جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

در قرآن مواردی دیده می شود که آیه ای و یا قسمتی از آیه در جاهای جاهای دیگر و یا در سوره های دیگر قرآن، تکرار شده است و این تکرار مورد بحث علمای علوم قرآنی از زمان پیدایش علوم تفسیر تا به امروز قرار گرفته است و چون این موضوع مورد اختلاف علماء و مفسرین بوده است و کتابهایی چند در این فن به رشتة تحریر در آمده، این خود نشان دهندة اهمیت بحث است. برای موضوع پایان نامه ام، کتاب« اسرار التکرار فی القرآن» را انتخاب نموده و با مشورت استاد راهنما و استاد مشاور، شروع به کار کردم و دربارة معانی لغوی و اصطلاحی واژه هایی که در این فن به کار رفته است، بحث کردم و موارد ارتباط این موضوعات با یکدیگر را در صورت وجود، بررسی کردم. من این تحقیق را به سه بخش تقسیم کردم که در بخش اول کلیات را به شش فصل تقسیم کرده و پیرامون کلید واژه هایی چون، ذکر، مثل، تکرار، شبهه، ترادف وتصریف از نظر لغوی و اصطلاحی بحث کرده ام و در ارتباط با موضوع تکرار مواردی را در هر فصل توضیح داده ام. در بخش دوم نیز، مقدمه عبدالقادر عطا را ترجمه و تحقیق کردم و در بخش سوم ترجمه و تحقیق اصل«کتاب اسرار التکرار» آقای کرمانی را با توجه به تفاسیر شیعه و سنی مورد بررسی قرار داده ام و در آن، مواردی را که مؤلف اعتقاد به تکرار دارد، بیان کرده ام و یا در جاهایی که از نظر مفسرین با نظر مؤلف یکی است، نیز بیان شده است که نظرات موافق و به نظرات کرمانی توجه شده است که می فرماید اگر چه به ظاهر از نظر لغوی شاهد تکرار در برخی از قسمتها هستیم، ولی در واقع معنا و مفهوم دیگری را خداوند از آن اراده کرده است که به آن نیز در این تحقیق پرداخته شده است.

در این پایان نامه صفحات 324 365 از جلد اول کتاب آراء المستشرقین حول القرآن الکریم تألیف عمربن ابراهیم رضوان ترجمه و بررسی شده است. و در آن ازمنابعی چون قرآن، تورات و انجیل استفاده شده وبه شماری از شبهات خاورشناسان پیرامون قرآن پاسخ داده شده است .

کتاب تاریخ قرآن تألیف آیت الله محمد هادی معرفت دامت برکاته یکی از کتاب های ارزشمند درباره علوم قرآن است. این کتاب طی شش فصل، مسائل ضروری در شناخت قرآن را مطرح کرده است: فصل اول پدیده وحی را که پایه شناخت کلام خدا به شمار می رود، بررسی کرده است. در فصل دوم به مسائلی همچون: مدت نزول قرآن، نزول دفعی و تدریجی آن و آرای بزرگان در زمینه نزول دفعی قرآن پرداخته شده است. همچنین ترتیب نزول سوره ها، مکی و مدنی بودن آن ها، معیار تشخیص سوره های مکی از مدنی و این که آیا استثنایی در آیات هر سوره وجود دارد یا نه، بحث شده است. در فصل سوم از نظم و تألیف قرآن، نظم آیه ها در هر سوره و توقیفی بودن نظم آیات سخن گفته شده است. در فصل چهارم، قاریان قرآن، قرائت های هفتگانه، عوامل اختلاف در قرائت ها و راه تشخیص قرائت صحیح مورد بررسی قرار گرفته است. فصل پنجم به مسئله تحریف اختصاص یافته است. در فصل ششم، اسلوب ترجمه، فتوای فقها و دانشمندان شیعی و سنی، سابقه ترجمه در اسلام و نمونه هایی از ترجمه های قرآنی مورد بررسی قرار گرفته است.

آراء المستشرقین حول القرآن کریم تألیف عمر بن ابراهیم رضوان است که به عنوان رساله دکتری دردانشگاه اسلامی امام محمد بن مسعود عربستان نوشته شده است. در این پایان نامه فصل هفتم این کتاب ترجمه و نقد شده است. این فصل درباره اعجاز قرآن و شبهات خاورشناسان پیرامون آن است. چهارده اشکال که بیشتراز طرف خاورشناس انگلیسی جرجیس طرح شده، دراین فصل آمده که در این پایان نامه نقد و بررسی شده وبدانها پاسخ داده شده است.

رساله ای که در پیش رو دارید؛ ترجمه و تحقیق کتاب «التحقیق فی نفی التحریف عن القرآن الشریف» به قلم آقای سیدعلی حسینی میلانی است و شامل موارد ذیل می باشد: مهمترین سخنان و دلایلی را که توهم تحریف را نزد شیعه و اهل سنت ایجاد کرده، احادیث و روایاتی را که ممکن است دستاویز نظریه تحریف قرارگیرد و آنچه جایز است، سخنی را در این مورد به علمای شیعه و سنی نسبت داده شود، شیعه و تحریف، سخنان بزرگان شیعه درباره تحریف ناپذیری قرآن و پاسخ بزرگان شیعه در قبال شبه هایی که در پرتو این گونه روایات در مورد تحریف ایجاد می شود. نتیجه اینکه بیش از ۹۰٪ علمای شیعه - کساین که به آنها در اصول و فروع اعتماد و تکیه می شود- کم شدن قرآن را به شدت رد و نفی می کنند؛ و کمتر از ۵٪ آنان به کم شدن قرآن اعتقاد دارند که آن هم نظرات شخصی است و تبلور نظر کل فرقه شیعه نیست و خلاصه اینکه مذهب شیعه، به تحریف ناپذیری قرآن به معنی کم نشدن الفاظ آن، معتقد است.

این پایان نامه به بررسی موضوع «قصه در قرآن»اختصاص دارد و به این نتایج رسیده است: اعتبار،تثبیت قلب پیامبر صلی الله علیه وآله، تقویت روحی مسلمانان، اندازمشرکین، وحدت دعوت انبیاء، اثبات وحی و رسالت،تفهیم اصول و بیان سنتهای اجتماعی از اهداف قصص قرآنی است. برخی از خصوصیات قصه های قرآنی عبارتند از: اتحاد سیاق قصه با کل سوره، نپرداختن به جزئیات، ایجاز، تبلیغ غیرمستقیم، تفاوت شروع قصص. قرآن در قصه ها، از شخصیتهای مثبت و منفی استفاده می کند. شخصیتهای مثبت را به عنوان الگو برای انسانها، و اشخاص منفی را به خاطر عبرت گرفتن مطرح ساخته است. قرآن بعضی از حلقه های داستانها را درموارد متعدد تکرار کرده است. البته، این تکرار به قدری ماهرانه و استادانه است که هیچ لطمه ای به بلاغت قرآن نمی زند. بلکه با نشان دادن یک صحنه از زوایای مختلف، آن را برای خواننده جذاب تر و شیرین تر می کند.

کتاب آراء المستشرقین حول القرآن الکریم در نقد وبررسی نظرات خاورشناسان پیرامون قرآن است. بخش مورد ترجمه این کتاب در پاسخ به این شبهه خاورشناسان است که محتوای قرآن مأخوذ ازبت پرستان، حنفاء، صابئین و سایر افراد بشر است.

بخشی که در این پایان نامه از کتاب مذکور ترجمه وتحقیق شده، به بررسی نظریات یکی از خاورشناسان به نام تسدال اختصاص دارد؛ مبنی بر اینکه قرآن مجید ازکتب آسمانی پیشین اقتباس شده است. تسدال در این زمینه به مضامینی از قرآن که با کتب زرتشی، هندی ومسیحی مشابهت دارد، استناد جسته است؛ نظیرداستانهای اصحاب کهف، مریم علیها السلام ، عیسی وآدم علیهما السلام.

اهم مطالب این پایان نامه به شرح ذیل است: تعریف قصه به لحاظ لغوی و کاربردی، شرح انواع قصص موجود میان انسانها و تفاوتهای میان انواع مذکور باقصص قرآنی، طرح اشکالاتی که بر قصص قرآن واردشده و پاسخ به آنها، بررسی عصر جاهلیت به عنوان محیط ظهور اسلام و ارائه کلام حق، بررسی موقعیت ادب و شعر و نثر بویژه قصه مقارن ظهور اسلام، اهداف قصص قرآنی، قصص قرآنی در مکاتب عقلی جدید، واسرائیلیات و قصص قرآنی.

تحقیق حاضر ترجمه قسمتی از کتاب تاریخ القرآن، تألیف علامه شیخ عبدالله زنجانی عضو مجمع علمی دمشق می باشد. این رساله قرآن را از نظر تاریخی توضیح داده و در ابتدا ولادت حضرت محمد(ص) رابیان می کند. آنگاه وضع جهان را در هنگام ظهور پیغمبر اسلام توضیح می دهد. رابطه محمد و قرآن را از زمان ظهور پیغمبر و نزول قرآن بیان می کند. مختصری از سیره رسول خدا بیان شده است. در ادامه فصل اول پیدایش خط و رواج آن در حجاز و خطی که قرآن با آن نوشته شده است مشخص گردیده است و نظر مورخین عرب در این رابطه را می آورد که خط در مدینه به چه صورت بوده است. در فصل دوم آغاز نزول وحی ذکر شده است. در فصل سوم بیان اولین آیه ای که نازل شده است می باشد. در فصل چهارم دوران نزول قرآن، قرائت قرآن برای بزرگان اصحاب توضیح داده شده است. در وقت نزول قرآن افرادی بودند که قرآن را می نوشتند که در فصل پنجم به آن اشاره شده است. و در آخر تاریخ نزول سوره ها و ترتیب نزول سوره قرآن در مکه و مدینه شرح داده شده است. مدارکی که این محقق در تحقیق کتابخانه ای خود از آن کمک گرفته است: المنجد، کشف الایات، فرهنگ حییم، اصول کافی، تفسیر منهج الصارقین و تفسیر منهج ابوالفتح رازی می باشد.