جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

در این تحقیق این موضوعات بررسی شده است: کلیاتی درباره واژه استدراج، کفران دینی، مفهوم شناسی کفران نعمت، کفران نعمت های مادی، نمونه هایی از آنها، کلیاتی درباره واژه های املاء و امهال، ظهور عذاب و علل آن. نتیجه تحقیق آن است که مهم ترین علت وقوع مجازات استدراج، کفران نعمت و راه پیشگیری و درمان آن، بازگشت به درگاه الهی از طریق شکر منعم، یعنی به کارگیری نعمت در راه اطاعت و جلب رضایت الهی است.

موضوع این تحقیق نگاه اجمالی به تمثیلات قرآنی است. از اهداف این نوشتار بررسی مثال هایی است که خداوند در قرآن کریم که کتاب هدایت و در این راه(هدایت) به منظور تنزل مفاهیم عمیق عقلی و معنوی و مسایل پیچیده و غیرمحسوس و حقایق و واقعیات دور از ذهن را در قالب مثال و حکایت نزدیک و مجسم و قابل فهم برای اندیشه ی انسان ها می سازد و باعث تسریع در فهم و آسان سازی مطالب می شود. در این تحقیق به این ترتیب کار شده است: پس از تبیین معانی لغوی و اصطلاحی مثل، فواید و اهمیت مثل و این که چرا قرآن مثال زده است؟ و بعد از بیان تقسیم بندی های مثل به مبحث تنوع مثال های قرآن که در این قسمت دلیل این که چرا خداوند متعال مثال های مختلف و متعدد به کار برده پرداخته شده است. بعد از این قسمت وارد مبحث موضوعی مثال های قرآن شده و در ابتدا تمثیلاتی که در مورد اشخاص که شامل مؤمن و کافر و منافق می شود مورد بررسی قرار گرفته است. فصل دوم در مورد تمثیلاتی که در مورد اعمال انسان ها است می باشد که در این قسمت به تمثیلاتی که شامل: انفاق(خالصانه و ریاکارانه) و اعمال کافران و رباخواران مورد بحث قرار گرفته. بخش پایانی به دو قسمت، تمثیل حیوانات که شامل حمار و سگ و حشرات که شامل پشه، مگس و عنکبوت است می باشد که در حقیقت در قالب تمثیل با بیانی ساده و روان به تمثیل عالم بی عمل و تحقیر بت ها و خدایان دروغین مشرکان پرداخته شده است. این نکته هم قابل ذکر است که از ابتدای بخش دوم که آیات تمثیلیه آغاز شده است به این علت در هر دو مورد دو یا چند آیه از آیات قرآن مورد بحث قرار گرفته که از گسترده شدن بحث و اطاله ی کلام جلوگیری شود و به همین خاطر هم از بین عناوین مختلف عنوان نگاه اجمالی به تمثیلات قرآنی برای تحقیق انتخاب شد. شایان ذکر است که مثل از قدیمی ترین ادبیات بشر است و نقش تربیتی جذابی دارد و همانطور که بیان شد قرآن کتاب هدایت و راهنمایی است و در این راه از تمثیل بهره گرفته و در این تحقیق هم بر این نکته تأکید شده است که در آیاتی از قرآن هم به این مطلب اشاره شده که مثل های قرآن یکی از شیوه های پیام رسانی قرآن است که به منظور عینیت بخشیدن و تجسم دادن به مفاهیم عقلی و معنوی صورت گرفته تا هر کس به فراخور درکش از این آیات الهی بهره بگیرد.

این پایان نامه در چهار بخش اصلی تدوین شده است. در بخش اول، موضوعاتی چون دعا عامل تحرک بررسی ارتباط آیات در دو سوره قرینتین ...

این پایان نامه با موضوع « بررسی آیات مربوط به ولایت علی(علیه السلام) در قرآن و حدیث از نظر فریقین» از یک مقدمه، چهار فصل و یک خاتمه تشکیل شده است. تحلیل لزوم مسئله ولایت و اهمیت آن در جامعه، بیان شیوه بحث، ذکر معانی مختلف ولایت درقرآن و ذکر اقسام ولایت خداوند (تکوینی وتشریعی) از موارد طرح شده در مقدمه است. فصل اول در مورد آیه پنجاه و پنجم سوره مبارکه مائده(انما ولیکم الله و رسوله و الذین آمنواالذین یقیمون الصلوة و یوتون الزکوة و هم راکعون) است. عده زیادی از مفسران و بزرگان اهل سنّت با عبارات مختلف، شأن نزول این آیه را در حق علی(علیه السلام) ذکر کرده اند. از نظر شیعه نیز نزول این آیه به طور قطع در شأن علی(علیه السلام) است. اشکالات وارد شده بر دلالت آیه فوق بر ولایت علی(علیه السلام) و جواب آنها از مباحث دیگر این فصل است. فصل دوم در مورد آیه شصت و هفتم سوره مبارکه مائده ( آیه تبلیغ) است: (یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل فما بلغت رسالته...). علمای اهل سنّت از قبیل: سیوطی در درالمنثور، قاضی شوکان در فتح القدیر از ابن ابی حاتم، ابی مردویه و... معتقدند که این آیه در روز عید غدیر و در شأن حضرت علی(علیه السلام) نازل شده است. علما و مفسران شیعه نیز بر این مسئله اتفاق نظر دارند که این آیه در روز عید غدیر و دربارة ولایت امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) نازل شده است. آیه اول و دوم سوره مبارکه معارج (سئل سائل بعذاب واقع، للکافرین لیس له دافع) از دلایل ولایت امیر المؤمنین علی(علیه السلام) است. مفسران شیعه اتفاق نظر دارند که این آیه در جریان به ولایت رسیدن علی(علیه السلام) در غدیر خم نازل شده است. همچنین مرحوم علامه امینی در کتاب الغدیر، سی تن از علمای اهل سنّت را با ترتیب زمانی با سند و کتب شان نام می برد که نزول این آیه را در جریان غدیر دانسته اند. در ادامة این فصل، اشکالات وارده شده بر دلالت آیة اول و دوم سوره معارج بر جریان عید غدیر و ولایت امیرالمؤمنین و جواب آن ها آمده است. فصل سوم در مورد آیه سوم سوره مبارکه مائده ( الیوم اکملت علیکم نعمتی و رضیت لکم الاسلام دینا...) است. علما و بزرگان عامه معتقدند این آیه درباره به خلافت رسیدن امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) در عید غدیر خم نازل شده است. مفسّران شیعه نیز در مورد این مسئله، اتفاق نظر دارند، فصل چهارم در مورد آیه سی و سوم سوره مبارکه احزاب(انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا) است. بنا به فرمودة مرحوم سلطان الواعظین، علما و بزرگان اهل سنّت نزول آیه تطهیر را در مورد پنج تن آل عبا دانسته اند. و نظر علمای شیعه نیز همین است. در پایان به بررسی رویدادهای روز عید غدیر (حدیث غدیر)، سند حدیث غدیر، اشکالات وارد شده بر حدیث غدیر و جواب آنها، حدیث منزلت(انت منی بمنزله هارون می موسی) و سند آن و بررسی حدیث یوم الانذار ( وانذر عشیرتک الاقربین)، پرداخته شده است.

این پایان نامه در اثبات عدم تناقض در آیات قرآن است و آن از اعجاز قرآن به شمار رفته است. نویسنده نخست با توجه به آیه شریفه «أَ فَلا یتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ کانَ مِنْ عِنْدِ غَیرِ اللّهِ لَوَجَدُوا فیهِ اخْتِلافاً کثیراً » با تکیه بر دیدگاه های دانشمندان اسلامی به تبیین معنای اختلاف در آیات قرآن پرداخته است. آن گاه با استخراج آیات به ظاهر متناقض، به حل تناقض ظاهری آنها اهتمام ورزیده است. در ادامه، مهم ترین شبهات مطرح شده از سوی مخالفان و برخی از شرق شناسان بر آیات قرآن را به تفکیک مطرح کرده، به آنها پاسخ داده است.

در این تحقیق موضوع انفاق در آیات قرآن به ترتیب نزول بررسی شده و مطالب آن در شش فصل آمده است. در فصل اول، کلیاتی از بحث آمده است. در فصل دوم، وضعیت اقتصادی مکه در عصر نزول گزارش شده و در فصل سوم، آیات مکی مربوط به انفاق به ترتیب نزول بررسی گردیده است. در فصل چهارم، وضعیت اقتصادی مدینه در عصر نزول گزارش شده و در فصل پنجم، آیات مدنی مربوط به انفاق به ترتیب نزول بررسی گردیده است و در فصل ششم، نتایج تحقیق انعکاس یافته است.

موضوع این رساله بررسی ابعاد معراج پیامبر ( صلی الله علیه وآله وسلم) در قرآن و روایات میباشد. معراج بر وزن مفعال، اسم آلت یعنی آلت صعود و عروج می باشد. در قرآن جریان معراج در دو سوره اسراء و نجم به طورآشکار بیان شده است و از صحابه پیامبر هم حدود بیست و سه نفر مساله معراج را خبر داده اند که این مساله در اکثر مسلمین از عام و خاص و شیعه و سنی مورد قبول واقع شده است . هدف از گردآوری این مقاله پاسخ گویی به شبهات مربوط به معراج می باشد. در این تحقیق معراج از دید علمی، مسائل عجیب آسمان ها ، تاریخ ، دفعات ، مبدا ، مرکب و هدف معراج بررسی شده است.

هدف از این پژوهش بررسی اسراف و تبذیر از دیدگاه قرآن و روایات است اسراف به معنای تجاوز از حد در هر کاری است که از انسان سربزند گر چه استعمال آن در زیاده روی در انفاق مال بیشتر است. تبذیر از ریشه بذر یعنی تفریق و پخش کردن چیزی می باشد. بین واژه اسراف به معنی اقتصادی آن با واژه تبذیر فرق زیادی وجود ندارد. هر عملی به دنبال خود عکس العمل دارد و عمل اسراف به دنبال خود پیامدهایی دارد از جمله فقر - فاصله طبقاتی - جدایی و پراکندگی - کفران نعمت - ضعف ایمان - اخلال در شئون اقتصادی و اجتماعی - خشم الهی - هلاکت و نابودی- عذاب و بلاهای دنیوی - فساد و تباهی در زمین - عذاب و بلاهای اخروی . راه جلوگیری از اسراف عبارت است از آگاه نمودن مردم با فرهنگ اسلامی که راه اعتدال است و تا این مساله از شعار به عمل در نیاید و همه آحاد مردم خود را موظف به رعایت آن ندانند و تسلیم اوامر الهی نباشند بعید به نظر می رسد که جامعه روی آسایش را به خود ببیند و افراد از حالت اضطراب و تشویش رهایی یافته و به آرامش واقعی برسند.

این پایان نامه در سه بخش، اعراب آیات 30 تا 70 سوره مبارکه بقره را در مجمع البیان مورد بررسی قرار داده است: بخش اول دربرگیرنده موضوعاتی از قبیل: تعریف موضوع، ضرورت و پیشینه تحقیق و همچنین معرفی اجمالی کتاب مجمع البیان و پدیدآورنده آن است. بخش دوم به بررسی اعراب آیات برگزیدة سوره مبارکه بقره بر اساس مجمع البیان پرداخته است. بخش سوم به جمع بندی، کتابنامه و برشمردن منابع مورد استفاده اختصاص دارد. شایستة یادآوری است که در این بخش، نخست اعراب و ترجمة آیات و پس از آن نظر مرحوم طبرسی به همراه سخنان علمای معاصر آورده شده و این امر به چند دلیل صورت گرفته است: 1. کشف منابع مورد استناد مرحوم طبرسی، 2. شناسایی افرادی که مرحوم طبرسی از ایشان بهره برده است، 3. ارائه طرح مباحث از سوی مصنف، 4. یافتن ابداع های احتمالی یا اقتباس کامل وی از دیگران.

شرح واژگان قرآنی و اعراب آیات سوره حمد و 30 آیه از سوره بقره است. در این تحقیق با توجه به مفاد تفسیر «مجمع البیان» ابتدا روش نگارش این تفسیر بیان شده سپس مکی یا مدنی بودن سوره حمد و بقره بررسی گردیده آ‹گاه محتوای این سوره و 30 آیه اول از سوره بقره از لحاظ اعرابی مورد تجزیه و ترکیب قرار می گیرد. جزء سوره بودن بسم الله الرحمن الرحیم، بررسی محتوای سوره حمد و بقره، تحقیق درباره معنای حروف مقطعه و بررسی اعراب آن و بیان زندگی نامه کوتاه مرحوم طبرسی و جایگاه ویژه تفسیر مجمع البیان از دیگر مباحث ارایه شده در این رساله می باشد.