جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

عرفان و تصوف مکتبی است که مانند بسیاری از مکاتب، به دنبال شناخت حقیقت وجود و ذات لایزال الهی است، با این تفاوت که مبدأ و منشأ اندیشه های صوفیانه، دین مبین اسلام و وحی و حدیث و روایت است. در اندیشه های محوری عرفان، انسان کامل از ارکان حائز اهمیت به شمار می رود که مظهر تجلی صفات الهی، آگاه از اسرار هستی، واسطه فیض پروردگار و جامع کمالات الهی است که با القاب و عناوینی مانند: قطب، مرشد، جام جهان نما، ولی، خلیفه خدا، چشمه حیات، خضر و ... نامیده شده است. حکیم نظامی ضمن نگرش فلسفی وار به جهان هستی و آشنایی با حکمت نو افلاطونی و اشراقی، با کاربرد اصطلاحات صوفیانه مانند: عشق، باده، خرابات، ساقی و دیگر تعابیر عرفانی در منظومه های خود، موجب شده که او را متمایل به تفکرات عارفانه بشمارند. در تعابیر حکیم گنجه، انسان کامل، همان خلیفة الله، قطب، خضر، ولی، آیینه، آب حیات و ... است که شباهت و اشتراک فراوان با تعابیر اهل تصوف دارد. در این مقاله به تبیین نگاه نظامی به انسان کامل و تقارن اندیشه های او با تفکرات عارفانه و صوفیانه به شیوه توصیفی تحلیلی و ابزار کتابخانه ای پرداخته شده است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 73 تا 98

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

امام علی(ع) از نگاه مولانا جلال الدین محمد بلخی

نویسنده:

رحمت الله ضیایی ارزگانی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

تهران: دبیرخانه شورای برنامه ریزی مدارس علوم دینی اهل سنت,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

اهل بیت , شمس تبریزی , نیشابور , مولانا , فضایل اخلاقی امام علی (ع) , عطار , امیرالمومنین علی بن ابی طالب (ع) , بلخ , قونیه , بهاء ولد , امام علی , امام علی (ع) در مثنوی , ستایش اهل بیت

کلیدواژه‌های فرعی :

مولا , شمس تبریزی , باب علم رسول الله (ص) , قلع باب خیبر , ذوالفقار , راز با چاه گفتن , نبرد امام علی با عمرو بن عبدود , مقام سبطین ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

مرتضی مطهری

چکیده :

مولانا جلال الدین محمد بلخی از کسانی است که تا حدودی موقعیت و جایگاه اهل بیت(ع) و خصوصاً امام علی(ع) را درک نموده و در آثار عظیم و فخیم خویش با زبان دلنشین شعر از برخی فضائل امام علی(ع) سخن گفته است که عمق نگرش ایشان را به ساحت مقدس امیر بیان نشان می دهد که شاید یکی از برجسته ترین عوامل جاودانگی این مرد بزرگ و آثارشان نهفته در همین نکته باشد، بنابراین در این نوشته به بازخوانی سخنان مولانا درباره امام علی(ع) پرداخته می شود و پیش از آن نیم نگاهی به زندگینامه و تطوراتی که ایشان برای رسیدن به قله های معرفت طی نموده است خواهیم انداخت.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 45 تا 65

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

اعتبار قاعده الواحد در نظام های وحدت وجودی: در پرتوی ارتباطش با قاعده «بسیط الحقیقه»

نویسنده:

منیره پلنگی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

شیراز: دانشگاه شیراز,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

توحید , صفات الهی , امامت , قاعده بسیط الحقیقه , قاعده «الواحد» , نظام وحدت وجودی , رابطه وحدت و کثرت , شخصیت ها , عرفان نظری

کلیدواژه‌های فرعی :

توحید , وحدت وجود , سنخیت , ظهور , کثرت , ظهور ظلی , نفس رحمانی , بساطت , جعل , صدور , وحدت صرفه , وحدت عددی , حق مخلوق , مجعول حقیقی , جهت صدور , جعل وجود , جعل بسیط ماهیت , امامان معصوم علیهم السلام ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین

شاپا (issn):

2251-6123

چکیده :

در این مقاله، قاعده‌ معروف الواحد در نظام‌های وحدت وجودی ارزیابی می‌شود و با توجه به قاعده‌ دیگری که عموما برای چنین نظام‌هایی بنیادی است، یعنی «قاعده‌ بسیط الحقیقه کل الاشیاء»، نتیجه خواهیم گرفت که نظر به بساطت محض «مصدر» که به معنای جامعیت و کل الوجود بودن است، دیگر به تبیین و تحکیم قاعده‌ الواحد برطبق روال مرسوم نیازی نیست. در طراحی استدلال‌های مرسوم، برای اثبات قاعده‌ الواحد یک تقابل رفع ‌نشدنی میان وحدت و کثرت فرض شده است. به نظر می‌رسد تلقی تقابل و اجتماع ‌ناپذیر بودن وحدت و کثرت، ریشه در نادیده گرفتن قاعده‌ بسیط‌ الحقیقه دارد. به این قاعده در نظام‌هایی که نوعا وحدت وجودی نیستند توجه نشده است و لذا می‌توان ادعا کرد که بها دادن به قاعده‌ ‌الواحد، با همان سبک و سیاق مرسوم، غفلت از وحدت صرفه‌ وجود حق بوده است. وحدت صرفه، چون تقابل میان وحدت و کثرت را می‌زداید، اعتبار قاعده‌‌ الواحد را، بدان‌گونه که مبتنی بر چنین تقابلی است، مخدوش می‌سازد، زیرا این‌جا دیگر «وحدت»، چه در «مصدر» و چه در «صادر» هیچ‌کدام مقابل «کثرت» نیست، بلکه در اولی به‌نحو کثرت است در وحدت و در دومی به‌نحو وحدت است در کثرت. از همین‌روست که در اندیشه‌ ابن‌عربی و نیز ملاصدرا، نفس رحمانی یا حق مخلوق به (که همان وجود ساری در ماسواست) تنها صادر و صادر اول و آخر است. در همین چارچوب، معنای «صدور» به ناچار نیازمند تحولی اساسی بوده، مبدل به معنای «ظهور» خواهد شد. هم‌چنین در این زمینه، تأمل و ارزیابی «مجعول حقیقی» و «سنخیت» میان علت و معلول از نو باید صورت گیرد.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 57 تا 74

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

آیا عرفان نظری ممکن است؟ : سال 3، شماره 4 : اسراء

نویسنده:

محمد فنایی اشکوری

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

قم: موسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراء,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

امکان عرفان نظری , عرفان نظری

کلیدواژه‌های فرعی :

بیان ناپذیری خدای متعال , امکان شهود , تجارب عرفانی (تجربه عرفانی) , بیان ناپذیری تجربه عرفانی , حجیت شهود , ورای طور عقل , امکان شهود عرفانی , اعتبار شهود عرفانی , حجیت شهود عرفانی , رابطه عقل و شهود عرفانی , توصیف پذیری تجربه عرفانی , پیش فرض امکان عرفان نظری , مبادی تصدیقی عرفان نظری , امکان معرفت شهودی , مسئله حافظ , نسبت عرفان نظری و فلسفه اولی ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , محمد بن یعقوب کلینی , ملا عبدالرزاق لاهیجی , علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی

شاپا (issn):

2383-2916

چکیده :

عرفان نظری از علومی است که در حدود قرن هفتم هجری در جهان اسلام، عمدتا به ابتکار محیی الدین ابن عربی شکل گرفت و از آن زمان تاکنون در حوزه‌های معنوی و حِکمی اسلامی مطرح بوده است. این علم عهده‌دار ارائه جهان‌بینی عرفانی است و در آن یافته‌های شهودی عرفا تجزیه و تحلیل و احیانا بر دعاوی آنان استدلال عقلی یا نقلی می‌شود. اما استخراج یک جهان‌بینی نظری از تجربه‌های عرفانی، هنگامی میسر است که اولا شهود عرفانی را ممکن بدانیم؛ ثانیا فی الجمله برای آن اعتبار و حجیت قائل باشیم؛ ثالثا به توانمندی عقل بر فهم شهودهای عرفانی معتقد باشیم؛ رابعا تجربه عرفانی را قابل توصیف و بیان بدانیم. اینها از مهمترین پیش‌فرض‌های امکان عرفان نظری است. اما این پیش‌فرض‌ها چه از سوی برخی از عرفا و چه از طرف برخی فلاسفه در شرق و غرب، همواره مورد مناقشه بوده است. بنابراین، امکان عرفان نظری به عنوان یک علم، وابسته به اثبات این پیش‌فرض‌ها است. مفروضات مزبور از مبادی تصدیقی عرفان نظری است که باید در «فلسفه عرفان نظری» تحقیق شود. از سوی دیگر، از آنجا که عرفان نظری و فلسفه اولی، مسائل مشترک بسیاری دارند، توجیه علمی همچون عرفان نظری، در گرو پاسخ به این پرسش است که تفاوت عرفان نظری با فلسفه اولی، به ویژه فلسفه‌هایی که رنگ‌وبوی عرفانی دارند، چیست.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 67 تا 86

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

امر به معروف و نهی از منکر از منظر عرفانی (با تکیه بر اسرارالتوحید)

نویسنده:

جلیل مشیدی , یوسف اصغری بایقوت

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

تهران: دانشگاه آزاد اسلامی (واحد تهران جنوب),

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

ابو سعید ابوالخیر , اسرار التوحید , امر به معروف و نهی از منکر , وجوب امر به معروف , عرفان در مکتب خراسان , آداب امر به معروف و نهی از منکر , اصطلاحنامه تصوف , صوفیان (صوفیه) , اصطلاحنامه عرفان , عرفان و شریعت , اندیشه های ابوسعید ابوالخیر

کلیدواژه‌های فرعی :

پایبندی عرفا به شریعت , تساهل عارف , آیه 104 آل عمران , تصوف ایرانی , آیه 110 آل عمران , آیه 159 آل عمران , مقامات (عام) (عرفان نظری) , سالک , مراحل امر به معروف و نهی از منکر , مقام زهد , مقام رجاء , حالات و سخنان ابوسعید ابوالخیر , عرفان ابوسعید ابوالخیر , آیه 43 طه , آیه 44 طه , امر به معروف و نهی از منکر در قرآن , شرایط امر به معروف و نهی از منکر ,

چکیده :

امر به معروف و نهی از منکر موجب سلامت تعاملات و رفتارهای اجتماعی و ضامن اجراى اصول و قوانین در جامعه اسلامی است. هر چند همه فرقه ها و مکاتب و زیرمجموعه های جامعه اسلامی به گونه ای به این اصل معتقدند، از نظر شروط اجرا و چگونگی انجام آن تفاوت هایی میان آنها دیده می شود. هدف این مقاله بررسی شروط و چگونگی اجرای این اصل در میان عرفا با تکیه بر اسرارالتوحید است. بوسعید به این آموزه دینی توجه خاصی داشته است، اما تسامح و تساهل و آزاداندیشی وی و توجه به خلوص نیت در رفتار اشخاص موجب شده است که در مورد رفتار مرتکبان منکر خشونت و سختگیری نداشته باشد. از سویی بوسعید در ادای این فریضه بر اساس حال و مقال و شناخت شخصیت گناهکار، موثرترین و آسان ترین روش را پیش می گیرد که شامل روش زبانی، لطف و مهربانی در راستای ایجاد دگرگونی رفتار گناهکار و ... است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 117 تا 140

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

تحلیل پارادوکس تقابل وحدت ذات با جهان هستی از منظر امام علی(ع)

نویسنده:

مهدی دهباشی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

شیراز: دانشگاه شیراز,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

صفات الهی , امیرالمومنین علی بن ابی طالب (ع) , رابطه وحدت و کثرت , هستی شناسی اسلامی , وحدت حقه حقیقی , خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) , توحید خواص , پارادوکس تقابل وحدت و کثرت

کلیدواژه‌های فرعی :

نهج البلاغه (نهج‌البلاغه) , صفات جمال , کتاب توحید شیخ صدوق , معیت , اسمای الهی , عالم خلقت , عالم ماده , امر قدیم , اهل بیت(ع) , وحدت عددی , وحدت نوعی , محرک اول , جسم واحد نوعی , مُثُل , شی ء حادث , برهان بسیط الحقیقه , تجلی الهی , واجب تعالی (اسماء ذات) , قرآن , تثلیث مسیحی , صفات ثبوتی(مقابل سلبی) , صفات سلبی(عرفان نظری) , واحد عددی , رابطه قدیم و حادث , اقسام واحد , وحدت لابشرط , وحدت غیر مشبهه , نفی صفت از ذات , وحدت غیر مقسم , معیت مقارنه , معیت قیومی , لاشئ معه , مع کل شئ ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق

شاپا (issn):

2251-6123

چکیده :

مبحث وحدت و کثرت از دیرباز مورد توجه فلاسفه و متکلمان شرق و غرب بوده است و هر مکتبی بر اساس نگرشهای خود به این موضوع پرداخته است. ما در این مقاله با استفاده از سخنان امام عارفان به تحلیل این معضل پرداختیم. ابتدا معانی واحد را که حضرتش در روایتی بیان کرده اند به تفصیل مورد بحث قرار دادیم و علل و وجوه عقلی برخی معانی واحد را که اطلاقش بر خداوند سبحان جایز است و همچنین مواردی را که اطلاق آن بر خداوند جایز نیست تبیین نمودیم. وحدت حقه حقیقیه نافی هر نوع تعدد و کثرت است و در عین حال با همه کثرات معیت قیومی دارد. بر اساس این وحدت صفاتی ثبوتی حق تعالی مشتمل بر همه کمالات و اوصاف جمال و کمال خواهد بود بدون اینکه بین صفت و موصوف تمایزی باشد. تنها وجود باری تعالی است که در عین کثرت، واحد است بگونه ای که وحدتش مانع از کثرت، و کثرت اسمایی و صفاتی او مانع از وحدتش نخواهد بود. حیث وحدت و کثرت، اول و آخر و ظاهر و باطن یکی است، در حالی که در ماسوی الله چنین نیست. چرا که همه ممکنات چند حیثیتی هستند. انواع معیت، چه معیت حقی و چه معیت خلقی، به تفصیل، با استناد به آیات و سخنان حضرت در نهج البلاغه روایات مأثوره، تحلیل شده است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 95 تا 114

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

نقش «مسجد» و «امام جماعت» در توسعه اهداف فرهنگی اسلام

نویسنده:

عبدالهادی فقهی زاده ,حسین جدی , مصطفی نیرومندچوکامی

نوع منبع :

مقاله , کتابخانه عمومی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

تهران: دفتر مطالعات و تحقیقات علوم اسلامی سازمان عقیدتی سیاسی نیروی انتظامی,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

مسجد , ‌ فرهنگ , جایگاه مسجد , کارکرد عبادی مسجد , کارکرد سیاسی مسجد , کارکردهای مسجد , کارکردهای فرهنگی مسجد , نقش امام جماعت در جذب جوانان , کارکرد علمی آموزشی مسجد , نقش مساجد در وحدت اجتماعی , مسجد و آرامش , توسعه فرهنگ اسلامی , رسالت مسجد

کلیدواژه‌های فرعی :

کسب حلال , آیه 104 آل عمران , استجابت دعا , امر به معروف و نهی از منکر , انسجام خانوادگی , فقرزدایی , آیه 108 توبه , آیه 122 توبه , آیه 96 آل عمران , اهمیت دعا , امر به معروف و نهی از منکر در قرآن , آیه 18 توبه , مسجد در قرآن , مسجد در روایات , نقش مسجد در آموزش , آیه 71 توبه , پاداش نماز جماعت ,

چکیده :

منابع اسلامی از منزلت والای مسجد به عنوان یک نهاد فرهنگی- اجتماعی سخن می گویند. این مکان از صدر اسلام تاکنون با داشتن کارکردهای گوناگون، موجبات توسعه فرهنگ و تمدن اسلامی را مهیا ساخته است. از این رو، در صورت بازشناسی نقش مسجد و امام جماعت آن، می توان موجبات غنای فرهنگ اسلامی را در ابعاد مختلف علمی، آموزشی، عبادی و اجتماعی فراهم کرد. این کارکردها در بعد علمی- آموزشی عبارت اند از: برگزاری دوره های منظم دروس دینی و نشست های پاسخ گویی به پرسش ها و شبهات اعتقادی، فراهم کردن مکانی برای گذران اوقات فراغت نوجوانان و جوانان، آموزش شرایط و نحوه اجرای امر به معروف و نهی از منکر و نشر احکام کسب و تجارت برای برخورداری از بازار اسلامی. در بعد عبادی نیز مسجد مکانی مناسب برای یاد خدا، برپایی فرایض دینی و نیایش جمعی است. همچنین این مکان در بعد اجتماعی می تواند به عنوان بستری موثر برای وحدت اجتماعی، رفع مشکلات مالی مساکین، تحکیم بنیان خانواده و آرامش دل و بهداشت روان ایفای نقش کند.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 1 تا 25

مشخصات اثر

ثبت نظر

470 471 472 473 474 475 476 477 478 479

تعداد رکورد ها : 7962

درخواست مدرک

کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید

چنانچه قبلا عضو سایت شده‌اید ورود به سایت در غیر اینصورت عضویت در سایت را انتخاب نمایید

ورود به سایت

عضویت در سایت

ارسال نظر

نوع

توضیحات

آدرس پست الکترونیکی

کد امنیتی **

با موفقیت به ثبت رسید

كليه حقوق محفوظ است ، استفاده از مطالب با ذكر منبع بلامانع است.