مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

اسلام علم را مقدس و در جهت رشد، تعالی و سعادت بشر به خدمت می‌گیرد و جهت‌گیری الهی را در آن شرط و مطلق دانستن را علم نمی‌شمارد. آن را نوری می‌داند که خدا در قلب بندگانش قرار می‌دهد. عقل، قلب و علم، عناصر لاینفک در فرایند تربیت مطلوب قرآنی و اسلامی هستند چراکه تلفیق آن‌ها روش کاربردی تربیتی است که می‌تواند به حفظ تعادل بین همه ابعاد بینجامد. راه دســتیابی به هدف مطلوبمان از بدنه نظام آموزش‌وپرورش عبور می‌کند. هدف و غایت نظام آموزش‌وپرورش، دریافت میزانی از علم الهی اســت که بتواند سعادت بشــری را تأمین کند تا به قرب الهی و کمال برسد. این تحقیق به بررسی ارتباط عقل و قلب با یکدیگر و تأثیرات این ارتباط تعاملی بر علم و آموزش می‌پردازد. از تعامل صحیح عقل و قلب، آموزش صحیح و مطلوب، ظهور می‌یابد و از تعامل نادرست این دو، آموزش‌های نامطلوب ظهور می‌یابد. این مسئله درآیات و روایات موردتوجه قرارگرفته است. در اهمیت موضوع همین بس که حیات واقعی انسان و رسیدن به قرب الهی و کمال در اتحاد عقل، قلب و آموزش صحیح و مطلوب الهی نهفته است. یکی از سوالات مهم آن است که «عقل» و «قلب» در جهان‌بینی قرآنی، چه معنایی دارد؟حوزه معنایی عقل و قلب، در قرآن، شامل چه مؤلفه‌هایی است و چه رابطه‌ای بین عقل و قلب وجود دارد؟ اگر قلب از راه تزکیه و تهذیب نورانیت پیدا کند، عقل را هم به نور خویش منور می‌کند، و به تفکرات و تأملات مفید روی می‌آورد، و در غیر این صورت، به شیطنت و مکر و حیلت می‌پردازد .برخوردارى انسان از موهبت عقل و معرفت قلبی، انسان را از حالت تحیّر خارج می‌کند، عالی‏ترین صورت تلفیق و ترکیب روش‏های عقلانی و قلبی را در قرآن کریم مشاهده می‌کنیم که احتمالاً در انتها، به مرحله "لب" می‌رسد یعنی جایی که عقل و قلب متحد شده و عقل هر آنچه را که دریافت کرده، به قلب واگذار می‌کند. در قرآن از دو مرکز ادراکی سخن رفته است. یکی عقل و دیگری قلب. عقل مرکز تفکر، شناخت، استدلال و منطق است و قلب مرکز عواطف و احساسات و کشش‌های روحی و روانی آدمی هست به همین دلیل قرآن با دو زبان عقل (استدلال) و قلب (احساس) با ما سخن می‌گوید و ما به دنبال تأثیر این اتحاد بر آموزش هستیم. ازاین‌رو واکاوی این مسئله در قرآن ضروری و مهم است. اهداف این تحقیق در بُعد نظری، شناخت رابطه عقل و قلب از منظر آیات و روایات و در بُعد عملی، تحقق این رابطه تعاملی و شکل‌گیری آموزش مطلوب درصحنه‌ی عمل است. این تحقیق ازنظر هدف، کاربردی و ازلحاظ اجرا و روش، توصیفی، تحلیلی است و روش جمع‌آوری اطلاعات کتابخانهای است. دادههای اصلی آیات قرآن و تفاسیر معتبر و احادیث ائمه اطهار در ذیل آیات مرتبط با محوریت عقل، قلب و آموزش که با روش فیش‌برداری و استفاده از نرم‌افزارها، کتب، پایان‌نامه و مقالات مرتبط انجام‌گرفته و طبقه‌بندی خواهد شد. یافته‌های این تحقیق، حاکی از تأثیر و تأثرات اتحاد قلب و عقل بر آموزش هست. در ارتباط و اتحاد مثبت عقل و قلب با آموزش صحیح انسان رشد و تعالی می‌یابد و در انحراف و ارتباط سلبی عقل و قلب باهم، انسان مسیر سقوط را می‌پیماید.

تربیت جنسی یکی از مباحث اساسی و مورد تأکید دین مبین اسلام است که برای آینده جامعه اسلامی برنامه‎ریزی می‎کند، خصوصاَ این عنوان یکی از مهم‎ترین مسائل در خانواده و عرصه فرزندپروری به حساب می‌آید، اهتمام به این موضوع و آموزش و به کارگیری شیوه‎های تربیتی صحیح از منظر قرآن و روایات اهل‌بیت(ع) در این خصوص، می‎تواند به حفظ عفت و استحکام خانواده‎ها کمک فراوانی نموده و مانع بروز برخی از ناهنجاری‎های اخلاقی در دوران نوجوانی و بلوغ فرزندان گردد. این مقاله با هدف تبیین مسائل جنسی فرزندان با تکیه بر آیات و روایات اهل‌بیت(ع) و براساس روش تحلیل محتوا، به بررسی برخی از احکام فقهی در تربیت جنسی فرزند پرداخته و روش‎های تربیت صحیح را مورد بررسی قرار داده است. جمع‌آوری مطالب در این پژوهش به روش کتابخانه‎ای صورت گرفته است. نتایج حاصل از این پژوهش، نشان می‌دهد که تربیت جنسی فرزندان و قرار دادن غریزه‎ جنسی در مسیر صحیح کنترل و ارضاء، بر والدین ضرورت دارد.

ارتباط عمیقی بین تعلیم و تربیت و معنای زندگی وجود دارد. غایت تربیت، آمادگی برای زندگی است و معنای زندگی پیش فرض اصلی یک زندگی پویا و زنده است؛ لذا معنای زندگی باید در مرکز اهداف تعلیم و تربیت قرار گیرد و چشم اندازی برای ارزیابی فعالیت های تربیتی باشد. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و نقد مؤلفه های زندگی معنادار در اسناد تحول بنیادین آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران است. به منظور دستیابی به این هدف، از روش تحلیل محتوا با رویکرد کیفی بهره گرفته شد. برای گردآوری داده ها و شناسایی مؤلفه ها نیز مبانی نظری سند تحول و سند بنیادین بررسی گردید و مؤلفه ها شناسایی و استخراج شدند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که در اسناد تحول، معناداری زندگی در پرتو حیات طیبه تحقق می پذیرد و مؤلفه هایی همچون آخرت باوری، فطرت مداری، اخلاق، ایمان و عمل صالح، و آزادی نقشی معنابخش دارند. یافته ها نشان داد که در سند مسیر کلی و غایت نهایی انسان به خوبی ترسیم شده؛ اما لازم است با در نظر گرفتن همان اصول کلی، به ترسیم اهدافی در جهت تسهیل و کمک به کشف معنای شخصی نیز پرداخته شود و این امر با تأکید بیشتر و سازمان یافته تری بر خودشناسی محقق می گردد.

هدف: هدف از نگارش این مقاله بیان راهکار مقابله با مشکلات، مصیبت‌ها و آسیب‌های کرونا و تبیین رمز تاب‌آوری مؤمنانه در منطق دین اسلام با تأکید بر نهج‌البلاغه بود. روش: پژوهش حاضر مبتنی بر داده‌های کتابخانه‌ای و با روش توصیفی- تحلیلی بود. یافته‌ها: امام علی(ع) در نهج‌البلاغه از مقوله «صبر» به عنوان یکی از مهم‌ترین فضایل اخلاقی نام می‌برد که می‌تواند انسان را در برابر بیماری‌ها، مصیبت‌ها و مشکلات یاری کند. از دیدگاه امام علی(ع) صبوری در مشکلات و گرفتاری‌ها و بیماری‌هایی مثل کرونا از نشانه‌های افراد با ایمان، شجاع، باتقوا و سبب بزرگی و درک فضایل آخرت است. همچنین می‌تواند انسان را به پیروزی و اجر الهی و حکمت برساند و برعکس اگر انسان بی‌تابی کند، باعث از دست رفتن اجر و پاداش و نابودی انسان خواهد شد. نتیجه‌گیری: در منطق اسلام برای غلبه بر مشکلات به چهار الگو و مؤلفة مهم «تفسیر عقلانی، صحیح و سنجیده از مشکلات و بلاها»، «حالت توانمندی و نشکستن درون»، «همبستگی و همدردی با دردمندان و مصیب‌دیدگان»، «ناسپاسی و پرخاشگری نکردن در مواجهه با بلاها، بیماری‌ها و مشکلات» توصیه شده است.

حضرت امام صادق (ع) در عمر با برکت خود معارف و علومی را در اختیار بشریت قرار داده‌اند. از آن معارف، روایتی است به صحابی خاص خود، «عبدالله ابن جندب»، که سفارشات و توصیه‌هایی را برای رستگاری فردی و اجتماعی فرمودند. کتاب حاضر دربردارنده متن عربی و ترجمه این روایت است. این روایت از کتاب شریف «تحف‌العقول» نقل شده و ترجمه آن با استفاده از پنج ترجمه آماده شده است. مطالب روایت در بیست‌ و پنج فراز با موضوعات گوناگون ارائه شده است.

اثر حاضر، مجموعۀ معارف تربيتي و سياسي برگرفته از حکمت‌هاي کتاب شريف «نهج‌البلاغه» است. چهل حکمت در اين مجلد شرح و بررسي شده، که در مورد هر کدام از حکمت‌ها ابتدا شأن صدور آن و سپس شرح آن آورده شده است. عناوين برخي از حکمت‌ها عبارتند از: اقبال و ادبار دنيا، رهنمودي براي بهتر زيستن، شکر پيروزي، شگفتي‌هاي آفرينش انسان، فوايد دنيوي و اخروي صدقه، در تنگناي فتنه، علم و ادب، رازداري، عاجزترين مردم و ....