مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

اگر چه انسان شناسى به شكل امروزى آن، از جمله دانش هاى نوظهور است و به اعتقاد برخى، مولود عصر اكتشافاتى است كه انسان اجتماعات فاقد تمدن را، با عناوينى چون «وحشى»، «ابتدايى»، «قبيله اى»، «سنتى» و حتى «بى سواد» و... زمينه تحقيق انسان شناسى خود قرار داد، اما مراد از انسان شناسى در اين مقال، تنها بخشى از يك اشتياق ذاتى و درونى براى شناخت انسان است. در تمام فرهنگ ها و مكاتب فكرى و فلسفى ردپايى از انسان كامل وجود دارد و شايد بتوان گفت به عدد انسان شناسان، نمونه هايى از انسان كامل معرفى شده است. اين مقاله به سراغ مكاتب روان شناسى و مكتب فلسفى ـ عرفانى صدرالمتألهين (رحمه الله) رفته و انسان مطلوب و كامل را از ديدگاه وى با آراء روان شناسان مقايسه و تحليل مى كند.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

نوگرایی و نوآوری در اندیشه امام خمینی

نویسنده:

فاطمه طباطبایی

نوع منبع :

کتابخانه عمومی , نمایه مقاله

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

سیاست , طبیعت , قداست , مسجد , انسان کامل (کلام) , اخلاق , روحانیت , نوگرایی , انسان کامل , زیست محیطی , طبیعت

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

امام خمینی

چکیده :

نویسنده در این مقاله تلاش کرده است تا با نگاهی به مبحث نوگرایی در خصوص نظریه پردازان علوم مختلف، به وجود این خصلت در اندیشه های حضرت امام توجه خاص داشته باشد. وی این مقصد را در دو قسمت تحت عنوان «شیوه زیست روحانیت» و «بینشهای عمده نظری» به انجام می رساند. در قسمت اول بر این نکته تأکید می شود که چگونه حضرت امام نگرش نوینی از عالم دینی را به حوزه های سنتی روحانیت معرفی کردند. بحث قسمت دوم در دو بخش «سیاست معنوی» و «قداست طبیعت» پیگیری می شود. در بخش اول با ارائه تعریفی از عرفان و انسان به این نتیجه می رسد که با ورود عرفان و اخلاق در سیاست، انسانی ترین سیاستها بر جامعه حاکم می گردد. در بخش دوم، ابتدا انسان و عالم را با مسجد مقایسه کرده و برای آنان قداستی همتراز قداست مسجد قائل شده و در پایان نتایج زیست محیطی از این مقایسه گرفته است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

نگرشی تطبیقی بر مفاهیم انسان کامل و کیمیا در حوزۀ عرفان با تکیه بر دیدگاه‌های عرفانی حکمت متعالیه و جابر بن‌ حیان

نویسنده:

احمد نصیری محلاتی، سیدمرتضی حسینی شاهرودی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF چکیده

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

انسان شناسی Human nature , انسان کامل (کلام) , عرفان اسلامی , حکمت متعالیه , کیمیا , احوال (عرفان) , مراتب انسان(عرفان نظری)

چکیده :

در اندیشه‌های عرفانی مفهوم انسان کامل و کیمیا ارتباطی تنگاتنگ و همیشگی دارند. هرچند رسیدن به انسان کامل یکی از اهداف عرفان است، اما کیمیا در اغلب دیدگاه‌های عرفانی به‌مثابۀ مسیری برای دستیابی به رمز و راز خلقت تعریف می‌شود که بدون آگاهی از این حقایق حصول انسان کامل میسر نیست. پس کیمیا و کیمیاگر، همچون عارف، هدفی جز تکوین انسان کامل ندارد. البته به‌رغم این ارتباط تنگاتنگ، در مکاتب مختلف عرفانی، شباهت‌ها و تفاوت‌هایی میان، مفاهیم، جایگاه، نحوۀ ارتباط و طریق وصول به کیمیا و انسان کامل مشهود است. بررسی این باورها و توجه به شباهت‌ها و تفاوت‌هایشان ضمن آنکه می‌تواند روشنگر مفاهیم پیچیده و عمیق انسان کامل و کیمیا باشد خود وسیله‌ای برای بررسی چگونگی پیدایش آن‌هاست. در این نوشتار با بررسی اجمالی و تطبیقی دیدگاه‌های عرفانی مختلف در خصوص انسان کامل و کیمیا، به‌ویژه با تکیه بر دیدگاه‌های عرفانی حکمت متعالیه و جابر بن حیان سعی، در آشکارسازی برخی شباهت‌ها و تفاوت‌های موجود در این باورها میکوشیم. البته در بررسی عرفان صدرایی، به آرای ابن عربی (به‌منزلۀ منبع تفکرات عرفانی در حکمت متعالیه) توجه ویژه شده است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 155 تا 168

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

سیماى على (علیه السلام) در مثنوى

نویسنده:

حسن فراهانى

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه متنی

وضعیت نشر :

قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

امامت , سیره امام علی علیه السلام , اول اوصیای حضرت محمد(ص) , امام علی (ع) در مثنوی

کلیدواژه‌های فرعی :

نهج البلاغه (نهج‌البلاغه) , اهل بیت(ع) , سیره ائمه اطهار علیهم السلام , جنگ جمل , انسان کامل (کلام) , باب علم رسول الله (ص) , اصطلاحنامه تاریخ اسلام , قرآن , جنگ خندق , جنگ خیبر ,

چکیده :

مولوى با سخنان حضرت على (عليه السلام) آشنايى كامل داشته و بيت اول سخنى است منسوب به على (عليه السلام) كه فرمودند: «اذا جاء القضا ضاق الفضا.» اين نقل قول تأكيدى است بر نقش ولايت حضرت على (عليه السلام) كه دين را نگهبان است، زيرا با تداعى آيه اى از قرآن مجيد هشدار مى دهد كه «كَلّا لَئِن لَمْ يَنْتَهِ لَنَسْفَعاً بالنّاصِيه.» (علق: 15) اين آيه قرآن خطاب است به فردى بت پرست از مردم مكه كه برده مسلمان خود را از نمازگزاردن منع مى كرد. وظيفه مولايى و نگاهبانى دين از آن جهت به عهده حضرت على (عليه السلام) است كه خود قرآن ناطق است. بنابراين، على (عليه السلام) مردى است كه رهروان و پيروانش او را عاشقند و بت پرستان و منكران تعاليم قرآن از او در بيم. در این مقاله سیمای امرالمومنین (ع) در مثوی مولوی ذیل این مباحث بیان می شود: على (عليه السلام) و درافكندن با عمرو بن عبدود؛ على (عليه السلام) و فتح باب خيبر؛ على (عليه السلام) و واگويه با چاه؛ على (عليه السلام) و قاتل خود؛ على (عليه السلام)، باب علم نبى (صلى الله عليه وآله)؛ على (عليه السلام)، مولا؛ على (عليه السلام)، انسان كامل و... .

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

برهان تقابل قطبین چیست؟ و آیا می‌توان با آن وجود امام زمان(ع) را ثابت کرد؟

نوع منبع :

پرسش و پاسخ

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

مهدویت , انسان کامل (کلام) , عرفان نظری , برهان تقابل قطبین

کلیدواژه‌های فرعی :

فلسفه وجود امام زمان , تولد و وجود امام زمان (عج) , اثبات وجود امام زمان , مباحث وجود امام زمان ,

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

قصیده ای از یکی از شاعران شنیدم که در آن ابیاتی به این مضمون آمده است: "کوه ها علی است. زمین علی است. آسمان علی است و...." یعنی علی (ع) همه اینها است!

نوع منبع :

پرسش و پاسخ , کتابخانه عمومی

پاسخ تفصیلی:

در بحث مقامات ائمه (ع) به طور کلی باید گفت؛ سیر معرفت نسبت به مقامات ائمه در طول تاریخ به گونه ای بوده که بسیاری از مطالب که از اسرار ائمه محسوب می شد، به تدریج آشکار شده است، هر چند که در عصر ائمه به شدت تقیه می شد. بنابراین در خود عصر ائمه هم شناخت بیشتر ...

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

فضائل امیرالمؤمنین علیه السلام , انسان کامل (کلام) , عرفان نظری

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

با توجه به این‌که پیامبر اسلام(ص)، بنده‌ای مانند دیگر بندگان خدا بود، چگونه نور و روح حضرتشان قبل از خلقت حضرت آدم(ع) خلق شده بود؟!

نوع منبع :

پرسش و پاسخ

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

انسان کامل (کلام) , خلق ( ایجاد ) , عرفان نظری , خلقت نوری پیامبر اکرم

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

دلیل برتری امامان شیعه بر همه پیامبران غیر از پیامبر اعظم (ص) چیست؟

نوع منبع :

پرسش و پاسخ

پاسخ تفصیلی:

در آموزه های دینی ما پیامبران و اولیای الهی و امامان شیعه مقام و منزلت مشخصی دارند و برتری امام معصوم (ع) بر همه پیامبران، غیر از حضرت محمد (ص) قابل اثبات است که در این جا به بعضی از این دلیل ها اشاره می کنیم: 1. منصب امامت بر منصب نبوت برتری دارد بیشتر ...

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

انسان کامل (کلام) , پیامبران (ع) و امامان (ع) , عرفان نظری

کلیدواژه‌های فرعی :

تفاوت پیامبر و امام ,

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

اگر امامان نبودند دنیا برپا می شد؟

نوع منبع :

پرسش و پاسخ

پاسخ تفصیلی:

برای پاسخ به این سوال نیاز به چند مقدمه است. 1. فیاضیت خداوند : یکی از اوصاف خداوند متعال، فیاضیت و دائم الخیر بودن می باشد. به عبارت دیگر خداوند، موجودی است که علی الدوام، خیر از او افاضه می شود. خلقت این دنیا نیز نشات گرفته از همین فیاضیت خداون بیشتر ...

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

امامت , انسان کامل (کلام) , عرفان نظری

کلیدواژه‌های فرعی :

وجوب امامت , وجوب وجود امام ,

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

امامان اسمای حسنای خداوند هستند، به چه معنا است؟

نوع منبع :