جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

بحث پیرامون امامت و خلافت پس از پیامبر اکرم، یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین موضوعات در تاریخ اسلام است که همواره مورد توجه دانشمندان و پژوهشگران فریقین قرار داشته است. یکی از استنادات مهم در این زمینه، حدیث شریف «لا یحبک الا مؤمن و لا یبغضک الا منافق» است. در این حدیث، حضرت امیرالمومنین علی به عنوان معیاری برای تشخیص ایمان و نفاق افراد معرفی شده است که جایگاه بی‌بدیل آن حضرت در منظومه دینی اسلام است، ولی در وقایع پس از پیامبر نظیر سقیفه، این جایگاه نادیده گرفته شد. بنابراین مسئله اصلی پژوهش حاضر در آن است که امامت بلافصل حضرت امیرالمومنین علی را از حدیث مذکور ثابت کند و خلافت ابوبکر را در پرتو این معیار نبوی نفی نماید. این پژوهش از آن جهت ضرورت دارد که حدیث مورد بحث در منابع مختلف عامه نقل شده و نقش کلیدی در اثبات حقانیت حضرت امیرالمومنین علی و نفی خلافت ابوبکر دارد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد حدیثی- تاریخی به بررسی حدیث «لا یحبک الا مؤمن و لا یبغضک الا منافق» در منابع عامه می‌پردازد و با استناد به روایات، گزارش-های تاریخی و اقوال بزرگان آنها امامت حضرت امیرالمومنین علی را ثابت کرده و خلافت ابوبکر را نفی می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که حدیث مذکور، دلالت قطعی بر افضلیت و امامت حضرت امیرالمومنین علی دارد و رفتار ابوبکر، نمود بارز بغض و نفاق نسبت به امام است.

در رویکرد دینی، دنیا با ویژگی‌های خاصی طراحی شده تا بهترین موقعیت و محرک رشد انسانی باشد. هدف این تحقیق بازشناسی ویژگی‌های دنیا به‌منزله‌ی بستر و محرک رشد با تکیه ‌بر دیدگاه‌های امام علی(ع) و نیز استخراج شیوه‌های مواجهه‌ی سازنده با دنیا متناظر با این ویژگی‌هاست. این تحقیق به شیوه‌ی توصیفی - تحلیلی انجام شد و ده ویژگی برای دنیا به دست آمد (آمیختگی حق و باطل، تنوع و کثرت (انسان‌ها)، درهم‌تنیدگی رنج و لذت (آزمون محوری)، دار دگرگونی‌های مداوم، جولانگاه شیطان، محمل انتخاب، سرای حق و تکلیف، سرای عمل و عکس‌العمل، پیوستگی دنیا با جهان آخرت و تأثیر متقابل و سرنوشت مشترک). سپس، سی‌ودو (۳۲) اصل برای مواجهه‌ی سازنده با دنیا استخراج شد، ازجمله اتخاذ شاخص‌های حق، تقویت خرد، مسئولیت‌سپاری و مسئولیت‌پذیری متناسب با استعدادها و توانمندی‌ها، درک فلسفه‌ی سختی‌ها، تنظیم رغبت‌ها، هم‌مراقبتی، حق‌طلبی جمعی، وحدت مؤمنانه و مشارکت جمعی خیرمحور.

مساله جنگ تبوک و جانشین نمودن امیرالمومنین علی7 در مدینه، توسط رسول خدا6، یکی از فضیلت‌های برجسته و از ادلّه امامت آن حضرت است. در برخی منابع اسلامی، مطلب مزبور مورد تردید و تشکیک واقع شده است. در این پژوهش که به روش توصیفی ـ تحلیلی سامان یافته است، با بررسی مساله استخلاف از نگاه عالمان و منابع اسلامی شیعی و سنّی، اختصاص فضیلت استخلاف به امیرالمومنین7 تبیین شده، و دلالت آن بر امامت آن حضرت و نادرستی دیدگاه مخالف اثبات گردیده است.