جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
...جستجوی هوشمند
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 1032
Examining the Nature and Definition of Imamate in the ‎Views of Khajeh Nasir and Ibn Arabi
نویسنده:
وحیده اکرامی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
مراجع نسخه PDF
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
خواجه نصیرالدین طوسی
چکیده :
یکی از گام‌های بنیادی در پژوهش درباره نسبت عرفان اسلامی و کلام و امکان تقریب این دو حوزه در مسئله امامت، بررسی وجود یا عدم وجود مفهومی مشترک از حقیقت امامت در آنهاست؛ زیرا تنها در صورت وجود چنین مفهوم مشترکی می‌توان مسائل امامت را در این دو حوزه به‌صورت تطبیقی بررسی کرد. مسئله اصلی پژوهش حاضر، بررسی وجود مفهوم و ویژگی‌های اساسی امامت شیعی در چارچوب عرفان ابن عربی است. مقصود پژوهش، بررسی کاربرد لفظ «امامت» در عرفان نیست، بلکه شناسایی معنا و حقیقت امامت، حتی در مواردی است که این معنا با این عنوان خاص بیان نشده باشد. مقاله با رویکرد تحلیلی ـ تطبیقی نشان می‌دهد که خواجه نصیرالدین طوسی برای تعریف امامت، تعریفی را حدّ تام می‌داند که قید «بالاصاله» در آن لحاظ شده و شرط تحقق آن را منصوب بودن امام از جانب خداوند می‌داند؛ ازاین‌رو، انتصاب الهی را می‌توان یکی از ویژگی‌های اصلی تعریف شیعی امامت دانست. اگرچه اصطلاحات ابن عربی با اصطلاحات علم کلام شیعه تفاوت دارد، در آثار او می‌توان قید «بالاصاله» را با همان معنای مورد نظر در تعریف شیعی یافت. همچنین ابن عربی وجود افرادی را که پس از پیامبر از جانب خداوند منصوب شده‌اند، می‌پذیرد که می‌توان آن را بیان دیگری از همین ویژگی دانست.
صفحات :
از صفحه 57 تا 84
مشخصات اثر
بررسی انتقادی امکان اتصاف خداوند به شدت و عدم تناهی با محوریت دیدگاه خواجه طوسی و حکمای متأخر
نویسنده:
مجید ضیائی قهنویه
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
خواجه نصیرالدین طوسی
چکیده :
در کلام حکمای اسلامی استفاده از برخی وصف‌های کمی و کیفی در مورد خداوند مرسوم است. از جمله این الفاظ می‌توان به شدت وجود و عدم تناهی اشاره کرد. چنان که یکی از عبارات بسیار رایج در کلام حکما این است که خداوند فوق مالایتناهی شدتا و مدتا و عدتا است. دقت در معنای این واژه‌ها و کاربرد آنها این سوال را ایجاد می‌کند که آیا استفاده از این الفاظ در مورد خداوند و موجودات مجرد قابل قبول است یا خیر؟ و اگر این اطلاق قابل قبول و معتبر است، چگونه باید تعبیر صحیحی از آن بدست آورد. آنچه ار تحلیل معانی این عبارات و کاربرد آن بدست می‌آید این است که الفاظی مانند شدت وجود و شدت جود و عدم تناهی این اوصاف در مورد خداوند به کار رفته نمی‌تواند به لحاظ فلسفی صحیح باشد. حتی اگر بخواهیم این اوصاف و کیفیت‌ها را به فعل خداوند هم نسبت بدهیم صرفا در مورد خلق مادی و با واسطه امکان اطلاق دارد. اما در مورد ذات حق اوصافی مانند شدت وجود نمی‌تواند معنادار باشد. همچنین در مورد امکان اطلاق لفظ عدم تناهی در مورد خداوند، امکان این اطلاق در معانی کمی و کیفی وجود ندارد و خطای فلسفی محسوب می‌شود. مگر اینکه عدم تناهی را نه به معنای کمی و کیفی بلکه به معنای سلبی بدون کمیت و بدون کیفیت بودن و بی حد بودن به کار ببریم که در این صورت در مورد وجود مطلق حق صحیح و معنا دار است.
صفحات :
از صفحه 201 تا 234
مشخصات اثر
حکم شرعی در پرتو عقل عملی در اندیشه خواجه نصیرالدین طوسی
نویسنده:
محمدامین حسامی ، سید مصطفی محقق داماد ، ابوالقاسم فنائی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
خواجه نصیرالدین طوسی
چکیده :
این پژوهش به بررسی نسبت میان شریعت و عقل عملی در اندیشۀ خواجه نصیرالدین طوسی می‌پردازد. با روش توصیفی -تحلیلی، ابتدا ماهیت حکم شرعی و معیارهای حسن و قبح تبیین شده است و سپس نقش عقل عملی در جایگاه منبعی مستقل در ادراک اخلاقی بررسی می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد خواجه نصیر، ضمن پذیرش توانایی عقل عملی در درک کلیات اخلاقی، بر ضرورت هدایت نبوی برای تکمیل معرفت بشری و کشف احکام فراتر از دسترس عقل تأکید می‌ورزد. از این منظر، شریعت و عقل عملی دو عنصر مکمل در مسیر تحقق سعادت انسان هستند. این تحقیق درنهایت جایگاه عقل عملی را به عنوان منبعی مستقل ولی نیازمند به هدایت شرعی تحلیل می‌کند و لوازم این دیدگاه را در حوزۀ استنباط احکام شرعی می‌سنجد.
صفحات :
از صفحه 7 تا 28
مشخصات اثر
رساله نصیرالدین طوسی درباره آفرینش موجودات کثیر از آفریدگار واحد و علم خدا به موجودات زمانی
نویسنده:
حمید عطایی نظری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
خواجه نصیرالدین طوسی
مشخصات اثر
تجرید الاعتقاد
نویسنده:
محمد بن محمد نصیرالدین طوسی؛ حققه: محمد جواد الحسیني الجلالي
نوع منبع :
کتابشناسی(نمایه کتاب)
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
تهران: مکتب الإعلام الإسلامي,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
خواجه نصیرالدین طوسی
چکیده :
کتاب تجريد الاعتقاد، كتاب مشهور و در فن خويش بى‌نظير است كه خواجه نصیر الدین طوسى آراى كلامى خود را با بهترين نظام و قوى‌ترين براهين، در آن گرد آورده است. كتاب مذکور، از كتاب‌هاى مهمى است كه در تبيين عقايد اماميه، نگاشته شده و به گفته برخى،اولين آنها به حساب مى‌آيد. خواجه نصيرالدین، در ابتداى اين اثر، آن را تحرير العقائد ناميده است، اما بعدها، اين كتاب، به اسامى ديگرى همچون تجريد الاعتقاد، تجريد العقائد و تجريد الكلام، مشهور شده است.
مشخصات اثر
قصه‌ حی‌ بن‌ یقظا‌ن‌ به‌ روایت‌ ابوعلی‌ سینا‌، سهروردی، ابن‌ طفیل‌ و قصه‌ سلاما‌ن‌ و ابسا‌ل‌ به‌ روایت‌ ابوعلی‌ سینا‌، ابن‌ طفیل‌، خواجه‌ نصیر ...
نویسنده:
تحقیق و نگارش: ضیا‌ءالدین‌ سجا‌دی
نوع منبع :
کتابشناسی(نمایه کتاب) , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
صفحات اولیه کتاب
وضعیت نشر :
تهران: سروش,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
خواجه نصیرالدین طوسی , ابن سینا: ابوعلی سینا
چکیده :
قصه حي بن یقظان و قصه سلامان و ابسال، تألیف سید ضیاء‎الدین سجادی، تحقیق و بررسی سه قصه رمزی و تمثیلی فلسفی و عرفانی حى بن یقظان، سلامان و اَبسال و غربة الغربیة است «قصه حي بن یقظان»، به روایت ابوعلى سینا، سهروردى، ابن طفیل، «قصه سلامان و ابسال»، به روایت ابن سینا، ابن طفیل، خواجه نصیر، محمود بن میرزا علی، عبدالرحمن جامی و «قصة غربة الغربیة»، به قلم سهروردی است.
مشخصات اثر
مشاريع العلمية لنصير الدين الطوسي
نویسنده:
قويدري فرج، حميدي لخضر
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
خواجه نصیرالدین طوسی
چکیده :
چکیده ماشینی: ناصرالدین طوسی یکی از مهم‌ترین دانشمندان قرن هفتم هجری به شمار می‌رفت و تاثیر زیادی بر تمدن عربی-اسلامی داشت، به‌ویژه در زمینه‌های ستاره‌شناسی و ریاضیات. او پروژه‌های علمی بزرگی داشت که به پیشرفت علوم عربی-اسلامی کمک کردند. یکی از این پروژه‌ها، احداث رصدخانه مراغه برای رصد سیارات و ستارگان بود که مهم‌ترین پروژه‌ای بود که طوسی روی آن کار می‌کرد. همچنین تأسیس یک مجتمع علمی شامل مشهورترین دانشمندان زمان خود که در ریاضیات، هندسه، ستاره‌شناسی و فلسفه برجسته بودند، از سراسر جهان اسلام و خارج آن، و ایجاد یک کتابخانه عظیم در رصدخانه با حدود چهارصد هزار کتاب. برای تحقق و مدیریت این پروژه‌ها هزینه‌های زیادی صرف شد. این پروژه‌ها نتایج مهمی داشتند، از جمله پیشرفت علوم عربی-اسلامی و توسعه آن، حفظ میراث علمی از نابودی و ارتقای سطح دانش دانشجویان و دانشمندان رصدخانه، به‌ویژه در شرایط درگیری‌های میان مغول‌ها و مسلمانان آن زمان.
صفحات :
از صفحه 434 تا 442
مشخصات اثر
رابطه ذات و صفات الهی از نظر خواجه‌ نصیرالدین طوسی
نویسنده:
مهدی قلی پور، محمد سعیدی مهر
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
خواجه نصیرالدین طوسی
چکیده :
یکی از مسائل مهم و چالشی در باب صفات الهی، مسئله رابطه وجودی ذات و صفات الهی و کیفیت اتصاف ذات به صفات کمال است. خواجه‌نصیرالدین طوسی در کتاب تجریدالاعتقاد از نظریه «عینیت ذات و صفات کمالی خداوند» دفاع کرده و آن را بر ویژگی واجب ‌الوجود بودن خدا استوار ساخته است. اینک این پرسش مطرح است که چگونه می‌توان فقط با اتکا بر وجوب وجود، نظریه عینیت صفات و ذات الهی را مدلَّل کرد. فرضیه مقاله حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی- تحلیلی، آن است که خواجه، مفهوم «وجوب وجود» را عنوانی شامل برای برخی از مبانی وجودشناختی و الهیاتی خود قرار داده تا نظریه عینیت را مدلل کند. عمده مبانی وجودشناختی او در این مبحث، عبارت است از اشتراک مفهوم، اصالت و تشکیک وجود. همچنین بهره‌گیری او از برخی اصول الهیاتی مانند «عینیت وجوب ذاتی با وجود حق‌تعالی» «وحدت واجب بالذات» «بساطت حقیقت واجب بالذات» و «استغنای واجب بالذات» که برای استدلال کامل‌تر نظریه عینیت، مدد می‌رساند.
صفحات :
از صفحه 29 تا 44
مشخصات اثر
بازخوانی حکمی مؤلفه‌های نظام سلوک عرفانی خواجۀ طوسی با محوریت کتاب اوصاف الاشراف
نویسنده:
سعید فامیل دردشتی ، مهدی اکبری قوژدی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
خواجه نصیرالدین طوسی
چکیده :
بی‌تردید خواجه نصیرالدین طوسی از نوادر و نوابغ علمی جهان اسلام است. این شخصیت برجسته درزمینۀ علوم مختلفی نظیر فلسفه، کلام، منطق، ریاضیات و نجوم صاحب‌نظر بوده است و نظریات علمی وی در مواضع متعددی جنبۀ ابداعی و تأسیسی دارد. در میان آثار علمی خواجه نصیرالدین طوسی، کتاب «اوصاف الاشراف» درزمینۀ عرفان و سیروسلوک عملی از جایگاه خاصی برخوردار است؛ چه اینکه خواجۀ طوسی که بیشتر به‌عنوان دانشمندی کلامی‌فلسفی شناخته می‌شود، در این کتاب در قامت عارفی مبرز ظاهر گشته و به‌نحوی نسبتاً مفصل به تبیین مقامات و منازل سیروسلوک در عرفان عملی می‌پردازد. به‌نحوی که می‌توان اثر او را در قالب یک نظام‌واره و الگوی عرفان عملی معرفی نمود. در این اثر، خواجه به معرفی یک نظام سلوکی عرفانی با مؤلفه‌های مشخص نظیر «نیت و تفکر»، «صدق»، «انابت»، «محبت»، «مراقبت و محاسبه»، «اخلاص»، «توحید» و... می‌پردازد. هدف نوشتار پیش رو آن است که ضمن تبیین هریک از مؤلفه‌های فوق، آن‌ها را در سنجۀ حکمت و برهان نیز بسنجد تا جنبۀ عقلانی و استدلالی این مؤلفه‌ها آشکار گردد و مشخص گردد که برخلاف برخی از دیدگاه‌ها، میان دستورالعمل‌های سلوکی و عرفانی با آموزه‌های عقلی تباین وجود ندارد.
صفحات :
از صفحه 131 تا 154
مشخصات اثر
دیدگاه‌های عرفانی خواجه‌نصیرالدین طوسی (بررسی معرفت‌ شناختی اوصاف‌ الاشراف)
نویسنده:
محمدحسین سلیمانی الموتی ، احمد ذاکری ، مهدی محقق
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
خواجه نصیرالدین طوسی
چکیده :
عرفا چنین اراده می‌کنند که برای شناخت معبود خویش در نتیجه سیر و سلوک و طی طریق و نه از راه استدلال و برهان بلکه از طریق مکاشفه و اشراق به ژرف‌ترین مراتب روحانی دست یابند. لذا عارفان عالم و بزرگان طریق، سعی دارند سیر و سلوک را برای سایرین نیز در حد معرفت خود آنان بنمایانند تا به فلاح و رستگاری دست یابند. چنان که خواجه نصیرالدین طوسی از علما و حکما و عرفای قرن هفتم درکتاب عرفانی خود، اوصاف‌الاشراف، موجز، گویا، با انشایی بلیغ و شیوا و درعین حال پرمغز و پرمعنی در شش باب و هر باب (به استثنای باب ششم) در شش فصل، مراتب سیر و سلوک را تبیین می‌کند. وی باب اول را با ایمان آغاز و در باب ششم با فنا به پایان می برد. در مورد کتاب اوصاف‌الاشراف می‌توان گفت این اثر مهم عرفانی نه تنها از نظر شناخت و تأویلات مصطلحات سیر و سلوک عرفا وصوفیه معتبر است، بلکه برای شناخت خواجه نیز ارزشمند است. مقاله حاضر به روش توصیفی- تحلیلی و کتابخانه‌ای تدوین شده است. كليدواژه‌ها: عرفان، خواجه نصیرالدین طوسی، سیر و سلوک سالک، مکاشفه، معرفت، سبک.
صفحات :
از صفحه 229 تا 241
مشخصات اثر
  • تعداد رکورد ها : 1032