مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

هدف از این پژوهش بازنمایی مفاهیم دینی در کتب داستانی مذهبی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان می باشد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده شده است. جامعه ی پژوهش شامل کلیه ی داستان های مذهبی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان (43 عنوان) از سال 1358 تا 1401 است که همه پاراگراف های مرتبط به عنوان واحد تحلیل مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که در کتاب های داستانی مذهبی به 9 مقوله اصلی شامل اخلاق فردی، اخلاق اجتماعی، توحید، عدل، معاد، نبوت، امامت ، احکام فردی و اجتماعی پرداخته شده است. ناظر به حوزه اخلاق از بین دو مقوله اصلی اخلاق فردی و اخلاق اجتماعی، تاکید بیشتری در انتقال مفاهیم به اخلاق اجتماعی صورت پذیرفته است. پیرامون اصول عقاید، مقوله اصلی معاد با زیر مقولاتی مانند «بازگشت همه به سوی خداوند» و «اعتقاد به بهشت و جهنم» در کتب مورد بررسی کمتر مورد توجه قرار گرفته و ناظر به مقوله اصلی احکام فردی، مقولات فرعی مانند نماز، روزه، وضو و تیمم کانون توجه بوده و در مقوله اصلی احکام اجتماعی، مقولات فرعی شامل حج، نماز جمعه، نماز جماعت و جهاد مطمح نظر قرار گرفته است.

آموزش تفکر دینی از موضوعات و دغدغه‌های اندیشمندان دانش‌های الهیاتی بوده است. روش‌های مختلفی برای این مهم در آثارشان مشهود است. مباحث عقلی و نیز گاهی عرفانی و نقلی برای این مهم به کار رفته است. شناسایی این روش‌ها برای هدایت نسل کودک و نوجوان اهمیت دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی درصدد است توانمندی و اثربخشی تمثیلات فیلسوفان مسلمان را در تفکر دینی تبیین نماید. برخی فیلسوفان مسلمان مانند ابن‌سینا و سهروردی در آثارشان به کمک داستان‌ها و تمثیل‌های رمزی مانند حی‌بن‌یقظان، سلامان و ابسال، لغت موران، عقل سرخ، فی حقیقة العشق و آواز پر جبرئیل برای آموزش تفکر دینی به جامعه پرداختند. از این تمثیلات می‌توان در راستای تقویت مبانی و تفکر مسائل مختلف دینی استفاده کرد. به‌عنوان‌نمونه در این تمثیلات مباحثی درباره الهیات به معنای عام و خاص تبیین شده که شامل معرفت‌شناسی، هستی‌شناسی، خداشناسی، انسان‌شناسی، راهنماشناسی و معادشناسی است.

حضرت امام صادق (ع) در عمر با برکت خود معارف و علومی را در اختیار بشریت قرار داده‌اند. از آن معارف، روایتی است به صحابی خاص خود، «عبدالله ابن جندب»، که سفارشات و توصیه‌هایی را برای رستگاری فردی و اجتماعی فرمودند. کتاب حاضر دربردارنده متن عربی و ترجمه این روایت است. این روایت از کتاب شریف «تحف‌العقول» نقل شده و ترجمه آن با استفاده از پنج ترجمه آماده شده است. مطالب روایت در بیست‌ و پنج فراز با موضوعات گوناگون ارائه شده است.

اثر حاضر، مجموعۀ معارف تربيتي و سياسي برگرفته از حکمت‌هاي کتاب شريف «نهج‌البلاغه» است. چهل حکمت در اين مجلد شرح و بررسي شده، که در مورد هر کدام از حکمت‌ها ابتدا شأن صدور آن و سپس شرح آن آورده شده است. عناوين برخي از حکمت‌ها عبارتند از: اقبال و ادبار دنيا، رهنمودي براي بهتر زيستن، شکر پيروزي، شگفتي‌هاي آفرينش انسان، فوايد دنيوي و اخروي صدقه، در تنگناي فتنه، علم و ادب، رازداري، عاجزترين مردم و ....