جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

در این پایان نامه قسمت نخست کتاب مذکورترجمه و تحقیق شده است. این قسمت در خصوص اصول کلی تفسیر قرآن کریم است. و این موضوعات رادربردارد: تعریف تفسیر در لغت و اصطلاح و فرق آنها باتأویل و اهمیت اقسام آن، شرایط مفسر و آداب تفسیرو منابع نقلی، عقلی و لغوی آن.

پژوهش حاضر برای فراهم آمدن زمینه مناسب جهت بررسی دیدگاه های مستشرقان در باب قرآن و علوم آن به ترجمه مقاله های قرآن ، تفسیر، تحریف و اعجاز از دائره المعارف اسلام ‎(Encyclopedia of Islam)‬ پرداخته شده است و سپس با بررسی و نقدگذاری آنها و زدودن ابهام و شبهات ، تصویر روشنی از مباحث مربوط به فهم قرآن فرادید روشنفکران مسلمان در جهت شناخت حقیقت اسلام و قرآن ارائه داده شده است و دلیل انتخاب برخی مقاله ها به منظور گزارش معروفترین نگاشته های در زمینه مطالعات قرآنی و تبلیغ افکار آنان است .

اعجاز قرآن از جمله موضوع های مهم دینی و علمی است که تفکر انسانی و اسلامی را در گذر اعصار به خود مشغول داشته است‎۰ دانشمندان، فیلسوفان و متکلمان بیشماری این مسئله را مورد مطالعه و پژوهش قرار داده و هر یک رای و نظری ابراز داشته اند‎۰ رساله حاضر که عنوان آن "ترجمه و تحقیق بخش دوم کتاب مفهوم الاعجاز القرآنی"، نوشته دکتر احمد جمال العمری است به بررسی فنی و تحلیلی وجوه مختلف اعجاز قرآن می پردازد‎۰ نویسنده که معتقد به تعدد و عدم انحصار وجوه اعجاز قرآن است به بررسی وجوهی چون: صرفه، اعجاز ذاتی، اعجاز بیانی، نظم قرآن و اعجاز علمی می پردازد و در سراسر کتاب می کوشد که مطالب را با تفصیل بیان نماید‎۰ مساله تحدی و تلفیق دیدگاه های گوناگون درباره وجوه اعجاز از دیگر موضوع هایی است که بدان می پردازد‎۰ همچنین نویسنده متعرض بحث های جدید علمی در برخی آیه های قرآنی است و از همه این مسائل نتیجه می گیرد که این کتاب آسمانی نشات گرفته از منبع وحی و بدون هیچ کم و زیادی به دست ما رسیده است‎۰

پایان نامه شامل دو بخش ترجمه و تحقیق است: دربخش اول، سعی شده است ترجمه ای بینابین لفظ به لفظو آزاد آورده شود تا ضمن رعایت امانت، مطلب کتاب بخوبی قابل درک باشد. در بخش دوم، در واقع نوعی مقابله میان نسخه مطبوع و افست شده و نسخه قدیمیترصورت گرفته و به بیان دهها قواعد فقهی، اصولی،بلاغی، ادبی و ... پرداخته شده و هر جا لازم بوده سخن نویسنده کتاب نقد شده است. شرح حال اعلام وشخصیت هایی که به نوعی نام آنها در کتاب آمده به طوراجمال نگاشته شده است. فزون بر آن، برحسب سؤال وجوابهای مطرح شده در کتاب یک فهرست تفصیلی تهیه شده و منبع شعرهایی که مؤلف مناسب آنها را نیاورده بود یا شاعر آن معلوم نبود و نیز مآخذ احادیث و مطالب ذکر شده است.

مباحث ارایه شده در این رساله عبارتند از: - تفسیر قرآن - اهمیت ترجمه قرآن کریم - علمای تفسیر واژه های قرآنی از قرن دوم تا عصر ابن قتیبه - گزارشی از نحوه ترجمه و تحقیق - شرح حال ابن قتیبه - اشتقاق نامها و صفات خداوند و بیان معانی آنها - شرح کلماتی که زیاد در قرآن آمده است - تفسیر سوه حمد - تفسیر سوره بقره

در پایان نامه حاضر که به ترجمه و تحقیق بخشی ازکتاب صیانة القرآن من التحریف اختصاص دارد،مباحثی طرح شده است که از آن جمله می توان به این موضوعات اشاره کرد: معنای لغوی و اصطلاحی تحریف، مسأله فراموش کردن قرآن، دلایل رد شبهه تحریف، تواتر قرآن، اعجاز قرآن، نفی باطل از قرآن،بیانات اهل بیت درباره قرآن، و بیانات بزرگان ودانشمندان شیعه در ارتباط با قرآن.

این پایان نامه بخش سوم از کتاب اسئلة القرآن واجوبتها از محمد بن ابی بکر رازی متوفای سال 666هجری است که حاوی آیات مشکل و سؤال برانگیزسوره قصص تا پایان سوره ناس است. در خصوص این گونه آیات سؤالهایی مطرح شده وبه آنها پاسخ داده شده است که تعداد آن 424 مورد است. از آنجا که مؤلف حنفی مذهب بوده مسائلی را طرح کرده که با اصول مکتب تشیع ناسازگار است، آنها در این تحقیق نقد شده است، و 40 بیت از اشعار عربی به عنوان شاهد آورده شده که ضمن ترجمه، شاعر و اغلب منابع آنهانیزمشخص شده است.

تحقیق حاضر به دو جنبة رازقیت آفریدگار و تلاش انسان با نگاه قرآنی نظر دارد. نویسنده در دو بخش به بحث رازقیت آفریدگار و معیارهای تقسیم روزی توجه نموده است. ابتدا بیان داشته که آفریدگار، گسترة زمین و مائده نعمت های آن را آفرید و به طور یکسان فرصت بهره گیری و به خدمت گرفتن امکانات موجود در آن را برای بندگان مقرر فرمود تا با تلاش های همه جانبه برای به تسخیر درآوردن آن امکانات جهت آسایش و سعادتی ابدی، با هم به رقابتی سالم بپردازند. سپس اشاره می کند که در این میدان رقابت، کسانی به بهرة بیشتر و بهتر می رسند که به معیارهای تقدیر و توزیع روزی و خطوط اساسی و عمدة سنت و برنامه رازقیت الهی آگاه تر، و در ایجاد آن معیارها در زندگی خود و خانوادة خود پر تلاش ترند و اینان به سبب شناخت و آگاهی و اعتقادی صحیح در مسألة رازقیت، در فاصلة گذشتن تا رسیدن به معیشتی مطلوب و پیراسته از دشواری ها و بحران های ایجاد کنندة سستی و ضعف در ایمان و بندگی، از ناآرامی های روحی و روانی رهایی یابند.

خداوند متعال قرآن را برای هدایت و تربیت خلق نازل فرموده است. تا بشر با بهره گیری از آن در مسیر حق و کمال گام بردارد و خود را به صفات انسانی آراسته گرداند. در قرآن کریم آیات فراوانی هست که گفتگوی میان خداوند متعال و انبیاء را بیان می کند. دقت و تدبر در این آیات با دید اخلاقی و تربیتی، نشان دهنده ادب انبیاء در برابر خداوند سبحان است. موارد متعددی از آداب و نکات تربیتی در اخلال گفتگوی انبیاء با خداوند متعال وجود دارد از جمله: تمسک به ربوبیت به کار بردن اسمای حسنی متناسب با محتوای گفتگو، حقیر دیدن اعمال خود در حضور خدا، منزه دانستن خداوند از هر چیزی که سزاوار مقام ربوبی نیست، اعتراف به مملوک بودن و خود را در جایگاه ذلت قرار دادن. در این میان شاخص ترین آنها عبارتند از: توحید محض، اخلاص در بندگی، عبودیت ، توکل بر خدا و تکیه نداشتن بر اعمال خود، تسلیم محض خدا بودن در همه حال و در خواست معرفتی عمیق تر. همچنین در این تحقیق نوع خطابات خداوند به انبیاء مورد بررسی قرار گرفته است. بررسیها نشان می دهد خداوند متعال از نظر ادب محاوره حرمتی خاص برای پیامبر اعظم در نظر گرفته است. او انبیاء پیشین را تنها با نام ایشان مورد خطاب قرار داده است ولی از رسول خدا با القاب تجلیل آمیز مانند (یا ایها النبی) و (یا ایها الرسول) یاد کرده است این نوع خطاب علاوه بر اینکه تاکیدی بر حقانیت نبوت و رسالت پیامبر است، مقام خاص پیامبر را در پیشگاه خدا نشان می دهد و به نوعی تعلیم و تادیب بندگان است که آن حضرت را با خطابهای احترام آمیز مورد خطاب قرار دهند.

مباحث مطرح شده در این رساله عبارتند از: 1- ویژگیها، اهداف، ابزار و روشهای تعلیم و تربیت اسلامی 2- قرآن و تعلیم تربیت 3- انواع تمثیل در قرآن 4- معارفی از امثال قرآن (مثل خدا حق و باطل انفاق اعمال کافران و..) 5- شیوه ها و آثار و نتایج استفاده از قصص قرآنی 6- معارفی از قصص قرآن (توحید تولی سیر و سلوک دنیا تقوی معاد غفلت و تحقق وعده های الهی) 7- ادب انبیاء 8- اهداف و روش قرآن