مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

کتاب تاریخ الکتاب المقدس درباره تاریخ یهودیت از آغاز تا الان را روایت و کلیت کتاب شامل 5 بخش : 1: درباره عهد عتیق ، 2: درباره عهد جدید، کتاب مقدس در کلیسا، کتاب اصلاحات و کتاب مقدس در دنیای مدرن می باشد.

"دیوید ری گریفین "در این کتاب می‌کوشد تا الهیات را برای دو گروه معرفی کند، گروه برتافته از مدرنیسم که به شدت به مسائل دینی و معنوی توجه یافته‌اند و در عین حال الهیات سنتی را نامعتبر و الهیات مدرن را نامتناسب می‌دانند و نیز گروهی که کاملا وابسته به مدرنیسم هستند و از این رو معنویت دینی خود را از کف داده‌اند . کتاب در هشت فصل تدوین شده است که عبارت‌اند از" :بینش پسامدرن"، "خلاقیت و دین پسامدرن"، "خدا در جهان پسامدرن"، "تکامل و خداباوری پسامدرن"، "زنده انگاری پسامدرن و حیات پس از مرگ، "نظام‌های معنوی در جهان قرون وسطا، مدرن و پسامدرن "و "جهان خوارگی"، سلاح هسته‌ای و خدا باوری پسامدرن ."وجه غالب دیدگاه "گریفین "در کتاب این است که الهیات مسیحی را با بودیسم پیوند زند .

این مقاله با این پرسش آغاز می‌شود که «آیا می‌توان به فهمی از فعل الهی در جهان دست یافت که در عین حفظ حضور فعالانه و مستمر خداوند در عالم، نیازمند دست‌شستن از پذیرش قانونمندی موجبیتی جهان نباشیم؟». در این مسیر، پس از بررسی مهم‌ترین نقاط موجود در سیر تحول مفهوم خدا و فعل او، از گذشته تاکنون، نخست به توضیح امیدبخش‌ترین نظرات مطروحه در دوره معاصر، یعنی ایده راسل و پوکینگهورن، پرداخته و سپس با بررسی ظرفیت موجود در ایده استوگر به نقد این نظرات و بررسی قوت‌ها و کاستی‌های آنها می‌نشینیم. در ادامه با فهمی که قرائت علامه طباطبایی از حکمت متعالیه از حضور و نحوه فاعلیت خدا در جهان به ما می‌دهد در عین حفظ بصیرت‌ها و نکات کارآمد ایده استوگر به نقد آن پرداخته و از خلال این گفتگوها نظریه مختار خود را - که سعی بر تجمیع ویژگی‌های مثبت نظرات پیشین دارد- بر می‌گزینیم. در این نظریه، خداوند فاعلی است که از سویی جهان را بر اساس قانونمندی حاکم بر آن آفریده و همه ویژگی‌ها و روابط و قوانین موجود در آن را همزمان با فعلِ هستی‌بخشیِ خویش بدان داده و از طرف دیگر به سبب هستیِ عین ربطی و سراسر فقر جهان و وجودبخشی آن‌به‌آنِ خداوند، حضور مستمر و دائمی در ادامه حیات آن داشته و این فاعلیت فقط به لحظه خلقت محدود نمی‌گردد. با طرح و پذیرش این نگرش، امکان رهایی از دام اشکالات دئیستی وارد بر برخی نظرات پیشین از جمله فیزیک کلاسیک نیوتن نیز منتفی خواهد شد.

موضوع این پژوهش بررسی ایمان و کفر در اسلام (قرآن و سنت) و مسیحیت می باشد. ایمان به پروردگار مهمترین رکن ادیان توحیدی به ویژه دو دین پرطرفدار جهان یعنی اسلام و مسیحیت و رمز رستگاری بشر می باشد و کفر و رویگردانی از او موجب گمراهی ابدی می گردد. به علاوه ایمان به پروردگار یک امر فطری است که خداوند در وجود انسان ها نهاده و هر فردی در جستجوی مبدا حقیقی هستی است تا طبق رهنمودهایش زندگی کرده و رستگار شود. پس به این دلیل مفاهیم ایمان و کفر در این ادیان بسیار حائز اهمیت است. اما هریک از این دو دین ایمان به پروردگار را متمایز از دیگران تعریف می کند و ایمان خود را ایمان حقیقی و طرفداران ادیان دیگر را کافر می داند. چنانکه دین اسلام تنها خود را دین نهایی جهان می داند و متقابلا دین مسیحیت هم خود را دین خاتم دانسته و ادیان دیگر را رد می کند. بنابراین بر خود لازم دیدم که در چهار چوب این پژوهش به بررسی ابعاد ایمان و کفر در هر دو دین پرداخته و به حقیقت دست یابم. در این تحقیق ایمان و کفر در علم کلام هر دو دین و همچنین در کتاب مقدسشان به عنوان مهمترین منبع، به اضافه روایات ائمه (ع) در اسلام بررسی و سپس متعلقات ایمان و بعد از آن آثار ایمان و کفر در هر دو دین بیان شد و در نهایت با توجه به آیات قرآن کریم و روایات معصومین(ع) ایمان حقیقی، ایمان به دین اسلام دانسته شد و دین مسیحیت دین خاتم نمی باشد. زیرا با توجه به تحریفات کتاب مقدس و مطالب جعلی موجود در آن، رهنمودهای آسمانی اش تغییر یافته و نمی تواند انسان ها را هدایت نماید و دین اسلام و رسول اکرم (ص) آمدند تا بار دیگر آن رهنمودهای آسمانی و حقیقی برای هدایت مردم بیان شود. در پایان بعد از بیان وجه اشتراک و افتراق این موضوع در هر دو دین، گفته شد که دین حق در هر زمانی یکی است و بر همه لازم است که از آن پیروی کنند. چنانچه آیه 85 سوره آل عمران می فرماید: وَ مَنْ یَبْتَغِ غَیْرَ الْإِسْلامِ دِیناً فَلَنْ یُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِی الْآخِرَهِ مِنَ الْخاسِرِین.( و هر کس جز اسلام [و تسلیم در برابر فرمان حق] آیینی برای خود انتخاب کند، از او پذیرفته نخواهد شد، و او در آخرت، از زیانکاران است) حقیقت تسلیم در هر زمانی شکلی داشته و در این زمان شکل آن همان دین اسلام است و بس.

تلورانس، پدیده ای است ذوابعاد و دارای معانی کثیر که در بدو امر، در اروپای دوران رنسانس در زمینه مسائل دینی پدید آمد که بعد ها به سایر حوزه های اخلاقی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و... سرایت کرد و عبارت بود از حق آزادی در انتخاب مذهب یا هر نوع آزادی در اظهار باور و عقیده. از آنجایی که نقطه عزیمت این پژوهش که روش آن از نوع روش کیفی با استفاده از مطالعه هرمنوتیکی شخصیت کانت و متون فلسفی آن و نحله پروتستان می باشد که برای فهم بهتر، نوشته های ایشان به طور مستقیم مورد بررسی قرار گرفته اند و آراء مفسران در این زمینه دخالت داده شده است. پاسخ به این سوال است که، چرا و چگونه می توان رد پای تلورانس دینی و اخلاقی پروتستانی را در کانت مشاهده کرد؟ و مبانی معرفتی تلورانس دینی و اخلاقی پروتستان مسیحی و ارتباط و عدم ارتباط آن دو با کانت به چه شکل بوده است؟ به تبع بیان معنای وسیعی که از تلورانس آورده شده است می توان گفت که، مذهب پروتستان مسیحی در زمره مذاهبی است که بر اساس تعالیم کتاب مقدس، تغییرات اساسی باورمند و تلورانس را نسبت به پیروان خود و ادیان دیگر در تمام حوزه های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، دینی، اخلاقی، علمی ، فلسفی و... ابراز نموده است و ایمانوئل کانت که یک فیلسوف مدرن و متأثر از این مذهب و فرقه باپیتسم است، به نسبت سنجی میانِ برداشتِ فلسفی خود از مقوله تلورانس به معنای آزادی، اراده، خود مختاری و وجدان که در بردارنده‌ ی جهت های فلسفی، دینی و اخلاقی بوده است؛ بهره برده است.

مدینه فاضله فلسفی و دینی، چه در غرب و چه در سنّت اسلامی به دنبال تحقق قابلیتهای انسانی برای بهتر زیستن و رساندن افراد انسانی به سعادت حقیقی است و در این راستا فلاسفه غربی و مسلمان تحقق فضایل چهارگانه اخلاقی معقول مانند حکمت، شجاعت، خویشتنداری و عدالت را راهکاری مناسب برای طرح مدینه فاضله می دانند.برهمین اساس مهم ترین فرضیه این رساله بررسی امکان تأسیس چنین مدینه ای بر محور اندیشه توحیدی است. در دو رویکرد غربی و اسلامی، میتوان قرابت بسیاری میان آراء افلاطون و فارابی در باب مدینة فاضله به عیان دید.اگرجه مدینه فاضله فارابی ، افلاطونی نیست چراکه ویژگیها یی که فارابی برای مدینه فاضله، رئیس و مردم این مدینه ذکر می کند، با واقعیات جوامع اسلامی پیوندی وثیق داشته و همان آرمان شهر واقعی شیعی است و مدینه های جاهله همان حکومتهای مستقر آن دوره اند که نه دولت هایشان با فضیلت نسبتی دارند و نه مردمانش حکمت و سعادت حقیقی را می شناسند. در واقع فارابی آغازگر اندیشه فلسفی شیعی درباره حکومت است که با سهروردی(شیخ اشراق) شکوفا می گردد.از سوی دیگر، در حوزة دینی، با مقایسة میان آراء آگوستین در سنّت مسیحی در قرون وسطی با سهروردی در سنّت اسلامی به وجوه مشترک و تمایز این حوزة فکری پرداخته شده است سهروردی رهیافت سیاسی خود را با ابتنا بر اندیشه اشراقی و در واکنش به غزالی و با بازسازی اندیشه فارابی و ابن سینا تدوین می‌کند. مهم‌ترین شاخص طرح سیاسی سهروردی، اندیشه شیعی - ایرانی است و کتاب بسیار ارزشمند «هیاکل النور» مهم‌ترین منبع این رویکرد محسوب می‌شود. به باور نگارنده، با بررسی دیدگاههای این چهار حکیم هم از حیث هستیشناسانه و هم از حیث معرفتشناسانه امکان تحقّق مدینة فاضله معطوف به عصر حاضر برای زمینهسازی جهت ورود به عصر ظهور در جهان مدّ نظر است و تدقیق در معنی و حقیقت مدینه فاضله غربی و مدینة فاضلة اسلامی میتواند رهگشای ما باشد.

درسگفتار فوق درباب الهیات نقلی مسیحی به بحث پرداخته است، به علاوه مباحثی نظیرعلم کلام، دین مسیحیت و اسلام، عدل، شر و... را نیز مطرح می کند.