جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

هدف از این تحقیق، بررسی دیدگاههای قرآن پیرامون انسان و رهبری است. تحقیق حاضر با استفاده از روش تحلیل محتوا انجام یافته و مباحث آن در دو فصل تنظیم شده است. فصل اول، طی شش بخش به بررسی دیدگاه قرآن پیرامون انسان می پردازد که به ترتیب عبارتند از: انسان درآراء، نظریه ها و مکتبهای روانشناسی، خلقت مادی انسان، خلقت غیر مادی انسان، فطرت، امانت و نهایتا" سیمای رفتار انسان. براساس نتایج این فصل، آنچه درخلال نظریه ها و مکاتب در مورد انسان بیان شده یا گوشه ای از حقیقت انسان است و یا گوشه ای است که به افراط و تفریط کشانده شده است و یا باحقیقت انسان منافات دارد. آنچه در کلام فیلسوفان چون ارسطو و افلاطون آمده بیشتر تائید و تاکید بر جنبه غیر مادی و روحانی انسان است که در کل مورد تائید قرآن نیز می باشد. افراط در نظریه شرطی بودن رفتار انسان نیز از نظرات افراطی اسات که نمی توان آنرا به تمامی رفتارهای انسانن گسترش داد. مضاف بر اینکه بسیاری از گرایشهای انسان مثل محبت با این نظریه قابل تفسیر نبوده است. همچنین تاکید بر تاثیر بیش از حد روابط اجتماعی در انسان نیز از نظریات افراطی به شمار می رود. اگرچه نمی توان منکر تاثیر اجتماع و روابط اجتماعی در رفتار فردی شد، اما اینطورنیست که کنترل تمامی رفتار آدمی را به چگونگی روابط اجتماعی نسبت داد. دراین مورد قرآن، هم به فرد اصالت داده و هم به اجتماع. اما فصل دوم،اختصاص به رهبری دارد. جایگاه رهبری در علوم اجتماعی و رهبری در قرآن مهمترین بخشهای این فصل را تشکیل می دهند. براساس نتایج این فصل، رهبری از موضوعاتی است که به روشهای مختلف و در زمینه های مختنلف در علوم مطرح شده. اما قرآن این موضوع را به سطح ضرورت تکامل ارتقاء می بخشد. قرآن بشر و زمینه های رهبری را از یکسو در نیاز اجتماعی و زمینه اختیار و کمال طلبی انسان می بیند و از سوی دیگر ضرورتی است در کمال انسانها. آنچه بیشتر درعلوم انسانی درمورد رهبری و مدیریت بدان پرداخته می شود حول دو محور است : ‎۱- خصوصیات روحی و روانی ‎۲- وظائف و ویژگیهای هدایت و رهبری. محور اول در روانشناسی و روانشناسی اجتماعی و محور دوم در علم مدیریت و سازمان مطرح است. قرآن رهبری و مدیریت را در همان چارچوبی مطرح می کند که نبوت و امامت را، اما درسطح پائین تر. آنچه اساس و هدف نهایی رهبری و مدیریت اسلامی را تشکیل می دهد، تکامل و رسیدن و رساندن انسانها به اهداف خلقت است و این منافاتی با اهداف ثانوی از جمله بهره برداری بیشتر و بهتر از نیروی کارندارد. آنچه در علم مدیریت به عنوان هدف نهایی مطرح در مدیریت اسلامی جزء اهداف ثانوی و متوسط است .

عملی که از انسان سر می زند، از بین رفتنی نیست و آثاری دارد که به صاحبش برمی گردد. این آثار، چه خیر و چه شرّ، در جهان دیگر به نحو کامل و بدون نقص به فاعلش می رسد، لیکن برخی آثار، در همین دنیا منعکس می گردد و صاحبش تلخی یا شیرینی آن را می چشد. آثار اخروی اعمال، از موضوع بحث نگارنده خارج است. آنچه مورد بحث است، آثار دنیوی اعمال است، و مقصود از آثار، هم آثار تکوینی است و هم آنچه به عنوان پاداش و کیفر، داده می شود و عنوان جامع برای آن، انعکاس اعمال انسان در دنیاست. فواید این بحث، گاهی فردی است و گاهی اجتماعی. فرد، هرگاه به آثار عمل خود در دنیا پی ببرد، می فهمد که باید سرلوحه برنامه اش را اصلاح خود قرار دهد؛ زیرا سعادت دنیا و آخرت خود را در این مهم، خواهد دید. اگر انسان ها متوجّه آثار اعمال خود باشند، از آن جا که انسان، دنبال جزای نقد می گردد و پاداش ها و کیفرهای دنیوی نقدند، بنا بر این، تأثیرش در رفتار افراد انسانی فراوان خواهد بود، و همه سعی می کنند نیروی انسانی خود و سایر امکاناتشان را صرف تأمین امنیت اجتماعی کنند. مباحث این پایان نامه، در سه عنوان کلّی مطرح گردیده است. بخش اوّل، درباره پاداش های دنیوی اعمال یا انعکاس اعمال صالح در دنیاست . بخش دوم، در مورد کیفرهای دنیوی اعمال یا انعکاس گناهان است . در بخش سوم نیز پاداش ها و کیفرهای اجتماعی مورد بررسی قرار گرفته است. مباحث بخش اوّل، درباره پاداش های مادّی در دنیا عبارت اند از: رفع یا تسهیل مشکلات، رزق گوارا، وجاهت اجتماعی، محبوبیت اجتماعی و طول عمر. نگارنده، با توجّه به آنچه از قرآن و روایات به دست می آید، این پاداش ها را مدّ نظر قرار داده و درباره آن، بحث نموده است. وی علّت تقدّم محبّت پاداش های مادّی را به لحاظ گستردگی بحث پاداش های معنوی عنوان کرده و این بحث را متأخّر نموده است. در قسمت دوم این بخش، مسئله پاداش های معنوی مطرح شده که این پاداش ها عبارت اند از: تقویت ایمان، حیات پاکیزه، شرح صدر، حکمت و علم. در این باب، اهمّیت پاداش ها و کیفرهای معنوی را از این جهت بیان می کند که اساس سعادت و شقاوت ابدی فرد را به وجود می آورند. در این قسمت نیز نگارنده با کمک گرفتن از آیات و روایات و نقل قضایا و حکایت های مربوط به هر بحث، قول صاحب نظران و اهل فن را مطرح کرده و درباره هر یک، بحث می کند. بخش دوم، درباره کیفرهای دنیوی اعمال یا انعکاس گناهان است که خود، دو قسمت دارد: کیفرهای مادّی که عبارت اند از: ظلم، قطع رَحِم، قسم دروغ، زنا و فحشا، دروغ بستن به خدا و جدال با اولیا خدا، نداشتن محبوبیت اجتماعی، و کوتاه شدن عمر. نگارنده، ابتدا مجازات را بر سه گونه می داند: مجازات قراردادی (تنبیه و عبرت)؛ مجازاتی که با گناه، رابطه تکوینی و طبیعی دارد (مکافات دنیوی)؛ و مجازاتی که تجسّم خودِ عمل است و چیزی جدا از آن نیست (عذاب اخروی). سپس درباره هر کدام، توضیحاتی را ارائه می کند که در برگیرنده آیات و روایات و اقوال و نظریات بزرگان و دانشمندان است. قسمت دوم این بخش، کیفرهای معنوی است. این کیفرها با عناوینی چون: خودْفراموشی، کورْدلی، قساوت قلب، انحراف قلب، حجاب حق، رفاقت و هم نشینی با شیطان، تکذیب آیات خدا، اِمهال و استدراج به چشم می خورد. نگارنده، در توضیح این قسمت، ضمن این که آثار معنوی گناه را از مهم ترین آثار آن می داند، به جبران ناپذیری این گونه آثار، تکیه دارد و با آوردن مثال هایی، مقصود خود را در این زمینه روشن می سازد. بخش سوم پایان نامه، با عنوان «پاداش ها و کیفرهای اجتماعی»، درباره سنّت های خدا در اجتماع در مورد عمل و جزا و نقل قولی از علّامه طباطبایی در این زمینه، سخن گفته و کیفرهای اقوام پیشین و علّت این کیفرها را با پرسش و پاسخ هایی بازگو نموده است. مطالب دیگر در این بخش، در مورد بلاهایی است که جوامع متمدّن با آنها رو به روست که با بیان معنای جامعه و مقصود از اجتماع و جامعه ای که تقوایش موجب نزول برکات و فسادش موجب نزول عذاب و گرفتاری می شود، آغاز شده و در ادامه، این بلاها را برمی شمُرَد که عبارت اند از: تزلزل نظام خانواده، سلب امنیت، فقدان عدالت اجتماعی، و فقدان انس و الفت. نکته قابل توجّه در این پایان نامه، استشهاد بسیار نگارنده به آیات و سرگذشت های قرآنی است که در بیشتر مباحث به چشم می خورد.

نویسنده در این پایان نامه، نخست اهداف تربیت رااز دیدگاههای دانشمندان اسلامی چون ابن سینا، خواجه نصیر، ابن خلدون، سهروردی و امام خمینی بررسی کرده، سپس با استفاده از مضامین قرآنی دو دسته ازاهداف تربیتی را تحت عناوین هدفهای تربیتی فردی وهدفهای تربیتی اجتماعی را بررسی و معرفی کرده است.

این تحقیق با عنوان «مهرورزی اجتماعی از دیدگاه قرآن و روایات» از یک پیش گفتار و پنج بخش تشکیل شده است. مهرورزی یکی از اساسی ترین شاخه های اخلاق به شمار می رود. در سخن پیشین، موضوع، بیان ضرورت، اهداف، پیشینه، مشکلات و محدودیت های موضوع بررسی شده است. بخش اول به مفهوم شناسی حقیقت مهرورزی، انواع مهرورزی، ضرورت زندگی اجتماعی در پرتو مهرورزی و جایگاه مهرورزی در ادیان آسمانی و جوامع بشری اختصاص دارد. در بخش دوم، معیارهای مهرورزی در اسلام از دیدگاه قرآن و روایات بررسی شده است. در بخش سوم، مطالبی پیرامون عوامل پیدایش و پایداری مهرورزی و همچنین موانع پیدایش و آفت های مهرورزی با استفاده از قرآن و روایات بیان شده است. بخش چهارم به احکام و آثار مثبت و منفی مهرورزی اختصاص دارد. بخش پنجم به بررسی شبهاتی که بر مسلمانان و دین اسلام وارد شده از قبیل: نبود مهرورزی میان مسلمانان، ناسازگاری جهاد با عطوفت و مهربانی اسلامی و ناسازگاری مجازات اسلامی با مهرورزی اجتماعی، پرداخته است. کلمات کلیدی: مهر ورزی اجتماعی پیدایش پایداری موانع آفات آثار مثبت آثار منفی مجازات

قساوت قلب و سنگ دلی یک بیماری روحی و روانی است و اهل لغت آن را به معنای تحول، دگرگونی و خالص هر چیز معنا کرده اند. قلب در قرآن و روایات به معنای عقل و درک، روح و جان و... است که حالت قساوت و رقّت بر آن عارض می گردد. قساوت، حالتی است که انسان به سبب آن، از دردها و مصیبت هایی که به دیگران می رسد متأثر نمی شود. شکی نیست که منشأ این صفت در یک تعبیر کلی، همان غلبه درنده خویی است؛ زیرا بسیاری از افعال و کردارهای زشت و ناهنجاری های روحی از این صفت ناشی می شود. قلب دارای حالات مثبت و منفی است، مهم ترین آثار و پیامدهای قساوت قلب عبارت اند از: اثرناپذیری از مواعظ قرآن، ترک تضّرع و زاری به درگاه خداوند، تحریف کلام خداوند و.... در بخش دیگری از این رساله به زمینه ها و علل پیدایش قساوت قلب و روش های پیش گیری از آن (عبادت و بندگی خداوند، توجه و بیداری از خواب غفلت، ترک گناه و...) اشاره شده است.

هدف پژوهش شناخت چهره واقعی استکبار و همچنین شناخت راهکارهایی برای مقابله و مبارزه با این دشمن مهلک و خطرناک انسانها و در نهایت رسیدن به سر منزل مقصود است . روش پژوهش : مراجعه به کتابخانه و تحقیق و پژوهش از طریق نرم افزارهای قرآنی و حدیثی و همچنین جست و جو در شبکه اینترنت ، بودده است. نتیجه کلی: » استکبار « از دیدگاه قران و روایت معصومین (ع) ، صفتی نکوهیده و بعنوان یک رزیلت اخلاقی معرفی شده است. در این پایان نامه سعی شده است تا با بهره گیر از ایات و روایت معصومین (ع) ضمن شناخت واقعی و همه جانبه ان، راههای مقابله و مبارزه با این پدیده شوم تبیین گردد.‬

موضوعی که در این تحقیق پایانی مورد بحث و بررسی قرار گرفته ارزش صبر و استقامت از نگاه قرآن، همراه با آثار فردی و اجتماعی می باشد. برای شناخت صحیح صبر و آثار آن، ابتدا باید به معنای لغوی و اصطلاحی کلمه پی برد و اینکه از نگاه قرآن صبر به چه معناست؟ صابران چه کسانی هستند؟ آیا خداوند برای صابران، اجر و مزدی هم در نظر گرفته است؟ نتیجه صبر صابران از دیدگاه قرآن به چه صورت است؟ آیا فقط مختص به همین دنیای مادی است؟ آیا صبر و استقامت فقط به یک گونه می باشد یا دارای انواع و اقسام مختلفی است؟ حضرت علی ( ع) در کتاب با ارزش خود در مورد صبر چه نظراتی را بیان داشته اند؟ صبر و استقامت دارای چه آثار فردی و اجتماعی می باشد؟ این سؤالات، تنها نمونه کوچکی از مسائلی است که در این تحقیق ، مورد بررسی قرار می گیرد. صبر و استقامت، مسئله ای کوچک نیست که خود شخص بخواهد در مورد آن نظر بدهد یا اینکه برای آن اجر و پاداشی را در نظر بگیرد، صبر، از نظر ظاهری، فقط یک کلمه محسوب می شود، اما دارای معنایی بس وسیع و باارزش می باشد. امید است که با مطالعه و تحقیق و تفحص در آیات خداوندی و روایات اهل بیت و معصومین، بتوانیم منشأ تحولی عمیق و دگرگونی در اخلاق و رفتار خود باشیم و ما هم از صابران درگاه حضرت دوست قرار بگیریم. انشاء الله واژگان کلیدی صبر، استقامت، صابران، امام علی ( ع) ، مصیبت، روایت، سنت

اهداف این پایان نامه عبارتند از چیستی عقل، وجود اجماع عقلی بین فلاسفه و متکلمان و عرفا، بررسی جنبه ارزش عقل در قرآن و احادیث ، کاربرد و مقایسه عقل با لب و قلب و صدور در قرآن و احادیث ، اثرات جانبی عقل در دنیا و آخرت، ارایه راهکارهای مطلوب عقل و شناخت عوامل آسیب رسان و دسترسی به موقعیت های مطلوبی که متضمن سعادت در دنیا و آخرت می باشد. روش پژوهش مبتنی بر توصیف و تحلیل گزاره هاست که اطلاعات آن به روش کتابخانه ای تهیه گردیده است. نتیجه کلی اینکه عقل مورد توجه و تاکید بسیار قرآن و احادیث می باشد و در تمام مراحل زندگی جز مواردی که خارج از درک برای عقل می باشد مورد توجه قرآن قرار گرفت و موارد نادر نیز عقل انسان را به تعبد وا می دارد که فلسفه آن در توحید توسط عقل روشن گشت.

این رساله نتیجه ی بررسی و تحقیق بر مسأله « صبر» است. که این فضیلت اخلاقی تعریف و تبیین شده و اهمیت آن مورد بررسی قرار گرفته شده و به بیان جایگاه آن در آیات و روایات و پیامدهای فردی و اجتماعی آن پرداخته شده است. این تحقیق به روش کتابخانه ای صورت گرفته که از کتب ارزشمند اخلاقی، تفاسیر و احادیث اسلامی استفاده شده که شامل بخش های زیر می باشد : بخش اول : مفاهیم و مقدمات، شامل فصل های : 1- صبر، 2- انواع صبر. بخش دوم : صبر در قرآن، که شامل فصل های : 1- بررسی آیات صبر در قرآن، 2- ضرورت صبر، 3- زمینه های صبر در قرآن، 4- ثمرات صبر در قرآن، 5- صبر و سایر صفات اخلاقی در قرآن. بخش سوم : صبر در سنت و حدیث، شامل یک فصل : صبر در احادیث اسلامی می باشد. بخش چهارم : آثار و تبلیغات فردی و اجتماعی صبر، که شامل فصل های : 1- آثار فردی صبر، 2- آثار اجتماعی صبر، 3- جزع و جزوع می باشد.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در آخرین مرحله ی ابلاغ جانشین خویش با توجه به نقل قول های مختلف از شیعه واهل سنت در ضمن خطبه ای طولانی حدیث شریف ثقلین را بیان فرمودند که در آن به با هم بودن دو ثقل خویش قرآن و اهل بیت تاکید فراوان داشتند . کلمات حدیث همگی بر این مطلب اذعان دارد . از بررسی جایگاه های قرآن و اهل در عالم دنیا و آخرت و بر شمردن ویژگی های اختصاصی و مشترک هر یک از دو ثقل پیامبر ارتباط عمیق این دو ثقل روشن شده و هنگامی که لفظ بودن قرآن همراه با کلام اهل بیت مورد بررسی قرار می گیرد به یقین در پایان می توان بیان کرد که : این دو ثقل پیامبر با توجه به رابطه عمیق و دقیقی که در دنیا و آخرت با یکدیگر دارند هرگز و تحت هیچ شرایط از یکدیگر جدا نمی شوند و آنکه به گمان خود آنها را جدا می پندارد در واقع هیچ کدام را ندارد.