيم فلسفه اسلامى شناخته شده، با بازخوانى متون فلسفى اسلامى، روزنه هاى تازه اى براى حل مسائل نوين گشوده شود. از جمله فيلسوفانى كه در بسيارى از آراء با انديشه هاى فلسفى ملاصدرا به گونه اى هماهنگى دارد و زمينه مطالعه تطبيقى ميان آن دو را فراهم مى سازد، هنرى برگسن (Henri Bergson) است. با گذرى بر افكار او معلوم مى شود كه در مباحثى همچون حقيقت حركت و زمان، حدود معرفت شناسى عقل نظرى، امكان شناخت حقيقت خارجى از طريق شهود و عدم امكان دست يابى به واقعيت آن چنان كه هست، از طريق عقل نظرى و علم حصولى و بسيارى مسائل ديگر، شباهتى فراوان ميان آراء او و نظرات صدرالمتألهين وجود دارد كه از فضل تقدم و تقدم فضل نسبت به برگسن برخوردار مى باشد.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

تحلیل رابطه قوه و فعل با موضوع فلسفه اولی درحکمت متعالیه

نویسنده:

جمشید صدری

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

قم: دانشگاه قم,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

قوه و فعل , فلسفه (خاص) , امور عامه , حکمت متعالیه , ماده , وحدت تشکیکی وجود , تناظر قوه و شر , قواعد قوة و فعل

کلیدواژه‌های فرعی :

موضوع علم , هرم هستی , مساوقت وجود و خیر , حرکت جوهری , شر , هیولی , امکان استعدادی , تشخص هیولی , عرض ذاتی(منطق) , عدم نسبی قوه , قضایای مردد المحمول فلسفه , عوارض ذاتی موجود بما هو موجود , رابطه تشکیکی قوه و فعل , پیوستگی قوه و فعل , اضافی بودن قوه و فعل , اعتباری بودن قوه ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , مرتضی مطهری , ابن سینا: ابوعلی سینا

چکیده :

قوه و فعل از اوصاف و احکام موجود مطلق است، موجود نسبت به فعلیتی که می‌تواند واجد آن شود بالقوه نامیده می‌شود، هرچند به لحاظ فعلیتی که هم اکنون دارد موجودی بالفعل است. موجود مطلق که موضوع فلسفه اولی است به قوه و فعل تقسیم می شود، غالب مسایل فلسفی به شکل قضایای مردد المحمول مطرح می‌شوند که اطراف تردید مساوی با موضوع فلسفه است .قوه یک امر وجودی است، منتهی یک وجود ضعیف که آن را از عدم ممتاز می گرداند. وجود از جهت شدت وضعف دو طرف دارد یک طرفش اعلی مراتب وجوداست، طرف دیگرش هیولای اولی است که فعلیتی جز عدم فعلیت ندارد. مقاله حاضر ابتدا به طریقۀ ورود مسئله قوه و فعل به فلسفه اولی و ضرورت بحث از آن می‌پردازد و در ادامه رابطه قوه وفعل با موضوع فلسفه اولی ونحوه صدق وجود بر آن و تناظر آن دو با خیر و شر و طرح شبهات و پاسخ به آنها از دیدگاه حکمت متعالیه را مورد بررسی و تحلیل قرار می‌ دهد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 205 تا 222

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

مکانیسم نزول وحی از منظر ملاصدرا و ابن‌عربی

نویسنده:

مرضیه عبدلی مسینان ، سیده کبری حنیفه‌زاده

نوع منبع :

مقاله , مطالعه تطبیقی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF مراجع

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

وحی , وحی

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین

چکیده :

وحی، به ‌عنوان عالی‌ترین مرتبة ارتباط انسان با خداوند، همواره کانون توجه فیلسوفان و عارفان مسلمان بوده است. ملاصدرا و ابن‌عربی هر یک با مبانی معرفت‌شناختی، انسان‌شناختی، و هستی‌شناختی خاص خود تبیین‌های متمایزی از کیفیت و مکانیسم نزول وحی ارائه داده‌اند. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی‌ـ تطبیقی به بررسی دیدگاه این دو اندیشمند می‌پردازد. بر اساس یافته‌های تحقیق، ملاصدرا نزول وحی را در پرتو نظریة حرکت جوهری و مراتب عقل تحلیل می‌کند و آن را فرایندی می‌داند که طی آن معارف الهی از عقل فعال به قوة متخیلة نبی منتقل می‌شود و در قالب الفاظ و صور محسوس ظهور می‌یابد. در مقابل، ابن‌عربی نزول وحی را در چارچوب نظریة تجلی و بر مبنای مراتب وجود و لطایف سبعه تبیین می‌کند؛ بدین ‌معنا که حقیقت محمدیه به‌ عنوان نخستین مظهر الهی واسطة اصلی در دریافت و انتقال وحی به پیامبران است. مقایسة تطبیقی نشان می‌دهد که هر دو دیدگاه بر چندمرحله‌ای بودن نزول وحی، نقش محوری قوة خیال، و جایگاه ممتاز نفس نبی تأکید دارند؛ با این تفاوت که ملاصدرا تحلیلی فلسفی و عقل‌محور و ابن‌عربی تحلیلی عرفانی و شهودمحور از این فرایند ارائه می‌دهند. بررسی تطبیقی این دو رویکرد تصویری جامع‌تر از مکانیسم نزول وحی در سنت اسلامی به دست می‌دهد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 329 تا 344

مشخصات اثر

ثبت نظر