مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

ترجمه ماشینی: بیشتر تاریخ فلسفه، تاریخ اخلاق است. از افلاطون تا سارتر، فیلسوفان بزرگ به پرسش‌های اخلاقی اصلی بازگشته‌اند که چگونه باید زندگی خوبی داشته باشیم. چگونه با خودمان و دیگران رفتار کنیم؟ در پرداختن به این پرسش‌ها، آندره کنت اسپونویل با کاوشی کاملاً بدیع در فضایل بی‌زمان انسانی به جریان اصلی بیشتر سنت فلسفی غرب بازمی‌گردد. یک رساله کوتاه در باب فضایل بزرگ، هجده فضیلت انسانی را به عنوان نقطه شروع خود در نظر می گیرد تا به ما کمک کند تا بفهمیم "چه کاری باید انجام دهیم، چه کسی باید باشیم و چگونه باید زندگی کنیم". کنت اسپونویل هم مقدمه‌ای متفکرانه و در دسترس از تاریخ اخلاق غربی و هم کاوش در راه‌هایی را به خواننده ارائه می‌کند که از طریق آن دیدگاه‌ها و ادعاهای فیلسوفان بزرگ می‌توانند در زندگی امروز ما اعمال شوند - و در کاربردشان ناکام باشند.

ترجمه ماشینی: «توکل به دیگران، توکل به خدا» بررسی مفاهیم امانت اخلاقی و دینی است. این سؤال که چرا یا چگونه منطقی است که به کسی اعتماد کنیم، مورد توجه فلاسفه بوده است، با این فرض اساسی که اعتماد باید موجه باشد. در بیشتر موارد، اعتماد (حتی - یا شاید به ویژه اعتماد مذهبی) غیر منطقی به تصویر کشیده می شود. شیلا پاوار استدلال می کند که بررسی دستوری مفهوم اعتماد می تواند به اصلاح این بدرفتاری کمک کند.

در این مقاله با روش تحلیلی- توصیفی و تا حدی تطبیقی ابتدا گزارشی از آراء شاخص حکمای مسلمان در مورد عقل عملی و ریشه های آن در آثار ارسطو عرضه می شود آنگاه تبیینی نو از رأی ابن‌سینا در مورد ادراکی یا تحریکی بودن عقل عملی بر اساس مبانی نفس شناسی وی ارائه می شودو اجمالا تقابل آن با نظر فارابی مورد بررسی قرار می گیرد. در ادامه بر اساس معانی دو گانه حکمت عملی در آثار ابن‌سینا نقش عقل عملی در اخلاق سینوی مورد بررسی قرار می گیرد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که ابن‌سینا بر اساس مبنای خود در تفکیک قوا هرگز یک فعل را به نحو اولی و ذاتی به دو قوه نسبت نمی دهد بر همین اساس ادراک کلیات معقول فعل ذاتی عقل نظری و ادراک جزئیات نیز فعل ذاتی قوای مدرکه نفس حیوانی است و ابن‌سینا عقل عملی را بدین سبب هرگز مدرکه نمی داند. فعل ذاتی عقل عملی استنباط حسن و قبح و خیر و شر افعال جزئی با استفاده از مدرکات قوای ادراکی است. این کارکرد عقل عملی برای حکمت عملی به مثابه علم، نقشی سلبی و زمینه ساز و برای حکمت عملی به مثابه فضیلت، نقشی ایجابی تحریکی دارد. البته در این میان نباید نقش مهم دیگر عقل عملی نیز در تولید گزاره های مشهوری اخلاقی در سطح عامه مردم مغفول بماند.

ترجمه ماشینی: ریشه لاتین کلمه انگلیسی فرهنگ، هم عبادت و هم کشت و کار خاک را به هم پیوند می دهد. در هر مورد، تمرکز یکسان است: یک فرهنگ که به درستی هدایت شده باشد، یا محصول پرباری تولید می‌کند یا از نظر مادی یا معنوی از نشانه‌ای برخوردار نیست. این جلد به طور انتقادی به بررسی ماهیت و عمق بحران فرهنگی معاصر ما می پردازد: فقدان جهت گیری سنتی و درک اخلاقی آن. مهمترین موضوعات مورد بحث، معنا و اهمیت تولد، جفت، رنج و مرگ است که در بحث های مربوط به آزمایش رویان انسانی و تحقیقات سلول های بنیادی، ویژگی هنجارهای اخلاقی و علمی، و همچنین به طور اساسی تر، شخصیت بیان شده است. یک معرفت شناسی کافی برای درک ماهیت عمیق واقعیت و مفاهیم هنجاری آن. با توجه به پیش‌فرض‌های هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی، و ارزش‌شناختی پیش‌زمینه‌های مختلف، مواضع اخلاقی و ایرادات سیاسی متفاوت نه تنها از نظر اخلاقی مجاز، بلکه از نظر اجتماعی و سیاسی واجب به نظر می‌رسند. این جلد خطاب به فیلسوفان، الهی‌دانان، علمای اخلاق زیستی و متخصصان سیاست عمومی است، زیرا خلأ فزاینده بین برداشت‌های متافیزیکی و اخلاقی سنتی مسیحی را که به شکوفایی فرهنگ مسیحی و پس‌زمینه فرهنگی بسیار سکولار و غالباً پوچ امروزی هدایت می‌کرد، ارزیابی انتقادی می‌کند.

ترجمه ماشینی: نوشته های گردآوری شده در اینجا ویژگی مشترک دارند. با وجود تنوع مضامین، ماهیت اخلاقی دارند، یعنی متعلق هستند چه کاری باید انجام شود، چه کاری نباید انجام شود، یا آن که به هر قیمتی نمی توان انجام داد

از جمله مسائل مهم در مباحث اخلاقی و فلسفۀ اخلاق، عامل انگیزش اخلاقی و تحقق فعل اخلاقی است. در این جستار می‌کوشیم نقش عقل در انگیزش اخلاقی را از منظر علامه طباطبایی بررسی کنیم. در این راستا، ابتدا سهم و نقش عقل را در افعال ارادی بررسی کرده و عوامل تحقق یک فعل ارادی از منظر علامه طباطبایی مشخص می‌نماییم. سپس مؤلفه‌های مؤثر بر اعتبارسازی صحیح عقل عملی را که منجر به تحقق فعل اخلاقی می‌شود، بررسی می‌کنیم. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که از نظر علامه ادراکات حقیقی که توسط عقل نظری ادراک می شوند، علت ناقص انگیزش در فعل اخلاقی و ادراکات اعتباری که توسط عقل عملی اعتبار می‌گردد، عامل تحقق عمل می‌باشند، چنان که علامه نیز در تعریف عقل عملی، آن را مبدأ افعال ارادی برمی‌شمارد. البته اعتبارسازی عقل عملی تحت‌تأثیر مؤلفه‌هایی است که در این پژوهش به آن پرداخته خواهد شد.

آموزه‌های اخلاقی، از منظر پیامبران، اولیای الهی، فیلسوفان، عارفان و عالمان و سایر حوزه‌های علم و دین، نیاز بنیادین همه جوامع بشری و شرط کامیابی آن بوده و خواهد بود. قاعده معرفت‌شناختی «وحدت مفهوم و کثرت مصداق»، منشأ انتزاع مفاهیم اخلاقی عمیقی به­ویژه، مربوط به حوزه‌های نظری و گسترة علم عالمان است. نظریه «عقلانیت انتقادی» پوپر، فارغ از اندیشه نسبی‌گرایی وی، تأثیر عمیقی بر حوزه‌های گسترده‌ای از معرفت بشری جهان معاصر به‌جای گذارده است. پرسش اساسی مقاله حاضر که با روش کیفی، توصیفی، تحلیلی، نقلی و بنیادین نگارش یافته، چیستی کارکردهای اخلاقی قاعده فوق در تطبیق با اصول اخلاقی برخاسته از «عقلانیت انتقادی» پوپر و آموزه‌های قرآنی است. دستاورد مقاله حاضر نیز عبارت است از: ضرورت خردورزی ژرف‌تر؛ عقلانیت انتقادی در گفتگوها و تضارب آراء؛ ابتناء اندیشه­ها و گرایش‌ها بر شواهد عقلی و عقلایی؛ تردید منطقی و روشمند در اندیشه‌های خویش؛ درس گرفتن از اشتباهات گذشته؛ تفکیک بین دو مقوله ضرورت گفتمان نقادانه و استقلال علمی؛ تمایز بین دو مقوله تحقیر مردان علمی و خودباختگی و تعبد مطلق در برابر دیدگاه‌های آنان؛ پذیرش حق اتخاذ برداشت‌های مستقل دیگران و رفتار محترمانه با آنان، به‌شرط صلاحیت علمی؛ اجتناب از نادانسته‌گویی، نادانسته باوری، تکذیب نادانسته‌ها، کتمان و تحریف حقایق علمی، مجادلات غیر عالمانه و آلوده به هواهای نفسانی.