مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

‫كتاب مورد تحقيق در نقد و بررسى نظريات خاورشناسان پيرامون قرآن كريم و تأليف عمر بن ابراهيم رضوان از دانشمندان اهل حجاز است. در اين پاياننامه بخشى از جلد اول كتاب مذكور كه در معرفى و نقد آثار خاورشناسان و بيان لغزشهاى آنان در مباحث قرآنى است، ترجمه و تحقيق شده است.

‫شيوه تاريخ‌نگاري قرآن و منابع تاريخي، داراي تفاوت‌هاي عمده‌اي است که نگارنده آنها را از جهت شکل و ساختار و محتوا، مورد مطالعه و مقايسه قرار داده است. وي برخي از حوادث را که در مدينه اتفاق افتاده است، مانند غزوات بدر، احد، خندق، عهد‌شکني بني‌قريظه و داستان افک، از نظر تاريخي با اهميت‌تر دانسته و به بررسي تطبيقي شيوه تاريخ‌نگاري قرآن و منابع تاريخي در باره آنها مي‌پردازد. از ديدگاه وي، تاريخ‌نگاري قرآن داراي ساختاري منظم و منطقي است و به هنگام بيان يک حادثه، ابتدا با يک مقدمه کوتاه وارد بحث مي‌شود و حادثه را به همراه تبيين و تحليل، به مخاطبان ارائه مي‌دهد و پيامدها و نتايج آن حادثه را ذکر مي‌کند. اين در حالي است که منابع تاريخي، بيشتر روايي هستند و حوادث را بدون تحليل و نتيجه‌گيري نهايي بازگو مي‌کنند. تفاوت ديگري که قرآن با منابع تاريخي دارد، در گزينش واژه‌هاست؛ چرا که در قرآن کريم دقت و اهتمام ويژه‌اي به انتخاب کلمات صورت گرفته است. البته از جهت تفصيل مطالب، منابع تاريخي تمامي جزئيات حوادث را نقل مي‌کنند؛ ولي قرآن، به اختصار بيان مي‌کند و بيشتر به تحليل مطالب مي‌پردازد. نويسنده در مقايسه محتوايي، مباحثي را در چهار محور بيان مي‌کند: 1.عوامل و مؤلفه‌هاي بسترساز: به اعتقاد نويسنده، قرآن برعکس منابع تاريخ‌نگاري، نگاهي ماورايي به وقايع دارد. 2.عوامل تأثيرگذار در حين وقوع: اراده الهي، لطف و ياري خداوند و امدادهاي غيبي را از جمله عوامل مورد نظر قرآن و عواملي همچون بارش باران و مشاجره قريش در غزوه خندق را عوامل مورد نظر تاريخ‌نگاران ذکر کرده است. 3.نتايج و پيامدها: از نظر قرآن، اعتلاي حق و سرنگوني باطل، آگاهي دادن و اتمام حجت، مجازات کافران، و شهادت و زندگي جاويد، و از نگاه تاريخ‌نگاري، شکست و پيروزي ظاهري، نتايج رخدادهاي دوران نبوي هستند. 4.سنجش اعتبار قرآن و منابع تاريخي: از اين نظر نيز قرآن با هيچ منبعي قابل مقايسه نيست.

چکیده ندارد.

‫اهمیت قصه از گذشته تاکنون برکسی پوشیده نیست . زن نیز عنصر مهم و برجسته‌ای در قصص قرآن به شمار می رود . با توجه به این اهمیت نیاز به بررسی و تحلیل شخصیت زن در قصص قرآنی احساس می شود . سینما نیز به عنوان پدیده‌ای نوین و فراگیر تأثیرات غیرقابل‌ انکاری در جامعه دارد، و به عنوان نماد قصه‌های امروزی مورد مقایسه با قصص قرآن در زمینه نقش زن قرار گرفته است . قرآن نگاه ویژه و خاصی نسبت به زن دارد . مهم‌ترین ویژگی این نگرش، نگاه انسانی به وجود زن است و تا پیام‌رسانی قصه ضرورت نکند در قصه حضور ندارد . در این پژوهش نقش و شخصیت زن بطور خاص در زمینه‌های اعتقادی ، اخلاقی و اجتماعی و سپس رابطه او با دیگر عناصر قصه قرآنی بطور تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است تا نشان دهنده چگونگی ارائه شخصیت های زن قصه توسط قرآن در ابعاد گوناگون باشد . اما نگاه به زن در سینما متفاوت است. در اغلب اوقات نگرش سینما به زن یک نگاه جنسیتی بوده، و کمتر به ابعاد انسانی وی پرداخته است، و وجود او بیشتر برای جذاب‌تر کردن قصه و جلب نظر مخاطب از این طریق ، مورد استفاده قرار می گیرد. نقش زن در سینما تحت تأثیر عوامل مختلف نظیر نظریه‌های روان‌شناختی، فمینیسم و حتی اسطوره است. واژگان کلیدی: قرآن، تصویر، زن، قصه، سینما

‫چکيده : اين پژوهش به تحليل ويژگي‌هاي يک خانواده نمونه و مطلوب و مؤلفه‌هاي آن از منظر قرآن کريم مي پردازد. نويسنده اهميت و نقش خانواده در جامعه اسلامي و ويژگي‌ها و ارکان آن، اعم از والدين، زوجين، فرزندان، خويشاوندان و همسايگان را از منظري قرآني بررسيده و جايگاه و وظايف هر يک از اعضاي خانواده را بيان مي کند. وي در سه فصل اوصاف والدين، همسر و فرزندان مطلوب را شرح مي دهد. در فصل اول مباحث مقدماتي مانند مفهوم خانواده از لحاظ لغوي و اصطلاحي و چگونگي شکل‌گيري خانواده به وسيله ازدواج و اختيار کردن همسر و اهميت آن بيان شده است. فصل دوم به بررسي همسران نمونه و انواع روابط بين آن ها اختصاص دارد. نگارنده ابتدا به ويژگي‌هاي همسر مطلوب از جنبه رعايت تقواي الهي، رسيدگي به نفقه خانواده و پرداخت مهر زن اشاره کرده و مباحثي مثل قيموميت مرد و معاشرت مطلوب با زن و فرزند را از خصوصيات همسر مطلوب ارزيابي مي کند. سپس در فصل سوّم از نوشتار خويش والدين و فرزندان مطلوب و ويژگي‌هاي آن‌ها را از ديدگاه آموزه‌هاي قرآني و روايي بررسيده و وظيفه والدين قبل از ولادت فرزندان، دوران حاملگي زن و بعد از ولادت فرزند و راه و روش تربيت فرزند و تربيت قرآني وي و ... را در اين زمينه مطرح مي کند. نويسنده همچنين تربيت کردن فرزند به وسيله قصه گفتن، موعظه، ارشاد، تشويق و تنبيه به موقع، تربيت به وسيله حکمت، تربيت کردن به وسيله جدال احسن، کمک گرفتن از مسايل عبادي، اعتقادي، اخلاقي و اجتماعي را شرح مي دهد. مبحث پاياني اين نوشتار، بيان خصوصيت هاي فرزندان مطلوب است که در اين باره ضرورت احترام به والدين، احسان به آن ها و تعابير سنگين قرآني در اين زمينه، خطرهاي عاق والدين و انواع نيکي به آنان از منظر قرآن کريم بررسي شده است.

---

ادیان و مکتب‌های مختلف از زوایای گوناگون به موضوع انسان رشد یافته پرداخته‌اند از این رو با ذکر ویژگی های متفاوت برای او کوشیده‌اند نمونه‌ای از انسان کامل ارائه دهند. تا دیگران با پیروی از او بتوانند با شکوفا ساختن استعدادهای خود راه‌های کمال را بپیمایند . در روان شناسی نیز موضوع انسان و کارکرد آرمانی آن مورد توجه قرار گرفته است نظریه پردازانی که بیشتر به موضوع کارکرد آرمانی می پردازند تحت عنوان نظریه پرداز خودشکوفایی و کمال طبقه‌بندی می‌شوند .اسلام نیز در کتاب آسمانی اش قرآن کریم برای انسان رشدیافته جایگاه ویژه‌ای قائل است تا جایی که خداوند در قرآن او را خلیفه و جانشین خود می‌داند و الگوی دیگران معرفی می کند. از آنجا که نگاه قرآن کریم نگاهی است از سوی خالق به مخلوق و نگاه روان شناسی نگاهی است در سطح توانایی های بشری ، الزاماً نمیتوان بین مفاهیم قرآنی و یافته‌های بشری رابطه برقرار نمود امّا این پژوهش در شکل رساله کارشناسی ارشد بر آن است تا ضمن تحلیل و بررسی نگاه ویژه قرآنی در رابطه با شخصیت انسانهای کامل و رشدیافته از طریق تطبیق بین مباحث قرآنی و روان‌شناسی ( تا حد امکان )، به بیان مبانی روان شناختی شاخصه‌های شخصیتی افراد رشدیافته از منظر قرآن بپردازد.در این پژوهش بعد از بررسی چالش‌های اساسی درباره طبیعت بشر از منظر روان‌شناسی و قرآن به موضوع انسان سالم و رشدیافته پرداخته شده است . ابتدا از منظر روان‌شناسان مختلف که در حوزه انسان سالم و انسان رشد یافته نظریاتی داشته‌اند سخن به میان آمده و سپس از منظر قرآن کریم به این موضوع پرداخته شده است . رشدیافتگی در قرآن کریم از طریق شبکه معنا شناسی کشف و ویژگی‌های انسان رشدیافته استخراج و از طریق تحلیل محتوا شاخصه‌های آنها دسته‌بندی گردیده است . بعد از توصیف قرآنی، تبیین روان‌شناختی ویژگی های انسان رشدیافته با توجه به ابعاد شخصیت یعنی سه حوزه شناختی ، انگیزشی و رفتاری انجام پذیرفته و همچنین از منظر صفات در شخصیت با توجه به تقسیم بندی کتل در سه حوزه پویشی ، توانشی و خلقی ، دسته‌بندی ویژگی‌ها انجام شده است . در پایان به ویژگی های اختصاصی الگوی قرآن در بیان و ارائه شخصیت رشد یافته در مقایسه با نظریه‌های روان شناسان کمال پرداخته شده است.