مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

کتاب رساله علماء تونس الی الضال الوهابی توسط قاضی ابی حفص عمر بن المفتی قاسم المحجوب التونسی المالکی به رشته تحریر درآمده است. محمد بن عبدالوهاب نجدی با ظهور خود در شبه جزیره، آراء تکفیری خوارج را احیاء کرد و معتقدات مجسمه و فتنه هایی را در سراسر جهان اسلام پراکنده نمود. پس از آن بسیاری از علماء مسلمان از آن روز تاکنون - از جمله پدر و برادرش - به مخالفت با وی برخاستند. کتاب حاضر به نامه علمای تونس به محمد بن عبدالوهاب و بررسی آن اختصاص دارد. این کتاب از مقدمه و سه قسمت تشکیل یافته است. در قسمت اول زندگی نامه موجزی از محمد بن عبدالوهاب را بیان می کند. در قسمت دوم به حیات وهابیت و محمد بن عبدالوهاب از دیدگاه احمد بن ابی ضیاف صاحب کتاب اتحاف اهل الزمان باخبار ملوک تونس و عهد الامان می پردازد و پس از آن نامه علماء تونس به محمد بن عبدالوهاب را می آورد و بازخورد آن را بررسی می کند. در قسمت انتهایی نیز به برخی از تألیفات علمای اهل سنت در رد محمد بن عبدالوهاب اشاره می کند. نویسنده با ضال و گمراه خواندن محمد بن عبدالوهاب، عقاید وی را نیز بررسی و آنها را به طور اجمالی نقد می کند.

کتاب فضیحة الجانی عثمان الخمیس علی محمد التیجانی توسط سید امیر محمد کاظمی قزوینی به رشته تحریر در آمده است. دکتر محمد تیجانی از علمای بزرگوار شیعه که جزء مستبصرین است و در جوانی افتخار تشرف به مذهب حقه تشیع پیدا کرده است. ایشان پس از شیعه شدن با تکیه بر قلم روان و بیان شیوا و مستدل توفیق پیدا کرده اند جمع زیادی را به مذهب تشیع مشرف سازند که عدد آنها از هزاران نفر هم عبور کرده است. این امر بر شیوخ متعصب وهابی بسی گران آمده و به جای نقد علمی محتوای کتب ایشان ابتدا به دنبال ترور شخصیتی و حجو ایشان و سپس در صدد نقد های مقرضانه و جهت دار تالیفات ایشان می باشد که در راستای این اقدامات تالیف کتاب کشف الجانی عن محمد تیجانی نوشته عثمان الخمیس وهابی می باشد.این کتاب از آنجا که مالامال از دروغ افتراء و توهین است در میان اصحاب تزویر و تعصب مورد توجه قرار گرفته است. نویسنده این کتاب در صدد جواب کتاب ایشان است و سخنانش را نقد کرده است. این کتاب شامل مقدمه و موضوعاتی می باشد. در ابتدا به کذب و افتراء ابن تیمیه و ناصر بن عبدالله قفاری می پردازد. در ادامه مخالفت عثمان الخمیس با صحاح سته و مطالبی در باب تحریف قرآن می پردازد. در بخش های پایانی به نظرات عثمان الخمیس در باب آیه تطهیر، حدیث غدیر،عصمت انبیاء، سب امام علی علیه السلام، شجاعت ابی بکر و عایشه ام المومنین اختصاص یافته است.

کتاب کلمة هادئة فی بیان خطأ التقسیم الثلاثی للتوحید توسط عمر عبدالله کامل به رشته تحریر در آمده است. قضیه توحید از مهمترین موضوعات اعتقادی محسوب می شود، چون که پایه و اساس جمیع موضوعات عقیدتی می باشد. عقیده به توحید تا قرن هفتم و قبل از ظهور ابن تیمیه به دو قسم ربوبی و الوهی تقسیم می شد که ابن تیمیه توحید را به سه قسم الوهی و ربوبی و اسماء و صفات تقسیم نمود و چون ابن تیمیه رهبر فکری وهابیون محسوب می گردد و آنان نسبت به او احترام زیادی قائلند و عقائد او را موبه‌مو دنبال می کنند بر این عقیده جداً مسرّ بوده و به این سبب مسلمین را تکفیر می نمایند. لذا مؤلف اثر حاضر درصدد برآمده تا این تقسیم غیر معقول ابن تیمیه را بازگو کرده تا از این طریق اشتباه و بدعت او معلوم گشته و به نقد و رد اعتقاد ابن تیمیه توحید را به سه مفهوم تقسیم نموده باشد. این کتاب شامل مدخل، تمهید، مقدمه، نُه مطلب و خاتمه می باشد. مطالب آن عبارتند از: استعمالات لفظ إله در قرآن کریم، معنی الرب در لغت، استعمالات لفظ رب در قرآن کریم، بطلان کردن تثلیث توحید، حقیقت عبادت، قسم سوم از اقسام توحید در نزد ابن تیمیه بحث می کند، که به توحید اسماء و صفات پرداخته است. قاعده اثبات کردن مفصل و نفی نمودن مجمل می پردازد. و اشتراک در اسماء بین خالق و مخلوق می باشد. مؤلف پس از بررسی موضوع اعتقادی توحید و تقسیم بندی آن به دو قسم ربوبی و الوهی به این نتیجه رسیده که تقسیم موضوع اعتقادی توحید به سه قسم الوهی، ربوبی، اسماء و صفات از طرف ابن تیمیه نادرست بوده است لذا به رد این تقسیم ابن تیمیه پرداخته است.

کتاب مع الدکتور الناصر القفاری فی اصول مذهبه توسط ابوالفضل اسلامی به رشته تحریر درآمده است. آنچه از ابتدا در شریعت اسلامی مهم بوده و قرآن کریم نیز بدان اشاره داشته بحث وحدت بین مسلمین می باشد. فریضه ای که امروزه اهمیت آن بیشتر نمایان گردیده و نظام اسلامی ایران پرچم دار آن شناخته شده است. اما در این میان گاهی برخی با نشر اکاذیب و اتهاماتی باعث خدشه وارد کردن به این موهبت الهی شده و باعث دوری قلوب مسلمین از یکدیگر می گردند. نویسنده این کتاب در صدد آن است تا با بهره گیری از قرآن و سنت به اکاذیب و تهمتهای ناصر قفاری که در کتاب اصول مذهب شیعه جواب بدهد. این کتاب جامع بعد از مقدمه و بیان ضرورت حفظ وحدت اسلامی به تبیین کامل مسائل مذکور در کتاب قفاری اقدام نموده است. برخی مسائل بررسی شده در این کتاب به شرح ذیل است : قرآن موجود بین شیعیان، شأن اهل بیت (ع) در کلام قرآن و سنت، مسلک منع تدوین احادیث، صحیفه امام علی (ع) و صحیفه حضرت زهرا (س)، اصول اربعمائة ، کتب اربعه، راویان احادیث موجود در احادیث شیعه، راویان شیعه در احادیث کتب اهل سنت، بررسی برخی روات مانند ابوهریره و... نویسنده با بررسی جامع این مسائل این نتیجه را یاد آور می شود که این سخنان غیر عالمانه، وحتی بدون هیچ تحقیقی بیان گردیده است کما اینکه در کشور شیعی ایران همان قرآنی تلاوت می شود که در کشور عربستان و یا مصر به چاپ رسیده است و قرآن شیعی هیچ فرقی با قرآن سایر مسلمین ندارد.

کتاب فتاوي ابن تيمية في الميزان بقلم محمد بن احمد الیعقوبی به رشته تحریر در آمده است. او کتاب خود را در پاسخ به فتاوای ابن تیمیه نگاشته است که وهابیان در مساله ی زیارت و علی الخصوص زیارت خاتم الانبیاء، مطرح می کنند. کتاب او مشتمل بر مقدمه و هشت باب است که باب اول آن، حاوی صفات بارز فتاوای ابن تیمیه است که تشبه و تجسیم و اهانت بر مخالفین صفات بارز آن است. باب دوم آن در بردارنده ی کلام ابن تیمیه در مورد جهت داشتن خداوند و پاسخ آن می باشد. در باب سوم کلام بن تیمیه در رد عقاید و کلام و پاسخ به آن است در باب چهارم کلام ابن تیمیه در مورد اینکه قرآن حادث است وخداوند با ما با صوت معمولی صحبت می کند و پاسخ به آن می باشد. باب پنجم در مورد رد عصمت انبیاء توسط ابن تیمیه و پاسخ به آن است. باب ششم مشتمل برکلام ابن تیمیه در رد حرمت سفر و ممنوعیت توسل و پاسخ به آن است. و در باب هفتم به کلام این تیمیه در فنا و نابود شدن آتش و پاسخ به آن پرداخته است. در باب هشتم به کلام ابن تیمیه در سب صالحان و پاسخ به آن پرداخته است. در باب نهم به دیدگاه ابن تیمیه در مورد فلاسفه و پاسخ به آن پرداخته است و در نهایت باب دهم به بیان برخی از موارد خرق اجماع ابن تیمیه پرداخته است.

کتاب الوسیلة إلی فهم حقیقة التّوسّل بقلم محمّد سامر النّص به رشته تحریر درآمده است. یکی از موارد اختلافی بین وهابیّون و سائر مسلمین، مسئله توسل به اولیاء الهی یا به تعبیری، وسیله قرار دادن آنان نزد خداوند متعال است. وهابیّون با اقتدا کردن به رهبر فکری خود ابن‌ تیمیّه که شدیداً با موضوع و مبحث توسل و وسیله قرار دادن مخالف بوده است. لذا آنان به تبعیت از مقتدای خود، عمل توسل به اولیاء الهی را کفر، شرک و بدعت می دانند و با موضوع توسل و وسیله برخورد کرده و عاملین توسل را کافر و مشرک اطلاق مینمایند. مؤلف در اثر حاضر ابتداء به معرفی شأن و منزلت نبی مکرم اسلام (ص) پرداخته تا بعد از واضح شدن شخصیت حضرت به معرفی امّت ایشان پرداخته تا بتوان رضایت و غضب خداوند از رضایت و غضب ایشان را به سهولت درک نمود. بعد از آن مؤلف با اشاره به آیه 17 سوره انفال به دفع شبهه بی فایده بودن افعال وکردار انسان و مخصوصاً طلب شفاعت از دیگران، با بیان اینکه در فهم این آیات باید به این نکته توجه داشت که نسبت افعال به خداوند غیر از نسبت به مخلوقات است، پرداخته است. این کتاب حاوی مقدمه و بیست و سه مبحث می باشد. بعضی از مباحث عبارتند از: اولین بحث کتاب به تعریف و بیان فایده توسل پرداخته شده است و در آن با توجه به آیات و اخبار مفهوم توسل کاملا واضح گردیده و همجنین فرق بین توسل به خداوند وتوسل به خلق تذکر داده شده است . در بخش بعدی کتاب انواع توسل بر شمرده شده است .مولف در این بخش بیان داشته است در چهار مورد (زمان، مکان ،حال اضطرار و اعمال ) فریقین اتفاق نظر دارند ولی آنچه مورد اختلاف است توسل به اشخاص میباشد. در ادامه ادله مشروعیت توسل، از قرآن و سنت و به تبع آن از آثار بررسی ونمونه های آن توضیح داده شده است. در بخش بعدی مولف بیان داشته است از مباحث گذشته مشروعیت توسل به آسانی روشن میگردد و ما در این بخش عمومیت منافع دیگر نبی (ص) مانند رحمت و.. را برمیشماریم وی در این قسمت از نوشتار خود به آثار عمومی نبی مانند رحمت ، رفع عذاب ، تزکیه و.. را با توجه به آیات قرآن اشاره وتوضیح میدهد. آنجه درادامه کتاب آمده است ، بعد از توضیح کوتاهی پیرامون مفهوم (حبیب ) که از صفات ویژه نبی اکرم (ص) به بیان کلام علما وبزرگان پیرامون توسل پرداخته است. مؤلف بعد از بررسی مسئله وسیله برای فهم حقیقت توسل به این نتیجه رسیده است که وسیله قرار دادن از اعمال حسنه اسلامی محسوب می گردد که مستندات قرآنی و روایی نیز مؤید این مطلب می باشند. اما وهابیت با عقائدی متحجرانه، مبتدعانه آن را بدعت محسوب کرده و با وارد نمودن شبهاتی در موضوع توسل سعی بر انحراف و اضلال مسلمین معتقد دارند. لذا مؤلف به نقد و ردّ شبهات وهابیت در این موضوع پرداخته است.

ألْحُجّةُ عَلَی الذّاهب إلی تَکْفیر أبی‌طالب یا ایمانُ أبی‌طالب اثر سید شمس‌الدین فخار بن معدّ موسوی از علمای شیعه است. این اثر در اثبات ایمان ابوطالب، پدر حضرت علی(ع) نوشته شده است. مؤلف با استدلال به اجماع شیعیان و سخنان اهل سنت به اثبات اسلام ابوطالب پرداخته و در ده فصل به آن استناد می‌کند. ایمان ابوطالب یکی از مباحث کلامی بین شیعیان و اهل سنت است. بنا بر آن چه در برخی روایات و کتب تاریخی آمده است، ابوطالب عموی پیامبر اکرم(ص) و پدر امام علی(ع) به دین اسلام ایمان نیاورده و مشرک از دنیا رفته است. اهل سنت، منکران ایمان ابوطالب هستند و به روایاتی استدلال کرده‌اند که نشان از عدم ایمان آوردن ابوطالب و پافشاری وی به آیین اجداد خویش حتی تا لحظه مرگ دارد. اما شیعیان با توجه به روایات اهل بیت(ع)، بر این مطلب اجماع دارند که ابوطالب به رسول خدا ایمان داشت. علمای شیعه علاوه بر پاسخ به استدلالات منکران، دلایل خویش را بر ایمان ابوطالب ذکر کرده‌اند. نویسنده، استدلال‌هایی را درباره ایمان ابوطالب ذکر کرده تا جای هیچ شک و شبهه‌ای باقی نماند و نه تنها اجماع مسلّم علمای شیعه را بر این مطلب اثبات می‌کند، بلکه اقوال بسیاری از اهل سنت را هم که قائل به این مطلب بودند به عنوان مؤید شیعه ذکر می‌نماید. کتاب دارای یک مقدمه و ده فصل و یک خاتمه است: الف- مقدمه: شامل بیان انگیزه تألیف کتاب و مقام اجداد پیامبر و ابوطالب است. ب- فصل‎های کتاب: فصل اول: در معنای ایمان و اثبات ایمان ابوطالب از راه‌های مختلف. فصل دوم: ادله قائلین به کفر ابوطالب از جمله آیه «إنک لا تهدی من أحببت» و جواب از آن‌ها. فصل سوم: اثبات محبت پیامبر نسبت به ابو طالب که با توجه به حرمت دوستی کفار، ایمان ابوطالب را اثبات می‌کند. فصل چهارم: کلمات و اشعار ابوطالب که دلالت بر ایمان او می‌کند. فصل پنجم: جریان مفقودشدن پیامبر(ص) و علی(ع) و امر ابوطالب به فرزندش جعفر بر نماز با آنان. فصل ششم: وفات ابوطالب و امر پیامبر به غسل و دفن او. فصل هفتم: مهربانی‌های ابوطالب نسبت به پیامبر(ص) و اشعار دلالت‌کننده بر اسلام او. فصل هشتم: قصیده معروفی از ابو طالب و چند واقعه تاریخی که ایمان ابو طالب را اثبات می‌کند. فصل نهم: وصیت‌های ابوطالب به اطرافیان برای حمایت از پیامبر(ص) و انگیزه‌های سیاسی ایجاد تردید در ایمان ابوطالب. فصل دهم: دلیل کتمان اسلام ابوطالب از سوی خودش و تشبیه ابوطالب به اصحاب کهف و مؤمن آل فرعون که ایمان‌شان را مخفی می‌کردند. ج- خاتمه کتاب: مصنف در خاتمه تأکید می‌کند آنچه آورده، قطره‎ای از دریا بوده و درخواست اجر و ثواب از خداوند تا همه اعمالش را فقط برای خدا قرار دهد.

ابوطالب که نام اصلي ايشان عمران مي باشد، پدر بزرگوار حضرت علي عليه السلام بوده و داراي مقامي بالا و بزرگي بود. ايشان از حاميان اصلي پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله در دوران خفقان مکه ومدينه بوده و دفاع ايشان از وجود مقدس حضرت رسول صلوات الله عليه و آله نقش مهم ايشان و محبت ابوطالب عليه السلام به پيامبر را بيان مي کند . متاسفانه از سوي برخي معاندين و کساني که دشمني ديرينه با خاندان پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و اميرمؤمنان عليه السلام دارند، نسبت به وجود مقدس حضرت ابوطالب عليه السلام شبهاتي را مطرح کردند که بدون دليل بر وجود ايشان هجمه کرده و مطالبي بي اساس را بر عليه ايشان وارد مي کند . هر چند از جانب علماي شيعه پاسخ اين شبهات به کرات داده شده است، اما بعضي از اهل سنت نيز در مقابل اين شبهات فاسد ايستاده و در مقام دفاع از آن حضرت بر آمده اند . يکي از اين کتب، کتاب حاضر بوده که نوشته يکي از علماي اهل سنت و مفتي شافعي مکه مکرمه در دفاع از وجود مقدس حضرت ابوطالب سلام الله عليه نوشته است که در اين نوشته به معرفي اين کتاب مي پردازيم. اين کتاب که با توضيح و تحقيق حسن سقاف شافعي از علماي بزرگ و محققين اهل سنت معاصر به رشته تحرير در آمده است، در چندين باب تدوين شده است که بدين شرح است: فصل اول: ابوطالب حامي و ياور پيامبر صلي الله عليه و آله فصل دوم: بعضي آياتي که معاندين گمان مي کنند در شان ابوطالب عليه السلام نازل شده است فصل سوم: نظرات علماء پيرامون ايمان حضرت ابوطالب عليه السلام

کتاب کلمات فی کشف اباطیل و افتراءات توسط عبدالفتاح أبوغُدۀ به رشته تحریر در آمده است. محمد ناصر الدین الباني از علماي وهابيٌت است كه بدعت ها و اتهامات ناروا و افتراهای فراوانی را مطرح کرده است. وی در علم حديث بين وهابيٌان داراي شهرت بسزايي است و مورد احترام آن‌ها می باشد. موضوع اصلی این کتاب، ردّیه نویسنده بر گفته های البانی و زهیر الشاویش و تهمت های آنها است که در یک نامه گنجانده شده است و در ادامه نویسنده به نقد نظرات دیگر وهابیون نیز می پردازد. این کتاب شامل مقدمه و چهل و یک قسمت می باشد. عناوینی مانند شروع و آغاز افتراها، تأثیر موقت افترها، مرتد دانستن گویندگان این افتراها، نمونه هایی از افتراها، سقوط بهتان، افترا ساخته شده از افتراست، افترا خطرناک، انقلاب عجیب، حق مخفی نیست، بگو بیاورید دلایل و براهنتان را، کشف اباطیل و ... نویسنده در این کتابچه پس از ردّ نظرات البانی و زهیر الشاویش، به بیان اعتقادات خود درباره دیگر علمای وهابی مانند ابن تیمیه، ابن قیم جوزی و ... نیز می پردازد و نظرات آنها را به طور اختصار نقد و ردّ می نماید.

کتاب دفع شْبه من شّبه و تمرد توسط تقی الدین ابی بکر الحصنی الدمشقی به رشته تحریر درآمده است. فرقه‌­ وهابیت که خود را پرچمدار اسلام در دنیای امروز معرفی می‌کند نگاه‌های مختلف جهانیان را به خود جلب کرده است. این فرقه که در حقیقت برای محو آثار اسلام طراحی شده است با شعار سلفی‌گری و نزدیک کردن خود به اهل تسنن مخصوصا مکتب حنابله ، افرادی را زیر پرچم خویش جمع و اسلام راستین را وارونه جلوه می‌دهد. در این مسئله ابن‌تیمیه نقش مهمی در رشد تفکر وهابی‌گری دارد به ‌گونه‌ای که کتاب‌ های او را می‌توان اساس فکری وهابیت معرفی کرد. نویسنده این کتاب در صدد بیان تفاوت خط مشی فکری وهابیت با حنابله است. مطالب این کتاب شامل شبهات و جواب آنها است که وهابیت و ابن تیمیه مطرح کرده اند مانند: قول ابن تیمیه در قدیم بودن عالم، تکذیب ابن تیمیه در مورد نبوت پیامبر، مسئله افضلیت بین مکه و مدینه، منع زیارت قبور و حدیث شد رحال و .... نویسنده در پایان اینطور نتیجه می گیرد که بسیاری از شبهاتی که ابن تیمیه وارد کرده را اهل سنت قبول نداشته و حتی به آن پاسخ داده اند.