جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 14
تشكيك و تشابه وجود نزد ابن سينا و توماس آكوئيناس
نویسنده:
رضا اكبريان، اصغر پوربهرامى، محمد سعيدى مهر، على افضلى
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
اين مقاله درصدد بررسى اين مسئله است كه چرا در مابعدالطبيعه توماس آكوئيناس، تشكيك در مفهوم وجود به رغم قول او در باب تشابه وجود تصويرپذير نيست؟ توماس، علاوه بر ارسطو از ابن سينا نيز در بسيارى از مواضع تبعيت كرده است. ارسطو «موجود» را غير از مشترك معنوى و مشترك لفظى مى داند. ابن سينا، مشترك معنوى را بر دو قسم متواطى و مشكك مى داند و كاربرد سوم لفظ نزد ارسطو را در مشترك معنوى مشكك قرار مى دهد و چون قايل به مسانخت ميان علت و معلول است، از تشكيك در مفهوم وجود دفاع مى كند. توماس اگرچه سخنى از «تشابه در وجود» نمى گويد، اما قسم سومى در كنار مشترك معنوى و لفظى به نام لفظ متشابه را مطرح مى كند. اگرچه تحليل هاى زبان شناختى مؤيد مترادف بودن الفاظ تشابه در فلسفه توماس و تشكيك نزد ابن سيناست، تحليل هاى مابعدالطبيعى توماس شناسان جديد از تشابه بر اساس تناسب متفاوت با تشكيك مفهوم وجود است. تحليل آنها از تشابه بر اساس نسبت نزديك به تشكيك مفهوم وجود ابن سيناست؛ اما چون توماس قايل به مسانخت ميان خالق و مخلوق نيست، نمى توان اين تحليل توماس شناسان را نيز تفسيرى صحيح از قول توماس درباره تشابه دانست.
صفحات :
از صفحه 47 تا 74
خضر، اسکندر و آب حیات جایگاه خضر در برخی متون عرفانی نظم و نثر فارسی
نویسنده:
حیدری حسن
نوع منبع :
کتابخانه عمومی , نمایه مقاله
چکیده :
داستان خضر و اسکندر، و افسانه آب حیات یکی از نکته هایی است که در شعر و ادب، تاریخ، تفسیر و متون عرفانی، بازتاب بسیار داشته و درباره آن ها از حقیقت تا افسانه و اسطوره، چیزهایی بسیار گفته شده است. در این گفتار نخست پیشینه آب حیات و چشمه زندگی را که رمزی است از آرزوی جاودانگی و بی مرگی، در اسطوره های ایران، مصر، بین النهرین و ... پی گرفته ایم، سپس داستان خضر و اسکندر را بویژه در متون ادبی و تفسیری دنبال کرده ایم و نشان داده ایم که داستان های اینان از چه زمانی و در چه کتاب هایی و چگونه آمده است. در ضمن ماجراهای این دو را با برخی از اسطوره ها مانند اسطوره گیل گمش، نیز با روایت هایی از کتاب مقدس مقایسه کرده ایم. سپس به برداشت ها و تاویل هایی که از آب حیات و خضر شده پرداخته ایم. از استفاده های ادبی به صورت تشبیه و استعاره گرفته تا استفاده های نمادین و سمبلیک عرفانی و دینی. و در ضمن توضیح این که خضر در متون نمادین و عرفانی نقش منجی، راهنما و مرشد دارد، با جست و جویی در آثار منظوم و منثور عرفانی، گزارش هایی آورده ایم درباره برخی از کسانی چون محیی الدین عربی، سنایی و ... که با خضر دیدار داشته اند و یا از دست او خرقه پوشیده اند.
صفحات :
از صفحه 73 تا 90
عقل در فلسفه ارسطو به روایت اسکندر و فارابی
نویسنده:
طاهره کمالی زاده
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
تهران: دانشگاه تهران,
چکیده :
عقل از مسائل بنیادی در فلسفه مشاء است. رویکرد فارابی به عنوان حکیم مسلمان ایرانی با اندیشه شرقی، و اسکندر افرودیسی به عنوان حکیم یونانی و غربی، به آن نیز از مسائل مهمی است که می تواند از وجوه تمایز و افتراق فلسفه مشائی ارسطویی و حکمت اسلامی محسوب شود. این پژوهش بر طبق سنت روش شناسی مطالعات تطبیقی به تحلیل و تطبیق رساله عقل این دو حکیم می پردازد. بر اساس نظر اسکندر، عقل (در رساله نفس ارسطو) سه نوع است: عقل هیولانی، عقل بالملکه، و عقل فعال، که مورد اخیر خالق و مدبر عقل هیولانی است. اما این عقل بر طبق نظر فارابی واجد سه مرتبه است: هیولانی، بالفعل، و مستفاد. عقل فعال که نورش را بر جمیع افاضه می کند، عقل فلکی و مفارق است. به نظر می رسد که این تقسیم نخستین بار توسط فارابی ارائه شده است. از سویی دیگر فارابی با توجه به معتقدات اسلامی و تمایلات عرفانی، عقل فعال را با جبرئیل و اتصال به عقل فعال را با نبوت منطبق ساخته و سعی در تحصیل این اتصال را سلوک خاص عقلی و عرفانی دانسته و دوام این اتصال را بعد از فنای بدن با سعادت اخروی مترادف شمرده است.
صفحات :
از صفحه 141 تا 164
اسکندر مقدونی و پیامد یورش های او
نویسنده:
زهرا سعادتی فر
نوع منبع :
مقاله , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
چکیده :
اسکندر مقدونی، چهره شگفت انگیز تاریخ که در نگارش سرگذشت وی دوگانگی به وجود آمده و روایت های دینی نیز به پیچیدگی داستان افسانه ای او افزوده تا او را به شخصیت نیمه اسطوره ای تغییر شکل داده است. البته تاریخ خوانان با شناختی که از دو چهرگی اسکندر دارند به خوبی می دانند آن گروه که وی را ارباب قهرمانان پیروزی های مثبت ارزیابی می کنند تنها کارشان بر اساس نادانسته ها و مفروضات است نه بر پایه حقیقت.نفوذ نماد اسکندر در تاریخ و فرهنگ پارسی، بسی مایه تعجب است، شاید یک سبب آن ایجاد قهرمان در برابر قهرمانان ایران زمین که جنبه مذهبی ندارد، باشد.تصویر مناسب و راستینی که می توان از وی با شیوه تحقیق دریافت کرد، روند این تعصبات را می کاهد در این مقاله بر آن شدیم تا پس از هزار سال، واقعیت وجودی اسکندر و پیامد ارزشی و تاریخی یورش و پیروزی های او را بازگو کنیم و دیگر این که چیرگی بر سرزمین پارسی با ورود تمدن و علوم یونانی به عرصه دانش اسلامی چه بوده است، این در حالی است که در روزگار هجوم اسکندر، دودمان فرهیختگان بزرگ ترین امپراتوری تاریخ بشر به ثبت رسیده است.
سیمای اسکندر در آیینه های موج دار
نویسنده:
حسام پور سعید
نوع منبع :
کتابخانه عمومی , نمایه مقاله
چکیده :
اسکندر مقدونی، یکی از چهره های تاریخ ساز و اثرگذار در تاریخ و تمدن بشر بوده است. جای شگفتی است که درباره هیچ شخصیت اسطوره ای و تاریخی تاکنون به اندازه اسکندر اثر مستقل به زبان فارسی تالیف نشده است، افزون بر بسیاری از متون تاریخی که به گونه ای مفصل درباره زندگی و شخصیت اسکندر سخن گفته اند، در هشت اثر به صورت نظم یا نثر به داستان زندگی اسکندر پرداخته شده است، از این تعداد سه اثر به نثر نگاشته شده و پنج اثر در قالب شعر سروده شده است. از آن جا که پژوهش های صورت گرفته تا کنون بیشتر در پیوند با شخصیت اسکندر در آثار منظوم، بویژه شاهنامه و اسکندرنامه نظامی بوده و به آثار منثور در این باره توجهی نشده است، در این پژوهش کوشش شده، برای شناخت دقیق تر و جزیی تر چهره افسانه ای اسکندر رفتار، گفتار و کردار اسکندر و هم چنین دیدگاه های مولفان آثار پدیده آمده درباره اسکندر (داستان اسکندر در شاهنامه، اسکندرنامه نظامی، آیینه اسکندری، خردنامه اسکندری و اسکندرنامه به روایت کالیستنس، داستان اسکندر در داراب نامه و اسکندرنامه منوچهرحکیم) بررسی و تحلیل شود و مطالب در سه بخش زیر دسته بندی شده است: الف) نام، نسب و نژاد ب) شخصیت و خلق و خو ج) لشکرکشی ها و دشمنان اسکندر.در این بخش ها تفاوت ها و شباهت های آثار یادشده درباره اسکندر نیز بررسی می شود. گفتنی است، در آغاز هر بخش برای آگاهی بیشتر به کوتاهی مطالب تاریخی نیز درباره هر موضوع ارایه خواهد شد و در پایان دلایل توجه فراوان به اسکندر در زبان و ادبیات فارسی بررسی می شود.
صفحات :
از صفحه 61 تا 82
درنگی بر ناگزیری مرگ گیل گمش و اسکندر و جاودانگی اوتناپیشتیم و خضر
نویسنده:
کرمی محمدحسین, رحیمی رضوان
نوع منبع :
مقاله , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
چکیده :
این پژوهش، با نگرش اسطوره ای به سفرهای قهرمان در جست و جوی جاودانگی فراهم شده است. بنابر آن که اسطوره، در ساده ترین تعریف، داستان نمونه است و همواره تکرار می شود، به داستان تاریخی اسکندر - که تکرار الگوی اسطوره گیل گمش در سرآغاز تاریخ است - پرداخته ایم و ضمن توجه داشتن به ناکامی گیل گمش و اسکندر از سعادت جاودانگی، به راز جاودانگی اوتناپیشتیم و خضر اشاره کرده ایم که در هر یک از داستان ها از موهبت بی مرگی بهره مند می شوند و آن راز، این است که خدایان یا خدا، تنها بی مرگی، را بهره انسانی می کنند که در راستای اهداف آنان/او کوشیده باشد، اوتناپیشتیم بنابر آیین سومریان، هدف خدایان از آفرینش انسان را تحقق داده است و به خدمت آنان کوشیده است که از توفان بلا خیز، جان سالم به در برده است، با بهره گیری از نظریه ناخودآگاهی جمعی یونگ و آرکی تایپ ها و نظرات فروید به سفر نمادین هریک از قهرمانان پرداخته ایم و زندگی و مرگ را در تقابل با هم معنا کرده ایم. به کوتاه سخن بنابر نظریه جوزف کمبل و آدامز لیمینگ همه سفرهای قهرمان در جست و جوی جاودانگی بر اساس تکرار مثالی سفر کهن الگوی اساطیری قهرمان شکل گرفته اند و رفتن گیل گمش به سوی اوتناپیشتیم و رفتن اسکندر در جست و جوی آب حیات از این قاعده مستثنی نیست.
صفحات :
از صفحه 149 تا 174
سکه زنی سلوکیه الگویی برای ضرب سکه های اشکانی
نویسنده:
خادمی ندوشن فرهنگ, عزیزی پور طاهره, صفاری محمد
نوع منبع :
کتابخانه عمومی , نمایه مقاله
چکیده :
سکه های نقره ای اسکندر مقدونی که ضرب آنها تا قرن اول ق.م، یعنی زمان حکمرانی اشکانیان ادامه یافت، به وسیله دستگاه طیف سنج تابش مجهول طول موجی برای اندازه گیری میزان نقره، مس، سرب و طلا در این سکه ها مورد آزمایش قرار گرفتند. هدف ما از این آزمایش اندازه گیری درصد عناصر نادر و عناصر عمده در این سکه ها و از این طریق تعیین میزان دقت در ساخت سکه ها، میزان ناخالصی آنها و فناوری تصفیه نقره استخراج شده در ایران بود.پادشاهانی که سکه های آنها در این پژوهش مورد بررسی قرار می گیرد از قرن چهارم تا قرن اول ق.م بر تخت سلطنت نشسته اند. ترکیبات شیمیایی سکه های نقره این پادشاهان و تعیین میزان خلوص آنها نشان می دهد که هیچ گونه تغییری در فناوری استخراج نقره و سیاست های اقتصادی در دوره های مورد بررسی ما صورت نگرفته است.
صفحات :
از صفحه 51 تا 58
بررسی روایت داستان اسکندر و دارا در دو گزارش ابن مقفع و فردوسی
نویسنده:
فاطمی سیدحسین, یاحقی محمدجعفر, پورخالقی چترودی مه دخت, شیبانی فر رقیه
نوع منبع :
مقاله , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
چکیده :
نهایه الارب فی اخبار الفرس و العرب کتابی است که نام نویسنده / نویسندگان و زمان تالیف آن مبهم است. در فراهم آمدن این کتاب، نویسندگانی همچون عامر شعبی، ایوب بن قریه، عبداله بن مقفع، اصمعی و ابوالبختری سهمی داشته اند و سه دوره زمانی (سال 75 ه.، پیش از سال 142 ه. و حدود سال های 170-193 ه.) را می توان برای تالیف آن در نظر گرفت. به هر روی این کتاب - به ویژه بخش هایی که از زبان ابن مقفع روایت شده است - مهم ترین منبع در شناخت سیرالملوک وی و به تبع آن خدای نامه دوره ساسانی است. از آن جا که شاهنامه فردوسی نیز با واسطه شاهنامه ابومنصوری به خدای نامه می رسد، داستان دارا و اسکندر از نهایه الارب و شاهنامه برگزیده شده تا بتوان به سرچشمه اصلی این دو روایت پی برد. با بررسی تطبیقی داستان اسکندر و دارا در این دو کتاب می توان دریافت که روایت فردوسی در هسته اصلی داستان، دقیقا همان روایت ابن مقفع است، اما فردوسی با نگرش داستانی مطالبی را که به کار وی نمی آمده، حذف کرده و در عوض جزئیاتی را به آن افزوده است.
صفحات :
از صفحه 1 تا 35
از اسکندر گجستک تا اسکندر ذوالقرنین (ارزیابی و تحلیل آشفتگی منابع تاریخی اسکندر مقدونی (بخش نخست))
نویسنده:
فیروزمندی بهمن, رهبر مهدی, ده پهلوان مصطفی
نوع منبع :
کتابخانه عمومی , نمایه مقاله
چکیده :
بخشی از دوران تاریخی ایران را از لحاظ فرهنگی، عصر یونانی مآبی در بر می گیرد. این عصر با یورش ویرانگر اسکندر، سردار مقدونی شکل می گیرد. منابع تاریخی اسکندر، ما را با مجموعه ای از روایت های افسانه ای و تاریخی روبرو می سازد که تصویری مبهم و مشوش از اسکندر حقیقی را در ذهن ما متصور می سازد. ارزیابی دقیق متون تاریخی غربی و شرقی در دوران قبل از اسلام نشانگر نوع نگاه تعارض آمیز این منابع نسبت به همدیگر است. به ویژه متون شرقی که شواهدی مستند بر شکل گیری نهضت فکری و مقاومت مذهبی روحانیون و جامعه ایران عصر یونانی مآبی، اشکانی و ساسانی در مقابل سنت های هلنی گری می باشند. بررسی و مطالعه اسکندر نامه ها و منابع دوران اسلامی نیز چگونگی انحراف مورخان و ادیبان مسلمان و ایرانی در تبعیت از تاریخ نویسان و منابع غربی و فقدان آگاهی لازم از منابع شرقی قبل از اسلام را بر ما آشکار می سازد.
صفحات :
از صفحه 55 تا 72
از اسکندر گجستک تا اسکندر ذوالقرنین (ارزیابی و تحلیل آشفتگی منابع تاریخی اسکندر مقدونی) بخش دوم
نویسنده:
فیروزمندی بهمن, رهبر مهدی, ده پهلوان مصطفی
نوع منبع :
کتابخانه عمومی , نمایه مقاله
چکیده :
لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.
صفحات :
از صفحه 65 تا 84
  • تعداد رکورد ها : 14