مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

خانواده دارای کارکردهای گوناگونی است که هر کدام نیازی از نیازهای اساسی افراد را برآورده می‌سازد، اما پیش‌شرط تأمین نیازها، بسامانی خانواده است. خانواده نابسامان و ازهم‌‌گسیخته نمی‌تواند به‌عنوان یک نظام، کارکرد درستی داشته باشد. خشونت خانوادگی یکی از چالش‌هایی است که گریبان‌گیر این نهاد مقدس می‌شود و آن را تا سرحد فروپاشی می‌کشاند و زمینه‌ساز ایجاد اضطراب و ناامنی در اعضای خانواده می‌باشد. خشونت خانوادگی علل گوناگونی دارد، بخشی از این علل، فردی هستند. در این نوشتار علل فردی بروز خشونت خانوادگی و راهکارهای مقابله با آن مورد بررسی قرار گرفته است. روش گردآوری داده‌ها و اطلاعات در این تحقیق به‌صورت اسنادی و کتابخانه‌ای بوده و در پردازش داده‌ها از روش توصیفی ـ تحلیلی استفاده شده است. یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که مهم‌ترین علل فردی وقوع این پدیده عبارت‌اند از: تفاوت‌های جسمی بین زن و مرد، ضعف اخلاقی، عدم توجه به تغذیه. راهکارهای دینی مواجهه با خشونت خانوادگی عبارت‌اند از: شناخت ویژگی‌های اختلافی زن و مرد، تقویت ایمان، اصلاح تغذیه و... .

لهو و لعب يكي از مهم ترين تحذيراتي است كه در آموزه هاي قرآن و روايات به آن اشاره شده است. در آموزه هاي ديني به پرهيز از لهو و لعب تاكيد شده است چرا كه اين امر باعث ضلالت انسان و دور شدن او از خداوند مي شود. لهو و لعب مصاديق متعددي دارد كه در هر عصري به شكل هاي مختلف ظهور مي نمايد. در عصر حاضر نيز اين پديده در قالب هاي جديد از جمله بازهاي رايانه اي و.. بروز نموده است. بنابراين پرداخت به اين مهم و راهكارهاي مقابله با آن حائز اهميّت است. بر همين اساس پايان نامه حاضر با روش توصيفي تحليلي با تكيه بر آموزه هاي ديني به بررسي اين مهم پرداخته است. در اين پژوهش ضمن واكاوي مفهوم لهو و لعب و انطباق مصداقي آن با بازي هاي رايانه اي، به اقسام لهو و لعب پرداخته شده است و ضمن تبيين اين ديدگاه كه تفريحات و بازي هاي سالم كه منجر به سلامت جسماني و روحاني انسان مي شود در زمره لهو و لعبي كه در آموزه هاي ديني از آن بر حذر شده است نمي باشد. در نهايت اين پژوهش به مضرات بازي هاي رايانه اي و اثرات سوء آن پرداخته است. نتيجه پژوهش آن كه با توجه به دو رويكرد اعتقادي و عملي مي توان از مضرات و آسيب هاي بازي هاي رايانه اي جلوگيري نمود. در رويكرد اعتقادي با تبيين هدف غائي نظام آفرينش و هدف خلقت انسان و رد رويكرد عملي با معرفي بازي ها و سرگرمي هاي مورد تائيد اسلام و همچنين مضرات دنيوي و اخروي بازهاي لهو و لعب رايانه اي به غايت اين مهم يعني تقليل آسيب هاي بازي هاي رايانه اي دست يافت.

هدف پژوهش حاضر واکاوی مسئله ملاک سلسله نیازهای انسان و پاسخ انقلاب اسلامی به این نیازها در چارچوب حکمت متعالیه با تاکید بر دیدگاه امام خمینی است. این پژوهش از نوع بنیادی بوده، و تحلیل داده‌ها با روش کیفی انجام شده است. پژوهش بر این فرض استوار است که چارچوب و ملاک شناسایی و پاسخ به نیازهای انسان توسط نظام اسلامی برآمده از انقلاب اسلامی، براساس حکمت متعالیه محقق می‌شود. نتایج نشان داد که در حکمت متعالیه سطوح و مراتب مختلف نفوس در انسان‌ها، براساس حرکت جوهری نظریه‌پردازی می‌‌شود و براساس سلسله نیازهای انسان در سطوح ذیل دسته‌بندی می‌شود: سطح حیوانیت انسان، سطح انسانی انسان، و سطح متعالی انسان. ابعاد نیازهای انسان در حکمت متعالیه در ابعاد سه گانه اخلاقی، اعتقادی و فقهی بوده و سطوح نیازهای انسان در سطوح مادی (حیوانی)، انسانی و متعالی می‌باشد.

معارف دینی؛ مجموعه‌ای از عقاید، احکام، اخلاقیات و مقرراتی است که در حوزۀ دین‌شناختی از آن بحث می‌شود. تبیین این منظومه، یا منشأ عقلی و استدلالی دارد و یا در زمزۀ فطریات واقع شده است. بی‌شکّ، راهبرد چنین محتوایی که شاکلۀ تربیت دینی را عهده‌دار است، تنها با طراحیِ هدف‌مند محتوا و کاربرد شیوه‌های مؤثر تدریس و انتقال در ساحت اساتید و مبلغان دینی متعهد، امکان‌پذیر است. گاهی پیچیدگی این مباحث، موجب بروز افراط و تفریط‌هایی در بین نحله‌های فکریِ برنامه‌ریز و صاحب‌نظران معارف دینی و انقلابی شده که بعضاً مولود پیامدهای منفی چون؛ تشکیک و واماندگیِ قشر دانشجو و دانش‌آموز به‌عنوان اصلی‌ترین گروه‌های هدف، شده است. لذا برای برون‌رفت از وضع موجود، می‌بایست ابتدا یافته‌‎های معیوب را شناسایی و سپس برای تنقیح و آسیب‌شناسی آن همّت گماشت. این نوشتار می‌کوشد به روش توصیفی _ تحلیلی، برخی عللِ آسیب‌زا در محتوای آموزشی و روش‌های مرسوم در انتقال معارف دینی و تربیت دینی، مورد کنکاش قرار دهد و به این سؤال پاسخ دهد که؛ نظام آموزشی مبتنی بر دین در دو حوزۀ مدرسه و دانشگاه با کاربست‌ عواملی چون؛ آینده‌پژوهی، تحول‌گرایی، متناسب‌سازی محتوای آموزشی و عینیت‌بخشی به شیوه‌های تعاملی، کلامی _ اقناعی و پرورش روحیه پرسشگری و انقلابی تا چه حدّ ‌می‌تواند در بازخوردهای رفتاری، مؤثر باشد.

اگر تعلیم و تربیت، بخواهد محتوای صحیح را به متعلّم القا کرده و سبک زندگی آنها را مطابق آموزه‌های عقلانی و وحیانی تنظیم کند، باید بتواند مبانی و اصول تربیتی مناسب و معارف مورد نظر را به شیوه‌های صحیح انتقال دهد. نقایص شیوه‌های تربیتی موجب ضعف در انتقال محتوای تربیتی خواهند شد. مانند: سختگیری به جای محبت، عدم اقناع افکار، تشویق و تنبیه ناکافی، الگوسازی نامناسب، عدم استفاده از هنر، بی‌توجهی به مهارت‌های گفتگو، ترک امر به معروف و نهی از منکر. هرچقدر مبانی قوی باشند، اگر با روش علمی و مورد پسند انسان ارائه نشوند، هیچ تأثیری در ساخت، بازسازی و تصحیح تربیت و تعلیم انسان نداشته و در انتقال معارف به شخص، شکست ایجاد خواهد شد. اگر بعد از حدود چهل و هفت سال که از انقلاب اسلامی ایران می‌گذرد، هنوز نوجوانان و جوانان امروز و دیروز در عمل به مفاهیم دینی و انقلابی، کاهلی کرده و بلکه در بعضی موارد مقاومت به خرج می‌دهند، بی‌شک یکی از مهم‌ترین علل آن، روش‌های نادرست انتقال معارف انقلابی و دینی است. بازنگری روش‌های تربیتی، گرچه شاید نتواند نقایص وارده در نسل قبل را ترمیم کند، اما قطعاً خواهد توانست نسل آینده را از چالش‌های پیش رو به سلامت عبور دهد.

انتقال مفاهیم و باورهای دینی به نسل جوان یکی از وظایف و شئون مربیان و معلمان در هر نسل است و اضلاع متعددی در این امر صاحب تأثیرند، تا امر آموزش و انتقال به کمال برسد و هدف از آن محقق شود. در این مقاله اشاره خواهیم کرد که چهار عامل مهم معلم، محتوا، تشکیلات و فراگیر به عنوان چهار ضلع در موضوع آموزش و فراگیری مفاهیم و باورهای دینی دخالت مؤثر دارند و هر یک تلاش می‌کند مطابق شرح وظایف خویش، نقش‌آفرین باشد، اما آسیب‌هایی در انتقال مفاهیم دینی به دانشجو وجود دارد که سبب شده این انتقال حتی اگر به به­خوبی انجام پذیرد، ولی عینیت یافتن آموزش‌های نظری مرتبط با آن، با توفیق چندانی روبرو نبوده و موجب نگرانی دلسوزان و مربیان جامعه دینی شود. یافته­ها نشان می‌دهد که می‌توان با به کارگیری چند راهکار مؤثر، آسیب‌های موجود در انتقال مفاهیم دینی به دانشجو را کم نموده و از فرصت مغتنمی که در اختیار مسئولان دانشگاهی برای تربیت نسل مهدوی و انقلابی قرار دارد استفاده بهتری کرد. این راهکارها در سه بخش محیط اثرگذار، رفتار عوامل و کارگزاران دانشگاهی و شیوه­های روان‌شناختی در تعامل با دانشجو خلاصه می‌شود. داده­های این جستار به شیوه کتابخانه­ای و از منابع معتبر جمع­آوری شده و به روش توصیفی _ تحلیلی تلاش می‌شود این سه حوزه بررسی و ابعاد آن منقح شود

پژوهش حاضر با هدف کارآمدی آموزش معنویت مبتنی بر آموزه های اسلامی برارتقاء اخلاق حرفه ای و مدیریت تعارض در کارکنان علمی و اداری دانشگاه انجام شد. جامعه پژوهش حاضر کلیه کارکنان علمی و اداری دانشگاه پیام نور شهرستان ورامین در سال تحصیلی 95-94 است. در این پژوهش 24 نفر از اساتید دانشگاه پیام نور مرکز ورامین اعم از علمی و مدعو با نمونه گیری تصادفی در دسترس بعنوان حجم نمونه تحقیق انتخاب شدند. نمونه آماری گروه آزمایش 12 نفر از اساتید داوطلب شرکت کننده در جلسات آموزش معنویت است. نمونه آماری گروه کنترل 12 نفر از اساتید که در جلسات آموزش معنویت شرکت نکردند (از بین اساتید دانشگاه بصورت تصادفی در دسترس انتخاب شدند) است. روشی پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با دو گروه آزمایش و کنترل است. گروه آزمایش تحت 9 جلسه دو ساعته آموزش معنویت قرار گرفتند اما گروه کنترل تحت هیچگونه آموزشی قرار نگرفتند. جهت جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه اخلاق حرفه ای پتی پرسشنامه سبک های مدیریت تعارض CMSQ استفاده شد و برای تحلیل آماری داده ها از تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش معنویت با تاکید بر آموزه های دین مبین اسلام به طور معنی داری در ارتقا میزان اخلاق حرفه ای و مدیریت تعارض کارکنان علمی و اداری دانشگاه مؤثر است.

اخلاق، بخش مهمی از ادب تعلیمی را در ادبیات فارسی به خود اختصاص داده است. به‌گونه‌ای که در زبان فارسی آثار بی‌شماری، با موضوع ادب تعلیمی و سرشار از آموزه‌های اخلاقی به وجود آمده‌اند. وجود اندیشه‌های اخلاقی در شعر و نثر فارسی که از فرهنگ و تربیت دینی بهره می‌گیرد به ادبیّات و متون فارسی غنای خاصی بخشیده است. طب القلوب نقشبندی، رساله‌ای عرفانی است که محتوای ارزشمند و پرمایه‌ای را در زمینة مسائل اخلاقی، تربیتی و دینی در خود جای داده است. در این کتاب، اصطلاحات طبی فراوانی آمده است: نام داروها، اشاره‌های متعدد به اصول طبی قدیم، نام بیماری‌ها و غیره. نقشبندی این اصطلاحات را در بیشتر موارد به‌صورت تشبیه به‌کاربرده تا پیام اخلاقی و عرفانی خود را بیان کند. نویسنده، در این کتاب، مضامین تعلیمی، اخلاقی و عرفانی را به بهترین شکل بیان نموده است. این مقاله کوششی است به روش توصیفی- تحلیلی در بیان علت پیدایش اوصاف نکوهیدۀ اخلاقی، نسخۀ شفابخش عرفانی و حصول ملکات فاضلۀ انسانی، با تکیه بر کتاب طب‌القلوب. یافته‌ها و نتایج این پژوهش حاکی از آن است که اگرچه فضایل عرفانی و اخلاقی در طب القلوب بیش‌تر مورد تأکید است؛ امّا رذایل اخلاقی و سرزنش و نکوهش آن‌ها هم ذهن و فکر نویسنده را به خود مشغول کرده است و در نوشتۀ او نمود یافته است.