مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

---

‫تفسير من وحى القرآن تأليف سيّد محمّدحسين فضل اللَّه مشتمل بر 24 جلد مى‏باشد. كه در اين پايان نامه سعى شده تفسير ايشان مطرح ومورد نقد وبررسى قرار گيرد. اين تحقيق شامل سه فصل مى‏باشد، در فصل اوّل شخصيت مفسر وعوامل مؤثر بر رشد فكرى وشخصيتى فضل اللَّه واساتيد وتأليفات ايشان بيان خواهد شد. فصل دوم مشتمل بر اصول اساسى مى‏باشد كه سيد فضل اللَّه در تفسيرش توضيح داده‏اند از جمله بُعد تربيتى، بعد سياسى، بعد حركى، بعد عقلى كه سعى در توضيح وتحليل ونقد وبررسى آن داريم. در فصل سوم نمونه‏هاى از تفسير مفسر مانند زن، اسرائيليات، نسخ، حديث، أسباب نزول، قصه‏هاى قرآنى وتفسير علمى آنها بيان خواهد شد. البته بعضى از مناقشات با صاحب الميزان انتخاب وبه عنوان نمونه براى آشنايى بيشتر با فكر واستدلال وچگونگى تفسير مفسر خواهد آمد. در پايان نتائج بحث بيان و مطالبى كه در تفسير سيد فضل اللَّه بوده، نقد و بررسى خواهد شد.

‫نوشتار حاضر پژوهشی پیرامون سه مقام اخروی نبی اکرم (ص) (شفاعت، محمود و شهادت) است، که در آن با نگاهی جامع به آیات قرآن و روایات اسلامی و با استفاده از متون تفسیری، کلامی، عرفانی و فلسفی ابعاد و جوانب مختلف این سه مقام در چهار فصل توصیف، تحلیل و تببین گردیده است. فصل اول: کلیات که در آن علاوه بر تبیین موضوع و پیشینه بحث به بیان اهمیت و اهداف پژوهش پرداخته ایم. فصل دوم اختصاص به مقام شفاعت رسول اکرم دارد و شامل دو بخش می باشد. در بخش اول ماهیت شفاعت و حکمت آن مورد بررسی قرار گرفته است؛ و پس از تعریف لغوی و اصطلاحی شفاعت، تحلیلی از حکمت اعطای مقام شفاعت به رسول اکرم از منظر فلاسفه و عرفا ارائه گردیده است؛ بعد از ذکر اقسام شفاعت صحیح، شبهات مطروحه پیرامون مساله شفاعت پاسخ داده شده است. در پایان این بخش برای تکمیل مباحث نمونه هایی از شفاعتهای دنیایی پیامبراکرم آمده است. در بخش دوم با عنوان گستره شفاعت نبی اکرم از دیدگاه فریقین، دیدگاهها و ادله شیعه واشاعره با معتزله در مورد حیطه شفاعت رسول اکرم به طور جداکانه و به صورت تطبیقی بررسی شده است، سپس گونه ها و شروط شفاعت نجات از روح مطرح گردیده است. در فصل سوم مقام محمود رسول اکرم بررسی شده که در آن پس از تعریف لغوی و اصطلاحی حمد و مقام محمود؛ رابطه میان مقام محمود با سایر مقامات اختصاصی رسول اکرم تبیین گردیده و در پایان جلوه هایی از شفاعت کبرای حضرت رسول اکرم که مصداق بارز مقام محمود می باشد آمده است. فصل چهارم اختصاص به مقام شهادت رسول اکرم دارد. که در آن پس از بیان مفهوم لغوی اصطلاحی و قرآنی شهادت، نگاهی گذرا به شاهدان روز قیامت شده است، سپس مقام شهادت رسول اکرم بررسی و حیطه شهادت آن حضرت را تبیین کرده ایم. واژه های کلیدی: نبی اکرم، مقام شفاعت، مقام محمود، مقام شهادت. Abstract The present writing is a research about the prophet mohammad three enternal ranks which are intercession, praised and testimony. In this research by a comprehensive look on quran verses and islamic anecontes and by use of interpretive, verbal(lingual), numinous and philosophic textes different dimentions and parts of this three ranks have been described, analysed and clarifyed in 4 chapters. The first chapter which is pretain two intercession ranks of the praphet mohammad, cansists of two sections: in the first section the identity of intercession and it s philosophy have been presented; after verbal and collquial defenition of intercession, an analysis of intercession rank grant philosophy to the parphet mohammad have been presented from the site of philosaphers and knowledgors; after mention of carrect types of intercession, the debated daubts around the intercession issue have been replied. At the end of this section in order to complete the subjects, some examples of worldly intercession of the prophet mohammad have been pointed. In the second section with the title of the prophet mohammad intercession range from the view point of pharighin (two shiie and sunni sect ), the shiya and ashaerehs views and reasons against motazeleh araund the prophet mohammad intercession which caused to save from hell have been raised. In the third chapter, praised position (rank) of the prophet mohammad have been investigated that in this chapter after verbal and colloquial definition of praise rank, the relrtion between praised rank and ather spesial positions of the prophet mohammad mainfestations which is the obvious instance of praised position have been carsiered. The forth chapter is set aside the testimany rank of the prophet mohammad which in it after knowing verbal, collaquial and quranian concept of testimony, we have abrif look at the resurrection day witnesses, then the testimony rank of the prophet mohammad have been studied and explaind ariund that hazrat s testimony. Key words: the prophet mohammad, intercession rank, praised rank and testimony rank.

‫در زبان عربی کلمتی وجود دارند که دلالت بر دو معنای متضاد می¬کنند. لغت شناسان در بررسی¬های خود، تعداد آنها را میان «چهارصد کلمه» در کتب قدیم تا «بیست و دو کلمه» در کتب جدید، متغیر دانسته¬اند. که این تفاوت در تعداد به تفاوت دیدگاه لغت¬شناسان درباره¬ی وجود چنین کلماتی در زبان عرب باز می¬گردد. برخی از محققان از قدما و متأخران از وجود این کلمات در زبان عرب دفاع کرده¬اند و برخی دیگر درصدد انکار تام این کلمات و یا تنگ کردن دایره آنها بر آمده¬اند. محققان تلاش می¬کنند پیدایش این کلمات در زبان عربی را به عامل یا عواملی بازگردانند که دوزاده عامل عامل را در پیدایش چنین کلماتی قابل بررسی است. به نظر می¬رسد که بر اساسنظرات محققان و به ویژه متأخران بهتوان تعدا قابل توجهی از این کلمات را از دابره کلمات اضداد خارج نمود و به تبع آن، وجود آنها در قرآن کریم را نیز رد کرد. از بررسی تفسیر نود و یک واژه از این کلمات که در قرآن کریم استعمال شده¬اند- بر اساس دو تفسیر «مجمع البیان» و کشاف»- شمار فراوانی از آنها از دایره کلمات اضداد خارج می¬شوند. «طبرسی و زمخشری» معنای بسیاری از این کلمات را در لغت به یک اصل واحد باز می¬گردانند. علاوه بر ان که از میان این واژگان، طبرسی به ضد بودن پنج واژه و زمخشری به ضد بودن فقط یک واژه اشاره کرده است. از حیث نقش تفسیری که این کلمات در قران کریم ایفا نموده¬اند، می ¬توان چنین گفت که این کلماتبر اساس این دو تفسیر غالبا یا در معنای غیر از دو معنای ضد خود استعمال شده¬اند و یا قط یک معنا از دو معنای ضد برای آنها در آیات، قابل تصور است و یا دو معنای ضد، در آیات مختلف آمده قابل جمع در یک آیه نیستند. تعداد محدودی از کلماتی که برای آنها دو معنا در یک آیه قابل بررسی است، بر مبنای این دو تفسیر به عوامل مختلفی مانند اختلاف قرائت، عوامل بلاغی، اختلاف نظر مفسران در تفسیر آیات و ..) بازگردانده شده¬اند. بنابراین بر اساس نظر محققیقان و نیز با توجه به بررسی تفسیری این کلمات در آیات، می¬توان چنین گفت که پیدایش ضدیت در معانی کلمات اضداد، پدیده ای است که در اثر عوامل مختلفی به کلمه عارض شده و توجه به کاربرد کلمه در جمله و قراین و سیاق موجود در کلام، نقش مهمی در دریافت مقصود چنین کلماتی دارند. واژگان کلیدی: واژه، کلمه، اضداد، قرآن، مجمع البیان، کشاف، طبرسی، زمخشری