مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
پرسش های اساسی کلام جدید مسایل جدید انسان شناسی مسایل جدید جهان شناسی مسایل جدید خدا شناسی مسایل جدید دین شناسی مسایل جدید راهنما شناسی مسایل جدید روش شناسی مسایل جدید معاد شناسی مسایل جدید معرفت شناسی مسایل جدید وظیفه شناسی مسایل جدید هستی شناسی
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 320
بررسی انتقادات هگل از تجربۀ دینی شلایرماخر
نویسنده:
نادر صمیمی، رضا گندمی نصرآبادی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
تجربۀ دینی به‌عنوان یک نظریۀ به‌نسبت منسجم‌، نخستین بار توسط شلایرماخر مطرح شد. او تجربۀ دینی را به «احساس وابستگی به امر مطلق» تعریف کرد. شلایرماخر گوهر دین را شهود و احساس می‌داند که بی‌نیاز از وساطت مفاهیم عقلی است. از جمله آثار و نتایج تجربۀ دینی شلایرماخر را می‌توان شخصی کردن عنصر اساسی دین‌، ترویج رویکرد سلبی دربارۀ شناخت ذات و صفات خدا‌، در نظر گرفتن احساس به‌عنوان منبع شناخت و امکان حصول شناخت بی‌واسطه دانست. بر اساس نظر هگل‌، محتوای دین و فلسفه یک چیز است و هر دو مراحلی از آگاهی روح هستند. به‌نظر وی تنها با اندیشه می‌توان به وجود خدا و ذات الهی پی برد. هگل با تکیه بر نظر خود مبنی بر عدم امکان آگاهی بی‌واسطه‌، تجربۀ دینی و شهودگرایی شلایرماخر را نقد می‌کند و الهیات مبتنی بر احساس را ناتوان از توصیف و تبیین صحیح دین و خدا می‌داند‌. شاه بیت انتقادهای هگل بر تجربۀ دینی مورد نظر شلایرماخر عدم امکان شناخت بی‌واسطه و انتقاد به شخصی بودن عنصر دینی در تجربۀ دینی‌، ناتوانی آن از شناخت ذات خدا‌، عدم توجه به یگانگی قوای ذهنی و انتقاد از در نظر گرفتن احساس به‌عنوان منبع شناخت است.
صفحات :
از صفحه 287 تا 309
مسئلۀ شر در الهیات پویشی و حکمت متعالیه
نویسنده:
حسن احمدی‌زاده، طیبه غلامی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
چکیده بیشتر مباحثی که در اندیشه‌های فلسفی و کلامی غرب، دربارۀ مسئلۀ شر مطرح شده‌اند، به جنبۀ نظری آن، (آن‌گونه که در ساختار کتاب مقدس بیان شده است) توجه داشته‌اند. این مباحث اغلب با اشاره به منطقی بودن مسئلۀ مذکور، ناسازگاری قدرت و علم مطلق خدا و رحمت واسعۀ او، وجود انواع مختلف شر در عالم را چالشی جدی پیش روی مؤمنان دانسته‌اند. الهیات پویشی به‌عنوان جنبش نوینی در مباحث کلامی - فلسفی با بهره‌گیری از دیدگاه‌های فلسفی وایتهد و پیروان او در مکتبشیکاگو، با ارائۀ تبیین و توصیف یکسره متفاوتی از تبیین سنتیِ مطرح در ادیان، به‌نوعی با تغییر دادن یا پاک کردن صورت مسئلۀ مورد بحث، سعی در یافتن راه حلی برای پاسخگویی به مسئلۀ شر داشته است. انکار قدرت مطلق خداوند و علم او به آینده، ارائۀ تفسیر متفاوتی دربارۀ ارتباط میان خدا و جهان و نیز تفکیک شر ظاهری از شر واقعی، از مهم‌ترین مبانی الهیات پویشی در مواجهه با مسئلۀ شر محسوب می‌شود. در جستار حاضر، برآنیم تا با تکیه بر آرای فلسفی و کلامی ملاصدرا، به‌ویژه اصالت وجود، تشکیک وجود، عدمی و نسبی بودن شر، رویکرد الهیات پویشی در مواجهۀ با مسئلۀ شر را نقد و بررسی کنیم.
صفحات :
از صفحه 589 تا 607
الزامات بینش هانری کربن درباره ولایت در روش مطالعه تاریخی اسلام (بررسی دو رویکرد تاریخ قدسی و تاریخ‌مندی فهم دین)
نویسنده:
هادی وکیلی، فرشته کاظم‌پور
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
هانری کربن یکی از شرق‌شناسانی است که به اندیشه شیعی توجه خاصی دارد و با تمسک به رویکرد فراتاریخی یا تاریخ قدسی به تفسیر آموزه ولایت می‌پردازد. او با مبنا قراردادن آموزه‌های پیامبرشناسی و امام‌شناسی، ولایت را باطن تشیع می‌داند. در مقابل، نظریه رقیب وی، یعنی «نظریه تاریخ‌مندی»، با تمسک به واقعیت‌های اجتماعی جامعه عرب در دوران نزول قرآن، ولایت را به‌عنوان پدیده اجتماعی خاص آن دوران تفسیر کرده و هیچ شأنی برای آن قائل نیست. در این مقاله می‌کوشیم نشان دهیم که رویکرد تاریخ‌مندی با مشکل عدم تطبیق با آموزه‌های دینی و بی‌توجهی به مبانی فلسفی خداشناسی مواجه است. بنابراین رویکرد فراتاریخی کربن اتقان بیشتری دارد و تفسیر وی از ولایت دارای معقولیت بیشتری است.
صفحات :
از صفحه 120 تا 143
سکولار و آثار آن درحوزه کلام جدید
نویسنده:
فوق طاهره
نوع منبع :
رساله تحصیلی , کتابخانه عمومی
وضعیت نشر :
موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران: ,
تحلیلی تطبیقی از تجربه‌های نزدیک مرگ در کلام جدید و عرفان اسلامی با توجه به آیات و روایات
نویسنده:
کمیل فرحناکیان
نوع منبع :
رساله تحصیلی , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
دان‍ش‍گ‍اه‌ اص‍ف‍ه‍ان‌,
چکیده :
چکیده موضوع تجربه¬های نزدیک به مرگ، از مسائل نوینی است که توجه بسیاری از پژوهشگران و مرگ¬پژوهانِ حوزۀ الهیات و مباحث کلامی جدید را به خود جلب نموده است. با این وجود، جای این مباحث در مجامع علمی ما خصوصاً در حوزه¬های دین‌پژوهی و الهیات اسلامی خالی است اما وجود غنای محتوایی در میراث اسلامی ما، می¬تواند خلأهای معرفتی موجود در این زمینه را پر نماید. در همین راستا ما در این نوشتار با بهره¬گیری از روش کتابخانه¬ای و با رویکردِ الهیاتی، میزان تطابقِ این مباحث را با آموزه‌های اسلامی سنجیده¬ایم. سازگاری¬ها و ناسازگاری¬های این تجربیات را با مباحث قرآنی و روایی مشخص ساخته و تطابق یا عدم تطابق آنها را با مکاشفات و مشاهدات عرفای مسلمان بیان نموده¬ایم. در طی پژوهش به این نتایج رسیده¬ایم که درک جامع از تجربیات نزدیک به مرگ و ویژگی¬های آن به عنوان یک تجربه دینی و هم¬چنین بررسی مقایسه¬ای آن با آموزه¬های آخرت¬شناسانۀ قرآنی و روایی، ما را به این امر رهنمون می¬کند که اولاً محتوای این تجربه¬های اصیل و معتبر، به طور کامل با آموزه¬های قرآنی و روایی متباین نیستند و ثانیاً مشاهدات و مکاشفاتی که عرفای مسلمان از مرگ، مراحل و ویژگی¬های آن داشته¬اند، با تجربه¬های مذکور تنها در روش و اهداف، متفاوت و غیر قابل انطباق¬اند اما در بحث مفاهیم و محتوایات، قابل مقایسه¬اند. بنابر این به طور کلی می¬توان رابطۀ «عموم و خصوص من وجه» را بین این تجربیات و آموزه¬های آخرت¬شناسانۀ اسلامی - به خصوص در مباحث احتضار، برزخ و مکاشفات عرفانی مرگ ارادی عارفان مسلمان - در نظر گرفت و در قسمت¬های اشتراکی¬ای که نصوص اسلامی بر آنها صحه می¬گذارند، می¬توان از نتایج این تجربیات به عنوانِ ابزاری کمکی برای شناخت ملموس¬تر عالم آخرت استفاده نمود. لازم به ذکر است که این تجربیات به جهت تفاوت و حتی تقابلشان با برخی از آموزه¬های اسلامی، چالش¬هایی را پیش روی پژوهشگران علوم و معارف اسلامی قرار می¬دهند که پاسخ به آنها افق¬های نوینی را برای متکلمان اسلامی می¬گشاید. اما باید توجه داشت که این چالش¬ها به هیچ وجه از اعتبار این تجربه¬ها نمی¬کاهد و نقاط مشترک میان این تجربه¬ها و آموزه¬های اسلامی می¬تواند به عنوان نقطۀ ثقل این حوزۀ مطالعاتی در کلام اسلامی باشد که با تکیه بر آن می¬توان بر تک تک این چالش¬ها فائق آمد و پاسخی مناسب و شایسته به هر یک از آنها داد که مطمئناً این امر بر تلاش متکلمان مسلمان مبتنی است. کلید واژه‌ها موت(اصطلاح فلسفی و عرفانی)، تجربه ترک بدن، تجربه‌های(ادراکات) نزدیک به مرگ، احتضار، مرگ ارادی یا اختیاری، خلع و لبس.
بررسی انظار و آراء درباره کلام جدید
نویسنده:
‫مجتبی ارشاد
نوع منبع :
رساله تحصیلی
وضعیت نشر :
‫قم : ‫مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، معاونت پژوهش حوزه های علمیه ,
چکیده :
‫چکیده الکترونیکی در پیوستها موجود می باشد
ماهيت فلسفه دين و كلام جديد
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات اندیشه قم,
بررسی و نقد نظریه های «کلام جدید و نسبت آن با کلام قدیم»
نویسنده:
محمد محمدرضایی، حسین حجت خواه
نوع منبع :
مقاله , نقد دیدگاه و آثار(دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات)
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
پردیس قم دانشگاه تهران,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
امروزه تعیین مرزهای علوم و مشخص کردن وزن دانش های نوپیدا، به عنوان علم جدید یا ادامة همان علم سابق، امری ناگزیر است. در مورد کلام قدیم و کلام جدید و رابطه آنها با یکدیگر، دیدگاه های گوناگونی میان اندیشمندان معاصر مطرح شده است. از یک سو، برخی آنها را دو علم جداگانه با دو هویت معرفتی مستقل می دانند که در همه اضلاع-حتی در موضوع و غایت - متفاوت اند و در نتیجه، تفاوت ماهوی دارند و از سوی دیگر، بیشتر دانشوران تفاوتی ماهوی میان آن دو قائل نیستند و کلام جدید را دنباله کلام قدیم و مرحله کمالی و تحول یافته آن، در برخی یا تمام اضلاع معرفتی می دانند. این پژوهش، با تأکید بر تفاوت میان کلام جدید و الاهیات جدید و خاستگاه متفاوت آن دو، با واکاوی و نقد رهیافت های کلام جدید، آنها را به شیوه ای علمی و منطقی بررسیده و کوشیده است نظریه ای را که در این بزنگاه به صواب نزدیک تر است بیابد. در نهایت، حاصل این کوشش، برگزیدن نظریه یکسان انگاری ماهویِ کلام جدید و کلام قدیم، با محوریت تجدد در برخی اضلاع معرفتی آن، بوده است.
صفحات :
از صفحه 5 تا 34
محمدحسین کاشف الغطاء از احیاگران علم کلام اسلامی یا علم عقائد (گشایشگر مسیر علم کلام جدید)
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
علم کلام جدید: می توان کاشف الغطاء را از احیاگران علم کلام اسلامی یا علم عقائد دانست. علمی که در قرن نخست هجری سر بر آورد و در قرن پنجم هجری شکوفا شد؛ ولی تا دوره متأخر همچنان اسیر و محبوس مسائل و مشکلاتی بود که در قرون متقدم در عرصه اعتقادات مطرح شده در قرون بعد، و زمان آن گذشته و به سر آمده بود، زیرا همواره پرسش ها و مشکلات جدیدی پیش روی انسان در ارتباطات پیچیده اش با جهان پدید می آید و این پرسش ها و دشواره های نو پدید مقتضی بازنگری در مباحث و روش شناسی علم کلام و شیوه ارائه آن است. کاشف الغطا از حدود یک قرن پیش کوشید، تا در پرتو تحولات و اکتشافات علمی عصر جدید که برخی آنها مسلمانان سست ایمان و ساده اندیش را دچار تزلزل کرده بود، به تجدید مباحث این علم بپردازد. وی در آستانه جوانی کتابی به نام «الدین و الاسلام» تألیف کرد که دو بخش از آن منتشر شده و دو بخش آن همچنان خطی مانده است. شاید نامگذاری کتاب نیز ما را به روشمندی جدیدی که مؤلف طرح کرده است، دلالت کند. مؤلف در بخش نخست این کتاب، از حقیقت دین، در شکل کلی آن و ضرورت دین برای بشر سخن می گوید؛ اما در بخش دوم آن، از حقیقت اسلام به عنوان دین حقانی سخن به میان می آورد. کاشف الغطا در این کتاب، برخی مباحث جدید را در رد باورهای ملحدان و ماده گرایان و مبشرانی که قصد تشکیک در نبوت پیامبراسلام و توهین به عقاید اسلامی داشتند، مطرح کرده است. به نظر می رسد اطلاعات گسترده او از مهم ترین نوشته ها و کتاب ها در غرب و شرق و همگامی او با مرحله تاریخی ای که در آن می زیسته، در این زمان اندیشی مؤثر بوده است. به گمانم در این رویکرد کلامی جدید، هیچ یک از علمای شیعه بر کاشف الغطا پیشی نداشته است و در میان علمای مسلمان، تنها محمد عبده بر او پیشی گرفته است که کتاب رسالة التوحید او، گشایش مسیر علم کلام جدید بوده است .
مسأله شر در کلام جديد مسيحي و فلسفه
نویسنده:
‫فارض عسکر زاده
نوع منبع :
رساله تحصیلی , کتابخانه عمومی
وضعیت نشر :
‫قم : ‫مرکز اطلاعات و مدارک اسلامي، معاونت پژوهشي، دفتر تبليغات اسلامي,
چکیده :
‫تحقيق حاضر به بررسي اشکال‌ها و شبهه‌هاي گوناکون مربوط به وجود شرور مي‌پردازد و ديدگاه فلاسفه مسلمان و غرب با يکديگر را در اين زمينه مقايسه مي‌کند. نويسنده ابتدا تعريفي از شر و مباني وجود شر، عدمي خواندن مسأله شر و نسبت بين خير و شر ارائه داده و سپس ديدگاه‌هاي فلسفه مسلمان را در اين زمينه منعکس مي‌سازد. با همين هدف، مسأله شر و پاسخ آن در فلسفه اسلامي، تطبيق مسأله شر با قواعد طبيعي، شر و تقدير الهي و چرايي شرور و نسبت بين شرور و صفات الهي تبيين شده و اموري همچون: آشتي با خود و خدا، آزمايش و امتحان الهي، صبر و استقامت، شکوفايي و تکامل، پند و عبرت و تواضع و فروتني از علل وقوع شرور در آراي فيلسوفان و حکماي اسلامي عنوان شده است. مسأله شرّ در کلام جديد مسيحي و ديدگاه‌هاي الهي‌دانان مسيحي در توجيه شر، از مباحث بعدي اين نوشتار محسوب مي‌شود. هست انگاري شر و نيست انگاري، مادي انگاشتن خاستگاه شرور از منظر فلاسفه غرب و تقابل ديدگاه‌هاي غرب و اسلام در ماهيت شر را نيز در ادامه همين مباحث مي‌خوانيم. فصل چهارم از اين پژوهش، به ديدگاه‌هاي آيات و روايات در ماهيت شرور و زمينه‌ها و عوامل پديد آمدن آن‌ها در عالم هستي در ادامه اسباب پيدايي شرور، مانند وقوع گناهان زياد و هواخوهي انسان مطرح شده و تعريف خير و شر، ماهيت شر، اقسام شر، نسبت بين شر و صفات الهي در آموزه‌هاي اسلامي تبيين گرديده است. منشأ اشکال‌هاي وارد شده در مسأله شرور و راه‌حل‌ها و پاسخ‌هايي همچون: نظريه نيست‌انگاري شر، نظريه هست انگاري تقسيمي شر، پرورش روح، دفاع مبتني بر اختيار، نسبي انگاري شرور، تفکيک ناپذيري خير و شر و عرضي بودن شرور، از مباحث پاياني اين نوشتار به شمار مي‌آيد.
  • تعداد رکورد ها : 320