جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

راهبرد اهل سنت به مسئله امامت، که ویرایش جدیدی است از کتاب «سنة الهداية لهداية السنة»، اثری است فارسی از محمدعلی کرمانشاهی، با موضوع کلام شیعی و حدیث. نویسنده در این کتاب به اثبات خلافت امیرالمؤمنین علی(ع) بر اساس براهین مورد پذیرش اهل سنت و ابطال ادله آنان بر خلافت خلفای سه‌گانه و رد نظریه ساختگی بودن مذهب تشیع پرداخته است. این کتاب توسط مؤسسه علامه مجدد وحید بهبهانی (با کوشش جمعی از محققان، همچون: سید رحیم حسینی، سید حسن میرحسینی، سید حسن لطیفی، محمد نجفی، عبدالله محمدی و...) مورد تحقیق قرار گرفته و انتشار یافته است.

یکی از مباحث مهم در تاریخ فقه اسلامی، تفاوت روش اجتهاد میان امام علی (ع) و خلفای نخستین، به‌ویژه ابوبکر و عمر، است. خلفای نخستین در استنباط احکام شرعی، روش‌هایی مانند قیاس، استحسان و مصالح مرسله را به کار می‌بردند که در برخی موارد با نصوص قطعی قرآن و سنت پیامبر (ص) تعارض داشت. در مقابل، امام علی (ع) بر لزوم پیروی از متون وحیانی و پرهیز از اجتهاد شخصی که ممکن است به تغییر احکام الهی منجر شود، تأکید می‌کرد. این اختلاف روش، مبنای شکل‌گیری فقه شیعه شد، درحالی‌که تأکید خلفا بر قیاس، زمینه‌ساز مکاتب فقهی اهل سنت گردید. این پژوهش، با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با استفاده از منابع معتبر تاریخی و فقهی، روند تحول اجتهاد در دوران خلفای نخستین و واکنش امام علی (ع) به این اجتهادات را بررسی می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اختلاف در روش‌شناسی استنباط، تأثیر عمیقی بر تحول فقه اسلامی و شکل‌گیری مکاتب مختلف داشته است. درحالی‌که مکاتب اهل سنت به‌تدریج قیاس و اجتهاد شخصی را پذیرفتند، فقه شیعه مسیر متفاوتی را با تکیه بر نصوص قرآنی، سنت نبوی و روایات اهل‌بیت (ع) دنبال کرد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که نقدهای امام علی (ع) بر اجتهاد خلفا نه‌تنها در بنیان‌گذاری فقه شیعه نقش داشته، بلکه در تحولات سیاسی و اجتماعی اسلام نیز تأثیرگذار بوده است. این مطالعه بر لزوم بازنگری در روش‌های استنباط فقهی و التزام به اصول اصیل دینی برای پاسخ‌گویی به چالش‌های معاصر تأکید دارد.

این مجموعه که به زبان عربی نوشته شده، هفت رساله از هفت تن از علمای شیعه‌ی زیدیه درباره‌ی امامت امیرالمومنین و فرزندانش است که عبارت‌اند از: تثبیت الاماقه، انسان العیون، تثبیت الوصیه، رساله فی الرد علی ابن تیمیه، الکواکب الدریه فی النصوص علی امامه خیر البریه، و فصل فی مدیح النبی (ص) رساله‌ی اخیر شامل ابیاتی در وصف پیامبر (ص) از شاعران مختلف است).

نوشتار حاضر پاره‌ای استدلال و پرسش و پاسخ درباره وجوب نبوت و امامت آغاز شده و به دنبال آن مقایسه‌ای میان محمد (ص)، عیسی (ع) و علی (ع) صورت گرفته است . در ادامه ویژگی‌های حضرت علی (ع) از منظر آیات قرآن، احادیث، روایات و وقایع تاریخی شرح و تبیین گردیده است .

مطابق با کتاب جانشینی حضرت محمد(ص) تنظیم شده و سیر حوادث را پس رسول خدا (ص)، به تفکیک عصر هر یک از خلفا واکاویده است. مطالعه تاریخ اسلام آن‌هم اگر تنها با تکیه‌بر منابع اهل سنت باشد، مولّد شبهات بسیاری در ذهن دین‌پژوهان خواهد بود که منتج به استدلال‌های نامعتبر می‎شود؛ از این‌رو، وجود نقد‌های جامع و منصفانه مانند کتاب «امام علی(ع)؛ جانشین رسول‌الله(ص)» ضروری به نظر می‌رسد.