مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

ترجمه ماشینی : این جلد با بازگشت به یونان قرن پنجم و تا اواخر قرن بیستم، رابطه علم و دین را در طول تاریخ شرح می دهد. از کیهان شناسی باستان و علوم غیبت قرون وسطی گرفته تا فیزیک و روانشناسی مدرن، همه جنبش های فکری و رشته های مهم مطالعه پوشش داده شده است. همچنین پوشش جامعی از جنبه‌های بنیادین مطالعه علم و دین با، به‌عنوان مثال، بحث‌های مفصل درباره مرزبندی علم و دین، معرفت‌شناسی و علیت وجود دارد. همچنین در اینجا مطالعات بیوگرافی شخصیت های علمی بزرگ - از جمله گالیله، نیوتن و داروین - که به ویژه به مفاهیم مذهبی و ابعاد اکتشافات علمی خود توجه داشتند، گنجانده شده است.

ترجمه ماشینی : ایده تضاد اجتناب ناپذیر بین علم و دین توسط جان هدلی بروک در کتاب کلاسیک خود علم و دین: برخی دیدگاه های تاریخی (کمبریج، 1991) قاطعانه به چالش کشیده شد. تقریباً دو دهه بعد، علم و دین: دیدگاه‌های تاریخی جدید این بحث را بازبینی می‌کند و می‌پرسد که چگونه مورخان اکنون می‌توانند نظمی را بر تاریخ‌های پیچیده و احتمالی درگیری‌های دینی با علم تحمیل کنند. این جلد جدید با گرد هم آوردن دانشمندان برجسته، تاریخچه و معانی متغیر دسته‌های «علم» و «مذهب» را بررسی می‌کند. نقش نشر و آموزش در جعل و اشاعه افکار؛ ارتباط دانش، قدرت و امپریالیسم فکری؛ و دلایل تقابل تکامل و خلقت گرایی در میان مسیحیان آمریکایی و در جهان اسلام. این کتاب که سهم عمده‌ای در تاریخ‌نگاری علم و دین دارد، جدیدترین پژوهش را در مورد این بحث بسیار نادرست به طور گسترده در دسترس قرار می‌دهد.

ترجمه ماشینی : از مجادله و تکامل هلیومرکزی گرفته تا بحث در مورد بیوتکنولوژی و محیط زیست، این کتاب مقدمه ای متعادل برای مسائل کلیدی در علم و دین ارائه می دهد. یک کتاب درسی متعادل و مقدماتی که به طور کامل رابط بین علم و دین را در بر می گیرد و شامل تصاویر علمی است. مفاهیم در سراسر موضوعات تاریخی کلیدی، از جمله مناقشات هلیومرکزی، و تکامل، اما همچنین موضوعات مهم کنونی، مانند بیوتکنولوژی و مسائل زیست محیطی ضمائم شامل طیف گسترده ای از قرائت کتاب مقدس است. گزیده‌هایی از فیلسوفان، الهی‌دانان و دانشمندان اولیه، از جمله ارسطو، آکویناس، هیوم، کانت، گالیله، نیوتن و داروین. و آثار کوتاه از دانشمندان و الهیدانان قرن بیستم و بیست و یکم ساختاری قابل دسترس در بخش هایی که کیهان شناسی، تکامل و اخلاق در عصر علمی را پوشش می دهد، پوشش قابل توجهی از اطلاعات علمی و توضیحات متوازن بحث های کلیدی را برای دانشجویان مقدماتی ارائه می کند.

ترجمه ماشینی : متون نثر انگلیسی کمبریج شامل مجلداتی است که به گزیده‌های قابل توجهی از نثر غیر داستانی انگلیسی اواخر قرن شانزدهم تا اواسط قرن نوزدهم اختصاص دارد. این مجموعه به دانشجویان، عمدتاً نه منحصراً به ادبیات انگلیسی، فرصت خواندن نثرنویسان مهمی را می دهد که به دلایل مختلف (از جمله اینکه عموماً در نسخه های مناسب در دسترس نیستند) به ندرت مورد مطالعه قرار می گیرند، اما تأثیر آنها بر زمانه خود بسیار قابل توجه بود این جلد شامل منتخبی از نویسندگان قرن نوزدهمی است که در بحث در مورد رابطه علم و دین شرکت داشتند. این کتاب با گزیده‌هایی از منشاء گونه‌ها و تبار انسان و مخالفان و حامیان داروین، بر بحث داروین تمرکز دارد. این مناقشه در زمینه گسترده‌تر بحث‌های قبلی درباره زمین‌شناسی و تکامل قرار می‌گیرد. رابطه علم با الهیات طبیعی؛ تأثیر نقد کتاب مقدس بر تفسیر پیدایش; و حرفه ای کردن علم توسط دانشمندانی که به شدت آگنوستیک هستند.

ترجمه ماشینی : در جامعه مدرن چگونه باید به دین، علم و رابطه آنها بیندیشیم؟ برخی از گروه های مذهبی با تکامل مخالفند. برخی از خداناباوران ادعا می کنند که علم با آنها طرف است. برخی دیگر باورهای خود را با علم تطبیق می دهند یا علم و ایمان را به جنبه های اساساً متفاوت زندگی انسان می دانند. به راستی دین چیست: اعتقاد یا اعتماد به وجود خدا؟ چگونه حس را از خرافات تشخیص دهیم؟ علم در مورد چنین مسائلی چه می گوید؟ ویلم بی دریس با استفاده از نمونه هایی از مسیحیت و طبیعت گرایی مذهبی و تأملاتی در مورد اسلام و بودیسم تبتی، بحث های معاصر این موضوعات را در اروپا و آمریکای شمالی در نظر می گیرد. او استدلال می‌کند که درک علمی سؤالات نهایی خاصی را باز می‌گذارد، و بنابراین باور به یک خالق، اما همچنین برای طبیعت‌گرایی مذهبی یا آگنوستیک جدی را امکان‌پذیر می‌سازد. دین و علم در زمینه با تحلیل جایگاه ارزش‌ها در دنیای حقایق، و جست‌وجوی داستان‌های معنادار در دنیای مادی، تحلیلی بدیع و خودانتقادی از این حوزه، مفروضات و کارکردهای آن ارائه می‌کند و با چشم‌اندازی به پایان می‌رسد.

گونه‌شناسی دین‌ورزی یکی از مباحثی است که الهی‌دانان به آن توجه داشته‌اند. سید‌حیدر آملی و عبدالکریم سروش ازجمله اندیشمندانی هستند که به این امر همت گماشته‌اند. هدف ما در این مقاله، مقایسه و تطبیق دیدگاه‌های ایشان دربارۀ این موضوع است. سید‌حیدر برای دین‌ورزی، مراتب سه‌گانۀ «شریعت»، «طریقت» و «حقیقت» را بر می‌شمرد. سروش نیز نوعی گونه‌شناسی دین‌ورزی را عرضه می‌کند که با تقسیمات یادشده، تمایزها و تداخل‌هایی دارد. این سه‌گونه دین‌ورزی عبارت‌اند از: «مصلحت‌‌اندیش»، «معرفت‌اندیش» و «تجربت‌‌اندیش». سیدحیدر و سروش با آنکه در بسیاری از خصوصیات دینی، فکری و فرهنگی خط‌مشی واحدی دارند، فضای‌ فکری و زمانۀ‌ آنان باعث شده است تا مبانی و رویکردشان متفاوت شود. سید‌حیدر به‌مقتضای رویکرد سنتی و عرفانی به گونه‌شناسی دین‌ورزی می‌پردازد؛ در حالی ‌‌که سروش رویکرد اجتماعی مبتنی بر دنیای مدرن را محور قرار می‌دهد. مهم‌ترین نتیجه‌ای که این دو رویکرد را از هم متمایز می‌کند، توجه سروش به شناخت‌شناسی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های تفکر مدرن، و التفات سید‌حیدر به وجودشناسی سنتی است. روش تحقیق در این مقاله، از این نظر که به موضوعی اندیشه‌ای و معرفتی می‌پردازد و به روش استدلال و تحلیل عقلانی مبادرت می‌ورزد، بنیادین و نظری است و از‌ این ‌نظر که آرای دو متفکر را مقایسه می‌کند و تطبیق می‌دهد، مقایسه‌ای و تطبیقی است.

الهیات پویشی به‌عنوان تفکر دینی و فلسفیِ متأثر از علوم طبیعی، برداشتی طبیعت‌گرایانه از «فطرت» دارد. مطابق این دیدگاه، سرشت انسان در بستر تکامل، رشد و نمو می‌یابد و براساس موقعیت هر شخص در جامعه خویش، شکلی متفاوت به خود می‌گیرد؛ بنابراین، سخن از فطرت ثابت در همه افراد بشر، امری بیهوده خواهد بود. همچنین، دین واکنش طبیعت انسان به جستجوی خدا است و بر این اساس، دین نیز همگام با فطرت و سرشت انسان در حال تغییر و تحول و تکامل است. این پژوهش، با روش توصیفی‌‌تحلیلی و انتقادی، براساس دیدگاه فلسفی و دینی آیت‌الله جوادی آملی، نشان می‌دهد نخست، فطرت انسانی برخلاف دیدگاه اندیشمندان پویشی، امری مجرد و ثابت است و دوم، ادعای تغییرپذیری و تکامل دین به علت تغییر و تحول در فطرت، دارای اشکال‌های اساسی است و دلایل گوناگونی چون ثبات فطرت و نیز وجود اصول کلی و تغییر‌ناپذیر در دین، خلاف آن ادعا را ثابت می‌کند.

به رغم اهمیت دین به‌عنوان یکی از نهادهای بنیادین اجتماعی و فرهنگ به‌مثابه جامع‌ترین نظام معنایی هدایت‌گر اندیشه‌ها و کنش‌های بشری،‌ هنوز نقش دین در فرهنگ به‌طور واضح صورت‌بندی نشده است. هدف این نوشتار که با روش توصیفی- تحلیلی سامان یافته، نسبت‌سنجی میان دین و فرهنگ بر اساس سه‌گانۀ تعریف، خاستگاه و قلمرو است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که در خصوص مقولات یاد شده، سه رهیافت وجود دارد. رهیافت نخست فرهنگ را منشأ دین در نظر می‌گیرد و رهیافت دوم معتقد به تعامل دین و فرهنگ است؛ اما بر اساس رهیافت سوم، فرهنگ دارای لایه‌های بیرونی و درونی/ ذاتی است و لایه‌های درونی آن، برگرفته از دین است و منشأ الهی دارد. بنابراین بر اساس رهیافت سوم، دین منشأ فرهنگ بوده و لایه‌های عمیق و درونی آن را شکل می‌دهد.

پژوهش حاضر به تحلیل جهان بینی حاکم بر دین الهی و تاثیر آن بر نقاشی هند در دوره اکبرشاه می پردازد. اکبرشاه با هدف تسامح و یکپارچگی جامعه ی هند «دین الهی» را بنیاد نهاد. این رویکرد اکبر شاه به همبستگی و اتحاد سیاسی و عقیدتی شبه قاره انجامید و به موازات این تحولات، تعریفی نو از مفهوم فرهنگ و هنر در سرزمین هند شکل گرفت. با توجه به شرایط حاکم بر این دوره، فضای آزاد برای تأثیرپذیری مکتبهای مختلف نقاشی از یکدیگر به وجود آمد و نقطه ی عطفی در نقاشی و تصویرگری هند پدیدار گشت؛ لذا از آثار مصور شده در این دوره به عنوان یک مکتب مستقل هنری در تاریخ هنر هند یاد می شود. این پژوهش برآن است تا به این پرسش پاسخ دهد: دین الهی چه بازتابی بر عناصر دیداری و محتوایی نقاشی هند در دوره اکبرشاه گذاشت؟ از این رو هدف این پژوهش بررسی بازتاب اندیشه ی حاکم بر دین الهی در عناصر دیداری و محتوای نقاشی هند در دورهی اکبرشاه گورکانی است. با عنایت به نتایج بدست آمده در تحلیل آثار مصور شده در این دوره، ویژگی های بومی نقاشی هند به همراه خصوصیات ایرانی- اسلامی و عناصر غربی به شکلی مأنوس و هماهنگ با یکدیگر آمیخته گشت، به طوری که درونمایه های فرهنگ ایرانی، نمادگرایی هندی و ژرفنمایی و طبیعت‌پردازی غربی، یکپارچگی قابل قبولی را در نگاره ها به منصه ی ظهور رساند و مکتب منحصر بفرد و هویتمندی را شکل داد. ضرورت انجام چنین پژوهشی بدین سبب است که هنر به عنوان زبان جهانی میتواند رابطی باشد تا همبستگی جهان را در شکلهای مختلف آشکار سازد، همانطور که اکبرشاه نیز در جهت نیل به یکپارچگی و همبستگی شبه قاره از ظرفیت هنر به بهترین شکل بهره برد. روش این پژوهش مبتنی بر رویکرد توصیفی – تحلیلی میباشد و تحلیل خصوصیات دیداری و محتوایی و بررسی فرضیه ی پژوهش به روش کیفی صورت گرفته است.