مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

ریچارد سوئینبرن، با تأسی از سی. دی. براد، اصل آسان‌باوری را بر تجربه دینی قابل اطلاق می‌داند. او ادعا می‌کند که طبق این اصل، تجربه دینی تجربه‌ای واقعی است، و در نتیجه می‌تواند به مثابه قرینه‌ای برای فرضیه خداباوری تلقی گردد و احتمال وجود خداوند را افزایش دهد. من در این مقاله استدلال خواهم کرد، بر خلاف ادعای ریچارد سوئینبرن، اصل آسان‌باوری نمی‌تواند بر تجربه دینی قابل اطلاق باشد. بدین منظور، ابتدا به تبیین دیدگاه سوئینبرن درباره اصل آسان‌باوری خواهیم پرداخت، سپس به بررسی نقد مطرح‌شده از جانب ویلیام رو خواهم پرداخت، که ادعا می‌کند به دلیل عدم تمایز میان تجربه دینی اصیل و موهوم، اصل آسان‌باوری بر تجربه دینی قابل اطلاق نیست. در ادامه به پاسخ‌های ارائه شده به رو خواهم پرداخت که ادعا می‌کنند تجربه دینی، همانند تجربه حسی، قابل‌ارزیابی است و در نتیجه اصل آسان‌باوری بر تجربه دینی قابل اطلاق است. در آخر نشان خواهم داد اطلاق این اصل بر تجربه دینی با مشکل جدی‌تری روبرو است، و با ارجاع به ابتنای اصل سادگی بر اصل آسان‌باوری استدلال خواهم کرد که به دلیل پیچیدگی متعلَق تجربه دینی (خداوند به مثابه امری نامتناهی)، اصل آسان‌باوری نمی‌تواند بر تجربه دینی اطلاق شود. از این رو برای حفظ ارزش معرفت‌شناسانه تجربه دینی، باید به توجیه دیگری توسل جست.

فلسفۀ دینِ فهم‌محور، علاوه بر بررسی عقلانیت باورهای دینی، به نحوۀ حصول فهم دینی و عوامل مؤثر در آن نیز توجه دارد و بنابراین بلندهمت‌تر از معرفت‌شناسی معرفت‌محور، در کنار توجه به عقل و استدلال، بر ابعاد دیگری همچون ابعاد تجربی، عملی، احساسی، اجتماعی و فرهنگی دین نیز تأکید می‌کند. در این نگاه فلسفی به دین، از مجموع بینش‌های به‌دست‌آمده در این ابعاد مختلف برای تقویت فهم بیشتر دین و ایمانی عمیق‌تر استفاده می‌شود. معرفت‌شناسی فهم‌محور هم به نوعی باعث گسترش در وظایف فیلسوف دین می‌شود و هم به تغییر تمرکز در فلسفۀ دین از اختلاف به گفتگو، از عقلانیت معطوف به افراد به خرد به‌دست‌آمده توسط جوامع، و از اختلافات به عنوان چالش معرفتی به تنوع به عنوان یک فرصت معرفتی، کمک می‌کند و در هم‌افزایی سنت‌های مختلف دین نیز مؤثر است.

جاشوا گلدینگ، در تقریر نوین خویش از استدلال‌های عملی، به ایمان به خدا به عنوان ارزشی متناهی ولی متعالی اشاره می‌کند. به باور او، دستیابی به ارتباط خوب با خدا دارای ارزش بالقوه متعالی است و حصول ارتباط خوب با خدا را از طریق سبک زندگی مؤمنانه از احتمال بالاتری نسبت به سبک زندگی نامؤمنانه می‌داند. گلدینگ با افزودن مؤلفه ارزش متناهی متعالی به استدلال خود سعی در رفع اشکال استدلال عملی پاسکال و توجیه عمل‌گروانۀ زندگی مؤمنانه دارد. از آنجا که گلدینگ ارزش عملی ایمان به خدا را بالاتر از بدیل‌های نامؤمنانه می‌داند، این مقاله می‌کوشد به دفاع از ادعای گلدینگ بپردازد. به دلیل آن که استدلال گلدینگ مبتنی بر ارزش‌شناسی خداباوری است، استدلال‌های موافقان و مخالفان ارزش‌شناسی خداباوری نیز در این مقاله بررسی شده است. این بررسی نشان می‌دهد ادعای مخالفان ارزش وجود خدا در سطح غیرشخصی از مقبولیت برخوردار نیست. در سطح شخصی نیز استدلال معنای زندگی مخالفان ارزش وجود خدا قابل دفاع نیست. مدافعان برهان اختفای الهی نیز، با انکار بحث ارزش‌شناسی خداباوری، استدلال مخالفان ارزش وجود خدا را با اشکال مواجه می‌کنند. بنابراین، با توجه به استدلال موافقان ارزش وجود خدا، خدا به عنوان موجود خیری که به لحاظ اخلاقی کامل است ضرورتاً به ارزش هر وضعیت اموری که در آن وجود دارد می‌افزاید. از این رو، ادعای استدلال عمل‌گروانه گلدینگ در تلقی ارزش‌مدارانه از ارتباط خوب با خدا قابل دفاع است.

هدف تحقیق: تبیین مبانی تمثیل " گوهر و صدف دین " نزد علامه سید حیدر آملی و محمد مجتهد شبستری است. پرسش های تحقیق: تمثیل گوهر و صدف دین در عبارت هریک از افراد مذکور به چه معنا و مفهومی است‭ ؟‬طرح این مسئله برای پاسخ به چه مسائلی بوده است‭ ؟‬ضمن بررسی این تمثیل به لحاظ تاریخی چه لزومی در طرح آن بوده است‭ ؟‬یافته های تحقیق: گوه رو صدف دین در عبارت شریعت طریقت حقیقت نزد سید حیدر آملی جلوه‌گر است. اگرچه باطن دین نسبت به ظاهر آن از اهمیت ویژه‌ه‌ای برخوردار است ولی احکام شریعت نیز به دلیل منشا صدور آنها و نیز عمق و معناداری آن امری صوری و بی محتوا نیست که بتوان نسبت به آن بی تفاوت بود بنابرانی اگرچه احکام فرعی تر نسبت به شرایط زمان و مکان و افراد قابلیت تغییر دارند ولی این احکام فرعی تر نسبت به شرایط زمان و مکان و افراد قابلیت تغییر دارند ولی این احکام در کلیت امری ثابت و لایتغیر است

هدف تحقیق: بررسی << رابطه علم و دین از دیدگاه دکتر سید حسن نصر >> می باشد. ددیگاه دکتر بر مبانی سنتگرایانه و رویکرد کلامی جدید استوار است وی علم جدید را از بسیاری ابعاد در تعارض با دبن می داند و توصیه به ایجاد علم دینی بر اساس متافیزیک و جهان بینی می کند

ادراکات اعتباری در نظر علامه اندیشه‌های خودساخته انسان برای برآورده کردن نیازهای حیاتی‌اش هستند. این اندیشه‌ها از وجودی خارجی حکایت نمی‌کنند و نسبی و فرضی هستند به خلاف اندیشه‌های حقیقی. اعتباریات نظریه علامه است در تبیین چرایی کثرت در ادراک و ثبات اصول عقلی و منطقی که پاسخی به نظریات رقیب در این زمینه بوده است. نظریاتی که اصول عقلی منطقی را تابع زیست انسان تعریف می‌کنند.دین در اندیشه علامه با سه تعریف ارائه شده در تعریف اول دین مجموعه‌ای از آموزه‌ها و اوامر است. در تعریف دوم دین روش زندگی اجتماعی بر مبنای معارف و احکامی وحیانی است که توسط انبیاء برای انسان آمده‌اند و غرض از آن سعادتمندی انسان و هدایت اوست. در تعریف سوم دین روشی خاص از زندگی است. دین مساله ای ناگریز است و در صورت فقدان آن جامعه متحمل زیان فراوان می‌شود. منشأ دین وحی است و منشأ گرایش به آن میل فطری انسان. کارکرد دین در حوزه فرد و اجتماع بر اساس فطری بودن آن است.نظریه اعتباریات از تبیین کثرت در ادراک فراتر رفته و به حوزه دیگر مباحث فلسفی همچون دین نیز سرایت کرده. اعتباریات در ارتباط و وابستگی به دین خدمات متقابلی با دین دارد که حلقه وصل این دو در اجتماع و عدالت اجتماع و فطرت انسانی است. در سه موضع مفاهیم، معرفت شناسی و هستی شناسی ارتباط این دو قابل بررسی است.در موضع مفاهیم بخشهای احکام و اخلاق دین در قالب اعتباریات قابل تعریف‌اند. در موضع معرفت شناسی راه درک گزاره‌های هر کدام مجزا و مستقل از دیگریست. در موضع هستی شناسی نیز بخش اعظمی از دین و اعتباریات مصادیق مشترک دارند حتی می‌توان بنا بر تقریری از علامه گفت تمام دین اعتباریات است.

هدف تحقیق: بررسی علم و دین از نظر آلیسترمک گراث است. فرضیه های تحقیق: علم و دین تعامل دارند و مکمل هاند. دین راه را برای پیشرفت علمی باز می کند و یافته های علم را تبیین می کند. یافته های تحقیق: میان فلسفه دین و علم و فلسفه علم وجوه مشترکی وجود دارد. الهیات طبیعی نیز بر این نکته تاکید می کند که از طریق قوانین علمی طبیعت می توان خدار را شناخت. آموزه خلقت نیز عنوان می دارد که دین و علوم طبیعی می توانند در مساله قاعده مندی طبیعت به توافق برسند. پس میان علم و دین تعامل های مهمی وجود دارد

هدف از این پژوهش ترسیم «نسبت دین و دنیا» از طریق نقد و بررسی دیدگاه دو اندیشمند حوزه دین، استاد شهید مرتضی مطهری و دکتر عبدالکریم سروش می باشد. برای نیل به چنین هدفی از موضوعات مختلفی در نظرات این دو اندیشمند استفاده کردیم، این موضوعات عبارتند از: «انتظار بشر از دین»، «نسبت دین و ایدئولوژی»، «دیدگاه های دین دنیامحور و دین آخرت محور»، «ذاتی و عرضی در دین» و بحث «خاتمیت».پس از بررسی این دیدگاه ها به این نتیجه رسیدیم که اساساً و در اصل دین برای سعادتمندی و آبادانی آخرت، اغنای احساس تعبّد در انسان ها و ترسیم رابطه صحیح انسان با خدا آمده است. اگر هم می گوییم دین برای سعادت دنیا و آخرت انسان ها آمده است، منظورمان از دنیا، دنیایی است که در تبع آخرت است و سعادتمندی در آن یعنی آباد شدن مسیری که به آبادانی آخرت منجر می شود و این تفاوت زیادی با سعادتمندی دنیا به معنای رفاه دنیوی و مادّی دارد. لذا از دین تأمین رفاه و سعادت دنیوی به معنای دوم را انتظار نداریم و خود دین هم چنین ادعایی نکرده است.