مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

این کتاب بر اساس دیدگاه صفاتیه متقدم و اثبات صفات خبری (صفاتی که در ظواهر آیات قرآن کریم و احادیث منقول از پیامبر اکرم (ص) به خداوند متعال نسبت داده شده و شبهه تشبیه و تجسیم دارد) به نگارش درآمده و صفت علو را به معنی ظاهری برای خداوند ثابت دانسته است. درمقدمه تحقیق کتاب (صفحه 4) به صراحت به این موضوع تصریح گردیده است: «فهذه الرسالة التی نقدمها الیوم - لابن قدامة المقدسی - فیها عرض شامل لادلة اثبات ان الله سبحانه و تعالی فوق سبع سموات مستو علی عرشه علی النحو الذی یلیق بجلاله و عظمته.»

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

اثبات صفات ذاتي خداوند

نوع منبع :

پرسش و پاسخ , کتابخانه عمومی

پاسخ تفصیلی:

واجب تعالي مبدأ آفرينش هر موجود و کمال وجودي است. يقيناً علت آفرينش يک شي ، بشکل برتر و بالاتري در بردارنده آن شي مي‌باشد موجوديکه چيزي را مي‌بخشد هرگز خودش فاقد آن نمي‌باشد در نتيجه واجب بايد به نحوي متصف به تمام صفات کمالي باشد صفاتي چون علم، قدرت، بیشتر ...

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

صفات خدا , صفات ذاتی واجب , صفات ذاتیه ( الهی ) , اسماء و صفات الهی , صفات ذاتی(مقابل صفات فعلی)

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

صفات خدا

نوع منبع :

پرسش و پاسخ , کتابخانه عمومی

پاسخ تفصیلی:

اگر دقيقا مفهوم واجب الوجود بودن تصور شود نامحدود بودن و امتناع محدوديت آن نيز به خوبى درك مى‏شود. واجب الوجود بالذات آن است كه حقيقت او عين هستى است و مركب از ماهيت و وجود نيست. ممكنات هم ماهياتى هستند كه ذاتشان نسبت به وجود و عدم تساوى دارد و از هم بیشتر ...

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

صفات الهی , صفات خدا , شناخت صفات خدا , اسماء و صفات الهی

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

خطبه توحید ابن سینا و ترجمه آن از حکیم عمر خیام

نویسنده:

نجفقلی حبیبی

نوع منبع :

مقاله , ترجمه اثر

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

تهران: موسسه پژوهشی حكمت و فلسفه ايران,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

صفات خدا , فلسفه اسلامی , فلسفه بوعلی , توحید(الهیات بالمعنی الاخص)) , خطبه توحید ابن سینا

کلیدواژه‌های فرعی :

ابن ‌سینا , خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) , صفات سلبیه ( الهی ) , مبدع ( ابداع کننده ) , آثار ابن سینا , اندیشه فلسفی ابن سینا ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ابن سینا: ابوعلی سینا

چکیده :

ابن سینا (370 ــ 428) در این خطبهٴ كوتاه، فشردهٴ دیدگاه فلسفی خود را در باب ذات اقدس خدای متعال، امكان ناپذیری اطلاق مقولات بر او، صفات او، اركان نظام هستی، ترتیب موجودات، حكمت خلقت، جایگاه انسان و فیض و هدایت الهی بیان كرده است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 83 تا 103

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

تأثیر «مراتب تشکیکی تجلی و ظهور وجود» در معناشناسی صفات الهی

نویسنده:

محمدحسین وفائیان,امیرعباس علیزمانی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

قم: پرديس فارابی دانشگاه تهران ,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

ملاصدرا , صفات الهی , صفات خدا , اعیان ثابته , خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) , مراتب تنزل وجود , صفات تشبیهی(مقابل صفات تنزیهی) , صفات تنزیهی(مقابل صفات تشبیهی)

کلیدواژه‌های فرعی :

وجود لابشرط مقسمی , حکمت متعالیه , قرآن مجید , فلسفه دین , صفات سلبی(عرفان نظری) , حضرت غیب مطلق , مقام احدیت(مقابل مقام واحدیت) , مقام واحدیت(مقابل مقام احدیت) ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین

چکیده :

چیستی صفات الهی و همچنین معناشناسی آن در بستر اندیشه های مختلف به شکل های متفاوتی نمایان می شود. صدرالمتألهین اندیشۀ خود را بر «تشکیک وجود» بنا نهاده است که حقیقت آن به تشکیکِ در مراتب و تجلیات ظهور وجود برخواهد گشت. در این پژوهش در صددیم تا با روشی تحلیلی – توصیفی در اندیشه های صدرالمتألهین، تحلیل نوینی از معناشناسی صفات الهی (که بر پایۀ درک حقیقت صفت و نحوۀ تکثر آن استوار است) ارائه دهیم.صدرالمتألهین با پیروی از تقسیم بندی و نامگذاری مراتب ظهور نزد عارفان، احکام وجود را در سه مرتبۀ ذات، احدیت و واحدیت تبیین می کند. مرتبۀ ذات، مقام خلوّ از تمام تعینات صفاتی و عدم امکان سخن گفتن از خدا، احدیت مرجع صفات تنزیهی و مقام واحدیت مقام مرجع صفات تشبیهی است.ماهیت یا عین ثابت، محل و صورت صفات الهی بوده که همان معانی جزیی و کلیِ موجود در عالم نیز خواهند بود. خلق تمام موجودات، امری جز اظهار عینی و خارجی اعیان ثابته نیست. از این رو، شناخت صفات الهی از سوی انسان تنها با شناخت «اعیان ثابته» به دست می آید که در نظر صدرالمتألهین، موضوع ٌله الفاظ هم هستند

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 461 تا 482

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

ملاحظات معناشناختی در تحلیل مسئلۀ اتحاد و تغایر مفهومی صفات خداوند از دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا

نویسنده:

مهدی زمانی

نوع منبع :

مقاله , مطالعه تطبیقی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

قم: پرديس فارابی دانشگاه تهران ,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

ملاصدرا , ابن ‌سینا , صفات خدا , فلسفه بوعلی , تغایر مفهومی , اتحاد مفهومی

کلیدواژه‌های فرعی :

ذات الهی , خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) , صفات سلبیه ( الهی ) , فلسفه اصول , فلسفه زبان , کارکردگرایی((اصطلاح وابسته)، قسیم تفسیرگرایی و بازنمون گرایی و ابزارگرایی و رفتارگرایی) ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی , جعفر سبحانی , ابن سینا: ابوعلی سینا

چکیده :

ابن سینا معتقد است صفات خداوند علاوه بر مصداق، از نظر مفهوم نیز واحد و یکسانند و در مقابل ملاصدرا بر تغایر مفهومی و اتحاد مصداقی صفات تأکید می ورزد و دیدگاه ابن سینا را مردود می شمارد. در این مقاله با روش توصیفی تحلیلی، مبانی و نتایج هر یک از این دو نظریه تحلیل خواهد شد. نظریۀ ابن سینا در معناشناسی اوصاف الهی حاکی از اصالت دادن وی به کاربرد الفاظ است، در حالی که ملاصدرا به معانی الفاظ در هنگام وضع اهمیت بیشتری می دهد. در پرتو نظریۀ توصیفی معنا می توان یگانه انگاری مفهومی اوصاف الهی را در راستای اصلاح دیدگاه ما در تبیین ویژگی های واجب الوجود ارزیابی کرد. تفکیک معنای استعمالی از معنای وضعی، با تأکید بر «کارکردگرایی» آلستون زمینۀ عبور از معانی اولیۀ الفاظ را فراهم می آورد و راه را برای انعطاف پذیر دانستن زبان و در نهایت اتحاد معانی اوصاف الهی باز می کند. از تلاش های متکلمان مسلمان برای نفی «تشبیه» و «تعطیل» و نیز برخی نظرهای اندیشمندان علم اصول در باب استعمال الفاظ هم می توان راه برون رفت از مشکلات هم معنایی کامل و تغایر صرف معنای صفات را پیدا کرد. افزون بر این کنار نهادن دیدگاه های افراطی منکران و موافقان ترادف و انتخاب راه میانه نیز سهم تغایر و اتحاد (ترادف) مفاهیم اوصاف الهی را حفظ می کند. بنابراین، دیدگاه ابن سینا نوعی نظریۀ اصلاحی در باب معناشناسی اوصاف الهی است که ارتقای معرفت حکمی را در تعیین معنای الفاظ دخالت می دهد، اما نظریۀ ملاصدرا توصیفی است که با توجه به تغایر مفهومی صفات بر تصحیح حمل اوصاف مختلف و مفید بودن آن تأکید دارد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 259 تا 290

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

اثبات صفات خدا با عقل

نوع منبع :

پرسش و پاسخ , کتابخانه عمومی

پاسخ تفصیلی:

براي شناخت اوصاف خداوند راه هاي گوناگون وجود دارد، از جمله براهين عقلي: 1. عقل همان گونه که در تصديق اصل هستي خداوند و اثبات گزاره «خدا هست» کارآمد است، مي تواند انسان را در شناخت صفات الهي ياري رساند. عقل قادر است با استفاده از مفاهيم و قواعد خاصي، بیشتر ...

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

صفات خدا , اثبات وجود خدا , اسماء و صفات الهی , اثبات صفات , براهین اثبات صفات خدا

کلیدواژه‌های فرعی :

شناخت عقلی , روش عقلی شناخت دین ,

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

اسماء و صفات خداوند از دیدگاه متکلّمان مسلمان

نویسنده:

محمدجواد شمس

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

نیابت , عینیت , وجودشناسی , 06. ذات ( عام ) essence , صفات خدا , معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) , زیادت , غیرت

چکیده :

چکیده مبحث اسماء و صفات خداوند یک ی از مهمترین و شاید پردامنه ترین و پر گفتگوترین مباحث کلامی است که ذیل موضوع توحید مطرح م ی شود . نخستین پرسش ی که بعد از اثبات وجود خداوند بر ای متکلّمان به میان م ى آید، ویژگ ی ها و صفات خداوند است . در قرآن و روایات از اسماء و صفات خداوند سخن به میان آمده، و از طرف دیگر بر تنزیه خداوند نیز تأکید شده است؛ لذا همواره این سؤال برا ی متکلّمان مطرح بوده است که چه نسبت ی میان ذات و صفات وجود دارد؟ و صفات خداوند غیر ذا تاند یا عین ذات؟ و صفاتْ قدی ماند یا حادث؟ متکلّمان براساس گرایشها ی کلام ی خود، پاس خ های متفاوت و گاه متضاد ی به این پرسشها داده اند و نظریات مختلفی، از جمله عینیت، زیادت / غیریت و نیابت را طرح کرده اند

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 121 تا 153

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

آیا اراده خداوند از صفات ذات است، یا از صفات فعل؟

نوع منبع :

پرسش و پاسخ

پاسخ تفصیلی:

یکی از بحث‌های قدیمی و پر چالش علم کلام مسئله اراده و اختیار است. مسئله اراده از دو جهت مورد بحث قرار گرفته است؛ یکی اراده‌ای که در انسان‌ها وجود دارد، و دیگری اراده داشتن خدا است؛ به این معنا که یکی از صفات خداوند مرید بودن او است، بحث اراده انسان د بیشتر ...

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

خداشناسی (کلام) , صفات الهی , اراده خداوند , صفات خدا , صفات ذاتیه ( الهی ) , صفات فعلی(مقابل صفات ذاتی)

کلیدواژه‌های فرعی :

مخلوق بودن اراده , اختیار انسان , مشیت الهی , قدرت و اراده انسان , اختیار خداوند , وجود قصد در اراده الهی , اختیار انسان , اختیار و اراده و فاعلیت خداوند ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی , مرتضی مطهری

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر