مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

«آزادى» را می‌توان از مفاهیمى دانست که علیرغم سوءاستفاده‌های بسیار از آن، همچنان به عنوان واژه‏اى مثبت در فرهنگها و جوامع مختلف و در تضارب افکار و اندیشه‌های بشری و با الفاظ متفاوت رواج دارد و همگان بیش از هر چیز دیگر به آن تعلق خاطر دارند و براى نیل و وصول به آن عزیزترین سرمایه‌های خویش را تقدیم می‌کنند. با تمام علاقه ای که بشر به این مفهوم بلندمرتبه دارد، این مفهوم در مقام ثبوت (وجود اختیار در انسان) و در مقام اثبات (قلمرو اختیارات و آزادی بشر در جامعه) همچنان در هاله ای از ابهام برای متفکران حوزه های مختلف باقی مانده است. این مقاله ضمن استناد به گوهر عقل انسانی به عنوان دلیل اختیار وی تنها عقل را عقال آزادی انسان می داند و بر این اساس و با رویکردی فلسفی و کلامی به بررسی معنی اختیار بشر در خلقت و آزادی و قلمرو آن در جامعه می پردازد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 221 تا 241

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

اخــــلاق مادری در اســـلام و فمینیســـــم

نویسنده:

اقدس یزدی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

قم: دانشگاه قم,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

تفاوت طبیعی زن و مرد , اخلاق اسلامی و دینی , فمینیسم , فمینیسم افراطی , مطالعات زنان و خانواده , اخلاق مادرانه

کلیدواژه‌های فرعی :

ازدواج , برابری جنسیتی , ایدئولوژی مرد سالاری , مکتب اخلاق فمینیستی , حقوق زن(جنسیت) , نسبیت اخلاق , آزادی جنسی , آزادی فردی , تولید مثل , سقط جنین عادی , عفت , ورع , حق پدر و مادر , آداب تربیت فرزند , تعلیم و تربیت اسلامی , فلسفه اخلاق (عام) , اجتماع طبیعی قراردادی , اسطوره عشق مادری , آزادی سقط جنین , جامعه شناسی مهدکودک ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی , مرتضی مطهری , محمدتقی مصباح یزدی

چکیده :

تفاوت‌های تکوینی جسمی و روحی زن و مرد در خلقت هدفمند بوده است و کمال زن در تکاپو و حرکت درچهارچوب فطری و خلقتی او نهفته است. اسلام مادری را با ضوابط خاص اخلاقی آن از جمله نمودهای عالی کمال زن دانسته، پرورش نسل را خطیرترین وظیفه ی زن می‌داند. در جهان غرب به موازات نهضت حقوق بشر و انقلاب صنعتی، جنبش هایی برای احقاق حقوق زنان و برابری با مردان با عنوان "فمینیسم" به ظهور پیوست. این نهضت طی تطوّرات خود به ایدئولوژی همه جانبه با گرایش‌های متفاوت تبدیل شده است. فمینیست‌های تندرو بر اساس مبانی فکری و فلسفی خاص چون اصل فرد گرایی و آزادی جنسی، مادری را مهم ترین عامل فرودستی و سرکوب زنان می‌دانند. از نظر آنان مرد سالاری برسراسر تاریخ، جامعه و علم سیطره داشته، شؤون و خصلت‌های خاص زنان نادیده گرفته شده است. آنان با انتقاد از اخلاق سنتی، در پی رهیافت‌های جدیدی بوده اند تا ضمن ستایش و اثبات برتری خصلت‌های زنانه، با تعمیم آنها راهکارهای کلی اخلاقی درسطح عموم جامعه ارائه دهند. از جمله رهیافت-‌های آنها به حوزۀ اخلاق، اخلاق مادرانه است. آنان با این رویکرد در پی آنند تا رابطه ی محبت -آمیز و خیر خواهانه ی مادر- فرزندی را الگوی تمام روابط اجتماعی بشر قرار دهند. اسلام فضایلی چون تقوا، عفت، صبر و ایثار و ... را ضروری عملکرد مقام مادری دانسته، دامان مادر را اولین مدرسه انسان و مهم ترین عامل انتقال ارزش‌ها به نسل‌ها می‌داند.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 151 تا 183

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

فرهنگی. علمی. اجتماعی: علامه سید محمد حسین طباطبایی، آیت عظیم الهی

نویسنده:

زهرا آشیان

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

تهران : دانشگاه امام صادق (ع)، انتشارات,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

اخلاق اسلامی و دینی , اصطلاحنامه اخلاق اسلامی , عرفان عملی , زندگینامه بزرگان , زندگینامه علامه طباطبایی , تفسیر المیزان (کتاب)

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی

چکیده :

این مقاله به بیان شمه ای از روحیات و زندگی و حیات معنوی علامه طباطبایی می پردازد. در این مقاله سعی شده است با رجوع به خاطرات خود ایشان و شاگردانشان تصویری از زندگی این فیلسوف و مفسر بزرگ قرآن به نمایش گذاشته شود و در ادامه درباره خصوصیات تفسیر المیزان نیز توضیحاتی داده شده است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 41 تا 48

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

توکل (2)

نویسنده:

آفرین زارع

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

تهران: دانشگاه امام صادق (ع)، انتشارات,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

اخلاق اسلامی و دینی , توکل , فلسفه اخلاق (عام)

کلیدواژه‌های فرعی :

توکل بر خداوند , تقابل توکل و خودبینی , توکل ماموران الهی بر خداوند , توکل در مقابل شیطان , نقش توکل در توحید ,

چکیده :

این مقاله به بیان حقیقت توکل و همچنین مصادیق آن در قرآن می پردازد و در صدد است که بیان کند این صفت اخلاقی طبق نظر قرآن اولا از صفات چه کسانی است و ثانیا کدام ویژگی ها جزو ذاتیات فرد متوکل است و بینش چنین فردی چیست و در آخر این که در کدامین موارد قرآن روی این فضیلت تأکید دارد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 2 تا 5

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

نگاهی به زندگی بانوی مجتهده امین

نویسنده:

فاطمه همتی

نوع منبع :

مدخل آثار(دانشنامه آثار) , مدخل اعلام(دانشنامه اعلام) , کتابخانه عمومی , نمایه مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

تهران: دانشگاه امام صادق (ع)، انتشارات,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

لقاء الله , اخلاق اسلامی و دینی , اصطلاحنامه اخلاق اسلامی , خود سازی , مقامات سلوک(مقابل مقامات کمال) , زندگی بانو مجتهده امین , زندگینامه بزرگان , کتابشناسی بانو مجتهده امین , وصیت نامه بانو مجتهده امین

چکیده :

بانو مجتده امین از جمله زنانی است که به مقامات بالای عرفانی و فقهی و فلسفی در زمان خود نائل شد و در زمره شاگردان علمای بزرگ عصر خود در آمد به نحوی که فضایل و کرامات و مقام علمی او مشهور همگان شد. این مقاله شرحی کوتاه از زندگی این شخصیت برجسته تاریخ اسلامی و فضایل او به ضمیمه فراز هایی از وصیت نامه وی است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 35 تا 39

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

حکمت عملی در قرآن

نویسنده:

نظرعلی حسین آبادی

نوع منبع :

رساله تحصیلی

منابع دیجیتالی :

چکیده

وضعیت نشر :

پایگاه اطلاع رسانی حوزه: ,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

اخلاق اسلامی و دینی , حکمت عملی , اصطلاحنامه علوم قرآنی , رذایل اخلاقی , فضایل اخلاقی , توحید(اخلاق اسلامی) , اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی) , هواپرستی

چکیده :

بررسی حکمت عملی در قرآن است. نویسنده بدون بخش بندی و فصل بندی به ارائه مطالب خود پرداخته است. وی پس از طرح برخی مطالب مقدماتی همچون حکمت از دیدگاه قرآن، مذهب تفکیک، برخی ویژگی های قرآن، اقسام هدایت، مراحل سه گانة نفس، انواع حکمت های قرآنی و چندین نکته دیگر، 28 مورد از حکمت های سوره اسراء را برشمرده است. در ادامه نیز به تبیین و تشریح 12 حکمت از قرآن به صورت موضوعی اشاره می کند. «از چیزی که یقین نداری پیروی نکن» عنوان اولین حکمت است که ذیل آن موضوعاتی همچون موانع عقل، هواپرستی، وساوس شیطان، خبث باطنی و دنیاخواهی آمده است. یکی دیگر از حکمت های مورد بحث «ظلم و عدل» است که شامل مباحثی همچون چگونگی پیدایش خوی ستمگری، ظلم از منظر علم اخلاق، پیامدهای ظلم و دوازده مورد از مصادیق ظلم در قرآن است. «راست بگوئید» عنوان حکمت دیگر است که از اهمیت اصلاح زبان، صحت یکی از آداب سلوک و دروغ و مفاسد آن در ذیلش بحث شده است و حکمت دیگر «هیچ کس غیبت نکند» است که به غیبت و سخن شهید ثانی، سومین آفت زبان، تهمت و ناسزاگویی اشاره می کند.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

کتاب ميزان الحكمه

نویسنده:

محمد محمدي ري شهري

نوع منبع :

مدخل آثار(دانشنامه آثار)

منابع دیجیتالی :

متن

وضعیت نشر :

مرکزمطالعات وپاسخگویی به شبهات اندیشه قم,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

مسایل کلامی , اخلاق اسلامی و دینی , توحید(اخلاق اسلامی)

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

جایگاه حکمت در نظام اخلاقی اسلام

نویسنده:

ژاله جندقیان

نوع منبع :

رساله تحصیلی

وضعیت نشر :

ایرانداک,

کلیدواژه‌های اصلی :

اخلاق اسلامی و دینی , مکتب اخلاقی اسلام , فلسفه اسلامی , فضایل اخلاقی , توحید(اخلاق اسلامی) , فلسفه اخلاق اسلامی

چکیده :

حکمت، کارکردی اساسی در اخلاق عملی و علمی دارد؛ به گونه ای که علم اخلاق یکی از شاخه های حکمت به شمار می آید. حکمت مفهوم ساده ی پیچیده ای است که در پایان تهذیب اخلاق و صفای باطن در نفس آدمی پدیدار می شود.در واقع حکمت، هم آغازگر و هم نتیجه ی اخلاق است؛ از این رو بسیار قابل تامل و بررسی است آنچه در آغاز عمل نیاز است، تقلید و طی طریق سعادت از راه عمل و کسب فضایل است. شریعت در این راه به عنوان نقطه ی آغاز حکمت، راه و مسیر سعادت را خط کشی می کند و با عمل کردن در این چهار چوب مسیر کسب حکمت گشوده تر شده، در نهایت تهذیب اخلاق و صفای باطن به انسان اعطا و هدف دین و فطرت که ایجاد تمامی مکارم اخلاق در انسان است، محقق می شود. حکمت در چند حوزه قابل طرح است که بی ارتباط با یکدیگر نیز نیستند. لفظ عام حکمت که محل تقسیم قرار می گیرد، با فضیلت روحی حکمت که حاصل تهذیب قوه عقل است، پیوندی شگفت دارد. زمانی که حکمت به عنوان یک فضیلت روحی در انسان حاصل شد و نفس به حالت تعادل مطلوب و کارآیی صحیح رسید، کسب معارف حقیقی حکمت برای او حاصل می شود. البته آن حکمت حقیقی که مقصود نظام اخلاقی اسلام و آیات و روایات است، با لفظ عام حکمت که محل تقسیم علوم قرار می گیرد، متفاوت است که این مساله ریشه در اشتباه فاحش پیشینیان در نامگذاری علوم داشته باشد. حکمت از آن دست اموری است که با زوایای مختلف قابل واکاوی است. بررسی دیدگاه خواجه نصیر الدین طوسی به عنوان یک فیلسوف متعهد و مسلمان و امام محمد غزالی به عنوان یک عارف اهل سنت در این چهار چوب، تاحدودی ما را به جمع بندی خوبی در این زمینه می رساند. هر دو اندیشمند با هدف مشترک و روشهای متفاوت به نتیجه ای واحد می رسند که برگرفته از معنای کامل حکمت در قرآن کریم است. اخلاق به عنوان شاکله ی انسانی که زوال و تغییری نخواهد یافت مطرح است و حکمت به عنوان سر لوحه ی این شاکله در تار و پود آن نیز حضور داشته، مقصد را نیز به ما نشان می دهد. حضور موثر و شاکله ساز حکمت در نظام اخلاق اسلامی، عقلانیت، عینی گرایی و واقع گرایی این نظام است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر