مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

ترجمه شرح کتاب «بدایة‌الحکمة» تألیف علامه سیدمحمدحسین طباطبایی و مباحث فلسفی و منطقی مندرج در آن است. در این اثر که جهت استفاده در تدریس فلسفه اسلامی نگاشته شده است، مندرجات کتاب بدایة‌الحکمة با برخی از کتاب‌های فلسفه اسلامی با یکدیگر تطبیق شده و مفاد کتاب مذکور مورد شرح و بررسی قرار گرفته است. نگارنده سعی دارد از نظریات فلاسفه مشایی، اشراقی، حکمت متعالیه و برخی فلاسفه غرب در شرح مباحث بدایة‌الحکمة استفاده کرده و آن‌ها را با هم مقایسه نماید. کلیاتی درباره مبحث وجود، اقسام وجود، مواد ثلاث، ماهیت و احکام فلسفی آن، مقولات عشر، علت و معلول، سبق و لحوق، قدم و حدوث، قوه و فعل، علم و عالم و معلوم، و اثبات وجود خداوند متعال و صفات و افعالش از اصلی‌ترین مندرجات کتاب است.

فینبرگ ازجمله فیلسوفان تکنولوژی است که می کوشد در قالب «تئوری انتقادی تکنولوژی» دو ویژگی مکانیسم ارزش باری و چگونگی انتقادپذیری تکنولوژی را تبیین کند. اندیشة انتقادی و ظرفیت های موجود در فلسفة تکنولوژی او، موجب شد تا نظریة وی از منظر حکمت اسلامی مورد بررسی قرار گیرد. در تعقیب این هدف، نخست نظریة ابزارسازی وی با روش اسنادی ـ کتابخانه ای تشریح و در قالب نموداری صورت بندی شده، آن گاه با روش تحلیلی عقلی، مواضع تعامل و تقابل آن با مبانی حکمت اسلامی با تأکید بر آثار شهید مطهری بررسی گردیده است. توجه به ارزش باری و انتقادپذیری تکنولوژی و اجتناب از نگرش ابزاری، ذات انگاری و برساخت گرایی اجتماعی، برخی از یافته ها در موضع تعامل است. اختلاف در الگوی تصرف مطلوب در طبیعت به عنوان مهم ترین منبع تغذیة تکنولوژی و اختلاف در منشأ ارزش های بارگذاری شده در مرحلة طراحی سامانه های تکنیکی، پاره ای از یافته های این تحقیق در موضع تقابل است. این تقابل، پاره ای از نقدهای پیامدی چون بازگشت به قفس آهنین در سایة بر ساختی بودن مطلق ارزش ها، قداست زدایی از ارزش ها و فروکاستن آنها به ارزش های زیست محیطی و مهندسی را به دنبال دارد.

«خدمتی که مرحوم مطهری به نسل جوان و دیگران کرده است، کم کسی کرده است. آثاری که از او هست، بی‌استثنا همه‌اش خوب است …» امام خمینی (ره) و اینک با گذشت سالیانی چند از شهادت استاد مرتضی مطهری، روح حقیقت جوی رهپویان وادی معرفت، همچنان خود را تشنه جرعه‌نوشی از سرچشمه آثار او می‌یابد. «چلچراغ حکمت» تلاشی است در راستای بررسی موضوعی اندیشه‌های آن شهید فرزانه. امید است این مجموعه با تسهیل امر مطالعه موضوعی در آثار استاد، راه آشنایی با آرا و اندیشه‌های ایشان را هموارتر سازد.