مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

ترجمه ماشینی: آینده جهان ما تا حد زیادی با تمایل و توانایی ما برای رسیدگی به اعمال و باورهایی که کرامت انسانی را تهدید می کند، خشونت را ترویج می کند و جوامع را فقیر می کند، تعیین خواهد کرد. این پایان نامه یک الهیات اومانیستی آفریقایی را به عنوان مبنایی برای درگیری مشخص با مشکلات اجتماعی (انسان زدایی، خشونت و فقر) با اقتباس از مفهوم اومانیسم مسیحی کنت کاوندا توسعه می دهد. این پایان‌نامه با تکیه بر نوشته‌های کنت کاوندا که در کتابخانه دانشگاه بوستون نگهداری می‌شود (کتاب، جزوه‌ها و سخنرانی‌های منتشر نشده)، استدلال می‌کند که مفهوم او از انسان‌گرایی مسیحی مفهومی ارزشمند و چندبعدی است که درک صحیح آن می‌تواند به عنوان منبعی حیاتی برای پرداختن به مسائل اخلاقی باشد. چالش‌های مربوط به کرامت انسانی، خشونت پرهیزی و عدالت اقتصادی. این پایان نامه چهار وظیفه اصلی را بر عهده دارد. اول، بررسی انتقادی پایان نامه از اومانیسم مسیحی و اومانیسم آفریقایی تأکیدات مشترک و در عین حال متمایز بر کرامت انسانی را آشکار می کند. دوم، پایان‌نامه زندگی‌نامه کاوندا را مورد مطالعه قرار می‌دهد تا تأثیرات زمینه‌ای بر زندگی و توسعه اندیشه‌اش را بررسی کند. کاوندا عمیقاً تحت تأثیر والدین مبلغ خود و بعدها در زندگی متفکرانی مانند مهاتما گاندی قرار گرفت. سوم، پایان نامه مبانی نظری اومانیسم مسیحی کاوندا را با توجه به مضامین اصلی کرامت انسانی، عدم خشونت، و برابری طلبی اقتصادی تحلیل می کند. چهارم، پایان نامه یک رویکرد انسان گرای مسیحی آفریقایی را پیشنهاد می کند که ایده های مورد حمایت کاوندا را به عنوان چارچوبی برای پرداختن به چالش های اخلاقی در آفریقا مرتبط با خشونت و فقر در بر می گیرد. این مطالعه نتیجه می گیرد که انسان گرایی مسیحی آفریقایی به معنای پیشنهادی باید جزء مهمی از اخلاق اجتماعی باشد.

بسیاری از دیدگاه‌های علم کلام و فلسفۀ اخلاق، مبتنی بر تعیین ملاک حسن و قبح است. فخر رازی معتقد است حسن و قبح در افعال بشری عقلی، و در افعال الهی شرعی است. دیدگاه او خاص و منحصر‌به‌فرد است. در این جستار، نخست ادلۀ فخر رازی را برای تفکیک جایگاه عقل در اخلاق بشری و الهی و چرایی روی آوردن او را به چنین دیدگاهی خواهیم گفت. دلایل فخررازی را در دفاع از شرعی بودن حسن و قبح افعال الهی در سه جهت طبقه‌بندی می‌کنیم: تکلیف، خلقت و جبر حاکم بر عالم. در گام بعدی، ادّله او را با رویکرد تحلیلی ـ انتقادی سنجیده و نقد می‌کنیم. در پایان، با ردّ دیدگاه فخر رازی نتیجه می‌گیریم ملاک معرفت‌شناختی در تشخیص حسن و قبح افعال انسانی و الهی یکسان است.

دین با سفارش به دوری از رذایل اخلاقی سهم بسیار مهمی در اخلاقی بودن جوامع بشری دارد. لذا نظریه ارتباط دین و اخلاق با تاکید بر اینکه دین از اخلاق حمایت و پشتیبانی می‌کند به گسترش فضایل اخلاقی کمک می‌کند. در نوشته حاضر به بیان مفهوم اخلاق و دین پرداخته شده و همچنین دیدگاه‌های مختلف اندیشمندان و فیلسوفان اسلامی و غربی در خصوص ارتباط یا عدم ارتباط دین و اخلاق مورد بررسی قرار گرفته است. روش تحقیق بر اساس مطالعات اسنادی و کیفی است. هدف تحقیق بررسی ارتباط بین دین و اخلاق و بیان اهمیت دیندار بودن انسان و جوامع انسانی در جهت اخلاقی بودن و گسترش فضایل اخلاقی است. و تاثیر میزان دینداری و تاثیرات مثبت دیندار بودن در تحکیم ارزش های اخلاقی می‌باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد دين عام‌تر و دارای اجزاء متعدد است و از طريق ابعاد متعدد خود ارزش اخلاق را محقق مي‌كند. و از سوي ديگر اخلاق نيز مانند پديده‌اي نيرومند زمينه توسعه ارزش‌هاي اجتماعي و سعادت پايدار را فراهم مي‌كند.و هیچکس نمی‌تواند نقش دین را در حمایت از اخلاق منکر شود. برای اینکه مصادیق خاص دستورهای اخلاقی را به دست آوریم به دین نیازمندیم و این وحی است که می‌تواند دستورهای اخلاقی را در مورد خاصی با حدود خاص و شرایط و لوازمش تبین کند.

این پژوهش بر آن است که نسبت اخلاق دینی و اخلاق عقلی در سنت کلامی و فلسفی اسلامی و مسیحی را بیان کند. نخست از ماهیت و شکل‌گیری تاریخی دو گونه اخلاقی در دنیای اسلام و مسیحیت سخن می‌رود، سپس به نسبت آنها پرداخته می‌شود. آنچه ضرورت این تحقیق را نشان می‌دهد، اهمیت درک تاریخی و تعامل دو سنت عقلانی، در دو دین بزرگ با اخلاق دینی و اخلاق عقلی است. زیرا اتخاذ هر یک از این رهیافت‌های عقلی و نقلی در باب اخلاق، ناشی از درک رابطه اخلاق با دین و عقل، تعیین قلمرو دین و نقشِ تعیین‌کننده آن در ایجاد و ترویج ارزش‌های اخلاقی به مثابه راهنمای عمل در زندگی انسان‌ها است. در پژوهش حاضر، روش تحقیق کتابخانه‌یی به کار گرفته شده و پژوهشگر، داده‌های گردآوری شده را با روش «توصیفی - تحلیلی» تجزیه و تحلیل کرده و با زبان علمی بیان نموده و در چهار فصل تنظیم و تدوین کرده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که اخلاق دینی و اخلاق عقلی در سنتِ کلامی و فلسفیِ اسلامی و مسیحی حضور چشمگیری داشته‌اند. در دنیای اسلام غلبه بر اخلاقی دینی است و اخلاق عقلی در حاشیه قرار دارد، اما در جهان مسیحیت تا رنسانس اخلاق دینی حاکم بوده است، اما پس از آن، اخلاق عقلی به متن جامعه می‌آید و اخلاق دینی به حاشیه می‌رود. با توجه به نگاهِ حامیان بزرگ اخلاق عقلی و اخلاق دینی در سنت کلامی و فلسفی اسلامی و مسیحی می‌توان میان این دو گونه اخلاقی جمع کرد. مشروط بر این‌که اخلاق دینی در اصول و کلیات اخلاقی با اخلاق عقلی سازگاری داشته باشد، در فروع و جزئیات می‌توان اخلاق دینی را پذیرفت و تأیید کرد. در سنتِ کلامی و فلسفیِ اسلامی و مسیحی قائلان به اخلاق عقلی جز اخلاقِ سکولارِ معاصر چنین شرطی را ملحوظ می‌کنند. براین‌اساس اخلاق عقلی و اخلاق دینی از نسبت عموم و خصوص مطلق برخوردار هستند؛ اخلاق عقلی در دل اخلاق دینی قرار می‌گیرد و اخلاق دینی چتر بزرگی است که اصول آن، با عقل قابل اثبات و پذیرش است.

ترنس اروین استدلال می کند که آکوئیناس به پرسشی که ارسطو طرح کرده بود ولی پاسخ نداده بود، پاسخ داد. پرسش این است که آیا بین فضایل عقلی و فضایل اخلاقی ارتباطی وجود دارد؟ پاسخ این است که بله، فضایل اخلاقی به فضایل عقلی برای رسیدن به غایت نهایی جهت می دهند. فضایل اخلاقی می گویند که در زمینه چه اموری باید اندیشید، چقدر به امور دیگر باید پرداخت و چقدر باید برای امور عقلی زمان گذاشت. آکوئیناس علاوه بر فضایل اخلاقی به فضایل موهبتی قائل است و به آنها به ویژه به محبت، در جهت دهی مذکور، نقش محوری می دهد. نگارنده استدلال می کند که اولاً ارسطو هم به این پرسش پاسخ داده بود. ثانیاً بین فضایل عقلی و فضایل اخلاقی تفاوت نوعی وجود ندارد. ثالثاً یک فضیلت است که هم در امور عقلی عمل می کند و هم در امور اخلاقی. رابعاً ریشه اشکالات در طبیعت-گرایی اخلاقی آکوئیناس، به تبع ارسطوست.

پایان نامه حاضر تلاشی برای مقایسه تربیت عقلانی از دیدگاه علامه جعفری و جان دیویی می باشد . روش این تحقیق روش مقایسه ای بردی می باشد و ابزار جمع آوری اطلاعات نیز از طریق کتابخانه می باشد . علامه جعفری تربیت عقلانی را پرورش قوه ی تفکر انسان برای انتقال از حیات معمول به حیات معقول می داند . این تربیت عقلانی دارای یک سری اهداف ، اصول و روش ها می باشد . علامه جعفری برای تربیت عقلانی یک هدف نهایی و چند هدف واسطه ای بیان می کند .هدفنهایی تربیت عقلانی از دیدگاه علامه جعفری عبادت و بندگی خدا می باشد واهداف واسطه ای تربیت عقلانی نیز شامل خودسازی ، غلبه عقل بر هوای نفس وتبدیل احساسات خام به احساسات تصعید شده می باشد . علامه همچنین برای تربیت عقلانی اصل تعقل برین ، اصل توازن عقل و احساس ، اصل استمرار و یادگیری و اصل طهارت قلب را مطرح می کند و از طرفی برای تربیت عقلانی روش های اندیشیدن مبتنی بر محتوای وحیانی ، روش ارائه تکلیف متناسب ، روش تربیتی تمرین و تکرار و روش تربیتی تحریک به حقیقت جویی را بیان می کند . جان دیویی تربیت عقلانی را انتقال کنجکاوی کم و بیش تصادفی و اظهار نظر متفرقه به گرایش های هوشیارانه و پژوهش محتاطانه و دقیق می داند و برای آن یک سری اهداف ، اصول و روش ها مطرح می کند . دیویی معتقد است هدف تربیت را باید از جریان تربیتی استخراج نمود و با تحمیل هدف هایی که از بیرون بر اشخاصاعمال می شود مخالف است و هدف و وسیله را یکیمی داند . دیویی برای تعلیم و تربیت یک سری اصول مطرح می کند:اصل انضباط ، اصل تفکر ، اصل ادامه یا استمرار ، اصل تاثیر متقابل ، اصل کنترل اجتماعی ، اصل آزادی ، اصل مربوط به هدف و اصول مربوط به مواد درسی.دیویی همچنین برای تربیت عقلانی روش حل مساله را مطرح می کند . علامه جعفری در مورد مفهوم تربیت عقلانی ، اهداف تربیت عقلانیو اصول تربیت عقلانی با جان دیویی تفاوت نظر دارد اگر چه از لحاظ لفظی بین آنها تشابه نظر وجود دارد . علامه جعفریو جان دیویی در مورد این روش که دانش آموز خود باید به دنبال کشف حقیقت باشد تشابه نظر دارند. این وجوه افتراق زیاد و اشتراک کم در مورد مفهوم تربیت عقلانی و مولفه های آن ( اهداف ، اصول ، روش ) به نقش اساسی دین در افکار علامه جعفری و رها کردن نقش دین در افکار جان دیویی بر می گردد .

ازجمله مسائل مورد مناقشه درباره فضیلت، ارتباط فضایل با یکدیگر است که اولین بار سقراط و افلاطون به آن پرداختند و نظریه یگانگی فضیلت را مطرح کردند. ارسطو این نظریه را نپذیرفت و فضیلت را به دو قسم عقلانی و اخلاقی تقسیم نمود. او بیشتر به بحث درباره فضیلت اخلاقی پرداخت و به این پرسش که چه رابطه ای میان فضیلت عقلانی و اخلاقی وجود دارد، پاسخ شفافی نداد. فارابی و زاگزبسکی، نظریه یگانگی فضیلت را نمی پذیرند و معتقدند فضایل عقلانی، غیر از فضایل اخلاقی هستند؛ فارابی در پاسخ به ارتباط بین فضایل، نظریه تقدم و تأخر و زاگزبسکی نیز نظریه زیرمجموعه را مطرح کرده اند. تحلیلی که فارابی و زاگزبسکی از ارتباط بین فضایل مطرح می کنند، درنهایت تقریر دیگری از یگانگی فضیلت ها است.