جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

اخلاق مدیریت در اسلام، اثر محمد محمدی ری‌شهری، تحریر سخنرانی‌‌‌های نگارنده در جمع مدیران و رئیسان ادارات وزارت اطلاعات است که پیش از این در مجله پاسدار اسلام و دانش مدیریت منتشر شده است. موضوع کتاب اخلاق مدیریت است نه علم مدیریت، محور بحث، چهار اصل اخلاقی مدیریت است که از آیات 25-43 سوره طه برگفته شده است؛ یعنی، شرح صدر، آسان شدن کار، رسایی سخن و معاون شایسته. نویسنده در این کتاب هیچ رویکردی به روان‌شناسی و جامعه‌شناسی ندارد و تنها تکیه و استناد او بر آیات و روایات است. وی مطالب را در پیشگفتار و چهار مدخل اصلی آورده است که به چکیده آنها اشاره می‌شود: پیشگفتار: در پیشگفتار اشارتی کوتاه دارد به تعریف مدیریت، مدیریت و سازمان، چیستی سازمان، شیوه ‌‌های مدیریت اسلامی و اصول مدیریت اسلامی که به واقع پیش درآمدی است برای روشن شدن موضوع کتاب. شرح صدر: در این بحث نخست شرح صدر را معنا می‌کند، موارد کاربرد آن را در قرآن می‌آورد، رابطه شرح صدر و مدیریت را یاد می‌کند، سپس به عوامل و علائم شرح صدر می‌پردازد. آسان شدن مدیریت: در این قسمت به درخواست موسی از خدواند «و یسر لی امر» می‌پردازد و به نکات زیر اشاره می‌کند: ضرورت آسانی، نسبت آسانی و سختی، مطلوبیت آسانی در اسلام، آسان شدن امور به دست خداست، زمینه آسان شدن مشکلات. رسایی سخن: در اینجا از سومین اصل اخلاقی می‌گوید: جناب موسی از خداوند می‌خواهد که گره از زبانش بردارد تا مردم گفته او را فهم کنند. نگارنده در شرح این درخواست نکات زیر را یادآور می‌شود: فصاحت در مدیریت، اعجاز سخن، فصاحت فطری است یا اکتسابی، زیباترین سخن و تواناترین سخنور، شرایط نفوذ سخن، نکاتی که مدیر توانا در برخورد با افراد تحت نظر خود باید رعایت کند. معااون شایسته: آخرین درخواست موسی از خداوند داشتن یار و همکار شایسته است. نگارنده از این نکته چهارمین اصل اخلاقی در مدیریت را برگفته به شرح آن می‌پردازد و نکاتی را می‌آورد، نخست، وزیر را معنا می‌کند و از دو نکته در سخن موسی می‌گوید و هدف در مدیرت اسلامی را یادآور می‌شود و به دو نکته در فلسفه مدیریت اسلامی اشاره می‌کند.

«الأمالی لِـ الشیخ الصدوق»، کتابی به زبان عربی، تألیف شیخ صدوق، متکلم، ادیب، فقیه و حدیث‌ شناس برجسته امامیه در سده چهارم هجری که از جلسه‌ های متعددی که شیخ صدوق هفته‌ ای دو روز در روزهای سه شنبه و جمعه از ۱۸ رجب سال ۳۶۷ هجری تا روز ۱۱ شعبان سال ۳۶۸ هجری در مشهد املاء نموده و شاگردان ایشان نوشته‌ اند، تشکیل شده است. شیخ صدوق این کتاب را که در ۹۷ مجلس, ۱۳ ماه تدوین کرده و این مجالس به جز چند مجلس (۲۲، ۲۳، ۲۴ و ۲۶) هر روز جمعه و سه شنبه بر پا بوده است. شروع آن ۱۸ رجب ۳۶۷ ق به هنگام سفرش به مشهد، و پایان آن ۱۸ شعبان ۳۶۸ ق بوده است. فقط مدت کوتاهی در راه طوس در تدوین کتاب فاصله افتاده است. مجلس ۲۹ آن مصادف با روز هشتم ماه محرم (دومین جمعه محرم) بوده و لذا به مقتل سیدالشهداء (ع) شروع کرده و آن را در مجلس ۳۰ و ۳۱ تکمیل کرده است. مجلس ۲۶ مصادف با غدیر و ذکر فضائل این روز است. این بیانگر امتیاز این کتاب به دیگر کتب امالی است که صدوق در نقل احادیث به مناسبت‌ های زمانی و مکانی توجه داشته است. در این کتاب تبحر شیخ بزرگوار صدوق، در جمع و حفظ احادیث فریقین شیعه و سنی به خوبی آشکار است. موضوعات مختلفی در این کتاب بحث شده اند که بیشتر آنها اخلاقی، تاریخی و نقل فضائل خاندان پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - است. افزون بر آن در ماه رجب از فضائل آن ماه و در ماه مبارک رمضان از فضائل رمضان و ثواب روزه در این ماه‌ ها حدیث نقل کرده است. هنگامی که به نیشابور می‌ رسد حدیثی در فضیلت زیارت امام رضا (ع) نقل می‌ کند. این کتاب شامل دسته ای از احادیث نبوی (ص) و اهل بیت (ع) در موضوعات مختلف مانند سیره پیامبر (ص)، ماجرای اسراء و معراج، ادعیه و موعظه‌ ها، فضائل و مناقب اهل بیت (ع) است که شامل موضوعات تاریخی و اخلاقی و عقائدی و... می‌ باشد.

گوهر مراد شامل امّهات مسائل کلام و حکمت و اخلاق و عرفان و اصول خمسه است، دارای یک مقدّمه و سه مقاله و یک خاتمه است که مقدّمه آن در مورد مرتبهٔ وجود انسان و روشن نمودن راه خدا و فایده علم حکمت و کلام است و سه مقالهٔ آن در خودشناسی و خداشناسی و شناخت فرمان خدا و ابلاغ کنندگان و مجریان راستین آن یعنی انبیاء و امامان-علیهم السلام-و نتیجه عمل به آن یعنی معاد است و خاتمهٔ آن نیز پیرامون تهذیب اخلاق و سلوک مقامات العارفین است. تبویب گوهر مراد، تبویبی خاص است و در دیگر کتب کلامی دیده نمی‌شود. این کتاب علاوه بر مباحث کلامی به مباحث مسائل اخلاقی و عرفانی نیز می‌پردازد. مباحث فلسفی به کتاب راه یافته است؛ از این جهت گوهر مراد را کتابی کلامی-فلسفی می‌توان دانست. اندیشه‌های عرفانی مؤلف کتاب بر مباحث کتاب دیده می‌شود.