جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

این پایان نامه در سه فصل تنظیم شده است: در فصل اول، به بحث درباره اینکه آیا حروف مقطعه ازمتشابهات است یا خیر و نقد استدلال طرفداران این نظریه پرداخته شده؛ در فصل دوم، نظر کسانی که برای حروف مقطعه قائل به تفسیر و معنا هستند، آورده شده است؛ در فصل سوم سخن از این است که حروف مقطعه فواتح سور دلیلی بر بلاغت ممتاز و سبک برتر قرآن است

مباحث مطرح شده در این رساله به شرح ذیل است: - نسخ در قرآن - قصص قرآنی - بررسی داستان حضرت موسی(ع) براساس بیان آن در جاهای مختلف قرآن کریم - فرق بین داستانهای قرآنی و دیگر داستانها - تکرار داستان در قرآن - بحثی پیرامون ویژگیها و اغراض داستان در قران کریم و سبب تکرار آن - اعجاز قران - شبهه پیرامون اعجاز قرآن - شبهه مستشرقین پیرامون وحی - جمع بندی نظرات علما پیرامون وجوه اعجاز قرآن - تفسیر موضوعی - فراتح سور - استخلاف آدم

قرآن کریم برای هدایت و ارشاد انسان ها از انواع بلاغت و روش های شفاف رساندن پیغام خداوندی استفاده کرده است، این رسایی در پیام الهی گاه در قالب تمثیل تجلّی پیدا کرده است تمثیل که ارائه ی نمونه ای بارز از یک حقیقت در قالب سخنی موجز است معنای مقصود را به خوبی به جان شنونده می نشاند ودل ها را تسخیر می سازد و این حقیقتی است که در تمثیلات قرآنی کاملاً آشکار است. آنجا که پدیده ای عقلانی در جامعه یی ملموس و آشنا، به انسان ها عرضه می شود و درک آدمیان را به چیزهای ورای احساس آنها نزدیک می سازد. در حقیقت قرآن که پیغام خالق هستی و از جمله آدمیان است با درک سرشت ایشان عجین می گردد و در راه سعادت بشر و هدایت او به سر منزل نیکبختی، از سر مهرورزی یکی از بهترین راه های گفتگو را با بشر در خدمت می گیرد. و با نشان دادن نمونه های بارز و پیدا مردم را به حقایقی که چه بسا برخی به آسانی بدان راه نیابند رهنمون می سازد و این راه و روشی است که در همة تمثیلات قرآن کریم به روشنی نظاره گر آن هستیم.

این رساله شامل چهار فصل به شرح ذیل است: فصل اول که شامل ملاحظاتی بر روایات حدیث – دیدگاه شیعه در قبال حدیث حروف- معنای حروف- هفتگانه در قدیم – معنای مورد نظر ما از حروف هفتگانه در قدیم چیست؟ فصل دوم که در مورد آشنایی پیامبر با امر نوشتن و خواندن – نویسندگان و حافظان وحی بحث می کند. فصل سوم که در مورد ریشه خط عربی و علامت گذاری و نقطه گذاری در خط عربی در آن دوران بحث می کند. فصل چهارم که شامل قرائت براساس معنی و پی نوشتهای این فصل است.

معرفی شخصیت سجستانی ذکر تاریخ وفات وی، شاگردان و راویان ایشان، روش تالیف کتاب، مطالبی در زمینه چاپ و ترجمه، اهمیت موضوع غریب القران، تعریف غریب القران، معنای لغوی و اصطلاحی آن، شیوه مولفین در تالیف کتب غریب القران، چگونگی پیدایش و گسترش این علم، کتابهایی که در این زمینه به رشته تحریر در آمده، شیوه تنظیم آنها و علمایی که در این وادی کوشیده اند، علل پیدایش واژه های غریب، قبل از اسلام - مقارن با ظهور اسلام و پس از اسلام و ترجمه بخشی از کتاب غریب القران.

قرآن کریم در موارد بسیار، ضمن شرح تاریخ پیامبران و امت ها و قصه های پیشینیان، اموری مهم را که از عناصر جوهری قصه اند مسکوت می گذارد، همچون تاریخ و محل رویدادها و اوضاع طبیعی و اجتماعی و سیاسی که در پیدایش و شکل گیری وقایع مؤثرند. این مسکوت نهادن تنها به این دلیل است که قرآن در قصه های خویش، اسلوب نیکوی هنری را در قصه گویی حقیقی و فنی برگزیده است. یعنی قصه گو هر شیوه ممکن را بر می گزیند تا به هدف خود دست یابد. قصه گو پیام مطلوب را کاملاً جان می بخشد ، بی آن که در باز شناساندن درست از نادرست چندان اصرار ورزد یا از همة عناصر جوهری قصه همچون تاریخ و مکان و دیگر و صفهای حوادث یاد کند. به این ترتیب، رواست که قرآن در راه رسیدن به مقصد خویش، یعنی هدایت انسانها به سوی سعادت، قصه هایی را که میان مردم یا اهل کتاب در عصر پیامبر رواج داشته اند دستمایه سخن سازد، هر چند که خود، آن ها را صحیح نداند یا همة عناصر جوهری آن قصه ها در همان شکل رایج تبیین نشده باشد. این است عصارة دیدگاه دکتر خلف الله که از سوی مفسران دیگر مورد نقد واقع شده است.

رساله حاضر که عنوان آن ترجمه و تحقیق کتاب مفهوم الاعجاز القرآنی، تالیف دکتر احمد جمال عمری است به بررسی دیدگاه های دانشمندان اسلامی و اقوال مطرح شده درباره مساله اعجاز و ادله آنها می پردازد و به استناد منابع، آراء و دیدگاه های بزرگان اهل سنت را مورد تحقیق و بررسی قرار می دهد‎۰ موضوعاتی که در این رساله مطرح شده، بدین قرار است: معنای لغوی و اصطلاحی اعجاز، بررسی دیدگاه ها و تلاش های گوناگون اندیشمندانی چون رمانی، خطابی، باقلانی، جرجانی و قاضی عیاض درباره اعجاز قرآن تا قرن ششم هجری‎۰ مولف موضوعات دیگری را نیز در زمینه اعجاز مورد بحث قرار داده و نتیجه گرفته که قرآن مجید، معجزه فناناپذیر و جاودانه است‎۰ مولف در بیشتر موارد با صراحت نظر و دلیل خود را بیان نموده و گاهی با رد ادله چند قول و تایید ادله پاره ای اقوال، دیدگاه خود را اظهار داشته است‎۰

مطالعه و بررسی اندیشه ها و آرای صاحب نظران غیرمسلمان درباره قرآن کریم، از راه ترجمه و نقد آثار آنان برای آگاهی اذهان قرآن پژوهان مسلمان از نوع نگرش مستشرقان به قرآن، امری مغتنم و مفید است. این رساله نیز در همین جهت سامان یافته و به ترجمه و نقد مدخل « Qurân » از دائرة المعارف دین همت گمارده است. این مدخل، دو مقاله را دربردارد: 1. متن قرآن و تاریخ آن به قلم پرفسور چارلز جوزف آدامز; 2. نقش قرآن در دینداری اسلامی، نوشته پرفسور محمود محمّد ایّوب که مقاله اوّل، ترجمه و نقد، و مقاله دوم فقط ترجمه شده است. مترجم، روش خود را ترجمه مفهومیِ مطابق معرّفی کرده و کوشیده است تا ساختار ترجمه، به ساختار متن اصلی هرچه نزدیک تر باشد. وی به مقاله اوّل به لحاظ صوری، ساختاری و نیز محتوایی انتقادهای فراوانی کرده و البتّه یادآور هم شده است که نویسنده، یعنی آقای آدامز، مستشرقی متعصّب و مغرض نیست; هر چند خطاهای متعدّدی را مرتکب شده است. مترجم، مقاله آقای ایّوب را که استادی مسلمان و شیعی است، صرفاً ترجمه کرده و احیاناً برخی از مطالب آن را با مستندسازی و توضیحات همراه ساخته است.

در این پایان نامه پس از بیان معنای مثل و فوائدتمثیل و پیشینه تألیف در زمینه امثال قرآن به ترجمه وتحقیق کتاب «الامثال فی القرآن» پرداخته شده است.در این کتاب تمام مثلهایی که در قرآن آمده، گردآوری و شرح شده است.

موضوع این پژوهش بررسی استهزاء از دیدگاه قرآن و سنت است. این پژوهش درصدد آن است تا با بررسی آیات قرآن کریم و سایر منابع مهمتر اسلامی به بحث و بررسی پیرامون استهزاء بپردازد تا به اهداف زیر دست یابد: بررسی معنا و مفهوم استهزاء ، روش های استهزاءعوامل استهزاء ، شیوه برخورد با استهزاء گران و آثار استهزاء با توجه به اهمیت و اهداف موضوع روش تحقیق ؛ توصیفی ، تحلیلی برای موضوع انتخاب گردیده است. پس از بحث و بررسی موضوع نتایج ذیل حاصل می گردد: استهزاء، بیان کردن گفتار ، کردار و وصف کسی است که سبب خنده دیگران شود، جزء گناهان کبیره استچون در قرآن کریم و روایات بر آن وعده عذاب داده شده است. استهزاء به روشهای مختلفی از قبیل ؛ اشاره، تکذیب، درخواست نامعقول، سکوت، عیب جویی و کنایه انجام می گیرد. عوامل استهزاء عبارتند از: جهل ، خود برتر بینی ، دنیا بینی، عدم تعقل و نفاق. موارد و امور مورد استهزاء عبارتند از استهزاء خدا، دین ، پیامبران ، قرآن و مؤمنین. آثار پیامدهای دنیوی استهزاء عبارتند از : اندوه و گرفتاری ، غفلت و محرومیت از هدایت. و آثار پیامدهای اخروی عبارتند از : حسرت ، خسران، تهدید و سرزنش و محرومیت از آموزش. محقق در انجام این پروژه با محدودیتهایی چون کمبود منابع مستقل ، که به تحلیل و بررسی استهزاء پرداخته باشد روبه رو بوده و پیشنهاد می گردد در یک پژوهش مستقل به بررسی آثار روانی استهزاء پرداخته شود.