مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

---

‫در اين تحقيق سعى شده كليات قواعد حقوق بين الملل در آيات قرآن طى پنج فصل بررسى شود. در فصل اول نقد و بررسى سيستمهاى مختلف حقوق بين الملل و در فصل دوم حقوق بين الملل اسلام بررسى شده است؛ فصل سوم و چهارم به موضوع يعنى قواعد حقوق بين الملل اسلام اختصاص دارد و در آن از اصول تفاهم، مشاركت، همزيستى، امنيت، نفى زور و تجاوز، حمايت از مبارزات حق طلبانه، عدم مداخله و جز آنها بحث شده است. در فصل پنجم بعضى از قواعد حقوق بين الملل از ديدگاه منشور ملل متحد بررسى شده است."

‫اين پژوهش در چهار فصل، در صدد رسيدن به پاسخ اين مسئله است که راهبردهاي نظري و راهکارهاي عملي قرآن براي پيشگيري از جرايم و انحرافات اجتماعي چيست؟ نويسنده در کليات، به نسبت شناسي جرم، انحراف و گناه و روش‌هاي پيشگيري از جرم و انحراف پرداخته است. اين روش‌ها عبارتاند از: پيشگيري کيفري، اجتماعي، وضعي و پيشگيري بر اساس آموزه‌هاي دين. سپس به مباني نظري جرم و انحراف در قرآن، پرداخته است. معيارهاي قرآن در ارزيابي عملکرد افراد بشر در حوزه بينش‌ها و رفتارها، عقايد توحيدي و دستورهاي ديني است. جرم و انحراف از نظر قرآن، نخست به دوگونه انحرافات اعتقادي و انحرافات رفتاري تقسيم شده است. انحرافات اعتقادي عبارتاند از: شرک، کفر، نفاق و ارتداد. انحرافات رفتاري بسيارند که برخي از مهم‌ترين آنها در حوزه دين، بدعت، افترا و شبهه افکني در دين، و سهل‌انگاري در حدود و هنجارهاي ديني است. انحرافات رفتاري در حوزه سياست، پذيرش ولايت ظالمين و کفار، و خودباختگي و استعمارزدگي است. در حوزه اقتصاد، تکاثر و فزون خواهي و سهل‌انگاري در اداي واجبات مالي مانند خمس و زکات است، و در حوزه اخلاق، ناهنجاري‌هاي جنسي و ازاله عقل با چيزهايي مانند مشروبات الکلي و مواد مخدر است. قرآن کريم نقش باورها و بينش‌ها را در ارتکاب ناهنجاري و همچنين پيشگيري از آن بسيار مهم دانسته و معتقد است که باورمندي به توحيد، معاد، عدل، نبوت و امامت، موجب مي‌شود تا انسان مرتکب ناهنجاري‌ها نشود. همچنين قرآن نقش برخي از فضايل اخلاقي مانند حکمت، عدالت و عفت را در بازدارندگي از جرم و انحراف ناديده نميگيرد. راهکارهاي عملي قرآن در مقابله پيشگيرانه با جرايم و انحرافات، در چهار محور راهکارهاي فردي، اجتماعي، وضعي و کيفري ارائه شده است. چند راهکار مهم فردي عبارتاند از: خود کنترلي دروني (تقوا)، پايبندي به الزامات ديني، ازدواج، اداي واجبات مالي. برخي از راهکارهاي اجتماعي عبارتاند از: تقويت نظام خانواده و دفاع اجتماعي از هنجارهاي جامعه (امر به معروف و نهي از منکر). راهکارهاي وضعي با سه عنصر بزهکار، بزهديده، و موقعيت و فرصت جرم مرتبط است. در راهکارهاي کيفري، پيشينه شناسي کيفر و مجازات در قرآن، انواع کيفر و روش‌هاي اجرايي آن در قرآن، و اهداف راهکارهاي کيفري بيان شده است. نتيجه اينکه قرآن کريم براي پيشگيري از جرايم و انحرافات اجتماعي، هم راهکارهاي نظري و هم راهکارهاي عملي را مؤثر دانسته است.

‫چکيده : اين نوشتار به تحليل اديان توحيدي و شرايع آسماني پيشين که توسّط پيامبران اولوالعزم آورده شده و ويژگي‌هاي هر يک مي پردازد. نويسنده ضمن ارائه تاريخچه‌و خصوصيّات اديان مختلف آسماني، تفاوت آن ها با برخي اديان غيرآسماني مانند زرتشت(مجوس) و صابئه را بررسي مي کند. پژوهش حاضر در چهار فصل تدوين شده است. نگارنده در فصل اوّل معناي لغوي و اصطلاحي دين، شريعت و قرآن کريم، نسبتِ بين دين و انسان و عقايد ديني او، ديدگاه مارکسيست‌ها درباره منشأ گرايش آدمي به دين و عقايد ديني، نظريه برخي جامعه شناسان درباره منشأ دين، عامل جهل و ترس در گرايش بشر به دين، فطري بودن گرايش به دين، رابطه بين دين و فلسفه و نظريه وراثت عقيده را مطرح کرده، سپس تعداد شرايع آسماني، مراد از اولوالعزم بودن صاحبان شريعت و ارتباط بين اولوالعزم بودن و صاحب شريعت بودن پيامبران الهي را بررسي مي کند. در فصل دوم مقصود از شرايع نوح، شريعت حنيف، دين صابئه و زرتشت (مجوسيت) و ويژگي‌هاي هر يک بيان گرديده و اصول کلّي شريعت نوح به عنوان نخستين دين رسمي مانندِ توحيد، معاد و برخي احکام شرعي مخصوص آن، مفهوم دين حنيفيت از لحاظ لغوي و اصطلاحي، گوشه‌هايي از حيات و تعاليم ديني حضرت ابراهيم، اصول دين شريعت حنيفيت، همچون: توحيد و معاد و بعضي عبادات، مثل نماز در اين دين، معناي لغوي و اصطلاحي صابئه در لغت و اصطلاح، آموزه‌هاي دين صابئين و فرقه‌هاي مختلف، خصوصيات کلي دين مجوس يا همان زرتشت، زندگي و تعاليم زرتشت و ديدگاه قرآن و روايات درباره دين مجوس بيان گرديده است. در فصل سوم نويسنده به معرفي دين يهوديت در قرآن کريم پرداخته، نخست به زوايايي از حيات بني‌اسرائيل در مصر، زندگاني حضرت موسي( و مواجهه با فرعون اشاره مي کند؛ سپس ماهيت عباداتي همچون: نماز، روزه، زکات، حج، خوردني‌هاي حلال و حرام، حکم قتل و برخي ديگر از احکام شرعي آنان و ويژگي‌هاي عهد قديم (کتاب مقدس يهوديان) يا همان تورات و اَسفار مختلف مندرج در آن را بررسيده و نظر قرآن کريم را درباره شريعت يهود و عقايد ديني آنان شرح مي‌دهد. وي در فصل چهارم به معرّفي مسيحيت از منظر قرآن کريم پرداخته، ابعاد ديني و اقتصادي جامعه آن زمان قبل از ميلاد حضرت مسيح را گزارش مي کند. آن گاه با اشاره به گوشه‌هايي از حيات، شخصيت و معجزات آن حضرت در قرآن کريم، اوصاف آيين مسيحيت و آموزه‌ها و عقايد مسيحيان، مانندِ نماز، روزه، رهبانيت و تعاليم کتاب مقدّس آنان (عهد جديد يا اِنجيل) را از منظر قرآني باز گفته و انواع اناجيل را معرفي مي‌کند.

‫مباحث اين پاياننامه عبارتند از: بررسى لغوى نفاق، تحقيق در نفاق و منافقون، علائم منافقان از ديدگاه قرآن و احاديث، نفاق از ديدگاه علما و روانشناسان، شخصيت منافقان از ديدگاه قرآن، منافقان صدر اسلام، منافقان و حوادث مهم صدر اسلام از نگاه قرآن، آيات نازل شده درباره منافقان. در پايان سوره منافقون و تفسير آن آمدهاست.