جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
تاریخ فلسفه اسلامی
نویسنده:
حسن معلمی ... [و دیگران ]
نوع منبع :
کتابشناسی(نمایه کتاب)
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
قم: مرکز بین المللی ترجمه و نشر المصطفی,
ارزش معرفت‌شناختی مفهوم وجود در فهم اصالت وجود
نویسنده:
محمد عباسی ، حسن معلمی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
با توجه به تفاوت مفهوم وجود و حقیقت وجود و با عنایت به اینکه اصالت با حقیقت وجود است، در این مقاله با تکیه بر روش تحلیلی به دنبال آن هستیم ارزش معرفت‌شناختی «مفهوم وجود» در حکایت از حقیقت وجود را منقح کنیم. ملاصدرا و تابعان ایشان بر این باورند که حقیقت وجود به دلیل عینی و خارجی‌بودن نمی‌تواند به ذهن بیاید؛ لذا حقیقت وجود نمی‌تواند با مفهوم وجود درک شود و تنها راه شناخت آن شهود است. هرچند این سخن درباره شناخت ذات و کنه وجود صحیح است، اما چنین نیست که مفهوم وجود توانایی حکایت از تحقق و هستی اشیا را نداشته باشد. دلیل این مطلب آن است که اولاً در حکایت، اتحاد هستی‌شناختی بین حاکی و محکی شرط نیست؛ ثانیاً مفهوم وجود از علم حضوری گرفته می‌شود، پس مفهوم وجود به امری شهودی تکیه می‌کند و توانایی حکایت از واقع را دارد؛ ثالثاً ناتوانی مفهوم وجود در حکایت از حقیقت وجود موجب پدیدآمدن اشکال معرفت‌شناختی می‌شود. درنتیجه مفهوم وجود وقتی در قضیه ذکر شود، توانایی حکایت از هلیه بسیطه را دارد، اگرچه شناخت «ما حقیقیه» و کنه اشیا از طریق آن میسور نباشد.
صفحات :
از صفحه 6 تا 23
واکاوی معیار بدنی در توجیه این‌همانی شخصی
نویسنده:
محمد عباسی ، حسن معلمی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
هر شخصی علی‌رغم وقوع تغییرات کمّی و کیفی در طول زندگی، وحدت عددی خود را درک می‌کند که از آن به این‌همانی شخصی تعبیر می‌شود. معیار بدنی رویکردی است که با تقلیل اشخاص به اشیاء، ملاکِ این‌همانی مذکور را استمرار بدنی-فیزیکی می‌داند، زیرا بر این باور است که انسان خود و دیگران را از علم به بدن می شناسد و بدین سان به این همانی آن حکم می کند. در این مقاله با روش تحلیلی-انتقادی، مبانی، مدعا و ادله این نظریه بررسی شده است. «ابتناء بر پیش‌فرض‌های باطل»، «خلط منظر هستی‌شناختی با جنبه معرفت‌شناختی»، «جایگزین کردن فهم عرفی به جای دقت فلسفی» و «خلط اول‌شخص با سوم‌شخص» از جمله اشکالات این نظریه است. همچنین از لوازم این نظریه آن است که در صورت تسامح و پذیرش معیار بدنی برای توجیه این‌همانی شخصی در زندگی دنیا، اما معیار مذکور نمی‌تواند این‌همانی شخصی را در حیات پس از مرگ توجیه کند و تلازم منطقی با انکار معاد دارد.
صفحات :
از صفحه 135 تا 150
توجیه این‌همانی شخصی با معیار روانی؛ چالش‌های فلسفی و لوازم الهیاتی
نویسنده:
محمد عباسی ، حسن معلمی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
یکی از بحث‌های مهم در فلسفه ذهن، مسئله «این‌همانی شخصی» است؛ به این معنا که افراد علی رغم وقوع تغییرات کمی و کیفی، همچنان از وحدت عددی برخوردارند. هر فردی به صورت شهودی و قطعی، این‌همانی شخصی خود را درک می‌کند؛ اما ارائه تبیین عقلی از «معیار» این‌همانی مذکور، مسئله‌ای پیچیده و محل اختلاف نظرهای فراوان است. بیشتر فیلسوفان ذهن با انکار روح مجرد انسانی و ناکافی‌دانستن استمرار بدنی، «استمرار روانی» را معیار این‌همانی شخصی دانسته‌اند. این مقاله با هدف تبیین و ارزیابی معیار روانی، با استفاده از روش تحلیلی و انتقادی، پس از تبیین تقریرهای مختلف معیار روانی، از منظر فلسفی به ناسازگاری‌های درونی این نظریه مانند «مسئله انشعاب ذهنی» و «ناکارآمدی استمرار در توجیه این‌همانی عینی» می‌پردازد و در مرحله بعد به برخی لوازم الهیاتی معیار روانی اشاره می‌کند و نشان می‌دهد این نظریه با برخی آموزهای قطعی دین مانند معاد و مسئله ثواب و جزا سر ناسازگاری دارد و منطقاً به مخالفت با آنها می‌انجامد.
صفحات :
از صفحه 56 تا 76
بررسی ثبات شخصیت در حکمت متعالیه
نویسنده:
محمد عباسی ، حسن معلمی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
ثبات شخصیت و وحدت عددی هر شخص در طول زندگی، امری قطعی و مشهود به علم حضوری است. در حکمت متعالیه، نفس انسان به عنوان معیار این‌همانیِ مذکور معرفی شده است و از آنجا که بدن دائماً در حال تغییر و سوخت‌وساز است، برای توجیه ثبات شخصیت، ناکارآمد تلقی شده است؛ این در حالی است که اولاً حکمت متعالیه به حرکت جوهری نفس قائل بوده و در ثانی نفس، امری غیرقابل رؤیت است و این دو مسئله می‌تواند از منظر هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی، مسئلۀ ثبات شخصیت را با چالش مواجه کند. مطابق با تحلیل‌های این مقاله، تنها زمانی می توان حرکت را مانع از ثبات شخصیت دانست که به نحو فنا و حدوث باشد؛ اما در حکمت متعالیه، حرکت نفس به نحو غیر امتدادی تصویر شده که باعث می‌شود همواره شخص سابق در مقطع بعدی از حرکت وجود داشته باشد و تنها حدودش تغییر کرده باشد. همچنین با توجه به آنکه بدن، مرتبۀ نازلۀ نفس است و با عنایت به استحالۀ تناسخ ملکی در زندگی مادی، بدن به خاطر پیوندی که با نفس دارد، می‌تواند نشانه‌ای برای آگاهی به این‌همانیِ سایرِ اشخاص به حساب آید. بنابراین ثبات شخصیت در حکمت متعالیه، نظریه‌ای مقبول و به دور از اشکالات است.
صفحات :
از صفحه 11 تا 24
تحلیل و بررسی نظریه شهید صدر در باب حجیت عقل در احکام و فقه
نویسنده:
حسن معلمی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
عقل یکی از منابع اسلامی است، اما در کتب اصول در باب حجیت آن به‌طور مستقل بحثی صورت نگرفته است، مگر در کتاب اصول فقه مرحوم مظفر و بحوث شهید صدر؛ از‌این‌رو نظریه شهید صدر در باب حجیت عقل در فقه همراه با نقد پاره‌ای از دیدگاه‌های ایشان موضوع این مقاله است. شهید صدر عقل عملی و نظری را در فقه حجت می‌داند و ادله اخباری‌ها را در این باب تمام نمی‌داند؛ ولی به عقل فلسفی اکتفا نمی‌کند، بلکه حساب احتمالات را نیز به مسئله می‌افزاید.
صفحات :
از صفحه 90 تا 114
بررسی انتقادی فیزیکالیسم به مثابه پیش‌فرض معیار روانی در توجیه این‌همانی شخصی
نویسنده:
محمد عباسی ، حسن معلمی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
این­همانی شخصی به معنای بقای هویت واحد و مستمرِّ شخص در طول زمان، امری وجدانی است. در تحلیل عقلی و فلسفی از ملاک و معیارِ این­همانی مذکور، نظریات متفاوتی بیان شده است. معیار روانی، «استمرار روانی» را عامل بقایِ وحدت و هویت شخص می­داند. برای بررسی این نظریه، لازم است مبانی و پیش­فرض­های نظریة مذکور، مورد نقد و ارزیابی قرار گیرد. به همین منظور با روش تحلیلی-انتقادی نشان داده­ایم که معیار روانی، ریشه در تبیین فیزیکالیستی از پدیده­های ذهنی مانند «این­همانی ذهن و مغز»، «رفتارگرایی» و «کارکردگرایی» دارد. بررسی­های این مقاله نشان می­دهد تبیین فیزیکالیستی از ذهن و پدیده­های ذهنی، با اشکالات و کاستی­های متعددی روبه‌رو است. این مطلب ما را به آن می­رساند که معیار روانی، علاوه‌بر آنکه نمی­تواند معیار صحیحی در تحلیل این­همانی شخصی ارائه کند، خودش نیز دارای مجموعه­ای از اشکالات مبنایی است. بطلان معیار روانی در توجیه این­همانی شخصی، زمینه را برای توجیهِ این­همانی شخصی براساس جوهر مجرد نفسانی هموار می­ سازد.
صفحات :
از صفحه 69 تا 80
تأمّلى بر دیدگاه ابن ‏سینا و شیخ اشراق در اصالت وجود یا ماهیت
نویسنده:
مجید احسن، حسن معلّمى
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی قدس‌سره,
چکیده :
مسئله اصالت وجود یا ماهیت یکى از مهم‏ترین مسائل فلسفى مى‏باشد که اگرچه به طور مستقل از زمان میرداماد و ملّاصدرا مطرح شده است، امّا محتوا و مبانى آن را مى‏توان در اندیشه فیلسوفان پیشین نیز سراغ گرفت؛ بدین لحاظ، در این مقاله، سعى داریم تا این مسئله را از دیدگاه ابن‏سینا و شیخ اشراق به عنوان نمایندگان مکتب‏هاى فلسفى مشّاء و اشراق بررسى کنیم. بنابراین، پرسش اصلى پژوهش حاضر این است که دیدگاه ابن‏سینا و شیخ اشراق در این‏باره چیست؟ مدّعاى مقاله این است که: اگرچه شیخ اشراق کلام ابن‏سینا در مورد عروض وجود بر ماهیت را عروض خارجى فهم کرده و با انتساب قول به زیادت ذهنى و خارجى وجود بر ماهیت به مشّاء، خود به نفى زیادت خارجى وجود بر ماهیت پرداخته و آن را به گونه‏اى نفى کرده که به نفى زائد یعنى وجود منتهى گشته (و در نتیجه، شیخ معتقد شده که ماهیتْ امر متحقّقِ خارجى و اصیلى است که منشأ انتزاع مفهوم وجود مى‏گردد، و بدین لحاظ، مجعولیت ذاتى از آنِ ماهیت مى‏باشد)؛ امّا این انتساب باطل است، زیرا ابن‏سینا با ملاحظات دقیق خویشْ بر عروض ذهنى ـ و نه خارجى ـ وجود بر ماهیت تأکید دارد. بدین لحاظ، ابن‏سینا به تحقّق خارجى و اصالت وجود تصریح کرده و جعل و علّیت را نیز از شئون وجودى دانسته است.
صفحات :
از صفحه 11 تا 36
نشست «نسبت و مناسبات فلسفه اسلامی با فلسفه های مضاف»
شخص محوری:
حسن معلمی
نوع منبع :
مناظره،گفتگو و میزگرد
منابع دیجیتالی :