مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

ویلهلم دیلتای از فیلسوفان شهیر در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم است که تلاش خود را مصروف بنیانگذاری علوم انسانی، از راه استقلال بخشیدن به روش خاص تحقیق در این رشته از علوم در برابر علوم طبیعی کرده است. کتاب ذات فلسفه وی به طور خلاصه مایه تفکر او را باز نموده است. نویسنده در این اثر به تبیین مفهوم فلسفه، چیستی ذات و ویژگیهای آن پرداخته و قصد وی روشن کردن این مهم است. او برای رسیدن به چنین مقصودی بررسی مفهوم فلسفه از یونان تا عصر حاضر را نیز، پی‏گرفته و آن را در بوته نقد نهاده از سوی دیگر به تبیین نسبت میان فلسفه و دین، هنر و ادبیات و علم به عنوان پاره‏ای از مهم‏ترین شاخه‏های علوم انسانی پرداخته است.

ترجمه ماشینی : آیا دانشمندان باید باورهای مذهبی را به چالش بکشند؟ آیا دین در جامعه بشری اجتناب ناپذیر است؟ آیا دین برای جامعه ضرر دارد؟ آیا خود علم می تواند الهام بخش شگفتی معنوی باشد؟ تقابل علم و دین در سال‌های اخیر بحث‌های عمومی زیادی را در مورد دین تعریف کرده است، که اخیراً در کتاب‌های پرفروشی که درگیری بین دانشمندان و مؤمنان مذهبی را به تصویر می‌کشند، مانند The God Delusion اثر ریچارد داوکینز و پایان ایمان یا نامه به یک ملت مسیحی اثر سام هریس. . اما این شکاف «ما در برابر آنها» چه معنایی برای جامعه دارد؟ این مجموعه مقالات به دانشمندان علوم اجتماعی، دانشمندان علوم طبیعی و الهیات که تجربه آنها ارتباط مستقیمی با این موضوعات عمده دارد، صدایی می بخشد و جایگاه علم را در بحث مدرن روشن می کند. شامل مشارکت‌های مری میدگلی (دانشگاه نیوکاسل آپون تاین، بریتانیا)، دنیس الکساندر (دانشگاه کمبریج، بریتانیا)، ریچارد رابرتز (دانشگاه لنکستر، بریتانیا)، باب لیتون (دانشگاه دورهام، بریتانیا)، سیمون کلمن (دانشگاه ساسکس، بریتانیا) ، مایکل شرمر (مدیر اجرایی انجمن شکاکان و مقاله نویس ماهانه برای Scientific American)، لوئیس ولپرت (دانشگاه کالج لندن، انگلستان)، اندرو نیوبرگ (دانشگاه پنسیلوانیا)، تیموتی تیلور (دانشگاه برادفورد، انگلستان)، استیون میتن (دانشگاه) از ریدینگ، بریتانیا)، دیوید اسلون ویلسون (دانشگاه بینگهامتون)، هربرت ماشنر (دانشگاه ایالتی آیداهو)، یان ریدر (دانشگاه منچستر، بریتانیا)، هیروکو کاوانامی (دانشگاه لنکستر، بریتانیا)، آندریان کریه (سودویچه سایتونگ)، جان هدلی بروک (دانشگاه آکسفورد، بریتانیا)، گوردی اسلک (نویسنده نبرد بر سر معنای همه چیز)، ست شوستاک (موسسه ستی)، ویلیام کالوین (دانشگاه واشنگتن)، و دیوید ویلکینسون (دانشگاه دورهام، بریتانیا)

در راستای بررسی معقولیت باور به «تفاوت بنیادین رابطه علم و دین در دو مورد زیست‌شناسی تکاملی و کیهان‌شناسی» در این مقاله، به زیست‌شناسی تکاملی، کیهان‌شناسی و دین (الهیات) از منظر موجودیت‌های معرفت‌شناختی توجه می‌شود. منظور از تفاوت بنیادین میان این موجودیت‌های معرفتی، تفاوت در نحوه‌ی سازگاری منطقی آن‌ها با یکدیگر است. در آغاز رویکرد و پیش‌فرض‌های مورد قبول برای اقامه‌ی این برهان شرح داده می‌شود. در این بخش توضیح داده می‌شود که رویکرد این مقاله اقامه‌ی یک برهان قرینه‌گرایانه است. پس از آن، حد وسط اصلی این برهان که عبارت است از تحلیل دلالت‌های زیست‌شناسی تکاملی و کیهان‌شناسی بر هدف‌مندی، به تفصیل مورد بحث قرار می‌گیرد. در این بررسی، هدف‌مندی تعریف دقیقی دارد و برای صورت‌بندی آن بر متن نظریه‌ها و مدل‌های موجود و متعارف در زیست‌شناسی تکاملی و کیهان‌شناسی، تاکید شده است. به این ترتیب، محتوای مقدمات برهان به دست آمده و نتیجه‌ی آن در انتهای این بخش مطرح می‌گردد. اقتضای اساسی بودن این مدعا، در ادامه ساختار منطقی- صوری برهانی که برای تایید مدعا به کار می‌آید شرح داده شده است. این ساختار صوری که بر اساس منطق احتمالات توضیح داده می‌شود. پس از این و در پایان به برخی از دلالت‌های مهم این نتیجه اشاره می‌شود.

بحث درباره رابطه علم و دین از نیمه دوم قرن بیستم، با تأسیس مجلات اختصاصی و کرسی‌های تدریس، نظام‌مندتر از قبل نزد فیلسوفان پی گرفته شد. طیف گوناگونی از نظریات در این باره ارائه شده‌اند، از نظریه‌هایی که رابطه‌ای ذاتی میان علم و دین قائل‌اند و آنها را با هم ذاتاً سازگار یا ناسازگار می‌دانند، تا دیدگاه‌هایی که با رویکرد نوع‌شناسانه حالات چندگانه میان علم و دین و ادلّه آنها را تشریح می‌کنند. اواخر قرن بیستم انتقاداتی از منظر جامعه‌شناختی و تاریخی به این دو نسل از نظریه‌ها ارائه شدند. طبق این نقدها، در نظریه‌های کلاسیک، پویایی، زمینه‌مندی، تکثر و ابعاد غیرمعرفتی علم و دین مغفول مانده است. در واکنش به چنین انتقاداتی، نسل سومی از نظریه‌ها ارائه شد که در آنها ابعاد اجتماعی علم و دین در کانون توجه بود. در مقاله حاضر به نظریه‌های استنمارک، لی، و کنتور، به عنوان سه نمونه از نظریه‌های نسل سوم، پرداخته می‌شود و ویژگی‌هایشان تحلیل خواهد شد. ادعای مقاله آن است که این نظریه‌ها سازگاری بهتری با واقعیات مرتبط با علم و دین دارند. همچنین دو اصل «پیوستگی تجربه انسانی» و «کنشگران مشترک علم و دین» در آنها پذیرفته شده‌ است، دو اصلی که دلالتی قوی به نفع امکان‌پذیری و اهمیت تعامل میان علم و دین دارند.

موضوع علم و دین در چند سده اخیر به یکی از مهم ترین و جنجالی ترین مسائل و مباحث کلامی و فلسفی در غرب مسیحی تبدیل شده است. ((درآمدی و علم و دین)) کتابی است روی حساب در بررسی رابطه علم و دین که به بررسی روش‌های پژوهش علم و دین و واردی که به ویژه در سه قرن اخیر در حوزه علم و دین نسبت به این مسائل معمول بوده می پردازد. آلیستر مک گراث بر آن است که علم و دین دو زبان مکمل اند نه معادله و یا مستقل آنچه در ۱۰۰ و ۱۰۱ کتاب ملحوظ و محفوظ است این است که دیدگاه معلم دیدگاهی توحیدی است و وی از گفتگو و تعامل علم و دین دفاع می کند این کتاب بررسی جامعه از از مسائل عمده رابطه علم و دین با یکدیگر به ویژه آن چه در زمان معاصر پدید آمده است معلم در این کتاب به بررسی نحوه تعامل علم و دین در سه رویداد تاریخی مهم ( مباحث اختر شناسی، دیدگاه نیوتنی، تکامل داروینی و نوداروینیسم)، نقش چهار مکتب فکری مهم الهیات مسیحی (پروتستانتیسم لیبرال، آیین نو ارتدوکسی، مدرنیسم و آیین انجیلی) در تحول علوم طبیعی، در رابطه دین و فلسفه علم، رابطه علم و فلسفه دین، آموزه خلقت و تاثیر آن در پیشبرد علوم طبیعی و پیامد های آن در موضوع علم و دین، رابطه الهیات و علوم طبیعی، نقش مدل ها و تمثیل ها در تعامل علم و دین و پیامد های دینی علوم طبیعی با تمرکز بر فیزیک، زیست شناسی و روانشناسی می پردازد. مؤلف در پایان به بررسی روابط علم و دین در تفکر برخی از دانشمندان مهم علوم طبیعی که الهی دان شدند (ایان.ار.باربو(فیزیک)،چارلز.ای.کولسون(شیمی نظری)، آرتور پیکاک(زیست مولکولی) و جان پولکنیگهورن( فیزیک نظری) ) و الهی دانان برجسته ای که به سمت علوم طبیعی کشیده شدند ( پیر تیار دو شاردین (دیرینه شناسی)، و لفهارت پاننبرگ و توماس اف تورنس) می پردازد.

موضوع علم و دین در چند سده اخیر به یکی از مهم ترین و جنجالی ترین مسائل و مباحث کلامی و فلسفی در غرب مسیحی تبدیل شده است. ((درآمدی و علم و دین)) کتابی است روی حساب در بررسی رابطه علم و دین که به بررسی روش‌های پژوهش علم و دین و واردی که به ویژه در سه قرن اخیر در حوزه علم و دین نسبت به این مسائل معمول بوده می پردازد. آلیستر مک گراث بر آن است که علم و دین دو زبان مکمل اند نه معادله و یا مستقل آنچه در ۱۰۰ و ۱۰۱ کتاب ملحوظ و محفوظ است این است که دیدگاه معلم دیدگاهی توحیدی است و وی از گفتگو و تعامل علم و دین دفاع می کند این کتاب بررسی جامعه از از مسائل عمده رابطه علم و دین با یکدیگر به ویژه آن چه در زمان معاصر پدید آمده است معلم در این کتاب به بررسی نحوه تعامل علم و دین در سه رویداد تاریخی مهم ( مباحث اختر شناسی، دیدگاه نیوتنی، تکامل داروینی و نوداروینیسم)، نقش چهار مکتب فکری مهم الهیات مسیحی (پروتستانتیسم لیبرال، آیین نو ارتدوکسی، مدرنیسم و آیین انجیلی) در تحول علوم طبیعی، در رابطه دین و فلسفه علم، رابطه علم و فلسفه دین، آموزه خلقت و تاثیر آن در پیشبرد علوم طبیعی و پیامد های آن در موضوع علم و دین، رابطه الهیات و علوم طبیعی، نقش مدل ها و تمثیل ها در تعامل علم و دین و پیامد های دینی علوم طبیعی با تمرکز بر فیزیک، زیست شناسی و روانشناسی می پردازد. مؤلف در پایان به بررسی روابط علم و دین در تفکر برخی از دانشمندان مهم علوم طبیعی که الهی دان شدند (ایان.ار.باربو(فیزیک)،چارلز.ای.کولسون(شیمی نظری)، آرتور پیکاک(زیست مولکولی) و جان پولکنیگهورن( فیزیک نظری) ) و الهی دانان برجسته ای که به سمت علوم طبیعی کشیده شدند ( پیر تیار دو شاردین (دیرینه شناسی)، و لفهارت پاننبرگ و توماس اف تورنس) می پردازد.

کتاب حاضر اثری مهم در سمبولیسم و مهم‌ترین و جامع‌ترین کتابی است که در این موضوع در اندیشه سنت‌گرایی نوشته شده و همواره مرجع همه نوشته‌های بعدی در این باب بوده است. فصل‌های این کتاب حاصل جمع‌آوری مهم‌ترین مقاله‌های رنه گنون در این باب است که پس از درگذشت او همگی در این کتاب جمع آمده‌اند. گنون در بخش‌های جداگانه‌ای، درمجموع 75 فصل، به انواع سمبول‌های جهان، سمبول‌های مرکز، سمبول‌های شکل‌های کیهانی، سمبول‌های محور، سمبول‌های گذر، سمبول‌های قلب و انواع سازه‌ها و سلاح‌های سمبولیک می‌پردازد و تفسیر و تبیینی خواندنی از آن‌ها مطابق آموزه‌های ادیان و سنت‌های اصیل به دست می‌دهد. بیشتر سمبول‌هایی که طبق گزینش موضوعی نویسنده بررسی و مطالعه شده‌اند، از حیث پیوندشان با آموزه‌های عقلانی و معرفتی و از حیث پیوندشان با نهادهای اجتماعی و معنوی و دینی نیز مهم و برجسته‌اند. در کتاب «سمبول های بنیادین»، رنه گنون، استاد تجربیات دقیق و حتی "ریاضی" متافیزیکی ، خود را به عنوان یک مفسر کامل اسطوره و نماد نیز نشان می دهد که از بسیاری جهات از میرچیا الیاده برتر است و شاید فقط با دوست محترمش آناندا قابل مقایسه باشد. این متن فوق العاده از معانی کیهان شناسی نمادهای ریشه ای که تحت عناوین کلی سازماندهی شده است پرده برمی‌دارد: مرکز جهان ، تجلی حلقوی ، سلاح های نمادین ، نمادگرایی محوری ، نمادگرایی ساختمان ، و نمادگرایی قلب. نمادهای علم مقدس بسیار فراتر از یک فهرست ساده از اسطوره ها و نمادهای بسیاری از سنت ها ، پایه و اساس یک نماد شناسی باطنی جهانی را پایه ریزی می کند. در این اثر ، گنون وحدت بنیادی را در تمام فرهنگ ها و اعصار در تصاویری نشان می دهد که مطلق خود را در خود مکاشفه کیهانی خود می پوشانند. رنه گنون (1886–1951) یکی از بزرگترین اشخاص قرن بیستم بود که نقد وی بر جهان مدرن در برابر شن های در حال تغییر مد فکری سریع ایستاده است. نوشته های وسیع او ، که اکنون سرانجام به زبان انگلیسی در دسترس است ، گنجینه ای بی واسطه برای سالک مدرن است: در حالی که اشاره بی وقفه به حکمت دائمی یافت شده در فرهنگ های گذشته از شامیانیسم تا هندی و چینی ، هلنی و یهودی ، مسیحی و اسلامی ، و از جمله کیمیاگری ، هرمتیسم و دیگر جریانات باطنی ، خواننده را نیز به عمیق ترین سطح عمل دینی هدایت می کنند و بر لزوم وابستگی به یک سنت آشکار تاکید می کنند.