جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

اومانیسم به عنوان نگرش حاکم بر دوره مدرنیته، موجودیت خود را تا حدود بسیاری مرهون مبانی و روش معرفت‌شناختی دکارت است. ویژگی اصلی معرفت‌شناسی دکارت اصالت‏دادن به عقلانیت ابزاری است. به عقیدۀ او می‌توان با عقل و بدون هرگونه توسّلی به حواس، به شناختی از واقعیت دست یافت. او با این مبنا خود را به نحوى مطلق به صورت موجودى مى‌شناسد که وجودش یقینى‌تر از همه چیز است. او اگرچه یک اومانیست به معنای امروزی نیست، اما محصول معرفت‌شناسی‌اش تصویری از انسان ارائه می‌کند که او را محور جهان هستی و ماسوای او را ذیل هستی او قرار می‌دهد. علامه محمدتقی جعفری از جمله فیلسوفان معاصر است که با عرضۀ مبانی معرفت‌شناختی متفاوتی به نقد اومانیسم پرداخته است. او ضرورت شناخت را در راستای نظام حیات معقول می‌بیند و معتقد است حواس طبیعی، عقل نظری، شهود عرفانی و وحی از ابزار معرفت است. این مقاله به قصد تحلیل انتقادی اومانیسم دکارتی ابتدا ارکان معرفت‌شناسی دکارت را تبیین و در ذیل هر یک دیدگاه علامه جعفری و وجوه تشابه و تضاد اندیشه آن دو را مطرح نموده است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 35 تا 65

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

آنتی رئالیسم و شکاکیت نسبت به جهان خارج

نویسنده:

حمید علائی نژاد، محمد علی حجتی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF چکیده

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

جهان خارج , مسایل جدید معرفت شناسی , اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی) , امکان معرفت(معرفت شناسی) , شکاکیت(معرفت شناسی ) , رئالیسم هستی شناختی(معرفت شناسی) , خارج(اصطلاح وابسته) , آنتی رئالیسم(اصطلاح وابسته)

کلیدواژه‌های فرعی :

شکاک , نظریه برون گرایی معنایی , رئالیسم معرفت شناختی , شکاکیت پیرونی , مغز در خمره , فرضیه شکاکیت , شیطان خبیث دکارت ,

چکیده :

شکاکیت فلسفی درباره جهان خارج دیدگاهی معرفتشناختی است که ادعا میکند انسان علی‏الاصول نمیتواند نسبت به گزارههایی که در مورد جهان خارج هستند معرفت داشته باشد. دستهای از استدلال‏هایی که به منظور اثبات موضع شکاکانه نسبت به جهان خارج ارائه شده است، بر اساس فرضیههایی شکلگرفته که به فرضیههای شکاکانه معروف‎اند. این فرضیهها تبیینی ممکن از اوضاع جهان هستند که با درک متداول ما از آن متفاوت است. شکاک با استفاده از این امر که کسی نسبت به وقوع یا عدم وقوعِ شرایطی که در این فرضیهها مطرح شدهاند، معرفت ندارد، بر اساس استدلالی نتیجه میگیرد که کسی نمیتواند نسبت به هیچ گزارهای در مورد جهان خارج معرفت داشته باشد. اینگونه به نظر میرسد که این نوع شکاکیت تنها در جایی مطرح میشود که شخص به لحاظ متافیزیکی رویکردی رئالیستی در مورد جهان داشته باشد و موضع کسی که در مورد جهان خارج به رویکردی آنتیرئالیستی قائل است، نسبت به آن مصون است. بر خلاف این مطلب، در مقاله حاضر استدلال شده است که شکاکیت استدلالی نسبت به جهان خارج هر دو موضع متافیزیکی رئالیسم و آنتیرئالیسم نسبت به جهان خارج را به یکسان تهدید میکند و نمیتوان برای دوری از شکاکیت نسبت به جهان خارج که تهدیدی معرفتشناختی محسوب میشود، موضع متافیزیکی آنتیرئالیسم را برگزید.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 5 تا 25

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

نقدی بر اختیارگرایی دکارتی

نویسنده:

بهرام علیزاده

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF چکیده

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

اراده آزاد , اختیارگرایی , فلسفه جدید , اصطلاحنامه فلسفه اخلاق , اختیار (فلسفه اخلاق) , آزادی (فلسفه اخلاق) , آزادی حکم , همساز گرایی

کلیدواژه‌های فرعی :

دترمنیسم , امکان های بدیل , معرفت شناسی دکارتی , مغز در خمره , خود‌انگیختگی , ثنویت نفس و بدن نزد دکارت , نا همساز گرایی , مسئولیت پذیری اخلاقی , آزادی نامحدود دکارتی ,

چکیده :

همسازگرایی دیدگاهی است که میگوید دترمینسم منطقاً با اراده آزاد همساز است و اختیارگرایی به عنوان شاخهای از ناهمسازگرایی معتقد است در یک جهان دترمینیستی اراده آزاد امکان تحقق ندارد، ولی اراده آزاد محقق است؛ پس دترمینیسم نادرست است. آیا دکارت یک اختیارگراست؟ از این جهت که دوگانهانگاری این امکان را به «خود» میدهد تا علتی ورای علتهای دیگر باشد، احتمالا او یک اختیارگراست. با وجود این خواهیم گفت، که اختیارگرایی او به جای تاکید بر مولّفۀ ناهمسازگرایانۀ «امکانهای بدیل» بر مولفه همسازگرایانه «خودانگیختگی» مبتنی است. در نهایت میتوان گفت که دیدگاه او از سه جنبة مهم همسازگرایانه محسوب میشود.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 177 تا 205

مشخصات اثر

ثبت نظر

33 34 35 36 37 38 39 40 41 42

تعداد رکورد ها : 628

درخواست مدرک

کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید

چنانچه قبلا عضو سایت شده‌اید ورود به سایت در غیر اینصورت عضویت در سایت را انتخاب نمایید

ورود به سایت

عضویت در سایت

ارسال نظر

نوع

توضیحات

آدرس پست الکترونیکی

کد امنیتی **

با موفقیت به ثبت رسید

كليه حقوق محفوظ است ، استفاده از مطالب با ذكر منبع بلامانع است.