جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

این تحقیق بر آن است تا براساس آیات قرآن کریم به بررسی مضامین قرآنی در زیارت جامعه کبیره بپردازد و آیاتی را که مستقیم و غیرمستقیم (بصورت اشاره لفظی یا مفهومی) در آن وارد شده است را مشخص نماید. ابتدا ضمن بیان واضح و روشنی از مسئله، با استشهاد به روایات ضرورت این تحقیق ثابت گردیده وسپس برای رسیدن به مقصود نهایی «مضامین قرآنی در زیارت جامعه کبیره» اهداف ویژه ای شامل موارد ذیل را بررسی می نماید : 1- بررسی آیاتی که صریحا با عین لفظ در زیارت جامعه کبیره وارد شده است. 2- بررسی آیاتی که غیرصریح (با اشاره لفظی یا مفهومی ) در زیارت جامعه کبیره آمده است . در فصل دوم با عنوان مرور مطالعاتی به بررسی و پیشینه تحقیق مذکور می پردازد. سپس در فصل سوم با توجه به ماهیت، اهداف و امکانات موجود، روش تحقیق «توصیفی تحلیلی» برای انجام تحقیق برگزیده شده است. فصل چهارم نیز با توجه به پرسش های تحقیقاتی به دو بخش تقسیم شده است که عبارتند از : 1- آیاتی که مستقیماً در زیارت جامعه کبیره وارد شده است. 2- آیاتی که غیرمستقیم (بصورت اشاره لفظی یا مفهومی) در زیارت جامعه کبیره وارد شده است. فصل پنجم به نتیجه گیری ، محدودیت ها و پیشنهادات اختصاص یافته است که در پنج بحث نتیجه گیری نتایج ذیل بدست آمده است: 1- یازده آیه از آیات قرآن کریم بصورت مستقیم در زیارت جامعه کبیره وارد شده است . 2- آیات بسیار زیادی در قرآن کریم بطور غیرمستقم در زیارت جامعه کبیره وارد شده است که ذکر تمام این آیات مشکل است و تا حد امکان بیشتر آنها بررسی شده اند. پژوهشگر در انجام این تحقیق با مشکلات و محدودیت هایی چون، نبود کتب مناسب در رابطه با موضوع پژوهش ، عدم پیشینه و نوین بودن آن که کار را بسیار سخت نموده مواجه بوده است. در پایان با توجه به گستردگی موضوع پیشنهاد می گردد که این موضوع به صورت جزئی تر مورد بحث قرار گیرد. تا بتوان به تحلیل رابطه بین آیات و عبارات زیارت جامعه کبیره پرداخت.

مباحث این پایان نامه عبارتند از: بررسی مسأله ابتلاء و امتحان در قرآن کریم، اهداف امتحانات الهی،گستردگی آزمونهای الهی، آزمایش پیامبران اولوالعزم،آزمایش مؤمنان، رمز موفقیت در امتحان، صور گوناگون آزمایش و جهان میدان آزمایشهای گوناگون الهی.

این پژوهش با عنوان بررسی مصادیق کنایه در سه سورة آغازین قرآن با رویکرد تفسیری به انضمام پژوهشی پیرامون«کنایه در قرآن» می باشد که از 3 فصل تشکیل شده است. مقدمه که مربوط به«کلیات» تحقیق است، در آن به موضع تحقیق، پیشینة موضوع، تعریف واژه ها و ... پرداخته شده است. در فصل اول که به عنوان مقدمه ای برای مبحث بررسی مصادیق کنایه در سوره های«حمد، بقره و آل عمران» می باشد، پس از ذکر معنای لغوی و اصطلاحی کنایه، تطور تاریخی اصطلاح کنایه«در لغت، ادبیات و تفسیر» و اسباب و اغراض کنایه در قرآن مورد مداقّّه قرار گرفته است. در این فصل سعی شده تا با ذکر آراء ائمه لغت و علمای بلاغت زبان و ادبیات عرب و مفسران متقدم و متأخر، سیر تاریخی تطور اصطلاح کنایه مورد تحقیق و پژوهش قرار گیرد. البته در این تاریخچه، دیدگاه های دانشمندان متقدم و معاصر ادبیات فارسی نیز مورد توجه قرار گرفته است. در فصل دوم اهم اقسام کنایه(با توجه به نوع«مکنی عنه» و کثرت و قلّت وسائط و سیاق ارتباط بین«مکنی به» و «مکنی عنه») معرفی شده اند. دراین فصل برآنیم تا با ارائه مصادیقی از سوره های« حمد، بقره و آل عمران» و نیز مراجعه به احادیث و اقوال و اشعار شاعران عرب، به طور کامل و دقیق اقسام کنایه را معرفی نماییم. این فصل از دو بخش تشکیل یافته است. در بخش اول اقسام کنایه به اعتبار نوع«مکنی عنه» شامل: کنایه از صفت، کنایه از موصوف و کنایه از نسبت معرفی شده اند و در بخش دوم نیز اقسام کنایه به اعتبار وسائط و سیاق، ارتباط بین«مکنی به» به«مکنی عنه» شامل: تعریض، تلویح، ایماء و رمز مورد بحث قرار گرفته است. همچنین قابل ذکر است که در قسمت«تعریض»، تاریخچة تطور اصطلاح تعریض نیز مفصلاً ارایه شده است. در فصل سوم، پس از مطالعه و استخراج مصادیق کنایه از لابه لای کتب تفاسیر قرآن کریم، فرهنگنامة کنایه در سوره های«حمد، بقره و آل عمران» با رویکرد تفسیری ارائه گردیده است. در این فصل سعی شده به منظور کاربردی کردن استفاده از این فرهنگنامه کلیه مصادیق کنایه در سوره های مورد بحث، به تفکیک نوع کنایه(در قالبی که در فصل سوم به معرفی آنها پرداختیم) ارائه گردد. در خاتمه تحقیق که جمع بندی بحث را تشکیل می دهد، دستاوردهای حاصل از این پژوهش عرضه می شود که مهمترین آنها عبارت است از: اثبات این که مفهوم اصطلاحی کنایه در قرآن کریم وسیع تر و ژرف تر از تعریف آن نزد ائمه لغت و علمای بلاغت است، زیرا ایشان به سبب مواد کارشان که اغلب قصیده و مفاهیم زمینی بود و نیز شیوه برخوردشان با کلام حتی اگر کلام خدا بود معتقد بودند در آراستن کلام به زیور مجاز و استعاره و کنایه، علاوه بر بیان معنی، قدرت تأثیر، تحریک احساسات و صفت زیبایی نیز مورد توجه قرار می گیرد. لکن در قرآن کریم استفاده از مجاز و کنایه بالاخص، از یک سو ناشی از توان متکلم و از سوی دیگر ناشی از ذات و کیفیت معنی می باشد که این امر از نظر علمای لغت بدان توجه نشده است. این مطلب به تفصیل در فصل پنجم این پژوهش آمده است.

این پایان نامه فضائل القرآن را در روایات سنی و شیعی بررسی کرده و شامل هفت بخش با این مباحث است: بخش اول، کلیاتی در تاریخچه فضائل نویسی بر قرآن؛ بخش دوم، بررسی فضل قرآن بر سایر کتب آسمانی و سایر کلام های بشری؛ بخش سوم، فضائل قرآن از نگاه روایات؛ بخش چهارم، بررسی وضعیت روایات جعلی در حوزه فضائل القرآن؛ بخش پنجم، بررسی فضائل سوره های قرآن در روایات فریقین؛ بخش ششم، بررسی فضیلت آیات خاصی از قرآن: آیة الکرسی، آیات آخر سوره حشر، آیه آخر سوره کهف؛ بخش هفتم، بررسی روایات پیرامون استخاره و ختم قرآن.

مباحث اصلی این عبارتند از: رشد و جامعه در لغت و قرآن، وضعیت یهود قبل از بعثت حضرت موسی (ع)،وضعیت مسیحیت قبل از ظهور اسلام، وضعیت اعراب جاهلی قبل از اسلام، جامعه رشد یافته از دیدگاه شهیدمطهری، عوامل رشد از دیدگاه قرآن نظیر ایمان به معاد،عمل صالح، وحدت، تبعیت از پیامبران (ع)، توکل، صبرو ... .

در این پژوهش آیات و روایات مربوط به لیل(شب) و فجر(سپیده دم) و مشتقات آن بررسی شده و مهم ترین موضوعات مورد بحث در آن به این قرار است: اختلاف شب و روز در قرآن، آرامش شب در قرآن، آداب عبادت های شبانه در قرآن، شب قدر در قرآن، سوگند به شب در قرآن، و فجر در قرآن و روایات.

تحقیق حاضر تحت عنوان بررسی مفهوم تزکیه نفس و روشهای آن در قرآن٬ در شش فصل تهیه و تنظیم شده است. در ابتدا تزکیه از نظر لغوی و اصطلاحی و تفسیری بحث و بررسی شده است و درباره اهمیت تزکیه در آیات قرآن و روایات پیامبر ( ص ) و ائمه اطهار ( ع ) و نظر عرفا و حکما در این باره آورده شده است از آنجا که تزکیه نفس قبل از شناخت انسان و نفس او امکان پذیر نیست فصل سوم درباره انسان شناسی و انواع نفس و مراتب آن می باشد چرا که در تعالیم اسلامی کاملترین انسانها کسانی هستند که پیش از دیگران خود را شناخته و در راه سازندگی خویش کوشیده اند ( معرفة النفس انفع المعارف ). در فصل چهارم این تحقیق راهها و روشهای تزکیه مورد بررسی قرار گرفته سد و در فصل پنج در باب موانع تزکیه٬ شیطان٬ آثار و عملکرد او٬ پیروی از هوای نفسانی٬ حب دنیا٬ عجب٬ حسد٬ بخل و غیره به عنوان موانع تزکیه بیان شده است. فصل ششم آثار و نتایج تزکیه در روح آدمی و نیز در اجتماع مطرح شده است

این تحقیق در ده فصل با این عنوان ها به نگارش درآمده است: فصل اول، کلیات: بیان مسئله، هدف پژوهش، اهداف کلی و جزیی، اهمیت مورد تحقیق، روش تحقیق،...؛ فصل دوم، فشار روانی، استرس خوشایند و ناخوشایند، انواع استرس زاها، عوامل ایجاد استرس، پی آمدهای فشار عصبی، تقسیم بندی نیازها و احتیاجات اساسی، عوامل پیدایش فشارهای روانی، آثار فشارهای روانی بر انسان، طرق مقابله با استرس و نقش آموزش های اسلامی در مقابله با استرس ها، راه های کلی مقابله با استرس و کنترل فشار عصبی، عوامل کاهش دهنده ی فشارهای روانی با بهره گیری از برخی رهنمودهای اسلامی؛ فصل سوم، ایمان و اعتقادات مذهبی: ایمان به خداوند ضامن سلامت جسمی و روانی، ایمان و تأثیر آن در آرامش روان، ایمان و انحرافات اجتماعی،...؛ فصل چهارم، نماز: وصف نماز، نماز از دیدگاه آیات و روایات،...؛ فصل پنجم، ذکر: معنا و اهمیت ذکر، مراتب ذکر، فضیلت کثرت ذکر در آیات و روایات، ثمرات ذکر در آیات و روایات، یاد خدا آرام بخش دل ها، آیا آرامش با ترس از خدا سازگار است؟؛ فصل ششم، دعا و نیایش: مفهوم لغوی و اصطلاحی دعا، تفاوت دعا و ذکر، آثار نیایش، آثار درمانی نیایش؛ فصل هفتم، تلاوت قرآن: تأثیر و نفوذ قرآن، ویژگی های قرآن از دیدگاه قرآن و روایات، متأثر شدن و پندپذیری از قرآن، مروری تاریخی بر پدیده ی موسیقی درمانی، نقش آهنگ در تلاوت قرآن، آوای دلنشین قرآن یکی از عوامل تسکین آلام؛ فصل هشتم، زیارت: مفهوم زیارت، جایگاه زیارت در میان ملل، دعا و زیارت، اثر تربیتی دعاهای زیارت، آثار و فواید زیارت؛ فصل نهم، توکل: توکل در قرآن و روایات، حقیقت توکل و فلسفه ی آن، آرامش خاطر در سایه ی توکل؛ فصل دهم، اعتقاد به معاد: آثار اعتقاد به معاد در زندگی انسان ها، آثار یاد مرگ، تدابیر درمانی برای مقابله با مرگ.

بررسی اصول و شاخصه های مسائل نظامی استراتژی و تاکتیک های جنگ با استفاده از آیات قرآن است. نویسنده ابتدا به بحث جهاد در قرآن پرداخته و معتقد است جهاد و جنگ در قرآن با اهمیت فراوانی مطرح شده است و هدف از آن حاکمیت دین خدا، مبارزه با بت پرستی و دفاع از سرزمین و ناموس مسلمانان است، بنابراین جهاد واجب است، چه ابتدایی یا دفاعی باشد. وی در ادامه به جایگاه نیروهای مسلح در قرآن توجه نموده و تشکیل نیروهای مسلح را از نگاه قرآن ضروری می داند، بلکه ارتقاء توان رزمی را در حدّ توان، لازم می داند. نویسنده در فصل دیگری استراتژی نظامی را در قالب ارتقاء قدرت نظامی، بازدارندگی، فریب دشمن، تضعیف روحیه دشمن، تقویت روحیه نیروهای خودی، توکل و امید به نصرت الهی مورد بحث قرار داده است. وی در فصل پایانی عوامل مادی و معنوی پیروزی و شکست را بیان کرده است.

در این پایان نامه، عوامل مؤثر در جذب دانش آموزان به نماز جماعت در مدارس از دیدگاه قرآن و حدیث بررسی شده و برخی از مهم ترین موضوعات آن به این قرار است: سر تعلق باء بسم الله و حقیقت اسم، عبادت، مفهوم آرامش، روش های پرورش احساس مذهبی نماز در نوجوانان و جوانان.