مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

---

---

‫بررسي دو پديده باد و باران از منظر علوم طبيعي و مطالعه و تطبيق يافته‌هاي دانشمندان با ديدگاه قرآن و روايات، موضوع پايان‌نامه حاضر است. نويسنده با اين اعتقاد که محققان علوم طبيعي در زمينه هواشناسي و تأثير بادها بر ابرها و توليد باران، دستاودهاي قطعي و قابل اعتمادي دارند و اين يافته‌ها مي‌تواند در فهم آيات مرتبط با اين دو پديده کمک شاياني نمايد و اعجاز علمي قرآن را نيز آشکار سازد، به تحقيق در اين مسئله از دو جهت علمي و قرآني پرداخته است. در اين راستا ابتدا اطلاعاتي اجمالي در باره علم «آب و هواشناسي» و يافته‌هاي قطعي آن ارائه مي‌دهد و به چگونگي ايجاد باد از نظر اين علم و تقسيم‌بندي و فوايد آن مي‌پردازد. وي در يك تقسيم‌بندي، بادها را به بادهاي جهاني، بادهاي منطقه‌اي يا موسمي و بادهاي محلي تقسيم کرده و از فوايد آنها، تعديل حرارت و رطوبت زمين، تأثير آنها در شکل‌گيري و لقاح و نقل و انتقال ابرها و تأثير آنها بر تلقيح و باروري گياهان و در جابه‌جايي هواي مسموم را ذكر مي‌نمايد. در ادامه به بيان چگونگي تشكيل باران و انواع بارش‌هاي جامد مانند برف وتگرگ و توصيف ابرها و بيان انواع و اقسام آنها و نحوه تشكيل تگرگ و رابطه آن با باد و باران و رابطه باد با رعد و برق و باران مي‌پردازد. پس از آن، آيات قرآني نازل شده در باره باد، باران و ابرها را در سرفصل‌هاي متعددي مرتب نموده، به توضيح ديدگاه مفسران در باره اين آيات مي‌پردازد. وي سپس به اين نتيجه مي‌رسد كه از اين آيات مي‌توان نكات دقيق علمي را دريافت كه در بعضي موارد بيانگر اعجاز علمي قرآن است؛ چرا كه در زمان نزول قرآن و حتي تا چند دهه قبل، اطلاع چنداني از رابطه دقيق باد و باران و نحوه تشكيل ابرها در دست نبود و گفته‌هاي قرآن با يافته‌هاي علمي و قطعي روز مطابقت دارد. او در ادامه به جست‌وجوي اين بحث در روايات پرداخته و روايات زيادي را در اين باره ارائه مي‌دهد. در پايان، به رابطه باد و باران با مقولات ديگري مانند رابطه نزول و عدم نزول باران با اعمال انسان و رحمت بودن يا عذاب بودن باران براي انسان، و تأثير باد و باران بر سلامت انسان و محيط زيست مي‌پردازد.

‫پژوهش حاضر مشتمل بر دو فصل با اين موضوعات است: فصل اول: ماهيت تقديم و تأخير در آيات قرآن، تقديم و تأخير از ديدگاه زركشى در البرهان، تقديم و تأخير از ديدگاه سيوطى در الاتقان، تقديم و تأخير در آيات قرآن در تفسير مجمع البيان، تقديم و تأخير در كتب ادبى؛ فصل دوم، بررسى مصايق تقديم و تأخير در آيات قرآن وبيان حكمتهاى آن. در اين فصل تقديم و تأخير و حكمت آن در 1559 آيه مورد بررسى قرار گرفتهاست."

‫اين پژوهش، ضمن تبيين ابعاد اعجاز علمي قرآن؛ به نقش اين مسأله در تفسير قرآن کريم، با توجه به پيشرفت‌هاي مهم صورت گرفته در عرصه علوم تجربي، پرداخته و روش تفسير علمي و ويژگي‌هاي اين گونه تفسير را تجزيه و تحليل کرده است. نويسنده در سه فصل، ضمن بررسي برخي از رخدادهاي علمي مطرح شده در قرآن کريم، تطابق اين رخدادها و وقايع را با حقايق علمي جهان هستي تشريح نموده است: فصل اول پژوهش، به تبيين مفردات تحقيق، مانند معناي لغوي و اصطلاحي اعجاز، معجزه، تفسير، تأويل، تفسير علمي، بلاغت و فصاحت قرآن و نيز مناقشه علماي تفسير در وجود گونه‌اي از تفسير به نام "تفسيرعلمي" و شرايط چنين تفسيري اشاره کرده و روش آنان را در بيان ابعاد مختلف اعجاز قرآن، به ويژه اسلوب بلاغي آن، اعجاز نفسي قرآن، قصص قرآن، اخبار غيبي قرآن و معيارهاي اعجاز علمي قرآن بيان نموده است. فصل دوم تحقيق، افزون بر بررسي مظاهري از اعجاز علمي قرآن کريم، مانند ديدگاه قرآن از آفرينش انسان، مراحل خلقت جنين و تکامل آن؛ به تبيين مسايل طبي و بهداشتي موجود در قرآن، مانند تحريم لواط و فحشاي جنسي و ارتباط اين مسأله با پديده ايدز و امراض مقاربتي، خواص برخي از خوراکي‌ها، مانند عسل، خاصيت بهداشتي روزه و امثال اين موارد پرداخته است. نويسنده در فصل سوم، روش تفسير علمي قرآن را با توجه به آموزه‌هاي علمي مندرج در اين کتاب آسماني بيان کرده و ضمن طرح ضوابط تفسير علمي، تاريخچه اين تفسير و تبيين و نقد نمونه‌هايي از تفسير علمي و دلايل مخالفين تفسير علمي؛ دلايل موافقان تفسير علمي قرآن را همراه با شرايط و موازين اين تفسير از سوي آنان مطرح کرده و نمونه‌هايي از تفسير صحيح علمي قرآن را ارائه نموده است.