جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتاب «فرهنگ جامع سخنان امام حسن مجتبی(ع)» با ترجمه حجت‌الاسلام علی مؤیدی از سوی گروه حدیث پژوهشکده باقرالعلوم منتشر شده است. با توجه به نبود کتابی که در بردارنده تمام سخنان امام حسن مجتبی(ع) و منابع آنها باشد، پژوهشکده باقرالعلوم بر آن شد تا سخنان دومین امام معصوم (ع) را گردآوری کند. این کتاب دارای دو بخش است؛ سخنان امام حسن (ع)، به ترتیب تاریخی، که در سه فصل تنظیم شده است. سخنان امام حسن در زمان پیامبر اکرم (ص)، سخنان امام حسن در زمان امیرالمؤمنین (ع) و سخنان امام حسن در زمان امامت. سخنان امام به ترتیب موضوعی نیز در چهار فصل قرار گرفته است؛ عقاید، احکام، اخلاق و ادعیه. این مجموعه به دو زبان عربی و فارسی منتشر شده است. به این صورت که متن عربی احادیث در سمت راست و ترجمه فارسی آن در صفحه مقابل قرار گرفته است. کتاب "فرهنگ جامع سخنان امام حسن (ع)" از سوی گروه حدیث پژوهشکده باقرالعلوم تدوین و با ترجمه حجت الاسلام علی مؤیدی با شمارگان 3000 نسخه در 623 صفحه منتشر شده است.

كتاب لمعات الحسین تالیف علامه محمدحسین حسینی طهرانی، حاوي برخي از خطبه‌ها و موعظه‌هاي امام حسين عليه‌السلام است كه با ذكر مدارك معتبر نقل شده است و فقط به ترجمه آنها اكتفا شده تا بواسطه ايجاز و اختصار قابل آن باشد كه در محافل و مجالس نوشته شده، در منظر مردم قرار گيرد و اذهان را از لمعات انوار حسيني روشن كند و اين ميراث پر مايه را به نسل بعد انتقال دهد. مرحوم علامه طهرانی در پاسخ به اینکه کدام یک از کتب ایشان در نظرشان بهتر است می فرمایند: بهترین کتاب من لمعات الحسین است؛ کتابی که عین عبارات سیدالشهداء را آورده و آن را ترجمه کردم و علت اینکه به رفقا می گویم که کلمات آن را قاب کنید این است که شما کلمات یک امام معصوم را همیشه در جلوی چشمتان داشته باشید. برخی عناوین منتخب کتاب چنین اند: «خلقت بشر براي رسيدن به شهود خداوند است و راه رسيدن به آن همرنگي و همراهي با معصوم است»، «اندرزهاي‌حضرت‌امام‌حسين‌(عليه‌السلام) درباره: علم، تجربه، شرافت، قناعت، دوستي، تدبير و مظلوم»، «موعظه حضرت به مرد گناهكار»، «علت قيام امام حسین علیه السلام از زبان خود»، «نامه حضرت درباره خير دنيا و آخرت» «خطبه حضرت در صبح عاشورا و اتمام حجّت بر كوفيان»، «مناجات امام حسين عليه‌السلام با خداوند در لحظات آخر و حالات حضرت در هنگام شهادت».

نهج البلاغه که حاوی برخی خطبه ها، نامه ها و حکمتهای ارزشمند امام علی(ع) است و توسط مؤلف بزرگ سید رضی جمع آوری شده است، از ارزشمندترین و نادرترین کتب در میراث علمی، ادبی مسلمانان و پشتوانه بزرگ امت اسلام در فهم و تبیین قرآن کریم است، کتابی است که در برگیرنده اصول علمی بسیاری در زمینه های مختلف از جمله ادبیات، اقتصاد، فقه، فلسفه، سیاست و... می‌باشد و متضمن بهترین فنون فصاحت و بلاغت است، فصاحت وبلاغتی عمراه با ایجاز که مولود و بازتابی از آیات الهی در قرآن کریم وسخنان رسول اکرم (ص) است. استعاره که از اسالیب قدیمی عرب است، به کار بردن لفظی در غیر از معنای اصلی خود می-باشد و نمونه هایی از آن را در شعر دوره جاهلی، عباسی، دوره های بعد و نیز قرآن و احادیث نبوی شاهد هستیم، از اساسی ترین فنون بیانی تأثیر گذار بر خواننده است و از قدیم مورد توجه بوده است و از آنجا که نهج البلاغه از جهت بلاغی مهجور واقع شده است، پرداختن به این موضوع، ضروری به نظر رسید. در این رساله با استناد به روش تحلیلی- فنی، استعاره و انواع آن را در کلماتقصار موردبررسی قرار داده ایم، تا نحوه به کارگیری و اسلوب استعاره در این حکمتها مشخص گردد و معیاری باشد برای طالبان حقیقت تا بدین وسیله به قطره‌ای از دریای اعجاز این کلمات ارزشمند دست یابند، پس از بررسی حکمتها این نتیجه تقریبی حاصل شد که بیشترین استعاره های به کار رفته خصوصاً در مورد مسائل تاریخی، همانند فرمانروایی خلفا و موضوعات اعتقادی، همانند ذم دنیا، دین اسلام ، جهاد در راه خدا، توجه به مرگ و معاد و...استعاره مکنیه می‌باشد و در موضوعات اخلاقی و اجتماعی همانند: دوستی ودشمنی، عهد و پیمانها، حیاء و آبرو، حسن خلق و...که مورد خطاب عموم مردمهستند، استعاره مصرحه بیشتر به چشم می‌خورد، همچنین تعداد زیاد استعاره های مرشحه در مقایسه با مجرده بر بلاغت این سخنان می-افزاید. پس به طور کلی می‌توان گفت استعاره ها به گونه ای است که متناسب با نوع تفکر و فهم مخاطب، در حکمت‌های ارزشمند امام علی(ع) به شکل بسیار زیبایی جای گرفته اند.

کتاب «نزهة الابصار و محاسن الاثار» که توسط فقیه و محدث بزرگ ابوالحسن علی بن مهدی طبری مامطیری تالیف شده، شامل اخبار مروی از حضرت علی (ع) و نقل سخنان نیکوی وی و برخی از فرزندان ایشان می باشد. برخی از مطالب این اثر عبارت است از احادیثی که به ذکر قضایای تاریخی می پردازد و ارتباطی با فصاحت و بلاغت ندارد. احادیثی از پیامبر اکرم (ص)، امام حسن، امام حسین، امام سجاد، امام باقر، امام صادق و نیز مرویاتی از جعفر بن ابی طالب و زید بن علی و ام سلمه و دیگران. مولف کتاب، تنها به ذکر کلمات، خطبه ها و نامه های حضرت علی (ع) اشاره نکرده، بلکه به توصیف سیره ایشان پرداخته و اشعار منسوب به ایشان را نیز نقل و بعضی از احکام دینی مروی از ایشان را ذکر کرده است. بعضی از حوادث تاریخی که در هیچ مصدر دیگری چه نهج البلاغه و چه غیر آن نیامده است.

کتاب «موسوعة عبدالله بن عباس حبر الأمة و ترجمان القرآن» تالیف آیت الله سید محمدمهدی خرسان از علمای حوزه علمیه نجف به چاپ رسید. موسوعه ابن عباس در چهار حلقه تنظیم و تالیف شده که هر حلقه 5 جلد است، که جز حلقه آخر که 6 جلد است، و جلد آخر آن تقریبا حُسن ختام یا معرفی مختصر موسوعه است. این مجموعه تحلیلی از شخصیت‌ علمی و معنوی «عبدالله بن عباس» از اصحاب امام علی (علیه السلام) است. به زعم نگارنده، وجود برخی از روایات متناقض درباره عبدالله بن عباس كه بعضی حاكی از مقام رفیع معنوی و تقرب ایشان به اهل‌ بیت (علیهم السلام) و بعضی دیگر نشان دهنده انحراف و بد عاقبتی اوست، تحقیقی جامع درباره ایشان را لازم می‌ نماید. در این كتاب كه دهمین جلد از مجموعه‌ ای در این‌ باره می‌ باشد، تلاش شده تا علاوه بر اشاره اجمالی به جنبه‌ های تفسیری، حدیثی، فقهی و ادبی ابن عباس به موضوعات زیر نیز پرداخته شود: دیدگاه وی نسبت به فرقه‌ ها مذاهب دیگر از جمله خوارج و نواصب، دعا هایی كه از ناحیه ایشان رسیده است، نوشته‌ جات و كلمات قصارش بحث می کند.

نصايح لقمان حكيم اثر حجت الاسلام حاج سيد هداية الله مسترحمى، گردآورى و تدوين نصايح و حكمت‌هاى بيان شده از قول لقمان حكيم مى‌باشد كه به زبان فارسى و در سال 1419ق گردآورى شده است. در متن اثر 227 سخن حكمت‌آميز از حضرت لقمان به همراه 316 حديث از روايات اهل بيت علیهم السلام مرتبط و مؤيد اين سخنان عرضه شده است. متن و ترجمه اين گفتار و روايات هر دو ذكر شده و در ترجمه، به اصل روان بودن و سادگى توجه شده است، ليكن ترجمه كاملاً به صورت آزاد انجام نگرفته و رعايت اصل انطباق ترجمه با متن مورد نظر شده است.

«شگفتى‌ هاى نهج‌ البلاغه» ترجمه کتاب روائع نهج‌البلاغه اثر جرج جرداق مسیحى است که توسط فخرالدین حجازى به فارسى ترجمه شده است. در مقدمه این کتاب، مباحث و بررسى‌ هایى از طرف خود مؤلف (جرج جرداق) نگاشته شده که عینا و در کمال امانت به پارسى برگردانیده و بعد برگزیده‌ هایى از گفتار نهج‌ البلاغه را آورده که آن‌ ها هم ترجمه شده، ولى چون بعضى خطبه‌ ها و نامه‌ ها را به طور کامل نیاورده و به اختصار گذشته بود، بیشتر آن‌ ها را به تمام و کمال از روى نهج‌ البلاغه به پارسى برگردانیده است. استاد حجازى در مقدمه مفصل خود، با نثرى فاخر و زیبا، روابط امام على (ع) را با خدا، پیامبران، قرآن، دنیا و آخریت، حکومت، اخلاق، عدالت و... تبیین کرده است. جرج جرداق متفکر مسیحى در این اثر، گزیده‌ اى از نامه‌ ها، خطبه‌ ها، پیمان‌ ها، کلمات و نیز سفارش‌ هاى امام على (ع) را درباره اشخاص، مسایل و موضوعات گوناگون، به شیوایى، همراه با توضیحاتى نگاشته است و استاد حجازى نیز همه آن توضیحات را در کمال امانت، به پارسى برگردانده است.

کتاب «جهاد اکبر یا مبارزه با نفس» اثر گرانقدر امام خمینی رحمة الله‌ علیه در موضوع سیر و سلوک و عبادت و معرفت است. کتاب جهاد اکبر تقریر بیانات و رهنمودهای امام خمینی رحمة الله‌ علیه در نجف اشرف است که توسط حجة الاسلام و المسلمین سید حمید روحانی تقریر و تنظیم گردیده است، ایشان خود در این باره می‌ گوید: امام خمینی در سال‌ هایی که در نجف اشرف در حال تبعید به سر می‌ بردند از رسالت مقدس سازندگی، غفلت نورزیده و در فرصت‌ های مناسب به پند و اندرز دانش پژوهان روحانی پرداخته، با سخنان سازنده و بیدار کننده خویش جامعه روحانیت را به خودسازی، تقویت قوای روحانی و مبارزه با نفس دعوت می‌ کردند. بخش‌ هایی از بیانات شیوا و سازنده ایشان در زمینه ی مسائل اخلاقی که در فرصت‌ های مناسب در نجف اشرف ایراد کرده است به وسیله نگارنده؛ سید حمید روحانی جمع آوری و به اسم «مبارزه با نفس یا جهاد اکبر» چاپ و در دسترس عموم قرار گرفته است.

«نهج‌ البلاغه موضوعى»، تألیف عباس عزیزى به زبان فارسى است. در این اثر خطبه‌ ها، نامه‌ ها و کلمات قصار در قالب موضوعات گوناگون، به‌ گونه‌ اى که قابل استفاده براى نسل جوان باشد، گرد آورى شده است. کتاب به هفت فصل تقسیم شده است: 1- اصول دین: در این فصل هر یک از اصول دین در ضمن بخش‌ هاى متعددى از نهج‌ البلاغه استخراج شده است. 2- فروع دین: در ذیل نه عنوان از فروع دین؛ یعنى نماز، روزه، زکات، حج، جهاد، امر به معروف و نهى از منکر، دوستى و دشمنى مطلب ذکر شده و تنها عنوان «خمس» که نویسنده مطلبى پیرامون آن نیافته نیامده است. مهم‌ ترین موضوع این فصل «نماز» است. 3- توصیف دنیا: نعمت خداوندى، فتنه و آزمایش الهى، پند و عبرت، وصف فقر، وصف دنیا و دنیاطلبان عناوینى است که این فصل از کتاب را به خود اختصاص داده است. 4- عبادت: مطالب مختلفى مانند: اطاعت از خدا و غیر خدا، قرآن، توبه، ذکر، دعا، صدقه در این فصل ذکر شده است. از زیباترین بخش‌ هاى این فصل شمه‌ اى از نیایش‌ هاى حضرت على (ع) آمده است. 5- فضایل اخلاقى: صله رحم، عیب پوشى، صبر و بردبارى، امانت دارى، قناعت، تقوا، زهد، عفت، گذشت، اعتدال و میانه‌ روى از جمله فضایلى که امیر بیان پیرامون آن سخن گفته است. 6- رذائل اخلاقى: این فصل در 21 بخش اهم رذائل اخلاقى؛ مانند: حسد، طمع، بخل، غیبت، عیب‌جویى را مورد بررسى قرار داده است. عناوینى دیگرى نیز؛ مانند زنا در این بخش دیده مى‌ شود که در واقع باید تحت محرمات الهى ذکر مى‌ شد و به جهت اینکه ناشى از رذیلت اخلاق است، در ذیل این بخش آمده است. 7- فصول دیگرى از نهج‌ البلاغه: عناوین مختلفى؛ مانند: دین اسلام، ایمان، حزب شیطان، حق و باطل، عمل به علم، بیمارى و متفرقات در این فصل از کتاب گنجانده شده است.