مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

کتاب حاضر در خصوص حکمت‌های نهج‌البلاغه با رویکرد سیاسی ـ تربیتی علی (علیه‌السلام) مباحثی را تهیه و تدوین نموده است. در این پژوهش ابتدا با عنوان مشارکت با توانگران، زمینه بی‌نیازی افراد دیگر جامعه را آماده کرده و فرق عدل و احسان را بیان کرده و به ثمره احسان اشاره می‌نماید. در ادامه نگارنده سخت‌ترین آزمون را در حکمت 252 بررسی و آثار و نتایج شوم خصومت را به بحث می‌گذارد. در پایان نوشتار مذکور نشانه‌های ستمکار را در حکمت 351 برشمرده و به روزنه‌های امید اشاره و بزرگ‌ترین عیب را موردبررسی قرار می‌دهد. تبریک نوزاد در حکمت 355 از مباحث جالب‌توجه در این مجموعه به شمار می‌رود.

کتاب حاضر درباره حکمت‌های نهج‌البلاغه با رویکرد اندیشه سیاسی تربیتی امیر المومنین (ع) مباحثی را تشریح و تنظیم نموده است. در این اثر نخست با عنوان چرا ورشکستگی اخلاقی به تبیین حکمت 359 پرداخته و خودسازی را در پرتو عبرت اندیشی در تشریح حکمت 366 به بحث می‌گذارد. نویسنده در ادامه به آینده‌نگری علوی پرداخته و اهمیت و ضرورت پرهیزگاری را واکاوی نموده و ضرورت حفظ زبان و سکوت کردن را مورد سفارش قرار می‌دهد. در پایان این پژوهش به مسئولیت سنگین دانشمندان در حکمت 479 اشاره کرده و بدترین دوستان و علامت جدایی را در حکمت‌های دیگر موردتوجه قرار می‌دهد. نشان نابخردی در حکمت 364 از سرفصل‌های قابل بیان در این نوشتار می‌باشد.

موضوع سیاست خارجی به‌طور عام و اصول سیاست خارجی به‌طور خاص، در آموزه‌های قرآن کریم قابل پی‌جویی است؛ از این‌رو می‌توان آنچه امروزه در سیاست خارجی نظام جمهوری اسلامی دنبال می‌شود را با آیات قرآن کریم سنجید. در این پژوهش با استفاده از روش‌های تحلیل محتوا و معنی‌شناسی،اصل «حکمت» در اندیشه سیاسی و قرآنی آیت‌الله خامنه‌ای مبنای تحلیل و تبیین قرار گرفته است.نخست پس از تحلیل اصل حکمت در قرآن و گردآوری مقولات و مؤلفه‌های این اصل، در گام پسین، آنها را با مقولات و نتایج حاصل از بیانات آیت‌الله خامنه‌ای مقایسه کرده، شباهت‌ها، تفاوت‌ها و میزان تناظر آن‌ها سنجیده شده است. بر اساس یافته‌های پژوهش، حکمت قرآنی و حکمت در سیاست خارجی در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای جدای از یکدیگر نیستند؛ زیرا کسی که بهره‌ای از حکمت قرآنی داشته باشد، اندیشه او مستحکم می‌شود و چنین کسی در سیاست خارجی بر اساس خِرَد عمل می‌کند نه بر اساس احساسات. همچنین فرد حکیم از نظر قرآن، حقایق عالم را درک می‌کند و به مصالح و منافع آگاه است و مسلماً چنین کسی در سیاست خارجی به منافع و شرایط لازم و بهره‌هایی که باید از رابطه با دنیا گرفت، آگاه است.

هدف پژوهش حاضر بررسی دلایل ظهور ماهیت دینی حکومت در انقلاب اسلامی از دیدگاه شهید مطهری با روش هرمنوتیک قصدگرا است. در این تحقیق با روش‌ هرمنوتیک قصدگرای اسکینر، نشان داده شد که مشکله انحطاط ایران در زمانه پهلوی اول و دوم با ظرفیت‌های فکری و سیاسی مدرنیته غربی و مشروطه ایرانی و بویژه در جنگ جهانی دوم پاسخ درخوری نیافت و حتی به دوباره اشغال شدن ایران و تحقیر ایرانیان انجامید. در این شرایط مدت‌ها بود که فقها بویژه از جنبش تنباکو به بعد، جامعیت قوانین فردی و اجتماعی اسلام برای نیازهای ثابت و متغیر و مردم‌سالار بودن اداره اجتماع، ظرفیت پاسخ‌گویی دین به شرایط انحطاط ایران را طرح می‌کردند. وضعیت انحطاط سیاسی و اجتماعی، زمینه اساسی تحولات ایران معاصر را فراهم کرده است که پاسخ‌های ناقص و ناکافی در نظام‌های سیاسی مطلقه سنتی یا تبعیت از مکاتب چپ و راست مدرنیته غربی در مشروطه و دیکتاتوری شبه‌مدرن بحران را تشدید نمود. اثبات عقلی و شرعی امکان ولایت سیاسی فقیه جامع‌الشرایط در زمان غیبت امام دوازدهم(ع) توسط امام خمینی که استاد شهید مطهری بود، مانع شرعی تأسیس حکومتی با ماهیت دینی در عصر غیبت را برطرف نمود و بدین ترتیب ماهیت سیاسی دین در انقلاب اسلامی سال 1357 ظهور پیدا کرد.